Άρθρο του Reuters •
Δύο δεκαετίες κρατικών επενδύσεων έχουν μετατρέψει την Τουρκία σε σημαντικό εξαγωγέα drones και άλλου στρατιωτικού εξοπλισμού. Το μέλος του ΝΑΤΟ επιδιώκει τώρα να αξιοποιήσει αυτή τη δυναμική, καθώς η Δύση επανεξοπλίζεται και οι συμμαχίες ασφαλείας αναδιαμορφώνονται.
Η Τουρκία, η οποία κάποτε εξαρτιόταν σε μεγάλο βαθμό από ξένους κατασκευαστές όπλων, προμηθεύει πλέον σχεδόν 40 χώρες — κυρίως στον Κόλπο, την Αφρική, την Ασία και τμήματα της Ευρώπης — με οπλικά συστήματα που πολλοί αγοραστές θεωρούν φθηνότερα, ταχύτερα στην παράδοση και πιο προσαρμόσιμα από τις εναλλακτικές λύσεις.
Καθώς οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις επανεξετάζουν τις εξαρτήσεις τους στον τομέα της ασφάλειας μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και αμφισβητούν τη διάρκεια και αξιοπιστία των αμερικανικών εγγυήσεων, πολλοί σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ βλέπουν όλο και περισσότερο την Τουρκία όχι μόνο ως στρατιωτικό ανάχωμα στη νοτιοανατολική πτέρυγα της Συμμαχίας, αλλά και ως πιθανό βιομηχανικό εταίρο.
Η Άγκυρα ελπίζει ότι η φιλοξενία του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και άλλων ηγετών του ΝΑΤΟ σε σύνοδο τον επόμενο μήνα θα βοηθήσει στην επέκταση των πωλήσεων όπλων και της κοινής παραγωγής στις δυτικές αγορές, ιδιαίτερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Εκεί, οι τουρκικές εταιρείες αντιμετωπίζουν δομικά εμπόδια, όπως αμυντικές πρωτοβουλίες που αφορούν μόνο μέλη, αλλά και πολιτική αντίσταση που συνδέεται με ευρύτερες διπλωματικές διαφορές.
Ανασκόπηση εμπορικών στοιχείων από το Reuters δείχνει ότι οι τουρκικές αμυντικές εξαγωγές — συμπεριλαμβανομένων των υψηλού προφίλ οπλισμένων drones που χρησιμοποιήθηκαν από τις ουκρανικές δυνάμεις — έχουν υπερτριπλασιαστεί από το 2021, φτάνοντας τα 10 δισεκατομμύρια δολάρια πέρυσι. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί περίπου στο 3,7% των συνολικών εξαγωγών της μεγάλης αναδυόμενης οικονομίας.
Οι εξαγωγές προς την Ευρώπη και τις ΗΠΑ σχεδόν τετραπλασιάστηκαν την ίδια περίοδο, φτάνοντας τα 5,6 δισεκατομμύρια δολάρια.
Η ανάπτυξη αυτή αντανακλά την ωρίμανση της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας, η οποία περιλαμβάνει την κατασκευάστρια drones Baykar, την Turkish Aerospace Industries και μικρότερες εταιρείες όπως η Arca Defense και η Kale.
Αναλυτές λένε ότι η σταθερή κρατική υποστήριξη, οι ευέλικτες αλυσίδες εφοδιασμού και η προθυμία προσαρμογής των συστημάτων στις ανάγκες των αγοραστών επέτρεψαν σε αυτές τις εταιρείες να κινηθούν γρήγορα σε αγορές όπου οι δυτικοί προμηθευτές αντιμετωπίζουν περιορισμούς παραγωγικής ικανότητας ή μακροχρόνιους κύκλους προμηθειών.
Πολεμικές απειλές και ευκαιρίες
Η Τουρκία στοχεύει να διπλασιάσει τις αμυντικές της εξαγωγές μέσα σε δύο χρόνια, σύμφωνα με την αμυντική της υπηρεσία, κάτι που θα μπορούσε να αποφέρει ζωτικά έσοδα, καθώς η χώρα επιδιώκει να μειώσει το χρέος της και να χρηματοδοτήσει περαιτέρω ανάπτυξη.
Βρισκόμενη ανάμεσα σε δύο μεγάλες συγκρούσεις — την Ουκρανία στον βορρά και το Ιράν στα νοτιοανατολικά — η ίδια η ασφάλεια της Τουρκίας διακυβεύεται επίσης, δεδομένων των κενών της στην αεράμυνα, καθώς και στους κινητήρες μαχητικών αεροσκαφών και αρμάτων μάχης, τα οποία θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν μέσω εμπορικών και τεχνολογικών συμφωνιών.
Ο Can Kasapoglu, ανώτερος ερευνητής στο Hudson Institute, δήλωσε ότι η τουρκική αμυντική βιομηχανία έχει πραγματοποιήσει ένα «μεγάλο άλμα» εξάγοντας προηγμένα συστήματα, ιδιαίτερα εναέρια drones.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία, είπε, υπογράμμισε ότι ο σύγχρονος πόλεμος εξαρτάται όχι μόνο από πλατφόρμες αιχμής, αλλά και από βιομηχανικό βάθος και βιωσιμότητα — τομείς στους οποίους η Τουρκία έχει αποκτήσει αξιοπιστία.
Επίδειξη ενόψει της Συνόδου του ΝΑΤΟ
Η Τουρκία προμηθεύει περίπου το 65% των οπλισμένων drones που χρησιμοποιούνται παγκοσμίως και είναι επίσης μεγάλος εξαγωγέας πυρομαχικών. Παράγει, ή σχεδιάζει να παράγει, φρεγάτες, αεροπλανοφόρο, συστήματα αεράμυνας και τεθωρακισμένα οχήματα. Η Ινδονησία ανακοίνωσε πέρυσι ότι θα αγοράσει 48 τουρκικά μαχητικά αεροσκάφη που βρίσκονται ακόμη υπό ανάπτυξη.
Οι φιλοδοξίες της Τουρκίας συνοδεύονται επίσης από πολιτικούς και επικοινωνιακούς κινδύνους. Τον περασμένο μήνα παρουσίασε πρωτότυπο εγχώριου διηπειρωτικού βαλλιστικού πυραύλου σε αμυντική έκθεση στην Κωνσταντινούπολη, προκαλώντας κριτική από ορισμένους ειδικούς ως προς τη σκοπιμότητα και το μήνυμα που εξέπεμπε, αφού ένα διαφημιστικό βίντεο παρουσίαζε μια υποθετική εκτόξευση που φαινόταν να στοχεύει τη Βόρεια Αμερική.
Τούρκοι αξιωματούχοι λένε ότι ο αμυντικός τομέας θα αποτελέσει κεντρικό θέμα στη σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα στις 7–8 Ιουλίου. Ο επικεφαλής της Συμμαχίας, Μαρκ Ρούτε, έχει δηλώσει ότι το προγραμματισμένο φόρουμ αμυντικής βιομηχανίας εκεί θα είναι το πιο ολοκληρωμένο που έχει διοργανώσει μέχρι σήμερα το ΝΑΤΟ.
Ευρωπαϊκά εμπόδια
Η πίεση των ΗΠΑ προς τους συμμάχους του ΝΑΤΟ να αναλάβουν μεγαλύτερο μέρος του δικού τους αμυντικού βάρους — συμπεριλαμβανομένων σχεδίων για απόσυρση χιλιάδων στρατιωτών από τη Γερμανία — δημιουργεί τόσο ευκαιρίες όσο και αβεβαιότητα για την Τουρκία, η οποία διαθέτει τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό της Συμμαχίας.
Ο υπουργός Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ κάλεσε τον Απρίλιο τους Ευρωπαίους συμμάχους να εγκαταλείψουν ρυθμίσεις ασφαλείας που αποκλείουν μη μέλη της ΕΕ τα οποία όμως είναι μέλη του ΝΑΤΟ, όπως η Τουρκία. Υποστήριξε ότι τέτοιες πολιτικές θα μπορούσαν να «βλάψουν την ασφάλεια και την ανθεκτικότητα της Ευρώπης περισσότερο από τη μείωση των αμερικανικών δυνάμεων στην Ευρώπη».
Η Τουρκία είναι σε μεγάλο βαθμό αποκλεισμένη από το πρόγραμμα της ΕΕ Security Action for Europe — SAFE, ενώ ορισμένες κυβερνήσεις κρατούν την Άγκυρα σε απόσταση λόγω διαφωνιών στην περιφερειακή πολιτική και ανησυχιών για δημοκρατική οπισθοδρόμηση, συμπεριλαμβανομένης μιας εκτεταμένης νομικής καταστολής κατά του κύριου κόμματος της αντιπολίτευσης.
Παρόλα αυτά, τουρκικές εταιρείες έχουν εξασφαλίσει συμφωνίες αμυντικού εφοδιασμού με την Πολωνία, την Ισπανία, την Πορτογαλία και τη Ρουμανία, ενώ η Baykar εξαγόρασε την ιταλική Piaggio Aerospace και συνεργάστηκε με τη Leonardo στην παραγωγή.
Η παγκόσμια εξοπλιστική εξόρμηση της Τουρκίας
Οι παγκόσμιες στρατιωτικές δαπάνες αυξήθηκαν κατά 24%, φτάνοντας σχεδόν τα 2,9 τρισεκατομμύρια δολάρια στην πενταετία έως το 2025, συμπεριλαμβανομένης μιας αύξησης 75% στην Ευρώπη, σύμφωνα με το Stockholm International Peace Research Institute.
Την ίδια περίοδο, η τουρκική αμυντική υπηρεσία διπλασίασε τον αριθμό των χρηματοδοτούμενων προγραμμάτων έρευνας και ανάπτυξης, ξεπερνώντας τα 1.400.
Ο Arda Mevlutoglu, αναλυτής άμυνας, δήλωσε ότι υπάρχουν οι προϋποθέσεις για βαθύτερη συνεργασία με την Ευρώπη, εφόσον μπορέσουν να αντιμετωπιστούν τα πολιτικά εμπόδια.
«Η Ευρώπη χρειάζεται λύσεις που μπορούν να εφαρμοστούν γρήγορα… αλλά απαιτείται υψηλού επιπέδου πολιτική βούληση ώστε αυτή η συνεργασία να προχωρήσει ομαλά», είπε. «Η Τουρκία βρίσκεται σε μια διαδικασία επαναπροσανατολισμού και επαναβαθμονόμησης τόσο προς την Ευρώπη όσο και προς το ΝΑΤΟ».
Αποδεικνύονται ανεπίδεκτοι μαθήσεως οι απόγονοι των ναζί! Έχτισαν την βιομηχανία τους πάνω στο φθηνό φυσικό αέριο ενός Ρώσσου καραδικτάτορα και τώρα θέλουν να επενδύσουν ένα σημαντικό τμήμα της αμυντικής τους βιομηχανίας σε έναν άλλον, Τούρκο αυτή την φορά, καραδικτάτορα. Με τέτοια Γερμανία, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει μέλλον και δεν θα μπορέσει ποτέ να εγγυηθεί την ασφάλεια των κρατών μελών της. Ελπίδες υπάρχουν μόνο αν αποχωρήσει το Ναζιστάν από την ΕΕ, δηλαδή αν επικρατήσει η “Εναλλακτική για την Γερμανία”. Πού φτάσαμε! Να συμφέρει την Ελλάδα η νίκη των ακροδεξιών στις γερμανικές εκλογές (ίδε δηλώσεις Hampel). Ας όψεται η ελληνική πολιτική ελίτ, ο Μέγας Υποκλοπέας και οι συν αυτώ, ο Μέγας Νοβαρτίων και οι συν αυτώ, το Γηροκομείο του Μέγα Ανδρουλάκη, το Γηροκομείο του Κασσελάκη του Μικρού, το Γηροκομείο του Καραμανλικού Οίκου και οι λιπoί ελληνομαθείς γίγαντες…