Αμπντουλάχ Μποζκούρτ — Nordic Monitor, 28 Σεπτεμβρίου 2026
Μια εταιρεία ψηφιακής εγκληματολογίας υπό ρωσικό έλεγχο, η οποία πωλούσε λογισμικό ερευνών σε υπηρεσίες της αμερικανικής κυβέρνησης, φέρεται να χρησιμοποίησε την Τουρκία με περισσότερους από έναν τρόπους για να αποκρύψει τις ρωσικές διασυνδέσεις της. Σύμφωνα με νέα ποινική καταγγελία στις ΗΠΑ, ένας Ρώσος μέτοχος χρησιμοποίησε τουρκικό διαβατήριο για να επιστρέψει στη διοίκηση της αμερικανικής θυγατρικής με νέα ταυτότητα. Η εταιρεία φέρεται επίσης να χρησιμοποίησε διακομιστή στην Τουρκία για να συγκαλύψει πρόσβαση στο διαδίκτυο που προερχόταν από τη Ρωσία.
Η ένορκη κατάθεση 43 σελίδων, η οποία κατατέθηκε στο πλαίσιο ομοσπονδιακής ποινικής δίωξης κατά των στελεχών της Oxygen Forensics, Λι Ράιμπερ και Όλεγκ Σεργκέγεβιτς Νταβίντοφ, περιγράφει μια σύνθετη εταιρική και τεχνική διάρθρωση. Κατά τους εισαγγελείς, σκοπός της ήταν να αποκρυφθεί ότι η Oxygen Forensics Inc., παρότι παρουσιαζόταν ως αμερικανική εταιρεία ψηφιακής εγκληματολογίας, εξακολουθούσε να ανήκει σε Ρώσους υπηκόους και να ελέγχεται από αυτούς μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και την επιβολή εκτεταμένων αμερικανικών κυρώσεων.
Η σύνδεση με την Τουρκία ξεχωρίζει στην υπόθεση. Σύμφωνα με την καταγγελία, ένας από τους βασικούς Ρώσους μετόχους της Oxygen, τον οποίο οι εισαγγελείς αναφέρουν μόνο ως «Συνεργό 1», απέκτησε τουρκικό διαβατήριο το 2023. Την επόμενη χρονιά επέστρεψε στη διοίκηση και στο διοικητικό συμβούλιο της αμερικανικής εταιρείας με διαφορετικό όνομα και ταυτότητα, μολονότι προηγουμένως είχε αφαιρεθεί από τα δημόσια εταιρικά έγγραφά της, στο πλαίσιο της προσπάθειας να αποσυνδεθεί η επιχείρηση από τη ρωσική ιδιοκτησία της.
Το Nordic Monitor αναφέρει ότι ταυτοποίησε τον μέτοχο αυτόν ως Όλεγκ Φεντόροφ, επί χρόνια συνιδρυτή και πρώην διευθύνοντα σύμβουλο της Oxygen Forensics, συγκρίνοντας τα βιογραφικά στοιχεία της ένορκης κατάθεσης με εταιρικά αρχεία της ίδιας περιόδου. Σύμφωνα με τους Αμερικανούς ερευνητές, ο Φεντόροφ επανήλθε αργότερα στη διοίκηση με το όνομα Φατίχ Οσμάν, χρησιμοποιώντας τουρκικό διαβατήριο που είχε αποκτήσει το 2023.
Η ένορκη κατάθεση αναφέρει επίσης ότι η ίδια ομάδα δημιούργησε διακομιστή στην Τουρκία, αφού είχε συζητήσει τρόπους παράκαμψης των περιορισμών που επηρέαζαν τις συνδέσεις από ρωσικές διευθύνσεις διαδικτύου. Σύμφωνα με την καταγγελία, στοιχεία της Google και της Microsoft που εξέτασαν οι ερευνητές έδειξαν ότι οι μέτοχοι συνδέονταν κατόπιν στους εταιρικούς λογαριασμούς τους κυρίως μέσω τουρκικών διευθύνσεων IP ή μέσω υποδομών μεσολάβησης και υπολογιστικού νέφους στις ΗΠΑ, αντί να συνδέονται απευθείας από τη Ρωσία.
Έτσι, στην εικόνα που παρουσιάζει η δικογραφία, η Τουρκία δεν συνδέεται με την υπόθεση μόνο μέσω του δεύτερου διαβατηρίου ενός μετόχου. Φέρεται να αποτέλεσε και μέρος της ψηφιακής υποδομής που χρησιμοποιήθηκε για να αποκρυφθεί από πού δραστηριοποιούνταν οι Ρώσοι ιδιοκτήτες της εταιρείας.
Ποινική καταγγελία που κατατέθηκε στις ΗΠΑ τον Σεπτέμβριο του 2026 υποστηρίζει ότι στελέχη και μέτοχοι της Oxygen Forensics απέκρυψαν τη ρωσική ιδιοκτησία της εταιρείας και τους δεσμούς της με την ανάπτυξη λογισμικού στη Ρωσία, ενώ πωλούσαν τεχνολογία ψηφιακής εγκληματολογίας σε αμερικανικές κρατικές υπηρεσίες. Η καταγγελία περιγράφει επίσης τη χρήση τουρκικής ταυτότητας και διαδικτυακής υποδομής στην Τουρκία από τους Ρώσους ιδιοκτήτες της εταιρείας:
Μια τρίτη σύνδεση με την Τουρκία προέκυψε όταν ο Νταβίντοφ, Ρώσος συνιδρυτής και επικεφαλής τεχνολογίας της επιχείρησης, συνελήφθη στο αεροδρόμιο Χίθροου του Λονδίνου στις 20 Σεπτεμβρίου 2026, λίγο πριν επιβιβαστεί σε πτήση για την Κωνσταντινούπολη, σύμφωνα με το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης. Οι ΗΠΑ ζητούν την έκδοσή του. Ο Ράιμπερ συνελήφθη την ίδια ημέρα στο Αϊντάχο.
Το σημαντικότερο στοιχείο που αφορά την Τουρκία είναι η ταυτότητα του Φεντόροφ. Σύμφωνα με την καταγγελία, ήταν Ρώσος υπήκοος που ζούσε κυρίως στη Ρωσία, ίδρυσε τη ρωσική εταιρεία Oxygen μαζί με τον Νταβίντοφ το 2000 και συνέβαλε στη δημιουργία της αμερικανικής δραστηριότητας το 2013. Διετέλεσε διευθύνων σύμβουλος και πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου, με ευθύνη για τις διεθνείς δραστηριότητες, την ανάπτυξη λογισμικού και την εταιρική στρατηγική.
Μετά τη διεύρυνση του πολέμου της Ρωσίας εναντίον της Ουκρανίας τον Φεβρουάριο του 2022 και την επιβολή πρόσθετων αμερικανικών κυρώσεων, οι μέτοχοι άρχισαν, κατά την ένορκη κατάθεση, να συζητούν το πρόβλημα της ύπαρξης μιας «ρωσικής» εταιρείας στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Κατά τους εισαγγελείς, αποφάσισαν να αφαιρέσουν τους Ρώσους μετόχους από τις θέσεις που εμφανίζονταν στα δημόσια εταιρικά έγγραφα της Oxygen Forensics Inc., διατηρώντας όμως την τελική εξουσία λήψης αποφάσεων στα χέρια τους. Εσωτερικό έγγραφο του Μαρτίου 2022 ανέφερε ότι ο Ράιμπερ θα γινόταν διευθύνων σύμβουλος, πρόεδρος της εταιρείας και πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου, ενώ οι αποφάσεις καθοριστικής σημασίας θα εξακολουθούσαν να λαμβάνονται από τους Ρώσους μετόχους.
Η αλλαγή εφαρμόστηκε το 2022. Δύο χρόνια αργότερα, όμως, ο Φεντόροφ επέστρεψε. Τροποποιημένα εταιρικά έγγραφα που υποβλήθηκαν στις ΗΠΑ στις 14 Νοεμβρίου 2024 πρόσθεσαν έναν άνδρα με το όνομα «Φατίχ Οσμάν» ως πρόεδρο και γραμματέα της Oxygen Forensics Inc. Στα έγγραφα του 2025 και του 2026, ο Οσμάν εμφανιζόταν ως πρόεδρος, γραμματέας και πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου.
Σύμφωνα με την ένορκη κατάθεση, οι ερευνητές συνέκριναν το ρωσικό διαβατήριο του Φεντόροφ με το τουρκικό διαβατήριο του «Οσμάν» και κατέληξαν ότι απεικόνιζαν το ίδιο πρόσωπο. Οι εισαγγελείς υποστηρίζουν ότι ο Ρώσος επιχειρηματίας είχε αποκτήσει την τουρκική ταυτότητα το 2023.
Η πρακτική συνέπεια ήταν σημαντική: όποιος εξέταζε τα δημόσια αρχεία της αμερικανικής εταιρείας θα έβλεπε ως πρόεδρο της εταιρείας και του διοικητικού συμβουλίου έναν Τούρκο υπήκοο, αντί για τον Ρώσο που είχε αφαιρεθεί από τα ίδια αρχεία τον Ιούνιο του 2022, όπως σημειώνεται στην κατάθεση.
Η καταγγελία παραθέτει επίσης επικοινωνία του Απριλίου 2024, η οποία δείχνει ότι ο Ράιμπερ φαινόταν να αντιλαμβάνεται πόσο ευαίσθητη ήταν η επιστροφή του Ρώσου μετόχου στο διοικητικό συμβούλιο. Όταν ενημερώθηκε ότι εκείνος επανερχόταν με την τουρκική του ταυτότητα, αμφισβήτησε την κίνηση και υπενθύμισε ότι η εταιρεία είχε αφαιρέσει όλα τα μη αμερικανικά πρόσωπα για «σαφείς και συγκεκριμένους λόγους».
Όλεγκ Φεντόροφ
Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, η τουρκική ταυτότητα δεν ήταν μια συμπτωματική λεπτομέρεια. Φέρεται να επέτρεψε σε έναν Ρώσο μέτοχο, ο οποίος είχε πάψει να εμφανίζεται στα δημόσια εταιρικά έγγραφα εν μέσω ανησυχιών για τις κυρώσεις, να επιστρέψει σε υψηλόβαθμη και δημόσια δηλωμένη θέση χωρίς να εμφανίζεται στα αρχεία ως ο ίδιος Ρώσος υπήκοος.
Το τουρκικό διαβατήριο ήταν μόνο ένα από τα στοιχεία της σύνδεσης με την Τουρκία που περιγράφουν οι ερευνητές. Η ένορκη κατάθεση αναφέρει ότι οι μέτοχοι της Oxygen ανησυχούσαν επίσης πως οι διαδικτυακές συνδέσεις από τη Ρωσία θα αποκάλυπταν ότι οι ιδιοκτήτες και οι προγραμματιστές της εταιρείας εξακολουθούσαν να δραστηριοποιούνται εκεί.
Τον Ιούνιο του 2024, ο Λι Ράιμπερ φέρεται να είπε στον Όλεγκ Νταβίντοφ ότι η ομάδα ασφαλείας της Oxygen είχε εντοπίσει χρήστες που συνδέονταν σε εφαρμογή της Microsoft από ρωσικές διευθύνσεις IP. Ο Ράιμπερ υπενθύμισε στον Νταβίντοφ ότι η ομάδα έπρεπε να χρησιμοποιεί εικονικό ιδιωτικό δίκτυο, ή VPN, και του ζήτησε να διασφαλίσει ότι κανείς δεν θα συνδεόταν απευθείας από ρωσική διεύθυνση.
Η προσπάθεια, όμως, είχε αρχίσει πολύ νωρίτερα. Σύμφωνα με τη σελίδα 31 της ποινικής καταγγελίας, εσωτερικά έγγραφα των μετόχων από τον Μάρτιο του 2022 δείχνουν ότι οι Ρώσοι ιδιοκτήτες συζήτησαν περιορισμούς που σχετίζονταν με τις κυρώσεις και επηρέαζαν τις ρωσικές διευθύνσεις IP. Συμφώνησαν ότι η πρόσβαση σε αμερικανικούς λογαριασμούς έπρεπε να γίνεται μέσω VPN με σημεία εξόδου στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ένας από τους μετόχους ανέφερε σε εσωτερική επικοινωνία ότι «έχει πλέον εγκατασταθεί ένας διακομιστής στην Τουρκία για πρόσβαση τόσο από το εξωτερικό όσο και από το εσωτερικό της Ρωσίας».
Οι ομοσπονδιακοί ερευνητές υποστηρίζουν ότι στοιχεία που έλαβαν αργότερα από την Google και τη Microsoft έδειξαν πως οι λογαριασμοί ηλεκτρονικού ταχυδρομείου των μετόχων προσπελαύνονταν σχεδόν αποκλειστικά από διευθύνσεις IP στην Τουρκία ή μέσω υποδομών μεσολάβησης και υπολογιστικού νέφους στις ΗΠΑ. Απευθείας συνδέσεις από τη Ρωσία καταγράφονταν μόνο περιστασιακά.
Ο ισχυρισμός έχει σημασία επειδή οι εισαγγελείς παρουσιάζουν την υποδομή στην Τουρκία ως μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας απόκρυψης του γεγονότος ότι η διοίκηση και η ανάπτυξη λογισμικού μιας εταιρείας που πωλούσε ευαίσθητη τεχνολογία ψηφιακής εγκληματολογίας στις αμερικανικές αρχές εξακολουθούσαν να γίνονται από τη Ρωσία.
Η καταγγελία δεν διευκρινίζει πού βρισκόταν ο διακομιστής στην Τουρκία, ποιος τον διαχειριζόταν ή τον μίσθωνε, ούτε αν κάποια τουρκική εταιρεία ή κάποιο φυσικό πρόσωπο στην Τουρκία βοήθησε εν γνώσει του τους μετόχους.
Η Oxygen Forensics πωλεί λογισμικό σχεδιασμένο να εξάγει, να αναλύει και να οργανώνει αποδεικτικά στοιχεία από κινητά τηλέφωνα, υπολογιστές, υπηρεσίες νέφους και άλλες ψηφιακές συσκευές.
Σύμφωνα με την ένορκη κατάθεση, η Oxygen Forensics Inc., με έδρα τη Βιρτζίνια, ανήκε εξ ολοκλήρου σε κυπριακή εταιρεία, την Oxygen Forensics Ltd. Η κυπριακή εταιρεία, με τη σειρά της, φέρεται να ανήκε σε πέντε Ρώσους μετόχους και να ελεγχόταν από αυτούς.
Φωτογραφία: Όλεγκ Φεντόροφ.
Μια συνδεδεμένη ρωσική εταιρεία, η οποία αργότερα μετονομάστηκε σε MKO-Systems, απασχολούσε τους προγραμματιστές που ανέπτυσσαν το λογισμικό. Σύμφωνα με τους ερευνητές, στους πελάτες της περιλαμβάνονταν η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Ασφαλείας της Ρωσίας, γνωστή ως FSB, καθώς και η Ανακριτική Επιτροπή και το υπουργείο Εσωτερικών της Ρωσίας.
Οι εισαγγελείς υποστηρίζουν ότι, παρά την εξωτερική εικόνα τριών χωριστών εταιρειών στις Ηνωμένες Πολιτείες, την Κύπρο και τη Ρωσία, οι επιχειρήσεις λειτουργούσαν ουσιαστικά ως μία δομή υπό τον έλεγχο των Ρώσων μετόχων.
Η ποινική καταγγελία κατηγορεί τον Ράιμπερ και τον Νταβίντοφ για συνωμοσία με σκοπό τη διάπραξη απάτης μέσω ηλεκτρονικών μέσων. Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι, τουλάχιστον από τον Μάρτιο του 2022, οι δύο άνδρες και άλλα πρόσωπα επιδίωκαν να εισπράξουν χρήματα από αμερικανικές κρατικές υπηρεσίες, ενώ δήλωναν ψευδώς ότι κανένα αλλοδαπό πρόσωπο δεν κατείχε ή έλεγχε την αμερικανική εταιρεία της Oxygen και ότι το λογισμικό ψηφιακής εγκληματολογίας αναπτυσσόταν στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Στους κρατικούς πελάτες περιλαμβάνονταν η Μυστική Υπηρεσία των ΗΠΑ και το Εθνικό Ινστιτούτο Ψηφιακής Εγκληματολογίας της, η υπηρεσία Homeland Security Investigations, το Γραφείο Γενικού Επιθεωρητή του υπουργείου Εσωτερικής Ασφάλειας και το υπουργείο Άμυνας.
Οι μέτοχοι φέρεται να διατήρησαν ουσιαστική εξουσία ακόμη και μετά την αφαίρεσή τους από τα δημόσια εταιρικά αρχεία. Σύμφωνα με τους ερευνητές, καθόριζαν την αμοιβή του Ράιμπερ, ανέτρεπαν αποφάσεις του για πληρωμές, διατηρούσαν δικαιώματα διαχείρισης τραπεζικών λογαριασμών και συνέχιζαν να διευθύνουν από τη Ρωσία την ανάπτυξη του λογισμικού.
Η εμφάνιση του Ρώσου μετόχου με τουρκική ταυτότητα συνδέεται άμεσα και με τις δηλώσεις που έκανε η εταιρεία προς την αμερικανική κυβέρνηση σχετικά με την ξένη επιρροή. Τον Ιούλιο του 2024, η Oxygen συμπλήρωνε, στο πλαίσιο των συναλλαγών της με υπηρεσίες εθνικής ασφάλειας, το κυβερνητικό έντυπο SF-328, μια δήλωση περί ξένων συμφερόντων.
Το έντυπο ρωτούσε συγκεκριμένα αν μη Αμερικανοί πολίτες συμμετείχαν στο διοικητικό συμβούλιο ή στην ανώτατη διοίκηση της εταιρείας και αν οποιοδήποτε αλλοδαπό πρόσωπο είχε άμεση ή έμμεση εξουσία να ελέγχει διορισμούς ή εταιρικές αποφάσεις. Σύμφωνα με την καταγγελία, η Oxygen απάντησε «Όχι».
Η EMT Cyber, διανομέας της Oxygen Forensics στην Τουρκία, περιλαμβάνει στον κατάλογο αναφορών της πολλές τουρκικές κρατικές υπηρεσίες: την προεδρία, μονάδες της αστυνομίας και της χωροφυλακής, το υπουργείο Άμυνας, το Γενικό Επιτελείο, το Πολεμικό Ναυτικό, την Πολεμική Αεροπορία, τη Διοίκηση Κυβερνοχώρου, το Συμβούλιο Ιατροδικαστικής και το ερευνητικό κέντρο TÜBİTAK BİLGEM. Ο κατάλογος αυτός δεν αποδεικνύει από μόνος του ότι κάθε φορέας αγόρασε ειδικά προϊόντα της Oxygen.
Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι ο Λι Ράιμπερ δεν διόρθωσε τις απαντήσεις στο αμερικανικό έντυπο περί ξένων συμφερόντων, παρότι οι Ρώσοι μέτοχοι εξακολουθούσαν, κατά την καταγγελία, να ασκούν έλεγχο στην εταιρεία και ο Όλεγκ Φεντόροφ είχε επιστρέψει στο διοικητικό συμβούλιο με την τουρκική του ταυτότητα. Το έντυπο υποβλήθηκε στη συνέχεια στο αμερικανικό υπουργείο Άμυνας.
Η λεπτομέρεια αυτή έχει σημασία επειδή, σύμφωνα με τους εισαγγελείς, η φερόμενη απόκρυψη δεν αφορούσε μόνο τη δημόσια εικόνα της εταιρείας. Οι πληροφορίες για την ξένη ιδιοκτησία και τον έλεγχό της ήταν ουσιώδεις για τις αποφάσεις ομοσπονδιακών υπηρεσιών σχετικά με την προμήθεια ευαίσθητου λογισμικού. Αμερικανοί αρμόδιοι για τις προμήθειες δήλωσαν στους ερευνητές ότι δεν θα είχαν αναθέσει ή ανανεώσει τις συμβάσεις αν γνώριζαν πως η εταιρεία ανήκε σε Ρώσους ή ελεγχόταν από αυτούς.
Τον Σεπτέμβριο του 2024, το Εθνικό Ινστιτούτο Ψηφιακής Εγκληματολογίας ανέθεσε πενταετή σύμβαση, με ανώτατο όριο 12 εκατομμύρια δολάρια, για το λογισμικό της Oxygen μέσω της μεταπωλήτριας Active Security Consulting LLC. Σύμφωνα με την ένορκη κατάθεση, το ινστιτούτο κατέβαλε περίπου 744.000 δολάρια το 2024 και άλλα 725.400 δολάρια το 2025. Η Oxygen έλαβε αντίστοιχες καταθέσεις περίπου 707.000 και 689.000 δολαρίων.
Οι εισαγγελείς αναφέρουν ότι οι συμβάσεις και αγορές από αμερικανικούς κρατικούς πελάτες μετά τις 7 Ιουνίου 2022 ξεπέρασαν συνολικά τα 2 εκατομμύρια δολάρια. Η καταγγελία υποστηρίζει ότι ο Ράιμπερ δήλωνε επανειλημμένα στο ομοσπονδιακό Σύστημα Διαχείρισης Αναθέσεων πως η Oxygen δεν είχε άμεσο ή τελικό αλλοδαπό ιδιοκτήτη, παρά τα έγγραφα που, κατά τους ερευνητές, έδειχναν ότι την ιδιοκτησία και τον έλεγχο ασκούσαν η κυπριακή μητρική εταιρεία και, τελικά, οι Ρώσοι μέτοχοι.
Οι ερευνητές κατηγορούν επίσης την εταιρεία ότι απέκρυπτε τη ρωσική προέλευση της ανάπτυξης του λογισμικού της. Σύμφωνα με την ένορκη κατάθεση, προγραμματιστές στη Ρωσία συνέχιζαν να γράφουν, να ελέγχουν και να διαχειρίζονται τον κώδικα. Ο ρόλος του Ράιμπερ περιοριζόταν στην εκκίνηση της διαδικασίας δημιουργίας του τελικού λογισμικού σε υποδομή υπολογιστικού νέφους με έδρα τις ΗΠΑ.
Η καταγγελία παραθέτει αίτημα του Ράιμπερ να του δείξουν αυτή τη διαδικασία, ώστε να μπορεί να λέει ότι αυτό έκαναν «εγώ» ή «εμείς» στις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι εισαγγελείς περιγράφουν, ουσιαστικά, μια διαδικασία κατά την οποία το τελικό αρχείο παραγόταν από αμερικανική υποδομή, ενώ η ουσιαστική εργασία ανάπτυξης παρέμενε στα χέρια της ομάδας στη Ρωσία.
Η προσπάθεια αυτή είχε ιδιαίτερη βαρύτητα επειδή οι αμερικανικές κρατικές υπηρεσίες είχαν εκφράσει ανησυχίες για την ασφάλεια λογισμικού που αναπτύσσεται στη Ρωσία. Όταν, στα τέλη του 2023, προέκυψαν ερωτήματα για τις ρωσικές συνδέσεις της Oxygen, ο Ράιμπερ φέρεται να προειδοποίησε τους Ρώσους μετόχους ότι η δημοσιοποίησή τους θα μπορούσε να στερήσει από την εταιρεία τη σύμβαση με το Εθνικό Ινστιτούτο Ψηφιακής Εγκληματολογίας. Κατά την καταγγελία, είπε ότι η ίδια η ύπαρξη της εταιρείας «κρεμόταν από μια κλωστή».
Ιδιαίτερα ευαίσθητοι ήταν και οι πελάτες της ρωσικής πλευράς του εταιρικού σχήματος. Σύμφωνα με την ένορκη κατάθεση, η Oxygen Russia, που αργότερα μετονομάστηκε σε MKO-Systems, πωλούσε εκδόσεις του λογισμικού στην Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Ασφαλείας της Ρωσίας (FSB), στη ρωσική Ανακριτική Επιτροπή και στο υπουργείο Εσωτερικών. Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι το λογισμικό που πωλούνταν εντός και εκτός Ρωσίας ήταν κατά βάση το ίδιο προϊόν, αναπτυγμένο από την ίδια ομάδα αλλά διαθέσιμο με διαφορετικές εμπορικές ονομασίες.
Το 2022 οι μέτοχοι αποφάσισαν να αλλάξουν το όνομα της ρωσικής εταιρείας και να διαχωρίσουν τη διαδικτυακή παρουσία της από εκείνη των διεθνών δραστηριοτήτων της Oxygen. Κατά τους εισαγγελείς, οι κινήσεις αυτές αποσκοπούσαν στο να δυσκολέψουν πελάτες, ρυθμιστικές αρχές ή ερευνητές να εντοπίσουν τη σύνδεση της αμερικανικής με τη ρωσική εταιρεία.
Φωτογραφία: Εκπρόσωποι της EMT Cyber και της Oxygen Forensics μιλούν στην εκδήλωση «EMT & Oxygen Day 2025» στην Τουρκία, όπου παρουσιάστηκαν εργαλεία ψηφιακής εγκληματολογίας και τεχνολογίες εξαγωγής δεδομένων σε κοινό που περιλάμβανε στελέχη του δημόσιου τομέα και των διωκτικών αρχών.
Εσωτερικά έγγραφα που επικαλείται η καταγγελία δείχνουν επίσης ότι οι μέτοχοι συζήτησαν το 2023 υποθετικά σενάρια με την ονομασία «Citadel», σχετικά με το ενδεχόμενο να αποκτήσει η ρωσική κυβέρνηση έλεγχο της επιχείρησης. Ένα από τα σενάρια προέβλεπε συνεργασία σε δραστηριότητες επιτήρησης και μερική ιδιοκτησία της ρωσικής εταιρείας από δομή συνδεδεμένη με την FSB.
Η ένορκη κατάθεση παρουσιάζει αυτές τις συζητήσεις ως ένδειξη ότι οι μέτοχοι κατανοούσαν πόσο επιζήμια θα ήταν για τη διεθνή δραστηριότητα της Oxygen η αποκάλυψη εμπλοκής της ρωσικής κυβέρνησης. Δεν αποδεικνύει, ωστόσο, ότι το υποθετικό σχέδιο επιτήρησης εφαρμόστηκε.
Σύμφωνα με το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης, ο 52χρονος Νταβίντοφ συνελήφθη στο αεροδρόμιο Χίθροου στις 20 Σεπτεμβρίου, ενώ ετοιμαζόταν να επιβιβαστεί σε πτήση για την Κωνσταντινούπολη. Οι αμερικανικές αρχές δήλωσαν ότι σκοπεύουν να ζητήσουν την έκδοσή του από τη Βρετανία. Ο 55χρονος Ράιμπερ συνελήφθη στο Αϊντάχο, εμφανίστηκε για πρώτη φορά σε ομοσπονδιακό δικαστήριο στις 22 Σεπτεμβρίου και στη συνέχεια αφέθηκε ελεύθερος με εγγύηση. Εφόσον καταδικαστούν, η κατηγορία της συνωμοσίας επισύρει μέγιστη προβλεπόμενη ποινή 20 ετών κάθειρξης.
Στο πλαίσιο της έρευνας, οι αμερικανικές αρχές εξασφάλισαν επίσης άδεια κατάσχεσης εταιρικών τραπεζικών λογαριασμών, δεκάδων ονομάτων χώρου στο διαδίκτυο και συναφούς ψηφιακής υποδομής.
Η αμερικανική έρευνα αποδίδει στην Τουρκία ασυνήθιστο ρόλο στη φερόμενη δομή απόκρυψης: Ρώσος μέτοχος απέκτησε τουρκικό διαβατήριο και ταυτότητα, με την οποία, κατά τους εισαγγελείς, εμφανίστηκε στα αμερικανικά εταιρικά έγγραφα ως Τούρκος και όχι ως Ρώσος· φέρεται να εγκαταστάθηκε διακομιστής στην Τουρκία καθώς οι Ρώσοι μέτοχοι προσπαθούσαν να αποκρύψουν την τοποθεσία τους στο διαδίκτυο· οι λογαριασμοί τους εμφάνισαν στη συνέχεια σημαντική δραστηριότητα σύνδεσης από τουρκικές διευθύνσεις IP· και ο Νταβίντοφ συνελήφθη πριν ταξιδέψει στην Κωνσταντινούπολη.
Δεν είναι σαφές πώς απέκτησε ο Φεντόροφ την τουρκική υπηκοότητα. Όποια διαδικασία κι αν ακολούθησε, οι αιτήσεις πολιτογράφησης υπόκεινται σε ελέγχους ασφαλείας στους οποίους εμπλέκεται η τουρκική υπηρεσία πληροφοριών, ΜΙΤ, ενώ ορισμένες κατηγορίες πολιτογράφησης απαιτούν τελικά προεδρική απόφαση ή υπογραφή.
Το πώς ο Φεντόροφ πέρασε τους ελέγχους ασφαλείας που ενδεχομένως διενήργησε η ΜΙΤ είναι ζήτημα που, κατά το δημοσίευμα, χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση. Ένας τέτοιος έλεγχος είναι δύσκολος στην Τουρκία, όπου οι εισαγγελείς σπανίως αμφισβητούν την υπηρεσία πληροφοριών σε ευαίσθητες υποθέσεις, ενώ η ΜΙΤ λειτουργεί με ευρείες νομικές προστασίες και περιορισμένη δημόσια λογοδοσία. Επικεφαλής της είναι ο Ιμπραχίμ Καλίν, στενός συνεργάτης του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Οι δραστηριότητες της Oxygen στην Τουρκία θα απαιτούσαν επίσης τοπικές εμπορικές διευθετήσεις και, ανάλογα με τη φύση τους, συμμόρφωση με απαιτήσεις αδειοδότησης και κανονιστικού ελέγχου. Δεν υπάρχουν δημόσιες ενδείξεις ότι η εταιρεία αντιμετώπισε δυσκολίες στην Τουρκία κατά τη δημιουργία της υλικοτεχνικής και ψηφιακής υποδομής που περιγράφεται στην αμερικανική δικογραφία.
Στην πραγματικότητα, η έρευνα του Nordic Monitor διαπίστωσε ότι η Oxygen Forensics είχε αναπτύξει σημαντική εμπορική παρουσία στην Τουρκία. Μέσω τοπικών διανομέων προμήθευε τεχνολογία ψηφιακής εγκληματολογίας σε μια αγορά όπου κυριαρχούν οι διωκτικές αρχές, ο στρατός και άλλοι κρατικοί φορείς.
Η πληρέστερη εικόνα προκύπτει από την τουρκική Αρχή Ανταγωνισμού (Rekabet Kurumu). Η αρχή εξέτασε την αγορά ψηφιακής εγκληματολογίας κινητών συσκευών στο πλαίσιο έρευνας που αφορούσε την εταιρεία EMT Elektronik, με έδρα την Κωνσταντινούπολη, και τη σουηδική εταιρεία τεχνολογίας εγκληματολογικών ερευνών Micro Systemation AB (MSAB).
Turkey_competititon_authority_ruling_Karar_25-40-958-554
Απόφαση της τουρκικής Αρχής Ανταγωνισμού καταγράφει τη σημαντική παρουσία της Oxygen Forensics στην τουρκική αγορά ψηφιακής εγκληματολογίας κινητών συσκευών. Προσδιορίζει την EMT Elektronik ως διανομέα της και αναφέρει ότι η Oxygen έγινε ένας από τους κυριότερους προμηθευτές σε μια αγορά που εξυπηρετεί πρωτίστως διωκτικές αρχές, στρατιωτικούς και άλλους κρατικούς φορείς.
Σε απόφαση της 23ης Οκτωβρίου 2025, η οποία δημοσιεύτηκε τον Αύγουστο του 2026, η Αρχή Ανταγωνισμού κατέταξε το Oxygen Forensic Detective μεταξύ των βασικών προϊόντων ψηφιακής εγκληματολογίας κινητών συσκευών που πωλούνται στην Τουρκία και ανέφερε την EMT Elektronik ως διανομέα του. Σύμφωνα με την αρχή, οι ξένες εταιρείες του κλάδου δραστηριοποιούνται γενικά στην Τουρκία μέσω τοπικών διανομέων, αντί να πωλούν απευθείας στους τελικούς χρήστες.
Η απόφαση έδειξε επίσης ότι, για ένα μέρος της εξεταζόμενης περιόδου, η Oxygen είχε περισσότερα από ένα κανάλια διανομής. Η EMT διέθετε τα προϊόντα της από το 2020 έως το 2024, ενώ η τουρκική εταιρεία κυβερνοασφάλειας Komtera Bilişim Teknolojileri διένειμε επίσης προϊόντα ψηφιακής εγκληματολογίας κινητών συσκευών της Oxygen το 2021 και το 2022. Η Komtera διέκοψε την εμπορική της σχέση με την εταιρεία το 2023.
Η έρευνα της Αρχής Ανταγωνισμού προσφέρει ίσως την πιο σαφή ανεξάρτητη ένδειξη για τη σημασία που είχε αποκτήσει η Τουρκία για την Oxygen. Σύμφωνα με τα ευρήματά της, το 2020 η Oxygen και η ισραηλινή εταιρεία εγκληματολογικής τεχνολογίας Cellebrite ήταν οι δύο κυριότεροι προμηθευτές στη συγκεκριμένη τουρκική αγορά. Όταν η Cellebrite σταμάτησε να πωλεί στην Τουρκία από το 2021, μεγάλο μέρος του μεριδίου της μεταφέρθηκε στην Oxygen και σε άλλους προμηθευτές.
Το μερίδιο της Oxygen αυξανόταν συνεχώς από το 2020 έως το 2023, σύμφωνα με την αρχή. Παρότι μειώθηκε κάπως το 2024, καθώς η συνδεδεμένη με τη Νότια Κορέα ανταγωνίστρια ACE Lab αύξησε τις πωλήσεις της, η Oxygen παρέμεινε πρώτη στην αγορά. Τα ακριβή ποσοστά έχουν απαλειφθεί από τη δημοσιευμένη απόφαση ως εμπορικά ευαίσθητα στοιχεία. Η αρχή αποκάλυψε, ωστόσο, ότι το μερίδιο της Oxygen το 2024 ήταν περίπου τριπλάσιο από εκείνο της πλησιέστερης ανταγωνίστριάς της, της ACE Lab.
Το εύρημα αυτό έχει σημασία γιατί προέρχεται από επίσημη τουρκική πηγή: η Oxygen δεν ήταν ένας περιφερειακός προμηθευτής. Είχε γίνει ένας από τους κυρίαρχους παρόχους τεχνολογίας για την εξαγωγή και ανάλυση δεδομένων από κινητά τηλέφωνα και άλλες ηλεκτρονικές συσκευές.
Η Αρχή Ανταγωνισμού περιέγραψε και τους πελάτες αυτών των προϊόντων. Πρόκειται για εξειδικευμένη τεχνολογία που πωλείται σε περιορισμένο αριθμό αγοραστών: κυρίως διωκτικές αρχές, στρατιωτικές υπηρεσίες, κρατικούς φορείς με ελεγκτικές ή ρυθμιστικές αρμοδιότητες και οργανισμούς που διεξάγουν εσωτερικές έρευνες. Η EMT δήλωσε στους ερευνητές της αρχής ότι πωλούσε τέτοια προϊόντα είτε συμμετέχοντας σε διαγωνισμούς κρατικών φορέων είτε υποβάλλοντας απευθείας προσφορές στις υπηρεσίες αυτές.
Η EMT εξακολουθεί να προωθεί ανοιχτά το Oxygen Forensic Detective στην Τουρκία. Σύμφωνα με το τουρκόφωνο διαφημιστικό υλικό της, το λογισμικό μπορεί να εξάγει και να αναλύει πληροφορίες από δεκάδες χιλιάδες συσκευές iOS και Android, αλλά και από υπολογιστές, λογαριασμούς υπηρεσιών νέφους, μη επανδρωμένα αεροσκάφη και συσκευές του «Διαδικτύου των Πραγμάτων». Διαφημίζει επίσης δυνατότητες πρόσβασης σε δεδομένα που συνδέονται με υπηρεσίες όπως WhatsApp, Telegram, iCloud, Google, Microsoft και Facebook, καθώς και εργαλεία κατηγοριοποίησης προσώπων, οπτικής αναγνώρισης χαρακτήρων και άλλων αναλύσεων.
Φωτογραφία: Ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν συναντήθηκε με τον πρόεδρο της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν στο περιθώριο της 22ης συνόδου αρχηγών κρατών του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης.
Υπάρχουν και έγγραφα που δείχνουν ότι τεχνολογία της Oxygen αγοράστηκε για χρήση από έναν από τους σημαντικότερους κρατικούς φορείς εγκληματολογικών εξετάσεων της Τουρκίας. Τον Μάρτιο του 2023, το Συμβούλιο Ιατροδικαστικής (Adli Tıp Kurumu), που υπάγεται στο υπουργείο Δικαιοσύνης, δημοσίευσε πρόσκληση προμήθειας λογισμικού για το εξειδικευμένο τμήμα ψηφιακής εγκληματολογίας του στην Κωνσταντινούπολη. Η προμήθεια αφορούσε την ανανέωση δύο υφιστάμενων αδειών Oxygen Forensic Detective και την αγορά τεσσάρων επιπλέον. Αυτό δείχνει ότι ο φορέας χρησιμοποιούσε ήδη το λογισμικό πριν από τη συγκεκριμένη διαδικασία του 2023.
Στις 17 Φεβρουαρίου 2026, το Συμβούλιο Ιατροδικαστικής ξεκίνησε νέα προμήθεια, αυτή τη φορά για άδεια Oxygen Forensic Detective Network, που θα κάλυπτε 15 ταυτόχρονους χρήστες για τρία χρόνια. Η διαδικασία πραγματοποιήθηκε με απευθείας αγορά. Σύμφωνα με βάσεις δεδομένων αποτελεσμάτων δημοσίων προμηθειών, ανάδοχος ήταν η EMT Siber Teknoloji A.Ş., διανομέας της Oxygen στην Τουρκία.
Η συναλλαγή του 2026 έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή έγινε χρόνια αφότου, σύμφωνα με τους Αμερικανούς ερευνητές, οι Ρώσοι ιδιοκτήτες της Oxygen είχαν αρχίσει να αναδιαρθρώνουν την εταιρεία και να αποκρύπτουν τις ρωσικές συνδέσεις της μετά την εισβολή στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022.
Η εμπορική σχέση συνοδευόταν από εκτεταμένη προβολή στην Τουρκία. Στις 13 Ιουνίου 2024, η EMT και η Oxygen διοργάνωσαν από κοινού την εκδήλωση «EMT & OXYGEN Tech Day ’24», με συμμετοχή εκπροσώπων διωκτικών αρχών, κρατικών φορέων και του ιδιωτικού τομέα. Η EMT την παρουσίασε ως ευκαιρία ανταλλαγής τεχνικών πληροφοριών και συνεργασίας.
Οι δύο εταιρείες επανέλαβαν την εκδήλωση στην Άγκυρα στις 6 Φεβρουαρίου 2025, με τίτλο «EMT Cyber & OXYGEN DAY ’25». Η EMT ευχαρίστησε δημοσίως τις διωκτικές αρχές και τους εκπροσώπους κρατικών φορέων και ιδιωτικών επιχειρήσεων που παρέστησαν.
Η σημασία της σχέσης τους αποτυπώθηκε και στις διακρίσεις που απονεμήθηκαν στην τουρκική εταιρεία. Η Oxygen βράβευσε την EMT το 2023 για τη συνεργασία τους στην περιοχή Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και Αφρικής (EMEA), επικαλούμενη τις πωλήσεις και την υποστήριξη πελατών της. Το επόμενο έτος, η EMT έλαβε βραβείο ανάπτυξης στην ίδια περιοχή, κατά τη διεθνή συνάντηση συνεργατών της Oxygen στην Πράγα. Το 2025, εκπρόσωποί της συμμετείχαν στη συνάντηση συνεργατών της Oxygen στο Άμστερνταμ, ενώ η εταιρεία παρουσιαζόταν δημόσια ως εξουσιοδοτημένος διανομέας της Oxygen Forensics στην Τουρκία.
Η Oxygen εμφανίστηκε επίσης ως χρυσός χορηγός στην ετήσια συνάντηση της ομάδας εργασίας για την εγκληματολογική πληροφορική του Ευρωπαϊκού Δικτύου Ινστιτούτων Εγκληματολογικών Επιστημών, που πραγματοποιήθηκε στην Κωνσταντινούπολη τον Οκτώβριο του 2025, και διέθετε δική της θέση στο πρόγραμμα παρουσιάσεων. Η EMT Electronics αναφερόταν χωριστά ως χρυσός χορηγός. Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε με συμμετοχή του εγκληματολογικού μηχανισμού της τουρκικής χωροφυλακής, ενώ στο πρόγραμμα περιλαμβανόταν και παρουσίαση του τμήματος ψηφιακής εγκληματολογίας του Συμβουλίου Ιατροδικαστικής.
Οι δημόσιες αναφορές πελατών της EMT δείχνουν επίσης το είδος του κρατικού περιβάλλοντος στο οποίο δραστηριοποιείται ο διανομέας: περιλαμβάνουν μονάδες της αστυνομίας, της χωροφυλακής, των ενόπλων δυνάμεων και άλλους κρατικούς φορείς. Η αναφορά τους στον κατάλογο της EMT δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι όλοι αγόρασαν προϊόντα της Oxygen.
Συνολικά, τα στοιχεία προσθέτουν μια ακόμη διάσταση στον ρόλο της Τουρκίας στην υπόθεση. Οι Αμερικανοί ερευνητές ισχυρίζονται ότι Ρώσοι μέτοχοι της Oxygen χρησιμοποίησαν διαδικτυακή υποδομή στην Τουρκία για να αποκρύψουν συνδέσεις από τη Ρωσία και ότι ένας από τους ιδιοκτήτες επέστρεψε στη διοίκηση της αμερικανικής εταιρείας με τουρκική ταυτότητα. Χωριστά από αυτούς τους ισχυρισμούς, τουρκικά κρατικά και εταιρικά έγγραφα δείχνουν ότι η Oxygen είχε αναπτύξει ισχυρή εμπορική παρουσία στην Τουρκία μέσω τοπικών διανομέων, σε μια αγορά με σημαντικούς κρατικούς πελάτες.
Αυτή η συνύπαρξη είναι το αξιοσημείωτο στοιχείο: η Τουρκία ήταν σημαντική αγορά για την τεχνολογία της Oxygen και, σύμφωνα με τους Αμερικανούς εισαγγελείς, μέρος της υποδομής που χρησιμοποιήθηκε για την απόκρυψη των συνεχιζόμενων σχέσεων των ιδιοκτητών της με τη Ρωσία. Το κατά πόσον οι ισχυρισμοί της αμερικανικής δίωξης θα αποδειχθούν μένει να κριθεί δικαστικά.
