Του Παντελή Σαββίδη
Οι τελευταίες εξελίξεις σχετικά με την ενεργειακή και κατά συνέπεια, ως ένα βαθμό, και γεωπολιτική αναβάθμιση της Ελλάδας είναι θετικές. Υπάγονται, όμως, στον αμερικανικό γεωπολιτικό σχεδιασμό στην Ανατολική Μεσόγειο που έχει ως στόχο να κρατήσει την Τουρκία στη Δύση αλλά να περιορίσει και να ανασχέσει τις φιλοδοξίες της.
Το ερώτημα είναι «ποια θα είναι αυτή η γραμμή ανάσχεσης;».
Όπως έχουμε αναφέρει σύμφωνα με το γαλλικό Ινστιτούτο FMES η γραμμή αυτή που αποκλήθηκε ως όριο του νέου ψυχρού πολέμου, ξεκινά από τον Βερίγγειο Πορθμό, φθάνει στις Βαλτικές χώρες, κατεβαίνει στην Αλεξανδρούπολη, διασχίζει στο Αιγαίο τα ελληνοτουρκικά σύνορα και προχωρά ως το Σουέζ. Αν σ’ αυτήν επιμείνουν οι ΗΠΑ, με ό,τι αυτό συνεπάγεται, οι εξελίξεις θα είναι θετικές.
Αυτήν τη γραμμή αμφισβητεί και πιέζει όχι, μόνο, η Τουρκία αλλά με τον τρόπο τους και η Κίνα και η Ρωσία. Το ερώτημα είναι «πού είναι διατεθειμένοι να την ορίσουν σταθερά οι Αμερικανοί».
Oι ΗΠΑ, μέσω της Ελλάδας ως κόμβου μεταφοράς του αμερικανικού LNG, με την επικοινωνιακή έμφαση των τελευταίων ημερών στέλνουν ένα μήνυμα προς την Τουρκία. Αλλά εκείνο που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι η αμερικανική στρατηγική του Μεσογειακού Τόξου που περιλαμβάνει την Ελλάδα, την Κύπρο, το Ισραήλ και την Αίγυπτο, προς τα παρόν. Είναι το ανασχετικό τόξο της Τουρκίας το οποίο οι Αμερικανοί θα ενεργοποιούν όποτε το χρειάζονται. Για να το ενεργοποιήσουν, όμως, πρέπει να το δημιουργήσουν. Οι εξελίξεις υπάγονται σ’ αυτήν την δημιουργία.
Έτσι γύρω από το τόξο αυτό θα αναπτυχθούν δραστηριότητες όπως ο IMEC, η «πενταμερής» που ζήτησε ο Ερντογάν και ακολούθησε ο Μητσοτάκης, ακόμη και ο EastMed ο οποίος μπορεί να είναι ασύμφορος οικονομικά αλλά χρήσιμος γεωπολιτικά.
Το καλώδιο της Κάσου θα είναι και αυτό ένα ζήτημα που θα ξανατεθεί αλλά, κυρίως, πρέπει να εστιάσουμε το ενδιαφέρον αν και πώς μπορεί τα ενταχθεί στο πλαίσιο αυτό και η λύση του Κυπριακού με την αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων έναντι ενεργειακών ή άλλων ανταλλαγμάτων προς την Τουρκία. Τις τελευταίες ημέρες υπήρξαν τουρκικά δημοσιεύματα που ανησυχούσαν για το ενδεχόμενο αυτό.
Γενικώς, αυτήν την περίοδο η Τουρκία βρίσκεται σε πίεση καθώς άνοιξε αρκετά μέτωπα των οποίων η διαχείριση θέλει προσοχή και δυνατότητες ευελιξίας. Δεν είναι σίγουρο πως η Τουρκία μπορεί να ανταποκριθεί σε όλα τα μέτωπα που άνοιξε.
Το θετικό κλίμα που διαμορφώνεται μπορεί να ενεργοποιήσει τα αντανακλαστικά των μηχανισμών που χαράσσουν την ελληνική εξωτερική πολιτική γύρω από την διαμόρφωση ενός γεωπολιτικού τριγώνου με κορυφές την Κρήτη, την Κύπρο και τη Θεσσαλονίκη.
- Η Κρήτη είναι το στρατιωτικό κέντρο βάρους.
- Η Κύπρος, λειτουργεί ως σημείο παρακολούθησης των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή.
- Η Θεσσαλονίκη, σε συνδυασμό με τιν αμερικανικές υποδομές της Αλεξανδρούπολης ως πύλη των Βαλκανίων και οδός προς την Ευρώπη.
Αυτό το τρίγωνο, εάν αξιοποιηθεί με ελληνικούς όρους, θα μπορούσε να μετατραπεί σε πυλώνα περιφερειακής σταθερότητας και ανάπτυξης.
Η ανακοίνωση της πρώτης γεώτρησης βορειοδυτικά της Κρήτης μετά από τέσσερις δεκαετίες, επαναφέρει την Ελλάδα, με αμερικανική υποστήριξη, στον ενεργειακό χάρτη όχι ως αυτόνομο παίκτη, αλλά ως μέσο υλοποίησης του δόγματος «Ειρήνη μέσω Ενέργειας» του Τραμπ.
Η σύνδεση ενεργειακής ασφάλειας και γεωπολιτικής κυριαρχίας είναι ο ακρογωνιαίος λίθος της νέας αμερικανικής στρατηγικής. Το σχέδιο IMEC (India–Middle East–Europe Corridor), το οποίο συνδέει την Ινδία, τον Αραβικό Κόλπο και την Ευρώπη, είναι η θαλάσσια απάντηση στο κινεζικό Belt and Road Initiative.
Ωστόσο χρειάζεται προσοχή: για την Ελλάδα, αυτή η θέση εγκυμονεί και κινδύνους. Εντασσόμενη πλήρως στο αμερικανικό τόξο, η χώρα εκτίθεται σε ενδεχόμενη αναδιάταξη ισορροπιών.
Το πρόβλημα είναι ότι η Ελλάδα δεν διαπραγματεύεται από θέση σχεδιασμού, αλλά από θέση προσφοράς. Δίνει χωρίς να ζητά. Οι αμερικανικές βάσεις παραχωρήθηκαν με διαδικασίες επίσπευσης, χωρίς ρήτρες αμοιβαιότητας ή εγγυήσεις στήριξης σε περίπτωση ελληνοτουρκικής κρίσης.
Το αφήγημα της «ενεργειακής αναβάθμισης» λειτουργεί έτσι ως πολιτικό περιτύλιγμα μιας στρατηγικής που υπηρετεί κυρίως αμερικανικά συμφέροντα. Το όφελος για την Ελλάδα θα είναι ο κοινός τόπος με αυτά τα συμφέροντα.
Το τρίγωνο Κρήτη–Κύπρος–Θεσσαλονίκη θα μπορούσε να αποτελέσει τον πυρήνα μιας ελληνικής στρατηγικής παρουσίας, εάν υπήρχε μακροπρόθεσμο σχέδιο για να μετατραπεί η χώρα από πεδίο διέλευσης σε σημαντικό γεωπολιτικό κέντρο.
πηγή:pontosnews.gr



Παντελή καλημέρα. Γιατί ξυπνάμε και κοιμόμαστε με την αγωνία της Τουρκίας; Γιατί ζούμε κυριολεκτικά στη σκιά της Τουρκίας; Μήπως διότι το πολιτικό σύστημα τη χώρας βρίσκει άλλοθι στην Τουρκία και επικαλύπτει την ανικανότητά του να πάει τη χώρα μπροστά; Σίγουρα είναι το άλλοθι για να είμαστε δεδομένοι και υποχείρια ξένων συμφερόντων με αντάλλαγμα τη δήθεν προστασία τους. Τα ελληνοτουρκικά επικαλύπτουν την τραγωδία που συντελείται στη χώρα μας. Η χώρα, ο Έβρος, η Θράκη ερημοποιείται, ερημώνει. Δεν μπορείτε να το καταλάβετε αυτό ούτε στην Αθήνα αλλά ούτε και στη Θεσσαλονίκη. Περιοχές με τεράστια γεωοικονομική αξία έχουν εγκλωβιστεί σε αυτόν τον φόβο που μας κυνηγά εδώ και δεκαετίες. Πραγματικό ή τεχνητό; Υπήρχε από το 1991 και μετά περιοχή με μεγαλύτερη γεωπολιτική, γεωοικονομική αξία από τη Θράκη και ιδιαίτερα τον Έβρο;Με ενδοχώρα μέχρι τη Σκανδιναβία. Ελάτε να δείτε την παρακμή, την εγκατάλειψη. Τόση ανικανότητα να αξιοποιηθεί η δυνατότητα που δημιούργησαν οι εξελίξεις το 1991 καίτοι είχαμε αρωγό την ΕΕ από την πρώτη στιγμή; Για μια ακόμη φορά χθες και προχθές οι θριαμβολογίες σκέπασαν την πραγματικότητα. Διαβάσατε τί ύψους συμφωνίες υπεγράφησαν χθες;
Κανείς δεν είπε: Ποιό θα είναι το όφελος της χώρας από όλα, αυτά. Εκατοντάδες αγωγοί διατρέχουν την Κεντρική Ασία, την Μ Ανατολή την Αφρική. Περνώντας μέσα από τους αγωγούς το φυσικό αέριο μοιράζει δολάρια; Εξ άλλου και ο κ. Δένδιας, που στηρίζει τη δημοφιλία του στα ελληνοτουρκικά, πριν 3 ή 4 χρόνια ευρισκόμενος στη Σαουδική Αραβία σε δηλώσεις του είχε αρνηθεί την αξία αξιοποίησης όλων αυτών που παρακολουθούμε σήμερα. Ακόμη και η εξαγωγή φυσικού αερίου ή πετρελαίου έχει αξία όταν πραγματοποιείται με εθνικά μέσα. Γιατί η Τουρκία εφοδιάστηκε με εξοπλισμό για τη διενέργεια ερευνών και γεωτρήσεων, ο οποίος δεν στοιχίζει ακριβά, και πραγματοποιεί έρευνες σε Μ. Θάλασσα, αλλά και σε Σομαλία ενώ ετοιμάζεται για Πακιστάν και Λιβύη; Γιατί χαρίζουμε τον εθνικό μας πλούτο σε προστάτες και θριαμβολογούμε. Εκείνο που γνωρίζω είναι ότι το λαμπρό μέλλον της Αλεξανδρούπολης και της Θράκης που ξεπρόβαλε το 1991 εγκλωβίστηκε για πάντα στην ανικανότητα των ελληνικών κυβερνήσεων να αξιοποιήσει τη συγκυρία και παγιδεύτηκε στην εξυπηρέτηση ξένων συμφερόντων. Η Θράκη δεν κινδυνεύει από την Τουρκία. Το τεκμηρίωσε ο Παναγιώτης Κονδύλης στο Επίμετρο για τα ελληνοτουρκικά στο βιβλίο του Περί Πολέμου, το επαναλάβαμε πολλές φορές. Από την εγκατάλειψη της Αθήνας κινδυνεύουμε.
Οχι της Αθήνας κε Μακροδημοπουλε. Εσείς τους ψηφίζετε κυρίως. Η Αθήνα είναι εργαστήρι όλων των περιοχών της Ελλάδας.
Η επαρχία όμως, είναι εργαστήρι διαπροσωπικών σχέσεων κυρίως. Σχέσεις που δεν έχουν να κάνουν με το καλό της, με το ευ ζην της. Μην κατηγορείτε την Αθήνα. Η Αθηνά έχει μαζέψει όλον τον πληθυσμό από όλες τις άκρες. Αν αυτός ο πληθυσμός δεν ξέρει τι του γίνεται, τότε δεν φταίει απόλυτα το αθηνοκεντρικό κράτος. Δεν διαφωνώ ότι υπάρχει. Δεν διαφωνώ ούτε ακόμη ότι είναι επιβλαβές. Όμως όλες οι περιοχές της χώρας συντέλεσαν σε αυτό. Άλλωστε οι κυβερνήτες της χώρας είναι είτε Πελλοπονησιιοι κατά κύριο λόγο, είτε Θεσσαλονικείς, είτε Κρήτες. Δεν θεωρώ ότι είτε η Θεσσαλονίκη, είτε ο Έβρος, είτε η Κρήτη, ειτε ποσω μάλλον οι πελλοπονησιοι, δεν έχουν πλήρες αποτύπωμα στην παρακμή μας. Ναι αθηνοκεντρικό το κράτος. Όμως, δυστυχώς για σας κι εμάς, αποτελείται από όλους εσάς. Μην παρεξηγείστε. Το εμάς και το εσάς έχει να κάνει με το εμείς. Συλλογική ευθύνη. Δείτε την Κρήτη. Εκθειάζεται ως τόπος, ξευτυλιζεται ως μαφία. ΕΛΕΟΣ.
ΟΛΟΙ είμαστε υπεύθυνοι για το χάος.
Τους αφήσαμε να μας κάνουν ότι θέλουν.
Μόνο και μόνο για να επιβιώσουμε.
Ακόμη κι αν η Θεσσαλονίκη, ή η Αλεξανδρούπολη ήταν πρωτεύουσες, τα ίδια χάλια θα είχαμε.
Διαφθορά και παρακμή.
Γιατί έτσι ζούμε και έτσι συμπεριφερόμαστε.
Την Αθήνα την ανέφερα με την εξής λογική. Είσαι πχ κυβερνήτης. Η αποστολή σου είναι να αξιολογείς τις εξελίξεις και να αξιοποιείς τις δυνατότητες που εμφανίζονται. Δεν μπορεί 35 χρόνια σχεδόν μετά τη διάλυση της ΕΣΣΔ η Θράκη και ιδιαίτερα ο Έβρος που βιώνω αντί να εκτοξεύεται ακολουθώντας την εκτόξευση της αξίας που τους προσέδωσαν οι εξελίξεις να ερημώνει. Δεν κάνεις λοιπόν για ηγέτης και αναφέρομαι σε όλους έκτοτε. Όμως δεν ερημώνει μόνον ο Έβρος και η Θράκη. Συμφωνώ ότι η νοοτροπία θα ήταν η ίδια αν αντί για την Αθήνα ήταν στη θέση της η Θεσσαλονίκη αλλά σήμερα η Αθήνα είναι το κέντρο της χώρας
Οι ανιχνεύσεις εκφράζουν το όραμα του μεσου Έλληνα, δηλαδή την αποδοχή της συνεχιζόμενης επικυριαρχιας ενός άλλου κράτους στο Ελληνικό…το οποίο εύστοχα περιγράφει ο κ.Ιακωβιδης εδώ ως προτεκτορατο: https://youtu.be/-CeDx_ZWXgg ….ελπιζωντας μάταια σε κάποιο δωράκι όπως την αποχώρηση των Τούρκων από την Β,Κύπρο. Παραβλέπει ότι το LNG έχει διπλάσια τιμή και εδώ ανακύπτει το πρόβλημα ποιος μπορεί να το πληρώσει? Αυτός που δεν μπορεί μεταναστεύει κ.Μακροδημητροπουλε με αποτέλεσμα να ερημώνει η χώρα μας…και πάμε λοιπόν προς τα 8 εκ. οι Τούρκοι υπομονετικά αλλά και με σχεδιασμό δεν χρειάζονται και πολλά, ούτε καν όπλα…με τέτοια ελίτ που έχουμε οδηγεί τον Ελληνισμό σε αφανισμό. Απλά το μόνο που θα μένει είναι να παραδώσει ο τελευταίος τα κλειδιά της Θράκης στον Τούρκο πρόεδρο…καλά εσείς πιστεύετε ακόμη και εάν έκαναν κατι οιΤουρκοι οι πολίτες του Κολωνακιο της Κηφιασιας και της Εκάλης θα έτρεχαν να προστατεύσουν τα δικά σας χώματα?????
Οι Ανιχνεύσεις κάτι άλλο θέλουν αλλά ούτε η άρχουσα τάξη, ούτε ο λαός είναι διατεθειμένοι να το επιδιώξουν. Οπότε, μέχρι να υπάρξουν οι κατάλληλες συνθήκες, περιορίζονται στην προσπάθεια διατήρησης της ακεραιότητας της χώρας.
Δυστυχώς πρεπει να συμφωνήσω μαζί σας . Ούτε η άρχουσα τάξη ούτε ο λαός…..έτσι ακριβώς …..με το αντίστοιχο τίμημα, τουλαχιστον οικονομικό και την μεγιστοποίηση των ανισοτήτων….
Η Θράκη δεν κινδυνεύει από την Τουρκία σε επιχειρησιακό επίπεδο. Το εξηγεί άριστα ο Παναγιώτης Κονδύλης στο βιβλίο του Περί πολέμου στο Επίμετρο για τα ελληνοτουρκικά. Όσο ζούσα στη Θεσνίκη είχα αυτόν τον φόβο. Στα 46 χρόνια που ζω στο Έβρο και η εργασία μου ήταν να διατρέχω το νομό σε απόσταση αναπνοής από τα σύνορα ποτέ δεν ένιωσα αυτό το φόβο που έντεχνα η πολιτική ηγεσία από το Δημοτικό καλλιεργεί στους πολίτες. Η ηγεσία χρειάζεται έναν εχθρό για να νομιμοποιεί μέσα από τον εχθρό και το φόβο τα πάντα. Διερωτάται σήμερα ο Θοδωρής Γεωργακόπουλος στην Καθημερινή, το οικόπεδο που παραχωρήθηκε στην Exxon Mobil, για να ακολουθήσουν οι θριαμβολογίες της κυβέρνησης και γιαυτό, μήπως διεκδικείται και αυτό από την Τουρκία; Και ο τουρισμος της Κέρκυρας; Από αυτόν επιβιώνει το νησί. Το πρόβλημα είναι η πολιτική της κυβέρνησης, όχι μόνον της σημερινής. Κυβέρνηση νεοαποικιακού χαρακτήρα
Εάν εννοούσε ο Κονδυλης ότι πρωταρχικός εχθρός είναι το ίδιο το Ελληνικό πολιτικό σύστημα , ναι θα συμφωνήσω. Απλά αυτό που θέλω να πω με πολύ απλά λόγια, με τέτοιες διαχρονικές εξουσίες που οδηγούν σε πληθυσμιακή συρρίκνωση και οικονομική χρεωκοπία η Τουρκία των 80 κ 100 εκ δεν χρειάζεται να κάνει τίποτα. Όποτε θελήσει και εφόσον εξακολουθεί να υπάρχει μουσουλμανική μειονότητα σημαντική, να ζητήσει αναθεωρήση των συνθηκων…..και εάν κάποιος διαφωνεί, του θυμίζω που καθόταν ο Ερντογαν στη συνθήκη εκεχειρίας για τη Γάζα κ που ο δικός μας, τις προσφωνήσεις από τον πλανητάρχη κτλ…
Δεν ζω στη σκιά τη Τουρκίας, από το πρωί έως το βράδυ να ζω με αυτούς τους φόβους ή να γεμίζω της ζωή με όλα αυτά. Η ζωή έδωσε πολλές ευκαιρίες στη χώρα μας μεταπολιτευτικά αλλά … Το κακό είναι ότι τα πέρασε όλα αυτά και στον κόσμο η πολιτικη ηγεσία. Έχει τόσες προκλήσεις να αντιμετωπίσει η Τουρκία για την ασφάλειά της στη συνοριακή περίμετρό της που οι ελληνοτουρκικές σχέσεις είναι ήσσονος σημασίας Για την επιβίωση όμως του πολιτικού συστήματος της χώρας μας είναι τεράστιας σημασίας, διότι μέσα από τα ελληνοτουρκικά επιβιώνει.. Δεν έχει τίποτα άλλο να επιδείξει. Έχει σήμερα η Κ ένα κείμενο του Θεοδωρή Γεωργακόπουλου με τίτλο Η παγίδα του μεθανίου που τα λέει όλα με αφορμή την άφιξη των Αμερικανών στην ελληνική μπανανία. Έκαναν την μπάζα τους ,όπως λέμε, δέσμευσαν τη χώρα για μια 20 ετία κει έφυγαν.
Χωρίς περιστροφές η χρήση της λέξης ΑΝΑΧΑΙΤΙΣΗ της Τουρκίας -η οποία από το 1923 είναι ένας γίγαντας με ξύλινα πόδια , τον οποίον μετά την Μικρασιατική καταστροφή ΜΑΣ το 1922 και την απομάκρυνση (με συμβολή και των Συμμάχων μας από το 1914-1922) του Ελληνισμού -ο οποίος ”διαφέντευε ” για 2500 χρόνια την Ανατολή, την ”κινεί” (πότε στην ουδετερότητα και πότε ως προπύργιο της μετά την πτώση του Σάχη της Περσίας το 1979 ) , ανάλογα με τα γεωπολιτικά της συμφέροντα η με μια λέξη Δύση -ΕΙΝΑΙ ΥΠΕΡΒΟΛΗ.
Η Δύση μετά τον 3τή Ρωσο-ουκρανικό πόλεμο (που δεν λέει να τελειώσει) και την πρόσφατα αποτυχημένη προσπάθεια για ειρήνευση του Αμερικανού Προέδρου κ. Τραμπ ” πήρε σοβαρά το θέμα” ότι αργά ή γρήγορα ”θα κτυπηθεί’ με την Ανατολή (Ρωσία και Κίνα) και γιαυτό αποφάσισε να προετοιμάζεται για πόλεμο για να έχει ειρήνη, χωρίς να υπολογίζει στον σχεδιασμό της την Ισλαμιστική και επαμφοτερίζουσα Τουρκία, την οποίαν και σε αυτήν την περίπτωση ΘΑ ΚΡΑΤΗΣΕΙ ΟΥΔΕΤΕΡΗ για να ΜΗ καταληφθεί από την Ρωσία και η τελευταία καταλάβει τα Στενά -την γεωπολιτική αξία των οποίων την γνωρίζουν οι Έλληνες από τον Τρωϊκό πόλεμο-και κατέβει στην άσπρη θάλασσα ,Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο , που είναι το προαιώνιο όνειρό της.
‘Επί τούτου” φρονώ πως η Τουρκία είναι εκτός του σχεδιασμού για όσα συμβαίνουν και θα συμβούν στην Ανατολική Μεσόγειο.
Να συμφωνήσουμε ΟΛΟΙ -και βασικά ο κ. αρθρογράφος- ότι είναι πρωτοφανές στα διεθνή γεγονότα το παντελές κλείσιμο των Ρωσικών παροχών αερίου και πετρελαίου προς την Ευρώπη , που ισοδυναμεί με τον μεγαλύτερο εμπορικό πόλεμο σε καιρό ειρήνης και ότι ο Ελληνισμός -με Ελλάδα και Κύπρο -λόγω αυτής της συγκυρίας ( που θα επεκταθεί χρονικώς, λόγω και της Γάζας ) ΑΝΑΒΑΘΜΙΖΕΤΑΙ ΤΑΧΥΤΑΤΑ και ‘θα φάει με χρυσά κουτάλια” και στην Ελλάδα και στην Κύπρο περισσότερο .
Υ.Γ Εκτιμώ πως τυχόν προσπάθεια -τώρα και αργότερα-”διαφυγής” Ελλάδος και Κύπρου από το Αμερικανικό τόξο θα σήμαινε εθνική αυτοκτονία .
ΚΑΙ ΝΑ ΜΗ ΞΕΧΝΑΜΕ ΠΩΣ ΑΥΤΗ Η ΕΛΛΑΔΑ ΜΑΣ -ΤΟ ΑΝΑΤΟΛΙΚΟ ΣΥΝΟΡΟ ΤΗΣ ΔΥΣΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΗ -είναι ΑΠΟ ΤΟ 390 ΠΡΟ ΧΡΙΣΤΟΥ ΤΟ ΠΡΟΠΥΡΓΙΟ ΤΗΣ ΔΥΣΗΣ ΜΕ ΟΠΟΙΟΥΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥΣ ΕΓΚΥΜΟΝΟΥΣΕ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜ0ΝΕΙ.
Ούτως εχόντων των πραγμάτων είναι βέβαιο πως οι Δυτικοί δεν θα ”ρισκάρουν” πολιτική αστάθεια στην Ελλάδα στις εκλογές του 2027.- που σημαίνει όνειρα γλυκά για την σημερινή ελληνική Αντιπολίτευση ”που καθημερινά τρώγεται με τα ρούχα της”.(ας βάλω τα στοιχεία μου).
Σταύρος Αθαν. Ναλμπάντης
Τα χρυσά κουτάλια ήδη τα πήραν μαζί τους στις ΗΠΑ σε εμάς θα μείνει το LNG που θα υποβαθμίζει τη ζωή μας μολύνοντας τις περιοχές διέλευσης. Αν μη ξεχνάμε την Κύπρο. όταν αποφάσισαν την παρέδωσαν στον Αττίλα. Η εισβολή δεν ήταν αιφνιδιαστική. Ο τούρκικος στόλος είχε ελλιμενιστεί απέναντι από τη Μεγαλόνησο