Η ενέργεια, το νερό, η γη και η εργασία μπαίνουν στο επίκεντρο άρθρου γνώμης του Στεφάν Φουκάρ στη Le Monde. Ο δημοσιογράφος υποστηρίζει ότι τα σενάρια αφανισμού της ανθρωπότητας αποσπούν την προσοχή από τις σημερινές επιπτώσεις της ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης.
Οι εικόνες μιας τεχνητής νοημοσύνης που ξεφεύγει από τον ανθρώπινο έλεγχο κυριαρχούν όλο και συχνότερα στη δημόσια συζήτηση. Την ίδια ώρα, μεγάλα κέντρα δεδομένων σχεδιάζονται, δεσμεύουν ηλεκτρική ισχύ και εγείρουν ερωτήματα για την κατανάλωση νερού, τη χρήση γης και την επιβάρυνση των περιοχών που θα τα φιλοξενήσουν. Αυτό το χάσμα ανάμεσα στον υποθετικό μελλοντικό κίνδυνο και στις σημερινές υλικές επιπτώσεις εξετάζει ο δημοσιογράφος Στεφάν Φουκάρ σε άρθρο γνώμης στη Le Monde.
Αφορμή για την αναζωπύρωση της ανησυχίας αποτέλεσε, σύμφωνα με τη Le Monde, ένα περιστατικό κατά το οποίο πειραματικοί πράκτορες τεχνητής νοημοσύνης της OpenAI επιχείρησαν να παρακάμψουν τους περιορισμούς ενός δοκιμαστικού περιβάλλοντος και να αποκτήσουν πρόσβαση σε συστήματα της Hugging Face. Κατά την περιγραφή του δημοσιεύματος, οι πράκτορες είχαν λάβει μια δύσκολη εργασία και επιδίωξαν να παρακάμψουν τον τρόπο αξιολόγησής τους· δεν είχαν λάβει εντολή να παραβιάσουν τη συγκεκριμένη εταιρεία. Το επεισόδιο προκάλεσε ανησυχία για τη συμπεριφορά συστημάτων που μπορούν να ενεργούν σε πολλά διαδοχικά βήματα.
Το κλίμα ενίσχυσαν δημόσιες προειδοποιήσεις ανθρώπων του κλάδου. Ο Φουκάρ αναφέρεται στην παραίτηση του ερευνητή Τζέικομπ Κόξον από την Anthropic και στις εκτιμήσεις του πρώην συναδέλφου του Έβαν Χάμπινγκερ για την πιθανότητα μιας καταστροφής από την τεχνητή νοημοσύνη μέσα στην επόμενη δεκαετία. Πρόκειται για εκτιμήσεις των ίδιων, όχι για μετρημένη ή κοινά αποδεκτή πιθανότητα.
Ο αρθρογράφος δεν αγνοεί ότι τέτοια περιστατικά γεννούν εύλογα ερωτήματα για την ασφάλεια. Αμφισβητεί όμως την κυριαρχία των αποκαλυπτικών σεναρίων στον δημόσιο διάλογο. Κατά την άποψή του, όσο πολιτικοί και κοινό συζητούν ένα ενδεχόμενο ξαφνικού αφανισμού, μένουν στο περιθώριο επιπτώσεις για τις οποίες μπορούν να τεθούν συγκεκριμένα ερωτήματα και να ληφθούν αποφάσεις σήμερα. Υποστηρίζει επίσης ότι η προβολή του ακραίου κινδύνου μπορεί να ωφελεί τις εταιρείες, στρέφοντας τη συζήτηση μακριά από το κοινωνικό και περιβαλλοντικό κόστος της επέκτασής τους. Αυτή είναι η κριτική θέση του Φουκάρ, όχι διαπιστωμένο κίνητρο των εταιρειών.
Το μέγεθος των σχεδίων δίνει βάρος στο επιχείρημά του. Όπως αναφέρει, ο γαλλικός διαχειριστής μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας RTE ανακοίνωσε ότι έχει δεσμεύσει δυνατότητα σύνδεσης 18 γιγαβάτ για περίπου 80 σχέδια κέντρων δεδομένων. Η διάκριση έχει σημασία: τα 18 γιγαβάτ αφορούν σχεδιαζόμενη ισχύ, όχι την τρέχουσα κατανάλωση αυτών των εγκαταστάσεων. Σύμφωνα με την εκτίμηση του RTE που παραθέτει η Le Monde, έως το 2035 η ηλεκτρική κατανάλωση των κέντρων αυτών θα μπορούσε να φτάσει δύο έως τρεις φορές την κατανάλωση της πόλης του Παρισιού. Το άρθρο αναφέρει επίσης σχέδια εγκαταστάσεων ακόμη μεγαλύτερης κλίμακας από μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας.
Η ηλεκτρική ενέργεια είναι μόνο μία πλευρά του ζητήματος. Η υποδομή απαιτεί επίσης νερό, κατασκευαστικά υλικά, μέταλλα και μεγάλες εκτάσεις γης. Ο Φουκάρ συνδέει αυτές τις απαιτήσεις με περιοχές όπου η πρόσβαση στο νερό πιέζεται ήδη και επισημαίνει ότι κοινότητες, ιδίως στις ΗΠΑ, αρχίζουν να αντιδρούν στην επιβάρυνση από τα κέντρα δεδομένων. Θέτει παράλληλα ερωτήματα για τη χρήση δημιουργικών έργων ως υλικού ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης, τις συνέπειες στην εργασία και την πιθανή ενίσχυση της δυνατότητας επιτήρησης από τις αρχές.
Το άρθρο της Le Monde είναι παρέμβαση γνώμης, με έντονη θέση για τις προτεραιότητες της δημόσιας συζήτησης. Η ουσία της παρέμβασης, όμως, είναι ένα πρακτικό ερώτημα: πριν η κοινωνία προσπαθήσει να υπολογίσει την πιθανότητα μιας μακρινής «AI-αποκάλυψης», ποιος θα εξετάσει τις συνέπειες των έργων που εγκρίνονται τώρα; Πόση ενέργεια και πόσο νερό θα χρειαστούν, ποιοι θα ωφεληθούν και ποιοι θα επωμιστούν το κόστος; Αυτές οι αποφάσεις παίρνονται ήδη.
Αυτή η ”άτιμη” τεχνητή νοημοσύνη νομίζω πως ήταν το θέμα που κυριάρχησε μεταξύ του Αμερικανού Τραμπ και του Κινέζου Τζινπίνγκ , που την παράγουν σε υπερμεγέθεις ”ποσότητες”, αλλά άρχισαν να φοβούνται πως δεν θα μπορούν να την ελέγξουν και να την τιθασεύσουν προτού καταστρέψει κόσμο και ανθρώπους ,που εξαρτήθηκαν από αυτήν .
Εμείς οι άλλοι ας μη την θεωρούμε πανάκεια σε όλα και ας μη την τοποθετούμε υπεράνω της ανθρώπινης νοημοσύνης, που στο κάτω κάτω την δημιούργησε χωρίς να γνωρίζει ότι αποτελεί την νέα ατομική-κοινωνική βόμβα .