Υπάρχουν αριθμοί που περιγράφουν μια οικονομική κατάσταση και αριθμοί που αποκαλύπτουν ένα ολόκληρο πολιτικό σύστημα. Τα 602,14 εκατομμύρια ευρώ υποχρεώσεων της Νέας Δημοκρατίας και τα 565,14 εκατομμύρια του ΠΑΣΟΚ ανήκουν στη δεύτερη κατηγορία. Μαζί, τα δύο κόμματα που κυβέρνησαν τη χώρα επί δεκαετίες εμφανίζουν χρέη περίπου 1,167 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Δεν πρόκειται για κάποιο προεκλογικό σύνθημα ούτε για αυθαίρετη εκτίμηση των αντιπάλων τους. Οι αριθμοί προκύπτουν από τις οικονομικές καταστάσεις του 2025. Μέσα σε μία μόλις χρήση, οι υποχρεώσεις της ΝΔ αυξήθηκαν κατά περίπου 60,2 εκατ. ευρώ και του ΠΑΣΟΚ κατά περίπου 60,7 εκατ. ευρώ.
Δηλαδή, τα δύο κόμματα πρόσθεσαν μέσα σε έναν χρόνο περισσότερα από 120 εκατ. ευρώ στο ήδη κολοσσιαίο βάρος τους.
Αυτό είναι το σημείο όπου η πολιτική υποκρισία παύει να είναι σχήμα λόγου και αποκτά λογιστική αποτύπωση.
Η Νέα Δημοκρατία έχει οικοδομήσει μεγάλο μέρος της πολιτικής της ταυτότητας πάνω στη δημοσιονομική υπευθυνότητα, στην ανάγκη εξυγίανσης και στην απαίτηση να πληρώνονται οι υποχρεώσεις εγκαίρως. Το ΠΑΣΟΚ, από την πλευρά του, ζητά δικαιοσύνη, έλεγχο της τραπεζικής αυθαιρεσίας και προστασία των οφειλετών. Όμως και τα δύο εμφανίζονται ανίκανα να εφαρμόσουν στα οικονομικά τους όσα απαιτούν από το κράτος, τις επιχειρήσεις και τους πολίτες.
Αν μια μικρομεσαία επιχείρηση εμφάνιζε επί χρόνια διαρκώς αυξανόμενες υποχρεώσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων, καμία τράπεζα δεν θα περιοριζόταν σε ευγενικές υπενθυμίσεις. Αν ένας πολίτης σταματήσει να εξυπηρετεί το στεγαστικό του δάνειο, έρχεται αντιμέτωπος με τόκους υπερημερίας, κατασχέσεις, δεσμεύσεις λογαριασμών και πλειστηριασμούς. Για τα κόμματα, αντιθέτως, η συζήτηση διεξάγεται μέσα σε μια ομίχλη γενικοτήτων.
Ποια δάνεια εξυπηρετούνται πραγματικά; Ποιο μέρος της ετήσιας αύξησης οφείλεται σε τόκους; Ποιες ρυθμίσεις έχουν συμφωνηθεί; Ποιες εξασφαλίσεις διαθέτουν σήμερα οι τράπεζες; Ποια είναι η ρεαλιστική πηγή αποπληρωμής; Υπάρχει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ή απλώς μεταφέρεται το πρόβλημα στις επόμενες δεκαετίες;
Αυτά δεν είναι λαϊκιστικά ερωτήματα. Είναι τα στοιχειώδη ερωτήματα που θα υπέβαλλε μια τράπεζα σε οποιονδήποτε κοινό δανειολήπτη. Είναι επίσης ερωτήματα δημοκρατίας, επειδή τα κόμματα χρηματοδοτούνται από τον κρατικό προϋπολογισμό, διαχειρίζονται δημόσιο χρήμα και διεκδικούν τη διακυβέρνηση της χώρας.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο λογιστικό. Είναι βαθύτατα θεσμικό.
Ένα κόμμα με υποχρεώσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων προς το τραπεζικό σύστημα οφείλει να αποδεικνύει, με απόλυτη διαφάνεια, ότι η οικονομική του εξάρτηση δεν μετατρέπεται σε πολιτική εξάρτηση.
Όταν κυβέρνηση και αντιπολίτευση νομοθετούν για τις τράπεζες, τα funds, τους servicers, τα κόκκινα δάνεια και την προστασία της κατοικίας, η δική τους σχέση με τους πιστωτές δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως εσωτερική κομματική υπόθεση.
Δεν αποδεικνύεται μόνο από το ύψος του χρέους ότι υπήρξε παράνομη εύνοια. Αποδεικνύεται όμως κάτι πολιτικά εξίσου βαρύ: ότι το υφιστάμενο σύστημα λογοδοσίας απέτυχε να παράσχει πειστικές απαντήσεις. Οι δημοσιευμένοι ισολογισμοί καταγράφουν το αποτέλεσμα, αλλά δεν αρκούν για να εξηγήσουν με τρόπο κατανοητό στον πολίτη πώς ένα τέτοιο χρέος θα αποπληρωθεί.
Η δημοκρατία δεν μπορεί να λειτουργεί με δύο κατηγορίες οφειλετών: εκείνους που χάνουν το σπίτι τους για μερικές δεκάδες χιλιάδες ευρώ και εκείνους που διεκδικούν την εξουσία ενώ οι υποχρεώσεις τους αυξάνονται κατά δεκάδες εκατομμύρια κάθε χρόνο.
ΝΔ και ΠΑΣΟΚ δεν χρειάζονται άλλη μία επικοινωνιακή ανακοίνωση. Χρειάζονται δημόσιο, αναλυτικό και ελέγξιμο σχέδιο αποπληρωμής: ανά τράπεζα, ανά δάνειο, με επιτόκια, ρυθμίσεις, καταβολές και χρονοδιάγραμμα. Και η Βουλή οφείλει να δημοσιεύει συγκεντρωτικά, εύχρηστα στοιχεία για τη χρηματοδότηση και τις τραπεζικές υποχρεώσεις όλων των κομμάτων.
Μέχρι να συμβεί αυτό, κάθε μάθημα οικονομικής υπευθυνότητας προς τους πολίτες θα ακούγεται σαν κακόγουστο αστείο. Διότι όποιος απαιτεί από μια χώρα να ζει με όσα διαθέτει, οφείλει πρώτα να αποδείξει ότι μπορεί να κάνει το ίδιο στο ίδιο του το κόμμα.
Πονεμένη ιστορία ο τραπεζικός δανεισμός όχι μόνο για τα κόμματα-μεγάλα ή μικρά , αλλά και για τους βουλευτές – τα οποία κόμματα και οι οποίοι βουλευτές- με βάση τον νόμο 3023/2002
( τι μας έκανες Σημιτικό ΠΑΣΟΚ;;;) ,που καθιέρωσε την κρατική χρηματοδότησή τους -που συνεχίζεται έκτοτε ( τίμημα της πολυκομματικής Δημοκρατίας μας ) , προφανώς με ενέχυρο την κρατική χρηματοδότησή τους, δανείστηκαν διαχρονικά-κυρίως από το 2000-2010 όσα δάνεια τους χορηγούσαν οι μεγαλύτερες ελληνικές τράπεζες της εποχής εκείνης ,με πρώτη την Αγροτική .
Τα δανείζονταν δεν τα έκλεβαν.
Μετά το 1ο μνημόνιο και τη μείωση των ποσοστών τους στις εκλογές που ακολούθησαν μειώθηκαν και τα ποσά της κρατικής χρηματοδοτήσεως τους με αποτέλεσμα να μη πληρώνονται τα μεγάλα τοκοχρεωλύσια των δανείων τους ,οπότε
οι οφειλές τους διογκώθηκαν διαχρονικά και μετά τις κεφαλαιοποιήσεις τους ”σκαρφάλωσαν ” στο 1.17 δισ. ευρώ για τα δύο κόμματα ,επειδή προφανώς δεν αρκεί το ενέχυρο της κρατικής χρηματοδότησης που ”το τρώνε οι Τράπεζες” οι οποίες τα δάνεισαν και η οποία κρατική χρηματοδότηση λόγω και των μειωμένων εκλογικών ποσοστών τους μειώνεται.
Εκείνο το ΠΑΣΟΚ με τα ποσοστά από το 43% το 2009 στο περίπου 10% πως να πληρώσει την σίγουρα ρυθμισμένη μηνιαία οφειλή του ;;;.
Σε καλύτερη μοίρα η Ν.Δ , αλλά και αυτή ζορίζεται.
Τι -εκτιμώ- πως θα συμβεί για να λειτουργήσει η Δημοκρατία μας και με τα κόμματα αυτά ;;;.
Μόλις εισπράξουν οι Τράπεζες τους τόκους των δανείων τους ,θα χαρίσουν τα εναπομείναντα κεφάλαια .
Ως τότε θα κάνουν επανειλημμένες ρυθμίσεις, όπως κάνουν και οι οφειλέτες (υπήρξα και τέτοιος μετά την μείωση των συντάξεων από την συγκυβέρνηση Σαμαρά-Βενιζέλου το 2012 και την πανελλήνια φτώχεια από το 3ο Μνημόνιο της 4ετίας 2015-2019) .
Υ.Γ Τα στοιχεία των δανείων όλων των κομμάτων(και του ΤσιπροΣύριζα και του ΚΚΕ) ,αλλά και των Μ.Μ.Ε, αποκαλύφθηκαν και εξετάσθηκαν διεξοδικά από την Ειδική Εξεταστική Επιτροπή της Βουλής το 2016.
ΟΛΑ ΤΑ ΚΟΜΜΑΤΑΤΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΝ ΓΙΑ ΤΑ ΔΑΝΕΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΑΠΟΔΕΧΟΝΤΑΙ αλλά τώρα ”τα πρωτάκια ” στην πολιτική και τα υπόλοιπα που κατέβηκαν στο τελευταίο σκαλί
ΘΑ ΔΙΑΡΡΗΓΝΥΟΥΝ ΤΑ ΙΜΑΤΙΑ ΤΟΥΣ για τα ψηφαλάκια.
Μόνο όσοι δεν δανείστηκαν θα τα πιστέψουν .
Θα πρέπει να γίνουν διευκολύνσεις και ευνοϊκές ρυθμίσεις σε όλους τους οφειλέτες δηλαδή εκτός από τους χρεωμένους πολίτες ΚΑΙ στα χρεωμένα πολιτικά κόμματα.
Ευθύνη απόλυτη έχουν οι τράπεζες, διότι δεχόταν σαν εγγύηση την μέλλουσα κρατική επιχορήγηση, εν γνώσει των ότι αυτή μπορεί να μεταβληθεί αναλόγως τού ποσοστού, όπως συνέβη με το καταβαραθρωθέν ΠαΣοΚ. Οι τράπεζες πρέπει να κληθούν σε απολογία και οι υπεύθυνοι να υποστούν τις από τον νόμο προβλεπόμενες ποινές (κατάσχεση περιουσιών των τραπεζιτών και όχι μόνο).
Πού δαπανήθηκαν τόσα χρήματα από τα δύο πρώτα κόμματα; Στην εξαγορά ΜΜΕ, τα φάγανε οι επιτήδειοι, διαψεύδοντας την αρλούμπα τού Πάγκαλου (“μαζί τα φάγαμε), πού;
Μαζί με τις περιουσίες των τραπεζιτών που τα έδωσαν, να κατασχεθούν και οι περιουσίες αυτών που υπέγραψαν και τα πήραν, όπως γίνεται με κάθε κοινό “θνητό”. Μέχρι πότε θα πληρώνομε τούς πολιτικούς και τα κόμματα, όσοι δουλεύομε μια ζωή, ενώ αυτοί έχουν ως επάγγελμα την πολιτική;
Και όσοι τώρα τούς χειροκροτούν και δικαιολογούν, χωρίς αιδώ κι αισχύνη, χωρίς ίχνος σεβασμού προς τούς συμπολίτες τους, ας πάνε να τσοντάρουν στην πληρωμή τού χρέους.
Ευνόητο τυγχάνει ότι πρέπει να σταματήσει αμέσως η πάσης φύσεως επιχορήγηση στις συμμορίες αυτές και ότι ούτε πρέπει να διανοηθούν ότι τα χρέη των θα πληρωθούν από τον ήδη βαρύτατα φορολογούμενο Έλληνα πολίτη.-
Πολύ εύστοχο κείμενο. Χαίρομαι που αυτό το πολύ σημαντικό θέμα για την υγεία της δημοκρατίας στην Ελλάδα θίγεται απο τον κ. Σαββίδη και ανοίγει σε ευρύτερη συζήτηση.
Καλό θα ήταν να μελετήσουμε το ζήτημα —μια και τα χρέη των κομμάτων δεν είναι κρυφά— και, κυρίως, να εξετάσουμε αποτελεσματικούς τρόπους με τους οποίους νυν και υποψήφιοι μελλοντικοί βουλευτές θα καλούνται να λάβουν θέση και να δεσμευθούν, πριν από τις επόμενες εκλογές, γραπτώς και δημοσίως απέναντι στους πολίτες για τέτοια ζητήματα. Διότι, αν ζητήματα αυτού του είδους παραμένουν χωρίς λύση, δύσκολα θα ανακτηθεί η χαμένη εμπιστοσύνη προς το πολιτικό σύστημα.
Υπάρχει, για παράδειγμα, η δοκιμασμένη στις ΗΠΑ μέθοδος των δημόσιων δεσμεύσεων (pledges), η οποία χρησιμοποιείται συστηματικά εδώ και δεκαετίες. Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι το U.S. Term Limits Pledge και το American Promise Candidate Pledge. Αν μη τι άλλο, ο πολίτης γνωρίζει έτσι πού ακριβώς τοποθετείται ο κάθε υποψήφιος σε συγκεκριμένα ζητήματα που ο ίδιος θεωρεί σημαντικά — και όχι μόνο απέναντι στο εκάστοτε αφήγημα που προωθούν οι κομματικοί και άλλοι επικοινωνιολόγοι.
Υπάρχει όμως εδώ ένα δύσκολο πρακτικό και θεσμικό ερώτημα: ποιος θα μπορούσε να δημιουργήσει στην Ελλάδα έναν τέτοιο αξιόπιστο και πραγματικά εξωκομματικό μηχανισμό; Τα ίδια τα κόμματα δύσκολα θα είχαν κίνητρο να τον δημιουργήσουν, ενώ μια αυτοδιορισμένη «επιτροπή πολιτών» θα αντιμετώπιζε αμέσως το εύλογο ερώτημα ποιος της έδωσε τη σχετική νομιμοποίηση, ποιον εκπροσωπεί, ποιος τη χρηματοδοτεί και ποιος εγγυάται την ανεξαρτησία της.
Το αμερικανικό προηγούμενο δείχνει πάντως ότι ένας τέτοιος μηχανισμός δεν χρειάζεται κατ’ ανάγκην να δημιουργηθεί από το κράτος ή τα κόμματα. Οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, όπως το U.S. Term Limits και το American Promise, έχουν διαμορφώσει συγκεκριμένες δημόσιες δεσμεύσεις, έχουν καλέσει υποψηφίους να τοποθετηθούν επ’ αυτών και έχουν δημοσιοποιήσει συστηματικά ποιοι δεσμεύθηκαν και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ποιοι αργότερα δεν τήρησαν τη δέσμευσή τους.
Αυτό όμως αποδεικνύει μόνο ότι ένας τέτοιος μηχανισμός μπορεί να ξεκινήσει έξω από το πολιτικό σύστημα — όχι ότι μπορεί να μεταφερθεί αυτούσιος και να λειτουργήσει αποτελεσματικά στην Ελλάδα.
Ίσως λοιπόν το πρώτο ζητούμενο να μην είναι ακόμη μόνο το περιεχόμενο μιας δημόσιας δέσμευσης, αλλά το πώς δημιουργείται ένας ανεξάρτητος και αξιόπιστος φορέας που θα μπορούσε να τη θέσει ενώπιον όλων των υποψηφίων και των πολιτών και να αποκτήσει επαρκή κοινωνική νομιμοποίηση ώστε να μην μπορεί εύκολα να αγνοηθεί.
Από εκεί και πέρα, οι πολίτες θα μπορούν να γνωρίζουν ποιος δεσμεύθηκε, ποιος αρνήθηκε να δεσμευθεί και, αργότερα, ποιος τήρησε όσα είχε υποσχεθεί.
Έτσι η συζήτηση μεταφέρεται από τα γενικά κομματικά αφηγήματα σε συγκεκριμένες, δημόσιες και ελέγξιμες θέσεις — και ο πολίτης αποκτά ένα ακόμη πραγματικό εργαλείο για να επιλέγει και να κρίνει τους εκπροσώπους του.
“στο εκάστοτε αφήγημα” Τι αφηγούνται; Υπάρχει κάτι προς αφήγηση.
Όλα τα άλλα, θεωρητικώς μεν καλά, ανεφάρομαστα στην Ελλάδα δε.
Το πρόβλημα/ερώτημα είναι ποιος θα πληρώσει τα χρέη, διότι ο Έλληνας φορολογούμενος και μάλιστα βαρύτατα, δεν χρωστά να πληρώνει τις κομματικές συμμορίες. Να κληθούν και να δώσουν λόγο οι τραπεζίτες που έδωσαν τα δάνεια, με μόνη εγγύηση την μελλοντική κρατική επιδότηση των κομμάτων, πράγμα αστήρικτο και εντελώς αβέβαιο σε σημείο κοροϊδίας. Κοροϊδίας όχι των δανεισθέντων, αλλά των καταθετών, που εμπιστεύτηκαν τις εν λόγω τράπεζες.
Πού φαγώθηκαν τόσα λεφτά; Το ήλεγξε ποτέ η ΔΟΥ, και αν ναι, τι ακριβώς βρήκε; Τα κόμματα επιχορηγούνται από το κράτος (πάλι οι Έλληνες τα πληρώνουν, βάσει τού τρέχοντος ποσοστού των, ασχέτος τού τι και αν ψηφίζουν), γιατί παίρνουν δάνεια επιπλέον; Τα κόμματα παίρνουν κι έκτακτη κρατική εκλογική επιχορήγηση. Μήπως τελικά πρέπει όλα αυτά να καταργηθούν εντελώς και όποιος θέλει να πολιτεύεται, να πληρώνει από την τσέπη του;
Και στο παρελθόν τα έχω γράψει αυτά, αλλά ποτέ δεν συζητήθηκαν σοβαρά.
Επανέρχομαι πολύ σύντομα διότι το θέμα προβληματίζει και μένα. Βλ. https://antifono.gr/ellada-ellinismos-ellinikotita/. Είναι η δεύτερη γραφή ενός κειμένου που αρχικά δημοσιεύτηκε στις Ανιχνεύσεις. Στην παραπομπή [9] υπάρχει ο σχετικός σύνδεσμος με στοιχεία για τα χρέη των κομμάτων και τις επιπτώσεις τους.
Όσον αφορά τα “αφηγήματα” ας τα ορίσουμε ως τις “στοχευμένες επιλογές/αποφάσεις που αποσπούν την προσοχή των πολιτών με αποτέλεσμα να μην συζητούνται τα άβολα θέματα που μόνο μέσα απο αυτά δίνονται πραγματικές λύσεις.” Ίσως τούτο να απαντά -έστω μερικά- ως προς τον λόγο που αυτά ποτέ δεν συζητήθηκαν σοβαρά, όπως λέτε και εσείς.
Το είχα δει το άρθρο. Συγχαρητήρια.
“ανεφάρομαστα” => ανεφάρμοστα
“ασχέτος τού τι” => ασχέτως τού τι”
Ζητώ συγγνώμη για την κακογραφία.
ΥΓ: Να θυμίσω, ασχέτως τού αν αρέσει ή όχι, ότι το μόνο κόμμα στην Βουλή, το οποίο ευθαρσώς είχε καταγγείλει όλα αυτά (το ίδιο δεν χρωστούσε τίποτε) και ζητήσει την κατάργηση των διαφόρων κρατικών χορηγιών, ήταν η Χρυσή Αυγή. Το μνημονεύω, διότι είναι άξιο μνείας.