Τι Παρακολουθούμε:
Ο Τραμπ αναπτύσσει την Εθνοφρουρά στο Λος Άντζελες
Το Σάββατο, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ διέταξε την αποστολή εκατοντάδων στρατιωτών της Εθνοφρουράς στο Λος Άντζελες, προκειμένου να καταστείλει τις διαδηλώσεις κατά των εφόδων της υπηρεσίας μετανάστευσης ICE. Εκατοντάδες διαδηλωτές, ορισμένοι με μεξικανικές σημαίες, συγκρούστηκαν με την αστυνομία την Παρασκευή και το Σάββατο στη συνοικία Paramount, που κατοικείται κυρίως από Λατίνους. Οι αστυνομικές δυνάμεις έκαναν χρήση γκλομπ και δακρυγόνων.
Πώς μπορεί ο Τραμπ να επιστρατεύσει την Εθνοφρουρά; Η Εθνοφρουρά οργανώνεται σε πολιτειακό επίπεδο, επομένως συνήθως απαιτείται η έγκριση των κυβερνητών. Ωστόσο, ο Τραμπ παρέκαμψε την αντίθεση του Κυβερνήτη της Καλιφόρνια Γκάβιν Νιούσομ, επικαλούμενος έναν νόμο που επιτρέπει στον πρόεδρο να αναλάβει άμεσο έλεγχο της Εθνοφρουράς σε περιπτώσεις εισβολής ή εξέγερσης. Ο Νιούσομ χαρακτήρισε την κίνηση «σκόπιμα εμπρηστική» και ανακοίνωσε ότι η Καλιφόρνια θα προσφύγει κατά της ομοσπονδιακής κυβέρνησης.
ΗΠΑ και Κίνα συζητούν το εμπόριο στο Λονδίνο
Ανώτατοι αξιωματούχοι των ΗΠΑ και της Κίνας ξεκίνησαν σήμερα νέο γύρο εμπορικών συνομιλιών στο Λονδίνο, μετά από τηλεφωνική επικοινωνία που είχε την Πέμπτη ο Πρόεδρος Τραμπ με τον Κινέζο ομόλογό του Σι Τζινπίνγκ. Οι δύο πλευρές επιδιώκουν τουλάχιστον τη διάσωση της 90ήμερης ανακωχής δασμών που συμφωνήθηκε τον Μάιο, η οποία περιόρισε τους δασμούς στο 30% για τις κινεζικές εξαγωγές και στο 10% για τις αμερικανικές. Ωστόσο, τα βασικά σημεία τριβής είναι οι περιορισμοί εξαγωγής σπανίων γαιών από την Κίνα, οι αμερικανικοί έλεγχοι εξαγωγών μικροτσίπ και τεχνητής νοημοσύνης, και η πρόσφατη ανάκληση φοιτητικών θεωρήσεων σε Κινέζους φοιτητές.
Η Ρωσία προελαύνει εκ νέου στην Ουκρανία
Την Κυριακή, το Κρεμλίνο ανακοίνωσε ότι οι ρωσικές δυνάμεις προχώρησαν βαθύτερα στην ανατολικοκεντρική περιοχή Ντνιπροπετρόφσκ της Ουκρανίας, έναν στρατηγικό κόμβο εξόρυξης, βιομηχανίας και επικοινωνιών. Η Ντνιπροπετρόφσκ δεν συγκαταλέγεται στις πέντε ουκρανικές περιοχές που η Μόσχα έχει ήδη προσαρτήσει. Σύμφωνα με το Κρεμλίνο, η επέκταση αυτή αποσκοπεί εν μέρει στη δημιουργία «ζώνης ασφαλείας», ενώ άλλοι ανώτατοι Ρώσοι αξιωματούχοι ανέφεραν ότι πρόκειται για επίδειξη δύναμης προς το Κίεβο, προκειμένου να το πιέσουν να αποδεχθεί τις παρούσες εδαφικές απαιτήσεις της Μόσχας.
Η Νέα Παγκόσμια Κούρσα Εξοπλισμών: Ποιοι αγοράζουν, ποιοι πουλούν, τι διακυβεύεται
Καλωσήρθατε στη νέα παγκόσμια κούρσα εξοπλισμών: ταχύτερη, πιο προηγμένη, πιο επικίνδυνη και ακριβότερη από ποτέ. Το 2024, οι παγκόσμιες στρατιωτικές δαπάνες εκτοξεύθηκαν στα 2,7 τρισεκατομμύρια δολάρια – η μεγαλύτερη ετήσια αύξηση από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου – με βασικούς μοχλούς τις χώρες της Ευρώπης, της Ασίας και της Μέσης Ανατολής.
Ποιοι αγοράζουν;
Η Ευρώπη, υπό την απειλή της Ρωσίας, αύξησε τους αμυντικούς της προϋπολογισμούς. Η Πολωνία ενίσχυσε τις στρατιωτικές της δαπάνες κατά 31% φθάνοντας τα 38 δισ. δολάρια, ενώ η Σουηδία – στο πρώτο έτος συμμετοχής της στο ΝΑΤΟ – κατά 34% στα 12 δισ. Η Γερμανία αύξησε τις δαπάνες κατά 28% στα 88,5 δισ., καθιστάμενη η τέταρτη μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη παγκοσμίως και επανεξοπλίζοντας ένα έθνος που πυροδότησε δύο παγκόσμιους πολέμους.
Στη Μέση Ανατολή, οι στρατιωτικές δαπάνες του Ισραήλ αυξήθηκαν κατά 65%, στα 46,5 δισ. δολάρια – η μεγαλύτερη ετήσια αύξηση από το 1967 – λόγω του πολέμου με τη Χαμάς και των συγκρούσεων με τη Χεζμπολάχ στο Νότιο Λίβανο. Στην Ασία, η Κίνα αύξησε τις δαπάνες της κατά 7% στα 314 δισ., ενισχύοντας τους φόβους για επικείμενη εισβολή στην Ταϊβάν, η οποία επίσης αύξησε τις δικές της κατά 1,8% στα 16,5 δισ. Η Ιαπωνία ενίσχυσε τον στρατιωτικό της προϋπολογισμό κατά 21% στα 55,3 δισ., τη μεγαλύτερη αύξηση από το 1952.
Ποιοι πουλούν;
Οι ΗΠΑ, η Γαλλία, η Ρωσία, η Κίνα και η Γερμανία παραμένουν οι κύριοι εξαγωγείς όπλων. Ωστόσο, νέοι παίκτες όπως η Ινδία, η Τουρκία και το Ισραήλ αυξάνουν το μερίδιό τους. Ιδιαίτερα, οι ισραηλινές αμυντικές εξαγωγές έφτασαν σε ρεκόρ 14,8 δισ. δολάρια το 2024, με την Ευρώπη να απορροφά το 54% των πωλήσεων – ποσοστό αυξημένο σημαντικά από το 35% του προηγούμενου έτους.
Τι ζητούν οι αγοραστές;
Η νέα κούρσα εξοπλισμών δεν αφορά μόνο την ποσότητα, αλλά κυρίως την τεχνολογία. Τα κράτη επενδύουν σε υπερσύγχρονα όπλα: drones, υπερηχητικούς πυραύλους, τεχνητή νοημοσύνη, κυβερνοεπιθέσεις και διαστημικά συστήματα.
Στις ΗΠΑ, το σχέδιο του Τραμπ για μια πυραυλική «Χρυσή Θόλο» τύπου «Iron Dome» του Ισραήλ προβλέπει επιπλέον 175 δισ. δολάρια στον αμυντικό προϋπολογισμό την επόμενη τριετία. Η υλοποίησή του απαιτεί τη συνεργασία του Καναδά, είτε με κόστος 61 δισ. είτε με παραχώρηση «51ης Πολιτείας» – κάτι που ο Πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ έχει απορρίψει κατηγορηματικά.
Στον αντίποδα, η πρόσφατη ουκρανική επίθεση σε ρωσικά στρατηγικά αεροδρόμια – αποκαλούμενη «στιγμή Περλ Χάρμπορ» – έγινε με στόλο drones καταναλωτικού τύπου κόστους 300 δολαρίων, προκαλώντας ερωτήματα για το ποιες τεχνολογίες είναι τελικά οι πιο αποτελεσματικές στον σύγχρονο πόλεμο.
Το πολιτικό δίλημμα: όπλα ή κοινωνική πρόνοια;
Η τεράστια αύξηση στρατιωτικών δαπανών θα επιβαρύνει τους εθνικούς προϋπολογισμούς, ενδεχομένως οδηγώντας σε περικοπές κοινωνικών παροχών, αύξηση του χρέους ή μείωση δημόσιων υπηρεσιών. Αν οι πολίτες δεν πειστούν ότι η εθνική άμυνα αξίζει αυτό το κόστος, η εποχή του μαζικού επανεξοπλισμού ενδέχεται να προκαλέσει έντονη κοινωνική αντίδραση τα επόμενα χρόνια.
Μπορεί η Κίνα να εισβάλει στην Ταϊβάν;
Στην εκπομπή GZERO World, ο Ίαν Μπρέμερ θέτει το ερώτημα που βασανίζει διπλωμάτες, στρατιωτικούς και υπεύθυνους χάραξης πολιτικής σε όλο τον κόσμο: Οδεύουν Κίνα και Ταϊβάν σε πόλεμο; Η ένταση είναι υψηλή. Ο κινεζικός στρατός εντείνει τις ασκήσεις γύρω από την Ταϊβάν και ο Πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ έχει δώσει εντολή να είναι έτοιμοι για κατάληψη του νησιού μέχρι το 2027.
Οι διπλωματικές «κόκκινες γραμμές» δοκιμάζονται και ο κίνδυνος παρεξήγησης αυξάνεται. Η Μπόνι Λιν, διευθύντρια του προγράμματος «China Power» στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών (CSIS), συμμετέχει στην εκπομπή εξηγώντας τις τρέχουσες εντάσεις και αξιολογώντας κατά πόσο είναι ρεαλιστικό ένα ενδεχόμενο πολέμου στο άμεσο μέλλον. Δείτε το πλήρες επεισόδιο εδώ.
