ΤΟ ΚΑΛΩΔΙΟ ΠΟΥ ΜΑΣ ΠΝΙΓΕΙ

1. Το καλώδιο και οι τουρκικές αξιώσεις

Ερώτηση:Κυρία Μαυρομάτη, το υποθαλάσσιο καλώδιο στην περιοχή της Κάσου έχει εξελιχθεί σε ελληνοτουρκική αντιπαράθεση. Τι επιδιώκει, κατά την εκτίμησή σας, η Τουρκία;

Κέρη Μαυρομάτη:Κατά τη γνώμη μου, επιδιώκει να αποσπάσει, άμεσα ή έμμεσα, ελληνική συναίνεση για τα εξωτερικά όρια της υφαλοκρηπίδας που η ίδια διεκδικεί στην Ανατολική Μεσόγειο. Υπάρχουν τρεις βασικές πλευρές αυτών των αξιώσεων: το τουρκολιβυκό μνημόνιο, οι μονομερείς τουρκικές θέσεις για τα όρια προς την Αίγυπτο και η συμφωνία της Τουρκίας με το κατεχόμενο βόρειο τμήμα της Κύπρου το 2011. Η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία αμφισβητούν αυτές τις αξιώσεις. Ειδικά ως προς τη Λιβύη, η ελληνική θέση είναι ότι οι τουρκικές συντεταγμένες αγνοούν τη γεωγραφία και τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών.

Κέρη Μαυρομάτη:Το καλώδιο προσφέρει, κατά την εκτίμησή μου, μια ευκαιρία να τεθούν αυτές οι διεκδικήσεις στην πράξη, επειδή η σχεδιαζόμενη όδευσή του περνά από θαλάσσιες περιοχές στις οποίες προβάλλονται αντικρουόμενες θέσεις. Η τεχνική εργασία της πόντισης αποκτά έτσι διπλωματική και νομική διάσταση.

Ερώτηση:Πώς συνδέεται αυτή η επιδίωξη με τις τουρκικές αναγγελίες των τελευταίων ημερών;

Κέρη Μαυρομάτη:Η τουρκική πλευρά έχει κατά καιρούς επικαλεστεί έγγραφα και συντεταγμένες που έχει καταθέσει στον ΟΗΕ. Στην αναγγελία της 6ης Νοεμβρίου έκανε αναφορά στο πλαίσιο των δικών της θαλάσσιων διεκδικήσεων. Στη μεταγενέστερη αναγγελία επικαλείται πλέον τη συναίνεσή της για τις δραστηριότητες του πλοίου. Η διαφορά στη διατύπωση είναι εξαιρετικά σημαντική, γιατί μπορεί να παρουσιάσει μια τεχνική διαδικασία σαν να προϋποθέτει την αποδοχή τουρκικής αρμοδιότητας.

Ερώτηση:Στην ανάλυσή σας αναφέρεστε συχνά στην Αίγυπτο, στη Λιβύη και στην κατεχόμενη Κύπρο. Γιατί τις συνδέετε με το καλώδιο, που αφορά συγκεκριμένες εργασίες σε μια θαλάσσια περιοχή;

Κέρη Μαυρομάτη:Διότι οι συντεταγμένες δεν είναι ουδέτερες, όταν προβάλλονται ως όρια θαλάσσιων ζωνών. Η τουρκική πλευρά επικαλείται το τουρκολιβυκό μνημόνιο και μονομερείς γραμμές προς την Αίγυπτο, ενώ θεωρεί ότι έχει οριοθετήσει θαλάσσιες περιοχές και με το κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου. Η ελληνική πλευρά έχει αντιταχθεί σε αυτές τις θέσεις με επιστολές προς τον ΟΗΕ. Το γεγονός ότι το καλώδιο κινείται σε περιοχές οι οποίες εμφανίζονται σε αυτές τις συντεταγμένες δίνει στην Τουρκία αφορμή να επαναλάβει τις διεκδικήσεις της. Δεν είναι, επομένως, μια τυχαία τεχνική αντιπαράθεση.

Ερώτηση:Ποια ήταν, κατά την ανάγνωσή σας, η διαδοχή των τουρκικών απαιτήσεων;

Κέρη Μαυρομάτη:Στη δημόσια συζήτηση χρησιμοποιήθηκαν διαφορετικές έννοιες: αρχικά η ανάγκη άδειας, στη συνέχεια η συναίνεση, έπειτα η ενημέρωση και, τέλος, η αναφορά ότι η συναίνεση δήθεν είχε ήδη δοθεί. Αυτές οι λέξεις δεν είναι ισοδύναμες. Η άδεια προϋποθέτει αρμοδιότητα έγκρισης, η ενημέρωση δεν σημαίνει αποδοχή αξιώσεων και η συναίνεση έχει συγκεκριμένες νομικές συνέπειες μόνο εφόσον προβλέπεται από το εφαρμοστέο καθεστώς. Γι’ αυτό θεωρώ αναγκαίο να διαβάζουμε με μεγάλη προσοχή τις ακριβείς διατυπώσεις.

2. Τι είναι η NAVTEX και τι δεν είναι

Ερώτηση:Αν η Τουρκία εκδώσει μια NAVTEX για περιοχή όπου αρμόδιος είναι ο ελληνικός σταθμός, διασφαλίζει με αυτόν τον τρόπο υφαλοκρηπίδα;

Κέρη Μαυρομάτη:Όχι. Η NAVTEX είναι ναυτική αναγγελία για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας. Ενημερώνει τα πλοία ότι σε συγκεκριμένη περιοχή, προσδιορισμένη με γεωγραφικές συντεταγμένες, θα πραγματοποιηθεί μια δραστηριότητα που μπορεί να επηρεάσει την ασφαλή πλεύση. Δεν αποτελεί τίτλο κυριαρχίας ούτε δημιουργεί από μόνη της κυριαρχικά δικαιώματα.

Ερώτηση:Τότε γιατί η διαφωνία για το ποιος εκδίδει την αναγγελία έχει τόσο μεγάλη πολιτική σημασία;

Κέρη Μαυρομάτη:Επειδή η Τουρκία, σύμφωνα με την ανάλυσή μου, χρησιμοποιεί κατ’ επανάληψη τεχνικά εργαλεία —NAVTEX, αναγγελίες ασκήσεων, ζητήματα έρευνας και διάσωσης— για να προβάλει ευρύτερες θέσεις περί αρμοδιοτήτων και θαλάσσιων ζωνών. Δεν ταυτίζονται η αρμοδιότητα έκδοσης NAVTEX και η οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας. Η μία αφορά την ενημέρωση των ναυτιλλομένων· η άλλη είναι ζήτημα διεθνούς δικαίου και θαλάσσιων διεκδικήσεων.

Ερώτηση:Μπορεί όμως η έκδοση NAVTEX από την Τουρκία να αξιοποιηθεί πολιτικά;

Κέρη Μαυρομάτη:Αυτό ακριβώς υποστηρίζω. Η Τουρκία συνοδεύει τις αναγγελίες της με συντεταγμένες και με διατυπώσεις που επαναλαμβάνουν τις αξιώσεις της. Έτσι χρησιμοποιεί ένα μέσο ασφάλειας της ναυσιπλοΐας για να εκπέμψει πολιτικά μηνύματα. Άλλο η πραγματική νομική ισχύς μιας NAVTEX και άλλο το διπλωματικό αποτέλεσμα που επιδιώκει κάποιος να της προσδώσει.

Ερώτηση:Για ποιο λόγο επιμένετε στην αρμοδιότητα του σταθμού Ηρακλείου;

Κέρη Μαυρομάτη:Στη συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή η ελληνική υπηρεσία εκδίδει ναυτιλιακές αναγγελίες βάσει των ισχυουσών κατανομών ευθύνης. Όταν η Τουρκία εκδίδει ανταγωνιστική αναγγελία και αμφισβητεί την ελληνική, δημιουργείται πρακτική διαφωνία για τη ναυτική πληροφόρηση. Αυτό αξίζει να εξετάζεται και να αντιμετωπίζεται θεσμικά. Αλλά δεν πρέπει να το συγχέουμε με το αν κάποιος αποκτά ή χάνει υφαλοκρηπίδα. Η ναυτιλιακή αρμοδιότητα και η οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών δεν αποδεικνύονται με τον ίδιο τρόπο.

Ερώτηση:Άρα η ελληνική πλευρά θα μπορούσε να ζητεί από τη διεθνή κοινότητα να αντιμετωπίσει τις ανταγωνιστικές τουρκικές NAVTEX, ανεξάρτητα από το ζήτημα του καλωδίου;

Κέρη Μαυρομάτη:Ακριβώς. Αν θεωρεί ότι παραβιάζεται η κατανομή ευθύνης των ναυτιλιακών αναγγελιών, οφείλει να το θέτει στα κατάλληλα όργανα. Η θεσμική αντίδραση έχει σημασία, όχι επειδή η NAVTEX αποφασίζει την κυριαρχία, αλλά επειδή δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ένα παγκόσμιο σύστημα ασφάλειας για την προβολή θέσεων που αφορούν άλλες διαφορές. Η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας χρειάζεται σαφήνεια, όχι ανταγωνισμό πολιτικών μηνυμάτων.

3. Η κρίσιμη αλλαγή: από την έρευνα για καλώδιο στη «θαλάσσια επιστημονική έρευνα»

Ερώτηση:Στη δεύτερη τουρκική αναγγελία εντοπίσατε μια αλλαγή που θεωρείτε καθοριστική. Ποια είναι;

Κέρη Μαυρομάτη:Συγκρίνοντας τις αναγγελίες της 6ης και της 10ης Νοεμβρίου, διαπιστώνω ότι η πρώτη μιλά για έρευνες στην περιοχή, ενώ η δεύτερη χρησιμοποιεί τον όρο «θαλάσσια επιστημονική έρευνα». Αυτό δεν είναι μια αθώα λεκτική μεταβολή. Κατά την εκτίμησή μου, επιχειρείται να μεταφερθεί μια δραστηριότητα που συνδέεται με την πόντιση καλωδίου σε διαφορετικό νομικό καθεστώς.

Ερώτηση:Ποια είναι η νομική διάκριση;

Κέρη Μαυρομάτη:Για την πόντιση υποθαλάσσιων καλωδίων στην υφαλοκρηπίδα το βασικό σημείο αναφοράς είναι το άρθρο 79 της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας. Η θαλάσσια επιστημονική έρευνα υπάγεται σε διαφορετικές διατάξεις, στις οποίες η συναίνεση του παράκτιου κράτους έχει ειδική σημασία. Στη συζήτησή μας αναφέρω και το άρθρο 248, το οποίο σχετίζεται με την ενημέρωση για ερευνητικά προγράμματα. Αν μια δραστηριότητα προετοιμασίας του καλωδίου χαρακτηριστεί επιστημονική έρευνα, μπορεί να επιχειρηθεί να θεμελιωθεί απαίτηση συναίνεσης εκεί όπου, κατά τη δική μου ερμηνεία, δεν προβλέπεται με τον ίδιο τρόπο.

Ερώτηση:Δηλαδή θεωρείτε ότι άλλαξε η νομική περιγραφή της αποστολής του γαλλικού πλοίου;

Κέρη Μαυρομάτη:Αυτό είναι το κρίσιμο ζήτημα. Το πλοίο, όπως το καταλαβαίνω από τα διαθέσιμα στοιχεία, δεν έχει αποστολή να αυξήσει τη γενική επιστημονική γνώση για το θαλάσσιο περιβάλλον. Εκτελεί εργασίες σχετικές με τη χάραξη και την πόντιση του καλωδίου. Αν αυτές οι εργασίες παρουσιάζονται ως «θαλάσσια επιστημονική έρευνα», τότε ενδέχεται να αλλοιώνεται το πλαίσιο μέσα στο οποίο συζητείται η συναίνεση.

Ερώτηση:Μπορείτε να εξηγήσετε πιο συγκεκριμένα γιατί το άρθρο 79 έχει σημασία ακόμη και όταν το καλώδιο θα περάσει από υφαλοκρηπίδα άλλου κράτους;

Κέρη Μαυρομάτη:Ο γενικός κανόνας, όπως τον επικαλούμαι εδώ, είναι η ελευθερία πόντισης υποθαλάσσιων καλωδίων στην υφαλοκρηπίδα, με τις προϋποθέσεις και τις επιφυλάξεις που ορίζει η Σύμβαση. Το παράκτιο κράτος έχει συμφέροντα που συνδέονται με την εξερεύνηση της υφαλοκρηπίδας και την εκμετάλλευση των φυσικών της πόρων, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε πόντιση απαιτεί κατά βούληση την προηγούμενη πολιτική έγκρισή του. Γι’ αυτό είναι κρίσιμο να προσδιοριστεί ποια ακριβώς εργασία πραγματοποιείται και σε ποια θαλάσσια ζώνη.

Ερώτηση:Και πότε, αντίθετα, το ζήτημα μεταφέρεται στο πεδίο της θαλάσσιας επιστημονικής έρευνας;

Κέρη Μαυρομάτη:Όταν ο χαρακτήρας της δραστηριότητας είναι πράγματι επιστημονικός και εντάσσεται στους κανόνες για την έρευνα στο θαλάσσιο περιβάλλον. Εκεί υπάρχει διαφορετική διαδικασία, με συγκεκριμένα στοιχεία για το ερευνητικό πρόγραμμα και, ανάλογα με τη θαλάσσια ζώνη, ζήτημα συναίνεσης του παράκτιου κράτους. Η ουσία της κριτικής μου είναι ότι δεν πρέπει να βαφτίζουμε επιστημονική έρευνα κάθε τεχνική αποτύπωση που γίνεται για να ποντιστεί ένα καλώδιο. Πρέπει να εξετάζουμε το πραγματικό αντικείμενο των εργασιών, όχι απλώς τον τίτλο που επέλεξε μια αναγγελία.

4. Η ρηματική διακοίνωση και τα αναπάντητα ερωτήματα

Ερώτηση:Υπάρχει και μια ρηματική διακοίνωση. Γνωρίζουμε αν περιλαμβάνει απλή ενημέρωση ή αίτημα συναίνεσης;

Κέρη Μαυρομάτη:Δεν γνωρίζουμε το ακριβές περιεχόμενό της. Το λέω ρητά. Μπορούμε να διατυπώσουμε υποθέσεις από το κείμενο της τουρκικής NAVTEX, όχι όμως να παρουσιάσουμε αυτές τις υποθέσεις ως βεβαιωμένα γεγονότα. Αν η διακοίνωση αναφέρεται πράγματι σε θαλάσσια επιστημονική έρευνα, η υπόθεση αποκτά εντελώς διαφορετική νομική και πολιτική βαρύτητα.

Ερώτηση:Θα μπορούσε η τουρκική ανακοίνωση να αναφέρει κάτι που δεν περιλαμβάνεται καθόλου στη διακοίνωση;

Κέρη Μαυρομάτη:Βεβαίως, αυτή είναι μια πιθανότητα που δεν μπορεί να αποκλειστεί χωρίς να δούμε το έγγραφο. Δεν πρέπει να συγχέουμε όσα ανακοινώνει η τουρκική πλευρά με όσα πράγματι έχουν συμφωνηθεί ή γνωστοποιηθεί μέσω της διπλωματικής οδού.

Ερώτηση:Από τη συζήτησή μας προκύπτει και το ερώτημα για τον ρόλο της Γαλλίας. Τι μπορούμε να πούμε με ασφάλεια;

Κέρη Μαυρομάτη:Η δραστηριότητα του γαλλικού πλοίου και τυχόν επικοινωνία της γαλλικής πλευράς συνδέονται με το ερώτημα ποιος ζήτησε τι και με ποια εξουσιοδότηση. Όμως, εφόσον δεν έχουμε τη διακοίνωση ενώπιόν μας, δεν μπορούμε να συναγάγουμε με βεβαιότητα ότι η Γαλλία ή η Ελλάδα ζήτησε τουρκική άδεια ή αποδέχθηκε συγκεκριμένες θαλάσσιες αξιώσεις. Αυτό που επισημαίνω είναι ο κίνδυνος που θα δημιουργούσε μια τέτοια διατύπωση.

Ερώτηση:Θα μπορούσε η δημοσιοποίηση της ρηματικής διακοίνωσης να ξεκαθαρίσει την υπόθεση;

Κέρη Μαυρομάτη:Θα ξεκαθάριζε ένα πολύ βασικό σκέλος της. Θα γνωρίζαμε εάν πρόκειται για τεχνική γνωστοποίηση, εάν περιγράφονται εργασίες προετοιμασίας καλωδίου, εάν χρησιμοποιείται ο όρος θαλάσσια επιστημονική έρευνα και αν γίνεται λόγος για συναίνεση. Χωρίς το κείμενο, κάθε απόλυτη κατηγορία σχετικά με το ποιος αποδέχθηκε τι είναι πρόωρη. Αυτό όμως δεν αναιρεί την ανάγκη πολιτικής και νομικής εγρήγορσης.

Ερώτηση:Υπάρχει κίνδυνος να συγχέουμε τη διπλωματική ευγένεια ή την αναγκαία επικοινωνία με την αναγνώριση δικαιωμάτων;

Κέρη Μαυρομάτη:Ναι, και γι’ αυτό η ορολογία έχει ιδιαίτερη βαρύτητα. Μια πρακτική ενημέρωση, μια ναυτική αναγγελία και μια αίτηση συναίνεσης δεν είναι το ίδιο. Η διπλωματική διατύπωση αποκτά νόημα μέσα στο συγκεκριμένο νομικό και πραγματικό πλαίσιο. Δεν αρκεί να ακούμε ότι «υπήρξε ενημέρωση» για να ξέρουμε τι ακριβώς αναφέρθηκε, ούτε ότι «δόθηκε συναίνεση» για να γνωρίζουμε αν αυτό ανταποκρίνεται σε πραγματικό έγγραφο ή σε μονομερή ισχυρισμό.

5. Χωρικά ύδατα, υφαλοκρηπίδα και ο κίνδυνος διπλωματικού προηγουμένου

Ερώτηση:Η ελληνική πλευρά αδειοδότησε εργασίες του γαλλικού πλοίου στα χωρικά ύδατα. Γιατί επιμένετε τόσο πολύ στη διαφορά των θαλάσσιων περιοχών;

Κέρη Μαυρομάτη:Επειδή άλλο νομικό καθεστώς ισχύει στα χωρικά ύδατα και άλλο στην υφαλοκρηπίδα. Στα χωρικά ύδατα το παράκτιο κράτος ασκεί κυριαρχία, ενώ η πόντιση καλωδίου στην υφαλοκρηπίδα διέπεται από ειδικούς κανόνες ελευθερίας και εύλογων μέτρων προστασίας. Κατά την άποψή μου, η παρουσίαση μιας διαδικασίας ενημέρωσης ως αιτήματος άδειας μπορεί να θολώσει αυτή τη θεμελιώδη διάκριση.

Ερώτηση:Μα και η NAVTEX ενημερώνει για τις εργασίες και τις συντεταγμένες. Δεν θα αρκούσε μια τέτοια ενημέρωση;

Κέρη Μαυρομάτη:Η NAVTEX ενημερώνει για την ασφάλεια των πλοίων. Δεν πρέπει να μετατρέπεται σε διαδικασία αναγνώρισης θαλάσσιων ζωνών. Επίσης, άλλο είναι μια πρακτική επικοινωνία για την αποφυγή κινδύνων και άλλο ένα έγγραφο που θα μπορούσε να εκληφθεί ως αποδοχή αρμοδιότητας ή κυριαρχικού δικαιώματος.

Ερώτηση:Τι θα συμβεί αν η Ελλάδα περιοριστεί σε εργασίες μέσα στα έξι ναυτικά μίλια, ενώ υπάρχουν σχεδιαζόμενες δραστηριότητες πέρα από αυτά;

Κέρη Μαυρομάτη:Στην περιοχή Καρπάθου, Κάσου και Καστελλορίζου η τουρκική πλευρά προβάλλει διεκδικήσεις που, σύμφωνα με την ελληνική θέση, αμφισβητούν την επήρεια των νησιών στην υφαλοκρηπίδα. Εάν, υπό την πίεση αυτών των αξιώσεων, η ελληνική πλευρά αποφεύγει συστηματικά δραστηριότητες πέρα από τα χωρικά της ύδατα, δημιουργείται πολιτικός κίνδυνος παγίωσης μιας αμφισβήτησης. Αυτό δεν σημαίνει ότι ένα κυριαρχικό δικαίωμα χάνεται αυτόματα επειδή δεν ασκήθηκε σε μία περίπτωση. Το ζήτημα που θέτω είναι η συσσώρευση διπλωματικών εντυπώσεων και πρακτικών.

Ερώτηση:Η ανησυχία σας είναι ότι, αν η Ελλάδα δεν προχωρήσει σε εργασίες πέρα από τα χωρικά ύδατα, θα εκληφθεί αυτό ως υποχώρηση;

Κέρη Μαυρομάτη:Ακριβώς εκεί βρίσκεται το πολιτικό διακύβευμα. Η Τουρκία προβάλλει την άποψη ότι οι δικές της θαλάσσιες διεκδικήσεις αρχίζουν, σε ορισμένα τμήματα, αμέσως μετά τα έξι ναυτικά μίλια των ελληνικών νησιών. Η Ελλάδα δεν αποδέχεται αυτή την άποψη. Αν στην πράξη οι εργασίες περιορίζονται διαρκώς σε περιοχές όπου δεν υπάρχει τουρκική αντίδραση, μπορεί να δημιουργείται η εντύπωση ότι η επίκληση ισχύος περιορίζει την άσκηση νόμιμων δραστηριοτήτων. Ο φόβος αυτός δεν πρέπει να συγχέεται με μια αυτόματη μεταβολή νομικών ορίων.

Ερώτηση:Έχετε αναφερθεί και στην απειλή παρουσίας τουρκικών πολεμικών πλοίων. Πώς την εντάσσετε στην επιχειρηματολογία σας;

Κέρη Μαυρομάτη:Τη θέτω ως το πλαίσιο πίεσης που αντιμετωπίζει η ελληνική πλευρά. Όταν προβάλλονται συγκεκριμένες γεωγραφικές συντεταγμένες και ταυτόχρονα υπάρχει το ενδεχόμενο παρεμπόδισης των εργασιών, οι τεχνικές αποφάσεις αποκτούν στρατηγικό βάρος. Η απάντηση δεν είναι να αποδώσουμε σε κάθε NAVTEX κυριαρχική ισχύ· είναι να ξεχωρίσουμε τη νόμιμη δραστηριότητα, την πρακτική ναυτική ασφάλεια και την άσκηση πολιτικής πίεσης.

6. Ποιο είναι το διακύβευμα

Ερώτηση:Με βάση όσα συζητήσαμε, ποιο είναι το βασικό συμπέρασμα;

Κέρη Μαυρομάτη:Η ουσία δεν είναι μόνο ποιος εκδίδει μια NAVTEX. Είναι μήπως, με αφορμή το καλώδιο, διαμορφώνεται μια εικόνα ότι η Ελλάδα χρειάζεται τουρκική συναίνεση για δραστηριότητες σε περιοχές που η ίδια θεωρεί ότι καλύπτονται από τα δικαιώματα των νησιών της. Κατά την άποψή μου, αυτό θα είχε δυσμενείς συνέπειες στη διαχείριση των θαλάσσιων διαφορών. Γι’ αυτό θεωρώ αποφασιστικής σημασίας να γνωρίζουμε τα πραγματικά έγγραφα και τις διατυπώσεις τους.

Ερώτηση:Μένει ένα τελευταίο ζήτημα: ποιος διεθνής μηχανισμός μπορεί να εξετάσει την αμφισβήτηση της ελληνικής αρμοδιότητας στις NAVTEX;

Κέρη Μαυρομάτη:Υπάρχει διεθνές πλαίσιο για τις υπηρεσίες ναυτιλιακής ασφάλειας. Οι NAVTEX εντάσσονται στο παγκόσμιο σύστημα ναυτιλιακών πληροφοριών ασφαλείας και στο GMDSS, σε συνδυασμό με τη σύμβαση SOLAS. Αν ένα κράτος θεωρεί ότι άλλο κράτος χρησιμοποιεί τέτοιες αναγγελίες καταχρηστικά ή αμφισβητεί τις αρμοδιότητες των σταθμών, μπορεί να θέσει το ζήτημα στα αρμόδια διεθνή όργανα και διαδικασίες. Η δική μου κριτική είναι ότι τέτοια ζητήματα πρέπει να αναδεικνύονται συστηματικά και να μην περνούν απαρατήρητα.

Ερώτηση:Στην περίπτωση της NAVTEX, αναφέρατε το GMDSS και τη SOLAS. Τι δείχνει αυτό για τη φύση της διαδικασίας;

Κέρη Μαυρομάτη:Ότι πρόκειται για μέρος ενός ευρύτερου διεθνούς μηχανισμού ασφάλειας στη θάλασσα. Η αναγγελία δεν σχεδιάστηκε για να επιλύει διαφορές οριοθέτησης ούτε για να δίνει σε ένα κράτος δικαίωμα να εγκρίνει οποιαδήποτε δραστηριότητα σε μια περιοχή που διεκδικεί. Εάν χρησιμοποιείται με αυτόν τον τρόπο, το πρόβλημα πρέπει να τεθεί θεσμικά. Το νόημα της συζήτησής μας είναι να μην αναγορεύεται ένα τεχνικό σήμα σε τεκμήριο διεθνούς δικαίου.

Ερώτηση:Σας ευχαριστώ πολύ για τις διευκρινίσεις. Ελπίζουμε να ξανασυνομιλήσουμε στην εκπομπή «Πρίσμα».

Κέρη Μαυρομάτη:Κι εγώ σας ευχαριστώ πολύ.