Το χιονισμένο θέαμα της Ευρώπης

Matthew Tostevin, Global Affairs Editor at Newsweek

Γροιλανδία

Το χιονισμένο θέαμα της Ευρώπης

Ένα κλασικό έργο της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας είναι ο Δον Κιχώτης — η ιστορία του ιππότη που περίφημα όρμησε εναντίον ανεμόμυλων.

Ο Δον Κιχώτης νοσταλγεί αυτό που πιστεύει πως ήταν μια παλαιότερη εποχή ιπποσύνης και ευγένειας, αν και στην πραγματικότητα δεν ήταν παρά μια φαντασίωση. Το όνομά του έχει καταστεί συνώνυμο της επιδίωξης μάταιων — έστω και φαινομενικά ευγενών — στόχων.

Προς το παρόν, δεν υπάρχουν δυνάμεις από την Ισπανία του Δον Κιχώτη που να εντάσσονται στο σώμα των ευρωπαϊκών στρατευμάτων που καταφθάνουν στη Γροιλανδία για να ενισχύσουν τη διεκδίκηση της Δανίας, απέναντι στις απαιτήσεις του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ οι Ηνωμένες Πολιτείες να αναλάβουν τον έλεγχο του νησιού. Το μυθιστόρημα θα μπορούσε να αποτελέσει ένα χρήσιμο ανάγνωσμα για όσους συμμετέχουν.

Αν η ευρωπαϊκή αποστολή προοριζόταν να αποτελέσει σύμβολο ενότητας και ισχύος, η πραγματικότητα κάθε άλλο παρά αυτό δείχνει.

Προφανώς, δεν θα μπορούσε να υπάρξει ουσιαστική αντίσταση απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες, αν αυτές αποφάσιζαν να καταλάβουν τη Γροιλανδία από τη σύμμαχο στο ΝΑΤΟ Δανία. Ωστόσο, ο αριθμός των στρατιωτών που έχουν διαθέσει οι ευρωπαϊκές χώρες για την αποστολή δεν θα γέμιζε ούτε ένα αστικό λεωφορείο. Αντίθετα, το ελάχιστο μέγεθος της δύναμης ενδέχεται να ενισχύσει τον ισχυρισμό του Τραμπ ότι μόνο οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να υπερασπιστούν τη στρατηγικά κρίσιμη Γροιλανδία απέναντι σε υποτιθέμενη κινεζική διείσδυση, με τη ρωσική στήριξη.

Στη Γροιλανδία έχουν πραγματοποιηθεί συνομιλίες μεταξύ Αμερικανών, Γροιλανδών και Δανών αξιωματούχων, όμως ακόμη και οι όροι των συζητήσεων αμφισβητούνται. Για τους Δανούς, πρόκειται για διαβουλεύσεις επί των διαφωνιών. Οι Αμερικανοί επιχειρούν να τις παρουσιάσουν ως συζητήσεις για τους όρους μιας αμερικανικής ανάληψης ελέγχου — μια κλασική τακτική εκφοβισμού μέσω μετατόπισης του πλαισίου της συζήτησης.

Αντιμέτωποι με έναν μεταβαλλόμενο κόσμο, όπου αυτό που μετρά είναι η σκληρή ισχύς, οι Ευρωπαίοι ηγέτες φαίνεται να επιχειρούν να παίξουν το παλιό παιχνίδι με τους παλιούς κανόνες της διπλωματίας και του συμβολισμού.

Την ίδια στιγμή που αναπτύσσουν μια συμβολική δύναμη στη Γροιλανδία, οι ευρωπαϊκές χώρες δεν έχουν καταφέρει να αναπτύξουν στρατεύματα για να πολεμήσουν στον πραγματικό πόλεμο της ηπείρου τους, μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Η μόνη σχετική συζήτηση αφορά το αν κάτι τέτοιο θα ήταν ασφαλές μετά από μια εκεχειρία που δεν φαίνεται να πλησιάζει.

Πέρα από τον πόλεμο με τη Ρωσία και τις τριβές με τον άλλοτε σύμμαχο των ΗΠΑ, οι ευρωπαϊκές χώρες αντιμετωπίζουν και μια αυξανόμενη κρίση γύρω από το ολοένα και πιο δυσβάστακτο κόστος των κοινωνικών τους κρατών, καθώς τα ποσοστά γεννήσεων καταρρέουν και η αντίθεση στη μαζική μετανάστευση —που θεωρητικά είχε παρουσιαστεί ως λύση για τη στήριξη των συστημάτων— εντείνεται.

Ίσως, λοιπόν, μια κιχωτική ανάπτυξη δυνάμεων στη Γροιλανδία να μοιάζει με τη λιγότερο κακή επιλογή.