Παρασκευή, 9 Οκτωβρίου 2026
Julie Beck
Συντάκτρια
Ένα τραπέζι μπιλιάρδου που μένει αχρησιμοποίητο
(Mark Power / Magnum)
Όλο και λιγότεροι Αμερικανοί ξεκινούν το Σαββατοκύριακό τους συναντώντας φίλους.
Οι τελετουργίες της Παρασκευής το βράδυ
Η εβδομάδα έχει έναν καρδιακό παλμό, και ο ρυθμός του αλλάζει.
Όταν ο Νιλ Κάρεν, κοινωνιολόγος στο Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας στο Τσάπελ Χιλ, εξέτασε πρόσφατα δεδομένα από την Αμερικανική Έρευνα Χρήσης Χρόνου για να δει πότε περνούν οι άνθρωποι χρόνο με τους φίλους τους μέσα στην εβδομάδα, αποτύπωσε ένα μοτίβο που του θύμισε ηλεκτροκαρδιογράφημα. Είδε σταθερούς παλμούς χρόνου με φίλους κάθε καθημερινή το βράδυ, μετά τη δουλειά, και στη συνέχεια μεγαλύτερες αιχμές τα βράδια της Παρασκευής και του Σαββάτου — σαν μια αρρυθμία που προκαλείται από τη διασκέδαση. Τουλάχιστον, αυτό παρατήρησε για τις αρχές της δεκαετίας του 2000, την παλαιότερη περίοδο που εξέτασε. Στα χρόνια που ακολούθησαν, ο «καρδιακός παλμός» της κοινωνικής ζωής έχει εξασθενήσει.
Ποσοστό του χρόνου που περνούν οι άνθρωποι με φίλους στη διάρκεια της εβδομάδας
(Tina Zhou / The Atlantic)
Οι Αμερικανοί περνούν όλο και λιγότερο χρόνο με τους φίλους τους τις τελευταίες δύο δεκαετίες. Η τάση αυτή ξεκίνησε πολύ πριν από την απομόνωση της πανδημίας του κορονοϊού και συνεχίστηκε πολύ μετά την άρση των περιορισμών. Εξετάζοντας όμως την κατανομή μέσα στην εβδομάδα, ο Κάρεν διαπίστωσε ότι, από τα μέσα της δεκαετίας του 2010, η μεγαλύτερη μείωση στον χρόνο με φίλους σημειώθηκε τα βράδια της Παρασκευής. (Οι συναντήσεις του Σαββάτου έχουν επίσης μειωθεί κάπως, αλλά εξακολουθούν να είναι «σχεδόν διπλάσιες από το επίπεδο των καθημερινών», έγραψε.) Πλέον η Παρασκευή —η Παρασκευή! Η μέρα για την οποία οι εργαζόμενοι ευχαριστούν τον Θεό, η μέρα που τραγούδησε η Ρεμπέκα Μπλακ, η μόνη μέρα που ο Ρόμπερτ Σμιθ είναι ερωτευμένος— δεν διαφέρει από μια συνηθισμένη Τρίτη. Ο κοινωνικός της παλμός είναι ήπιος, υποτονικός. «Το βράδυ της Παρασκευής στην Αμερική έχει γίνει απλώς άλλο ένα βράδυ καθημερινής», έγραψε ο Κάρεν στη μελέτη.
Οι εβδομάδες είναι μια παράξενη μονάδα χρόνου, μου είπε ο Εβιάταρ Ζερουμπάβελ, ομότιμος καθηγητής κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο Ράτγκερς, ο οποίος έχει μελετήσει τη σχέση μεταξύ χρόνου και κοινωνικής ζωής. Η ημέρα, ο μήνας, το έτος — όλα αυτά έχουν μια βάση στη φύση. Η επταήμερη εβδομάδα, ωστόσο, είναι μια εξ ολοκλήρου ανθρώπινη επινόηση. Ο ξεχωριστός χαρακτήρας κάθε ημέρας της εβδομάδας είναι επίσης δημιούργημα του ανθρώπινου πολιτισμού. Η Δευτέρα δεν είναι η αρχή της εργάσιμης εβδομάδας επειδή το υπαγορεύει κάποιος εγγενής ρυθμός της ζωής. Οι άνθρωποι το αποφάσισαν αυθαίρετα. Και δεν ήταν απαραίτητο να αποκτήσει αρνητική χροιά — αλλά όλοι ξέρουμε ότι η «κακοκεφιά της Δευτέρας» δεν είναι κάτι καλό.
Ο χαρακτήρας της Παρασκευής είναι εδώ και πολύ καιρό κοινωνικός. «Η Παρασκευή γενικά είναι μια παράξενη περίπτωση, επειδή βρίσκεται ανάμεσα σε αυτό που ονομάζουμε καθημερινές και στο Σαββατοκύριακο, και έχει χαρακτηριστικά και των δύο», είπε ο Ζερουμπάβελ. Το βράδυ της Παρασκευής περνάμε από τη συνηθισμένη εργάσιμη εβδομάδα στις ημέρες που η κοινωνία έχει αφιερώσει στην ελευθερία. Για τους Εβραίους, είναι η αρχή του Σαββάτου, το οποίο ιδανικά γιορτάζεται μαζί με την κοινότητα. Όσοι εργάζονται νύχτες ή Σαββατοκύριακα έχουν ασφαλώς διαφορετική σχέση με τα βράδια της Παρασκευής, αλλά ακόμη κι αυτοί συμμερίζονται την ευρύτερη πολιτισμική αντίληψη για το τι προορίζεται αυτή η ώρα: πάρτι, έξοδοι για ποτό μετά τη δουλειά, απαλλαγή από το βάρος των έγνοιων της καθημερινότητας, χαλάρωση με τους δικούς σου ανθρώπους. Όταν κάποιος λέει ότι μια Πέμπτη «μοιάζει με Παρασκευή», πιθανότατα αυτό εννοεί: ότι αισθάνεται πως ήρθε η ώρα να κλείσει τη δουλειά και να ξεκινήσει το ελεύθερο, κοινωνικό κομμάτι της εβδομάδας. (Στο πανεπιστήμιο, για παράδειγμα, η «Thirsty Thursday» —η Πέμπτη της εξόδου για ποτό— σημαίνει περίπου «μια επιπλέον Παρασκευή».)
Φαίνεται όμως ότι η ατμόσφαιρα της Παρασκευής το βράδυ αλλάζει. Αν πάψει να συνδέεται με την κοινωνική συναναστροφή, αυτό που αντιπροσωπεύει η Παρασκευή στη συλλογική μας φαντασία μπορεί να αλλάξει σημαντικά. «Περιμένω ότι, αν κάνουμε αυτή τη συζήτηση σε 40 χρόνια, θα μου θέσετε διαφορετικά ερωτήματα», είπε ο Ζερουμπάβελ. Η μελέτη του Κάρεν δεν εξέτασε τι έκαναν οι Αμερικανοί τα βράδια της Παρασκευής αντί να περνούν χρόνο με φίλους. Ωστόσο, τελευταία, άνθρωποι όλων των ηλικιών δηλώνουν έντονη προτίμηση στο να μένουν σπίτι τα βράδια και τα Σαββατοκύριακα. Σε δημοσκόπηση της Gallup το 2020, ο αγαπημένος τρόπος των Αμερικανών να περάσουν ένα βράδυ ήταν «να μένουν σπίτι με την οικογένεια». Στη δεύτερη θέση ήταν «να βλέπουν τηλεόραση ή μια ταινία στο σπίτι». Μόλις το 3% ανέφερε ως αγαπημένη βραδινή δραστηριότητα «να φιλοξενεί ή να επισκέπτεται φίλους». Σε δημοσκόπηση της Harris το 2026 για τη γενιά Ζ, το 73% δήλωσε ότι το να μένει σπίτι ήταν το συνηθισμένο του σχέδιο για το Σαββατοκύριακο.
Ειδικά τα βράδια της Παρασκευής ίσως χάνουν τη δημοτικότητά τους επειδή έχουν συνδεθεί με τις εξόδους στα μπαρ· η κατανάλωση αλκοόλ δεν είναι πια τόσο δημοφιλής στις ΗΠΑ. Ίσως να παίζει ρόλο και η τηλεργασία: επειδή πολλοί από όσους έχουν αυτή τη δυνατότητα επιλέγουν να εργάζονται από το σπίτι τις Παρασκευές, ορισμένα ρεπορτάζ δείχνουν ότι το καθιερωμένο ποτό μετά τη δουλειά την Παρασκευή τείνει να εκλείψει. Ή μπορεί οι άνθρωποι να είναι απλώς υπερβολικά εξαντλημένοι στο τέλος της εργάσιμης εβδομάδας. Σύμφωνα με την Αμερικανική Ψυχολογική Εταιρεία, το εργασιακό άγχος αυξάνεται. Τις Παρασκευές, «χρειάζεται μεγαλύτερη προσπάθεια» για να βγεις έξω αφού έχεις δουλέψει ολόκληρη μέρα, είπε ο Κάρεν. Για κάποιον λόγο, οι άνθρωποι «δεν θεωρούν πια ότι αξίζει το κόστος μιας εξόδου την Παρασκευή το βράδυ».
Το βράδυ της Παρασκευής παραμένει ένα ξεχωριστό κομμάτι της εβδομάδας. Αυτό που αλλάζει είναι ο τρόπος με τον οποίο θέλουν οι άνθρωποι να περάσουν στο Σαββατοκύριακό τους: στο σπίτι, μόνοι ή με την οικογένεια. Όχι έξω με φίλους. (Ούτε καν στο σπίτι με φίλους!) Πρόκειται για μια αξιοσημείωτη πολιτισμική αλλαγή — αλλά όχι, από μόνη της, για κάτι κακό. Το να μη σου αρέσει το ποτό, να είσαι κουρασμένος από την εβδομάδα και να θέλεις απλώς να αράξεις ή να δίνεις προτεραιότητα στον ποιοτικό χρόνο με την οικογένειά σου είναι απολύτως κατανοητοί λόγοι για να ρίξεις τους ρυθμούς την Παρασκευή το βράδυ.
Το πραγματικό πρόβλημα είναι ότι οι άνθρωποι δεν μεταφέρουν τον χρόνο με τους φίλους τους σε κάποια άλλη ημέρα ή ώρα. Η μείωση των εξόδων με φίλους την Παρασκευή το βράδυ δεν έχει οδηγήσει σε αντίστοιχη αύξηση των δείπνων το Σάββατο το βράδυ, των καφέδων την Κυριακή το απόγευμα ή ακόμη και των μαζώξεων την Τετάρτη το βράδυ για να δουν όλοι μαζί το Survivor — τουλάχιστον όχι σύμφωνα με τα δεδομένα. Σημαίνει απλώς ότι οι άνθρωποι βλέπουν τους φίλους τους λιγότερο. Τελεία. Δεν είναι το βράδυ της Παρασκευής που είναι ιερό. Είναι ο χρόνος με τους φίλους μας.
