ΤΟΥΡΚΙΑ: «Η φαντασίωση μιας τουρκικής Μέσης Ανατολής»

Amberin Zaman | AL-MONITOR Turkey 

Ήταν άλλη μία εξαιρετικά φορτισμένη εβδομάδα, ιδιαίτερα στο εσωτερικό πολιτικό μέτωπο. Ωστόσο, πολλοί από εσάς που ενδιαφέρεστε για τη γεωπολιτική πιθανότατα ανυπομονείτε να μάθετε περισσότερα για τις κινήσεις της Τουρκίας στη Μέση Ανατολή.

Και όσοι αγαπάτε τον πολιτισμό, μην ξεχάσετε να εγγραφείτε στο εξαιρετικό ενημερωτικό δελτίο της Nazlan Ertan από την Κωνσταντινούπολη.

Σας ευχαριστώ, όπως πάντα, που μας διαβάζετε.

Άμπεριν

«Η φαντασίωση μιας τουρκικής Μέσης Ανατολής»

Ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν γίνεται δεκτός από τον πρίγκιπα διάδοχο της Σαουδικής Αραβίας, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, στη Μέκκα. Πηγή: Saudi Press Agency / Al-Monitor.

Το δοκίμιο με τον παραπάνω τίτλο, της Τουρκάλας πανεπιστημιακού Μελίχα Μπενλί Αλτουνισίκ (Meliha Benli Altunışık), που δημοσιεύθηκε στο τεύχος της 17ης Νοεμβρίου του Foreign Affairs, προκάλεσε ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Η συγγραφέας αναπτύσσει αρκετά ισχυρά επιχειρήματα, αμφισβητώντας την πραγματική αξία της αυξανόμενης περιφερειακής επιρροής της Τουρκίας.

Επισημαίνει ότι:

«Η Τουρκία, όπως και οι άλλες δυνάμεις της περιοχής που φιλοδοξούν να αναλάβουν ηγετικό ρόλο, δεν διαθέτει την ισχύ για να επιβάλει από μόνη της ένα νέο πλαίσιο ασφάλειας».

Και προσθέτει:

«Οι πρώτες προσπάθειές της να δημιουργήσει ένα τέτοιο πλαίσιο, όπως το νέο σύμφωνο της Μέκκας, απλώς κάνουν τις χώρες που βρίσκονται εκτός αυτού του συνασπισμού να αισθάνονται ανασφαλείς, τροφοδοτώντας την αστάθεια».

Η Αλτουνισίκ ορθώς εφιστά την προσοχή στον κίνδυνο μιας ακούσιας στρατιωτικής σύγκρουσης μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ. Το Ισραήλ, μαζί με το Ιράν, αποτελεί μία ακόμη δύναμη που φιλοδοξεί να κυριαρχήσει στην περιοχή.

Το άρθρο είναι ελεύθερα προσβάσιμο, χωρίς συνδρομή.

Στην πραγματικότητα, διεξάγεται ήδη έντονη συζήτηση σχετικά με τις πιθανές συνέπειες της έγκρισης του συμφώνου της Μέκκας από το τουρκικό κοινοβούλιο, καθώς και για το ενδεχόμενο η Σαουδική Αραβία να αρχίσει να πιέζει την Τουρκία να αναλάβει ενεργότερο ρόλο στον πόλεμο κατά των Χούθι.

Η Τουρκία προμηθεύει ήδη το σαουδαραβικό βασίλειο με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ελαφρύ οπλισμό, ενώ, όπως και άλλοι σύμμαχοι του Ριάντ, συνδράμει στην αμυντική αντιμετώπιση των επιθέσεων των Χούθι.

Ωστόσο, η κατάσταση στο πεδίο δείχνει ότι τίποτε από αυτά δεν βοηθά τους Σαουδάραβες να μεταβάλουν τον συσχετισμό δυνάμεων προς όφελός τους.

Αντιθέτως, οι εξελίξεις φαίνεται να κινούνται προς την αντίθετη κατεύθυνση.

Παρά ταύτα, καλά ενημερωμένες διπλωματικές πηγές στην περιοχή μού αναφέρουν ότι η Σαουδική Αραβία ετοιμάζεται να παραχωρήσει στην Τουρκία μεγαλύτερη πρόσβαση στην Ερυθρά Θάλασσα, προκειμένου να δημιουργηθεί ένα αντίβαρο στον άξονα Ισραήλ–Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.

«Αρχίζοντας από το Σουδάν, η μάχη για την επιρροή πρόκειται να ενταθεί», προέβλεψε μία από τις πηγές.

Η Αίγυπτος δεν πρόκειται να ενθουσιαστεί με αυτή την εξέλιξη, αλλά πιθανότατα θα υποχωρήσει μπροστά στις επιθυμίες του Ριάντ.

Τουρκικά πολεμικά πλοία είναι πιθανό να αποκτήσουν δικαιώματα ελλιμενισμού στην Τζέντα και στο Σουδάν.

Με αυτόν τον τρόπο θα διαμορφωθεί μια ζώνη τουρκικής ναυτικής παρουσίας που θα εκτείνεται από το Κέρας της Αφρικής προς τη Σομαλία, κατά μήκος της Ερυθράς Θάλασσας.

Στη Σομαλία η Τουρκία διαθέτει ήδη τη μεγαλύτερη στρατιωτική βάση της στο εξωτερικό.

Ο ρόλος της Ρωσίας στο Σουδάν

Στο Σουδάν, ο διπλωμάτης εκτιμά ότι η Ρωσία θα διευκολύνει την ενίσχυση της τουρκικής παρουσίας.

«Θα κάνουν μια συμφωνία όπως εκείνη που είχαν στη Συρία», ανέφερε.

Παρέπεμψε έτσι στη διαδικασία της Αστάνα, η οποία επέτρεψε στην Τουρκία και τη Ρωσία να διαχειριστούν τον μεταξύ τους ανταγωνισμό κατά τρόπο αμοιβαία επωφελή.

Δεν είναι απαραίτητο να συνδέεται με αυτό, αλλά η τουρκική κρατική εταιρεία αγωγών BOTAŞ μόλις συνήψε νέα δεκαετή συμφωνία προμήθειας υγροποιημένου φυσικού αερίου με τη ρωσική Gazprom.

Η συμφωνία υπογράφεται ενόψει της επικείμενης απαγόρευσης εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία, σύμφωνα με το κείμενο, πρόκειται να τεθεί σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2027.

Πρόκειται για μια σημαντική σανίδα σωτηρίας που η Άγκυρα προσφέρει στο Κρεμλίνο.

Αποτελεί επίσης μία ακόμη απόδειξη ότι οι ισχυρισμοί πως ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει τερματίσει τη συνεργασία του με τον Βλαντίμιρ Πούτιν απέχουν πολύ από την πραγματικότητα.

Το «Ορούτς Ρέις» στην Αραβική Θάλασσα

Στο μεταξύ, το τουρκικό ερευνητικό σκάφος Oruç Reis —το ίδιο που πριν από μερικά χρόνια προκαλούσε έντονες αντιδράσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, ερχόμενο σε αντιπαράθεση με την Ελλάδα, την Κύπρο, ακόμη και τη Γαλλία— πρόκειται να ξεκινήσει έρευνες για υποθαλάσσιους υδρογονάνθρακες στην Αραβική Θάλασσα.

Την ανακοίνωση έκανε την Παρασκευή ο υπουργός Ενέργειας της Τουρκίας, Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ, κατά την επίσκεψή του στο λιμάνι του Καράτσι.

Οι γεωτρήσεις αναμένεται να αρχίσουν το 2027.

Το τουρκικό μη επανδρωμένο μαχητικό Kızılelma

Το μη επανδρωμένο μαχητικό Bayraktar Kızılelma σε διάδρομο προσγείωσης

Το τουρκικό μη επανδρωμένο μαχητικό Bayraktar Kızılelma. Φωτογραφία: Baykar.

Μιλώντας για την αυξανόμενη στρατιωτική ισχύ της Τουρκίας, η χώρα μόλις ενέταξε στο οπλοστάσιό της το πρώτο εγχώριας κατασκευής μη επανδρωμένο μαχητικό αεροσκάφος, το Kızılelma.

Κατασκευάζεται από την εταιρεία του Σελτσούκ Μπαϊρακτάρ, γαμπρού του Ερντογάν, του ανθρώπου που έχει συνδέσει το όνομά του με τα τουρκικά drones.

Η Έζγκι Ακίν εξηγεί σε σχετικό άρθρο πώς το νέο αεροσκάφος ενισχύει την αποτρεπτική ικανότητα της Τουρκίας.

Άλλες σημαντικές ειδήσεις

1. Το σκάνδαλο των επενδυτικών κεφαλαίων και η πολιτική κρίση στην Τουρκία

Χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης

Χρηματιστές εργάζονται στο Χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης, 22 Μαΐου 2018. Φωτογραφία: Ozan Kose / AFP via Getty Images / Al-Monitor.

Το σκάνδαλο των επενδυτικών κεφαλαίων διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων δεν δείχνει κανένα σημάδι αποκλιμάκωσης.

Χιλιάδες μικροεπενδυτές οργάνωσαν διαδήλωση στις 19 Νοεμβρίου έξω από την έδρα της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς στην Άγκυρα.

Πολλοί από αυτούς υποστήριξαν, σε αντίθεση με τους κυβερνητικούς ισχυρισμούς, ότι τα χρήματα που είχαν τοποθετήσει στα συγκεκριμένα κεφάλαια τούς είχαν επιστραφεί.

Πολλοί επισήμαναν επίσης ότι τα επενδυτικά αυτά κεφάλαια φορολογούνταν και εποπτεύονταν από το κράτος, γεγονός που τους έκανε να εμπιστευθούν το σύστημα.

Η λύση που επέλεξε η κυβέρνηση, δηλαδή να φυλακίζει δημοσιογράφους που αποκαλύπτουν το σκάνδαλο, δεν φαίνεται να έχει αποδώσει ιδιαίτερα.

Το βασικό αντιπολιτευόμενο Νέο Κόμμα συνεχίζει να παρουσιάζει νέες καταγγελίες, οι οποίες εμπλέκουν πρόσωπα του στενού περιβάλλοντος του Ερντογάν.

2. Η κατάληψη του τηλεοπτικού σταθμού Sözcü TV

Η κατάληψη του τηλεοπτικού σταθμού Sözcü TV στις 17 Νοεμβρίου, του τελευταίου εναπομείναντος αντιπολιτευόμενου ενημερωτικού καναλιού με μεγάλη απήχηση, θεωρήθηκε ένα ακόμη δείγμα του αυξανόμενου πανικού της κυβέρνησης μπροστά στο σκάνδαλο.

Άλλοι υποστηρίζουν ότι πρόκειται απλώς για μέρος της διαδικασίας που στην Τουρκία αποκαλείται «καθαρισμός του δρόμου».

Με άλλα λόγια, πρόκειται για την απομάκρυνση των εμποδίων που θα μπορούσαν να δυσχεράνουν τη νίκη της κυβέρνησης στις επόμενες βουλευτικές και προεδρικές εκλογές.

Οι εκλογές αυτές πρέπει να διεξαχθούν έως τον Μάιο του 2028.

Η Έζγκι Ακίν κάλυψε δημοσιογραφικά την κατάληψη του σταθμού.

3. Ο φόβος στην τουρκική κοινωνία και το μέλλον του Ερντογάν

Όταν ξέσπασε για πρώτη φορά το σκάνδαλο, είχα υποτιμήσει υπερβολικά τις συνέπειές του.

Ωστόσο, εξακολουθώ να μη θεωρώ ότι μπορεί να οδηγήσει στην απομάκρυνση του Ερντογάν από την εξουσία στο άμεσο μέλλον.

Εννοώ, πώς θα μπορούσε να συμβεί αυτό;

Οι άνθρωποι είναι τρομοκρατημένοι.

Και ο φόβος διαπερνά όλες τις κοινωνικές τάξεις και όλες τις ιδεολογικές ομάδες.

Αυτή η κατάσταση αποτυπώνεται εξαιρετικά στη δεύτερη σεζόν της τουρκικής σειράς του Netflix Ethos, που μόλις κυκλοφόρησε.

Τη συνιστώ ανεπιφύλακτα.

Μέσα σε μόλις τέσσερα επεισόδια, μπορείτε να αποκτήσετε μια πραγματική αίσθηση του σκοταδιού που τυλίγει την Τουρκία.

4. Διαφωνίες στην τουρκική ηγεσία για τους Κούρδους της Συρίας

Ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, εξέφρασε τη δυσαρέσκειά του για τον ρυθμό ενσωμάτωσης των υπό κουρδική ηγεσία Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF) στον συριακό στρατό.

Οι δηλώσεις του έγιναν σε κοινή συνέντευξη Τύπου με τον Σύρο ομόλογό του, Άσαντ αλ-Σιμπανί, και τον υπουργό Άμυνας της Συρίας, Μουρχάφ Αμπού Κάσρα.

Οι τοποθετήσεις του Φιντάν έρχονται σε έντονη αντίθεση με όσα είχε δηλώσει ο επικεφαλής των τουρκικών υπηρεσιών πληροφοριών, Ιμπραήμ Καλίν, σε εκδήλωση δεξαμενής σκέψης στην Άγκυρα στις 9 Νοεμβρίου.

Εκεί, ο Καλίν είχε χαρακτηρίσει την ενσωμάτωση των κουρδικών δυνάμεων «σημαντικό επίτευγμα».

Ακόμη πιο εντυπωσιακό ήταν ότι ο Καλίν επισήμανε πως οι σημερινές συνομιλίες της Τουρκίας με τον ηγέτη του Εργατικού Κόμματος του Κουρδιστάν (PKK), Αμπντουλάχ Οτσαλάν, δεν αφορούν απλώς τον αφοπλισμό και την αυτοδιάλυση της οργάνωσής του.

Ο Καλίν αναφέρθηκε επίσης στην ανάγκη ενίσχυσης του κράτους δικαίου και της δημοκρατίας.

Ίσως, λοιπόν, μια καλή αρχή θα ήταν να σταματήσουν να φυλακίζουν δημοσιογράφους!

5. Έκθεση στο Λονδίνο: «Από την Κωνσταντινούπολη στην Ισταμπούλ — Μία πόλη, δύο αυτοκρατορίες»

Αίθουσα της έκθεσης Constantinople to Istanbul στο Victoria and Albert Museum

Άποψη της έκθεσης «Constantinople to Istanbul: One City, Two Empires». Φωτογραφία: © Victoria and Albert Museum, London.

Τέλος, αν βρεθείτε στο Λονδίνο, μην παραλείψετε να επισκεφθείτε την έκθεση:

«Από την Κωνσταντινούπολη στην Ισταμπούλ: Μία πόλη, δύο αυτοκρατορίες».

Η έκθεση θα διαρκέσει έως τις 9 Μαΐου 2027 και φιλοξενείται στο Μουσείο Βικτωρίας και Αλβέρτου (Victoria and Albert Museum).

Η εφημερίδα The Guardian της έδωσε πέντε αστέρια.

Εγώ θα της έδινα ολόκληρο τον γαλαξία! 

spot_img

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Διαβάστε ακόμα

Stay Connected

2,900ΥποστηρικτέςΚάντε Like
2,767ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
51,200ΣυνδρομητέςΓίνετε συνδρομητής

Τελευταία Άρθρα