Σήμερα στην Κωνσταντινούπολη η τριμερής σύνοδος Λιβύης-Τουρκίας-Ιταλίας: παρόντες οι Νταμπάιμπα, Ερντογάν και Μελόνι

Μια συνάντηση που, σύμφωνα με λιβυκές διπλωματικές πηγές που συμβουλεύτηκε το «Nova», εντάσσεται σε ένα πλαίσιο αυξανόμενου συντονισμού με στόχο την «προώθηση κοινών προσεγγίσεων που εξυπηρετούν τα συμφέροντα των λαών της περιοχής»

Τρίπολη,
1 Αυγούστου 2025

© Agenzia Nova

Το παλάτι Ντολμάμπαχτσε, στη ευρωπαϊκή όχθη του Βοσπόρου

Πραγματοποιείται σήμερα στην Κωνσταντινούπολη τριμερής σύνοδος μεταξύ του πρωθυπουργού της Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας της Λιβύης (Gun), Αμπντουλχαμίντ Νταμπάιμπα, του προέδρου της Τουρκικής Δημοκρατίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, και της πρωθυπουργού της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι.

Η συνάντηση φιλοξενείται στο παλάτι Ντολμάμπαχτσε, το οποίο βρίσκεται στη ευρωπαϊκή όχθη του Βοσπόρου, και επικεντρώνεται σε ένα ευρύ φάσμα στρατηγικών θεμάτων, μεταξύ των οποίων η οικονομική συνεργασία και η ανάπτυξη στη λεκάνη της Μεσογείου, η ενίσχυση των εταιρικών σχέσεων στον τομέα της ενέργειας και του πετρελαίου, καθώς και η διαχείριση των μεταναστευτικών ροών και οι επιπτώσεις τους στη σταθερότητα της περιοχής. Η συνάντηση, σύμφωνα με το γραφείο Τύπου της Gun και όπως επιβεβαιώνεται από λιβυκές διπλωματικές πηγές που συμβουλεύτηκε το «Agenzia Nova», εντάσσεται σε ένα πλαίσιο αυξανόμενου συντονισμού μεταξύ Λιβύης, Τουρκίας και Ιταλίας, με σκοπό την «προώθηση κοινών προσεγγίσεων που εξυπηρετούν τα συμφέροντα των λαών της περιοχής και συμβάλλουν στη στήριξη της σταθερότητας και της διεθνούς συνεργασίας».

Η σύνοδος πραγματοποιείται σε μια ευαίσθητη φάση για τις περιφερειακές ισορροπίες. Στο παρασκήνιο, βαραίνει η ενδεχόμενη κοινοβουλευτική επικύρωση της θαλάσσιας συμφωνίας μεταξύ Λιβύης και Τουρκίας που υπογράφηκε τον Οκτώβριο του 2022, η οποία αποτελεί αντικείμενο σθεναρής αντίθεσης από την πλευρά της Αιγύπτου και της Ελλάδας. Το κοινοβούλιο της Λιβύης με έδρα την Τομπρούκ έχει συστήσει πρόσφατα μια τεχνική επιτροπή για την επανεξέταση των όρων της συμφωνίας.

Σύμφωνα με τον λιβυκό ειδησεογραφικό ιστότοπο «Fawasel», η Άγκυρα εξακολουθεί να ενδιαφέρεται για τη διασφάλιση των στρατηγικών της συμφερόντων στη Λιβύη, αλλά δεν τα συνδέει αποκλειστικά με την ηγεσία του Νταμπάιμπα. «Εάν το κοινοβούλιο υπό την ηγεσία του Αγκίλα Σάλεχ δείξει πρόθυμο να επικυρώσει τη συμφωνία, η Τουρκία θα μπορούσε επίσης να επαναπροσδιορίσει τις σχέσεις της προς την ανατολική Λιβύη», αναφέρει το βορειοαφρικανικό μέσο.

Η σύνοδος πραγματοποιείται επίσης στο φόντο μιας αύξησης του συντονισμού στον τομέα της ασφάλειας. Τις τελευταίες ημέρες, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη Akinci – αεροχήματα τελευταίας γενιάς με τηλεχειρισμό, που κατασκευάζονται από την τουρκική εταιρεία Baykar, ήδη προμηθεύτρια του γνωστού TB2, και η οποία πρόσφατα ενισχύθηκε με την εξαγορά της ιταλικής Piaggio Aerospace – πραγματοποίησαν στοχευμένες επιδρομές κατά δικτύων διακίνησης μεταναστών στην παραλιακή πόλη Σαμπράτα, ένδειξη απτής συνεργασίας μεταξύ των τριών πρωτευουσών στη μάχη κατά των διασυνοριακών εγκληματικών δικτύων.

Η συνάντηση της Κωνσταντινούπολης αποτελεί, στην ουσία, μια δοκιμασία για τη συνοχή των υφιστάμενων συμμαχιών και για τις μελλοντικές διπλωματικές πορείες. Η θέση του Νταμπάιμπα, αποδυναμωμένη από τις ένοπλες συγκρούσεις που ξέσπασαν στην Τρίπολη, θα μπορούσε να βρει στο πλαίσιο της συνόδου μια ευκαιρία για να ανακτήσει τη διεθνή του νομιμοποίηση μετά από δύσκολους μήνες. Παραμένει ωστόσο ανοιχτό το ερώτημα ως προς το ποια λιβυκή πλευρά θα θελήσει να στηρίξει η Άγκυρα στο μέλλον: τη δυτική, υπό την ηγεσία του Νταμπάιμπα, ή την ανατολική, που πρόσκειται στην οικογένεια Χάφταρ.

Για την Ιταλία, η διαχείριση των παράτυπων μεταναστευτικών ροών παραμένει στρατηγική προτεραιότητα, παρότι το πλαίσιο, με βάση τα τρέχοντα δεδομένα, δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως έκτακτο. Στους πρώτους επτά μήνες του 2025 αποβιβάστηκαν στην Ιταλία 36.545 μετανάστες δια θαλάσσης, με μέτρια αύξηση 9,15 τοις εκατό σε σύγκριση με τους 33.480 του ίδιου διαστήματος του 2024, αλλά με σαφή μείωση 58,7 τοις εκατό σε σύγκριση με τους 88.464 του αντίστοιχου διαστήματος του 2023. Τα επικαιροποιημένα στοιχεία, που δημοσιοποίησε το υπουργείο Εσωτερικών, δείχνουν μια εικόνα ανάλογη με την περυσινή και αισθητά διαφορετική από τις κορυφώσεις που καταγράφηκαν πριν από δύο χρόνια.

Σύμφωνα με όσα πληροφορήθηκε το «Agenzia Nova», η Λιβύη επιβεβαιώνεται ως η κύρια χώρα αναχώρησης, με 32.690 άτομα να έχουν αποπλεύσει έως τις 31 Ιουλίου, σημειώνοντας αύξηση 67 τοις εκατό σε σύγκριση με τις 19.580 του ίδιου διαστήματος του 2024: περίπου το 89,5 τοις εκατό των μεταναστών που αποβιβάστηκαν στην Ιταλία το 2025 ξεκίνησαν από τις λιβυκές ακτές. Σημαντική πτώση καταγράφεται αντίθετα στις αναχωρήσεις από την Τυνησία – όπου σήμερα μετέβη η πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι – οι οποίες μειώθηκαν από 12.052 σε 2.393, με μείωση 80,1 τοις εκατό: η πτώση γίνεται ακόμη πιο έντονη – 96 τοις εκατό – αν ληφθούν υπόψη οι περίπου 60.000 αφίξεις που καταγράφηκαν το ίδιο διάστημα του 2023. Περιορισμένες είναι φέτος οι ροές από την Τουρκία (848 έναντι 1.318, μείωση 35,7 τοις εκατό), ενώ παρατηρήθηκε μικρή αύξηση – 15,8 τοις εκατό – αυτών από την Αλγερία (614 έναντι 530).

Η σύνοδος της Κωνσταντινούπολης πραγματοποιείται, τέλος, ταυτόχρονα με την επίσκεψη στη Ρώμη της ειδικής απεσταλμένης του γενικού γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών για τη Λιβύη, Χάνα Τέτε. Η διπλωμάτισσα από τη Γκάνα, επικεφαλής της Unsmil, βρίσκεται στην ιταλική πρωτεύουσα για την πρώτη της επίσημη αποστολή, ενόψει της παρουσίασης του νέου «οδικού χάρτη» του ΟΗΕ για τη Λιβύη, που αναμένεται να κατατεθεί στο Συμβούλιο Ασφαλείας μέσα στον Αύγουστο. Τα προσχέδια που κυκλοφορούν στη Νέα Υόρκη προβλέπουν ένα ενιαίο πακέτο – μίνι-Σύνταγμα, εκλογικός νόμος και τεχνική κυβέρνηση – με χρονικό ορίζοντα δεκαοκτώ μηνών, αλλά η Τέτε φαίνεται διατεθειμένη να αποφύγει υπερβολικά λεπτομερείς αναφορές στην πρώτη παρουσίαση, ώστε να μην προσφέρει προσχήματα στις αντίθετες ομάδες. Δεν είναι ακόμη σαφές αν η πρόταση της απεσταλμένης του ΟΗΕ θα θίξει το κρίσιμο ζήτημα της πολιτικής αντιπαράθεσης: τη διανομή των τεράστιων πετρελαϊκών εσόδων της Λιβύης, η οποία διαθέτει τα μεγαλύτερα αποθέματα αργού πετρελαίου της αφρικανικής ηπείρου.