Στους πολλούς μύθους που έχουν λεχθεί για την πορεία του Kυπριακού αναμφίβολα ξεχωριστή θέση κατέχει ο μύθος πως η τουρκική εισβολή δεν έγινε γιατί προηγήθηκε το πραξικόπημα, αλλά γιατί την προηγούμενη μέρα έγινε η ομιλία του Μακάριου στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.
O μύθος συνδέεται με το ψεύδος πως ο Κύπριος Πρόεδρος είχε καλέσει δήθεν τις εγγυήτριες δυνάμεις να επέμβουν για να τον αποκαταστήσουν στο αξίωμά του. Βέβαια, ο μύθος είχε καταρρεύσει, γιατί έχει αποδειχτεί πως οι τουρκικές δυνάμεις εισβολής είχαν αρχίσει την πορεία τους προς την Κύπρο πριν από την ομιλία του Μακάριου στο Συμβούλιο Ασφαλείας. Αλλά και αν ακόμα δεν συνέβαινε αυτό, η στοιχειώδης λογική λέει πως δεν είναι δυνατό μέσα σε λίγες ώρες μια χώρα να πάρει απόφαση για εισβολή, να προετοιμαστεί γι’ αυτή και να την πραγματοποιήσει.
Η απόφαση για την εισβολή
Στις 15 του Ιούλη του 1974 και συγκεκριμένα στις 10.25 π.μ. η τουρκική πρεσβεία στη Λευκωσία με τηλεγράφημά της στην Άγκυρα ενημερώνει για το πραξικόπημα στην Κύπρο. Λίγο πριν τις 11 π.μ. ο υπουργός Άμυνας της Τουρκίας Χασάν Εσάτ Ισίκ γνωστοποιεί το γεγονός στον πρωθυπουργό Μπουλέντ Ετζεβίτ. Αυτός εκείνη την ώρα βρισκόταν στο αεροδρόμιο, για να μεταβεί στο Αφιόν Καραχισάρ για περιοδεία στη Δυτική Μικρά Ασία.
Ο Νεοκλής Σαρρής στο έργο του «Η άλλη πλευρά», (τόμος πρώτος, σελ. 19) γράφει: «Δημοσιογράφοι που συνόδευαν στο ταξίδι αυτό τον Ετζεβίτ, λέγουν ότι έδειχνε φοβερά αφηρημένος και ακόμα ισχυρίζονται ότι η γνώμη του αναφορικά με το πραξικόπημα κατά του Μακαρίου ήταν η ακόλουθη: «δεν υπάρχει πια λόγος για να μην επέμβει στρατιωτικά η Τουρκία. Σώθηκαν τα προσχήματα. Πρέπει να μην χάσουμε καιρό».
Τελικά, ο Ετζεβίτ διέκοψε την περιοδεία του και στις 4.15 μ.μ. επέστρεψε στην Άγκυρα. Σε λίγο κατευθύνθηκε στο στρατιωτικό επιτελείο, όπου έγινε σύσκεψη στην παρουσία στρατιωτικών και πολιτικών παραγόντων.
Στις 7.30 μ.μ. συνεδρίασε το υπουργικό συμβούλιο της Τουρκίας και στις 10.00 μ.μ. το συμβούλιο εθνικής ασφάλειας που αποφάσισε οριστικά την εισβολή στην Κύπρο. Τρεις ώρες αργότερα οι υπουργοί ενημερώνονταν γι’ αυτή την απόφαση. Στις 3.30 το πρωί ο Ετζεβίτ υπέγραφε τη διαταγή για την εισβολή και την παράδινε στους στρατηγούς.
Η απόφαση λοιπόν της Άγκυρας για εισβολή στην Κύπρο λήφθηκε την πρώτη μέρα του πραξικοπήματος και δεν είχε καμία σχέση με την ομιλία του Μακάριου στο Συμβούλιο Ασφαλείας στις 19 του Ιούλη. Ακόμα, πρέπει να θεωρείται σίγουρο πως ο Τούρκοι ήταν ενήμεροι για το πραξικόπημα και είχαν προετοιμαστεί για την εισβολή πριν απ’ αυτό.
Γράφει η Βουλή των Αντιπροσώπων της Κύπρου στο βιβλίο «Πόρισμα για το φάκελο της Κύπρου, σελ. 206»:
«Ο ισχυρισμός, επομένως, ότι ο Μακάριος με την ομιλία του ενώπιον του Συμβουλίου Ασφαλείας , στις 19 Ιουλίου, έδωσε προσχήματα στους Τούρκους για να εισβάλουν στο νησί είναι έξω από τα πραγματικά γεγονότα. Ο Αμερικάνος πρέσβης στην Αθήνα Χένρι Τάσκα υποστηρίζει, ότι η ΣΙΑ γνώριζε την απόφαση της χούντας να ενεργήσει πραξικόπημα εναντίον του προέδρου Μακαρίου. Γι’ αυτό και οι Τούρκοι θα πρέπει να ήταν βέβαιοι για το επερχόμενο πραξικόπημα, γιατί οι προετοιμασίες της εισβολής της 20ης Ιουλίου θα πρέπει να είχαν αρχίσει πριν την ανατροπή του Μακαρίου. Οι αμερικανικές εγκαταστάσεις παρακολούθησης στην Τουρκία και την Κύπρο θα πρέπει να είχαν αντιληφθεί τις προετοιμασίες. «Η πτώση του Μακαρίου πραγματοποιήθηκε στις 15 Ιουλίου…μην μου πείτε, ότι μπορεί κανείς να στείλει 25,000 στρατιώτες, αεροπλάνα, πλοία και τανκς μέσα σε τρεις ή τέσσερις μέρες…δεν είναι δυνατόν» (Brendan O’ Malley- Jan Craig: «Η συνωμοσία της Κύπρου – Προειδοποιήσεις για το πραξικόπημα», σελ.306).
Η χούντα έκανε λόγο για εσωτερικό ζήτημα
Μετά την εκδήλωση του πραξικοπήματος η χούντα ισχυρίστηκε πως αυτό αποτελούσε εσωτερικό θέμα των Ελληνοκυπρίων και πως η ίδια δεν είχε καμιά ανάμειξη σ’ αυτό. Ο Μακάριος όμως στην ομιλία του στο Συμβούλιο Ασφαλείας διευκρίνισε πως το πραξικόπημα «οργανώθη υπό του στρατιωτικού καθεστώτος της Ελλάδος και επραγματοποιήθη υπό των Ελλήνων αξιωματικών, των διοικούντων την Κυπριακήν Εθνικήν Φρουράν».
Συνεχίζοντας ο Αρχιεπίσκοπος είπε: «Ό,τι συμβαίνει σήμερον εις Κύπρον από της παρελθούσης Δευτέρας αποτελεί μίαν πραγματικήν τραγωδίαν. Το στρατιωτικόν καθεστώς της Ελλάδος έχει κραυγαλέως παραβιάσει την ανεξαρτησίαν της Κύπρου. Χωρίς ίχνος σεβασμού προς τα δημοκρατικά δικαιώματα του κυπριακού λαού, χωρίς ίχνος σεβασμού προς την ανεξαρτησίαν και την κυριαρχίαν της Κυπριακής Δημοκρατίας, η ελληνική χούντα έχει επεκτείνει την δικτατορίαν της εις Κύπρον».
Φυσικά, η θέση της χούντας πως δεν είχε ανάμειξη στο πραξικόπημα στερείται κάθε σοβαρότητας. Η ίδια διοικούσε την Εθνική Φρουρά που πραγματοποιούσε το πραξικόπημα με τη βοήθεια της ΕΟΚΑ Β που ήταν επίσης υπό τον έλεγχο της χούντας. Άλλωστε κατά τη διάρκεια του πραξικοπήματος η χούντα διακήρυσσε πως το πραξικόπημα ήταν δικό της έργο με την ανακοίνωση που έλεγε πως «η Εθνική Φρουρά είναι κυρία της καταστάσεως». Μια ανακοίνωση που δεν ήταν τυχαία και έδινε επιχείρημα στη Τουρκία για να εισβάλει στην Κύπρο.
Τη χούντα ενδιέφερε ο έλεγχος της Εθνικής Φρουράς
Ένα απόσπασμα της ομιλίας του Μακάριου που κατακρίθηκε έντονα από τους αντιπάλους του είναι το ακόλουθο:
«Ο Έλλην πρέσβης με επεσκέφθη εντολή της κυβερνήσεώς του, διά να μού εξηγήσει, ότι η μείωσις εις την αριθμητικήν δύναμιν της Εθνικής Φρουράς ή η αποχώρησις των Ελλήνων αξιωματικών θα εξησθένει την άμυναν της Κύπρου εν περιπτώσει κινδύνου της Τουρκίας. Τούτο αποτελεί ισχυρισμόν , ο οποίος, και αν ενεφανίζετο ως λογικός, δεν ήτο πειστικός, καθ’ ότι εγνώριζον, ότι όπισθεν του ισχυρισμού τούτου εκρύπτοντο άλλα συμφέροντα. Απήντησα, ότι, όπως εξειλίχθησαν τα πράγματα, θεωρώ τον κίνδυνον εκ της Τουρκίας μικρότερον παρά τον κίνδυνον εκ μέρους των. Και απεδείχθη ότι οι φόβοι μου εδικαιώθησαν».
Οι «ανησυχίες» της χούντας για την άμυνα της Κύπρου δεν ήταν ειλικρινείς. Εξάλλου, το «ενδιαφέρον» της για την άμυνα του νησιού μας φάνηκε λίγες μέρες αργότερα από τον τρόπο που αντιμετώπισε την τουρκική εισβολή. Η ανησυχία της χούντας ήταν μια: Αν έπαυε να ελέγχει την εθνοφρουρά, δεν θα μπορούσε να προωθήσει τα διχοτομικά της σχέδια για την Κύπρο. Η αναφορά του Μακάριου στον Έλληνα πρεσβευτή Λαγάκο πως θεωρούσε μεγαλύτερο τον κίνδυνο της χούντας παρά της Τουρκίας ήταν απόλυτα σωστή. Γιατί είναι το πραξικόπημα της χούντας που προηγήθηκε και άνοιξε τον δρόμο στην τουρκική εισβολή.
Το πραξικόπημα ως εισβολή
Ο Μακάριος κατηγορήθηκε έντονα, γιατί στον λόγο του αποκάλεσε επανειλημμένα το πραξικόπημα «εισβολή». Ανάμεσα στ’ άλλα είπε και τα πιο κάτω:
«Το πραξικόπημα δεν συνέβη υπό τοιαύτας περιστάσεις, ώστε να θεωρείται εσωτερικόν ζήτημα των Ελληνοκυπρίων. Αποτελεί καθαρώς εισβολήν έξωθεν, κατά κατάφωρον παραβίασιν της ανεξαρτησίας και κυριαρχίας της Δημοκρατίας της Κύπρου. Το αποκαλούμενον πραξικόπημα ήτο έργο των Ελλήνων αξιωματικών, οι οποίοι στελεχώνουν και διοικούν την Εθνικήν Φρουράν».
Ο χαρακτηρισμός του πραξικοπήματος ως εισβολής δεν είναι αντίθετος με την πραγματικότητα. Οι Ελλαδίτες αξιωματικοί είχαν κληθεί από τον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας να φύγουν από το νησί μέχρι τις 20 του Ιούλη κι αυτοί όχι μόνον δεν έφυγαν, αλλά εγκατέλειψαν τα στρατόπεδά τους, χρησιμοποίησαν όπλα και τανκς και έκαμαν πραξικόπημα και μετά την επικράτησή του η Κύπρος βρέθηκε κάτω από την κατοχή της χούντας. Το πραξικόπημα δεν ήταν τίποτα άλλο παρά μια εισβολή και κατοχή της χούντας στο έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Το «σφάλμα»
Στη συνέχεια, ο Κύπριος Πρόεδρος σχολιάζοντας την ανακοίνωση της χούντας πως θα αντικαθιστούσε τους αξιωματικούς που βρίσκονται στην Κύπρο εύστοχα παρατήρησε τα ακόλουθα:
«Διά να παραπλανήσει την διεθνή κοινήν γνώμην, το στρατιωτικόν καθεστώς της Ελλάδος ανεκοίνωσε χθες την σταδιακήν αντικατάστασιν των Ελλήνων αξιωματικών της Εθνικής Φρουράς. Αλλά το πρόβλημα δεν είναι η αντικατάστασίς των αλλά η αποχώρησίς των. Η χειρονομία της ανακλήσεως έχει την έννοιαν της παραδοχής, ότι οι Έλληνες αξιωματικοί, οι υπηρετούντες τώρα εις την Εθνικήν Φρουράν, ήσαν εκείνοι, οι οποίοι διεξήγαγον το πραξικόπημα. Αυτοί οι αξιωματικοί οπωσδήποτε δεν ενήργησαν εξ ιδίας πρωτοβουλίας , αλλά κατόπιν οδηγιών Αθηνών. Ούτω η Εθνική Φρουρά θα παραμείνει πάντοτε εν όργανον εις χείρας του στρατιωτικού καθεστώτος και είμαι βέβαιος ότι τα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας αντιλαμβάνονται αυτό το παιχνίδι».
Μετά, ο Αρχιεπίσκοπος παραδέχθηκε ένα σοβαρό του σφάλμα λέγοντας:
«Δυνατόν να λεχθεί, ότι ήτο η κυπριακή κυβέρνησις , η οποία προσεκάλεσε τους Έλληνας αξιωματικούς διά να επανδρώσουν την Εθνικήν Φρουράν. Λυπούμαι να είπω, ότι ήτο σφάλμα μου να δώσω εις αυτούς τόσην εμπιστοσύνην. Κατεχράσθησαν αυτήν την εμπιστοσύνην και αντί να βοηθήσουν εις την προστασίαν της ανεξαρτησίας, της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητος της νήσου, αυτοί οι ίδιοι κατέστησαν επιδρομείς».
Μίλησε ως Πρόεδρος όλων των Κυπρίων
Ύστερα, ο Κύπριος Πρόεδρος έκρινε αναγκαίο να καυτηριάσει τη διπλή πολιτική της χούντας που δημόσια υποστήριζε την ανεξαρτησία της Κύπρου και παρασκηνιακά την ΕΟΚΑ Β’ που μιλούσε για ένωση με την Ελλάδα. Είπε συγκεκριμένα: «Είχε συμφωνηθεί υφ’ όλων των ενδιαφερομένων μερών, ότι αι συνομιλίαι διεξήγοντο με βάσιν την ανεξαρτησίαν. Το καθεστώς των Αθηνών επίσης συνεφώνησεν εις αυτό και πολλάκις ο Έλλην υπουργός Εξωτερικών εδήλωσεν, ότι η θέσις της Ελλάδος επί του θέματος ήτο σαφής. Εάν ούτως είχον τα πράγματα, πώς το στρατιωτικόν καθεστώς της Ελλάδος ίδρυσε και υπεστήριξε την τρομοκρατικήν οργάνωσιν της ΕΟΚΑ Β’, της οποίας σκοπός εδηλώθη, ότι ήτο η Ένωσις της Κύπρου μετά της Ελλάδος και της οποίας τα μέλη απεκαλούν αυτούς «ενωτικούς»;
Ένα από τα σημεία της ομιλίας του Αρχιεπισκόπου που επικρίθηκε πάρα πολύ ήταν αυτό που έλεγε πως από το πραξικόπημα θα επηρεάζονταν και οι Τουρκοκύπριοι. Είπε συγκεκριμένα ο Μακάριος:
«Καθώς έχω ήδη δηλώσει, τα γεγονότα εις Κύπρου δεν αποτελούν εσωτερικήν υπόθεσιν των Ελλήνων της Κύπρου. Οι Τούρκοι της Κύπρου επηρεάζονται επίσης. Το πραξικόπημα είναι μία εισβολή και εκ των συνεπειών της θα υποφέρει όλος ο λαός της Κύπρου, αμφότεροι Έλληνες και Τούρκοι».
Βέβαια, οι Τουρκοκύπριοι δεν θα κινδύνευαν από το πραξικόπημα με φυλακίσεις και εξευτελισμούς. Όμως, ζώντας μέσα σ’ ένα δικτατορικό καθεστώς θα υφίσταντο συνέπειες και στην ελευθερία έκφρασης και στον οικονομικό τομέα. Και σήμερα άλλωστε και οι δυο κοινότητες επηρεάζονται οικονομικά από την τουρκική κατοχή. Ο Μακάριος τότε εφόσον δεν θεωρούσε το πραξικόπημα εσωτερική διαφορά των Ελληνοκυπρίων αλλά ξένη επέμβαση, έπρεπε να μιλήσει ως Πρόεδρος όλης της Κύπρου και των Ελληνοκυπρίων και των Τουρκοκυπρίων και κρίνοντας αντικειμενικά την ομιλία του βλέπουμε πως τοποθετούσε το πρόβλημα στη σωστή του βάση.
Έκκληση στο ΣΑ προς αποκατάσταση της τάξης
Από την ομιλία του Μακάριου, όπως έχουμε ήδη αναφέρει, δημιουργήθηκε το χυδαίο ψεύδος που κάλεσε δήθεν την Τουρκία και τις εγγυήτριες δυνάμεις να τον αποκαταστήσουν στη θέση του. Αντίθετα, με αρκετή επιδεξιότητα απέφυγε να αναφερθεί στις εγγυήτριες δυνάμεις και ζήτησε την επέμβαση του Συμβουλίου Ασφαλείας για να επανέλθει η συνταγματική τάξη στην Κύπρο. Είπε λοιπόν ο Εθνάρχης: «Ποιώ έκκλησιν εις τα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας να πράξουν ό,τι δύνανται δια να θέσουν τέρμα εις την ανώμαλον κατάστασιν, η οποία εδημιουργήθη διά του πραξικοπήματος των Αθηνών. Καλώ το Συμβούλιον Ασφαλείας να χρησιμοποιήσει όλους τους τρόπους και τα εις την διάθεσίν του μέσα, ώστε η συνταγματική τάξις εν Κύπρω και τα δημοκρατικά δικαιώματα του λαού της Κύπρου να αποκατασταθούν άνευ καθυστερήσεως…
»Τα Ηνωμένα Έθνη έχουν μίαν ειρηνευτικήν δύναμιν σταθμεύουσαν εις Κύπρον. Δεν είναι δυνατόν ο ρόλος αυτής της ειρηνευτικής δυνάμεως να είναι αποτελεσματικός υπό συνθήκας πραξικοπήματος. Το Συμβούλιον Ασφαλείας πρέπει να καλέσει το στρατιωτικόν καθεστώς της Ελλάδος να ανακαλέσει εκ Κύπρου τους Έλληνας αξιωματικούς, τους υπηρετούντας εις την Εθνικήν Φρουράν και να θέσει τέρμα εις την εισβολήν αυτού εις Κύπρου». Είναι φανερό πως ο μύθος για την ομιλία του Μακάριου στο Συμβούλιο Ασφαλείας στις 19 του Ιούλη του 1974 δημιουργήθηκε σκόπιμα για να απαλλάξει τους πραξικοπηματίες από τις ευθύνες τους για την τουρκική εισβολή που ακολούθησε. Είναι όμως ιστορικά αποδεδειγμένο πως η απόφαση για την εισβολή λήφθηκε την πρώτη μέρα του πραξικοπήματος, δηλαδή στις 15 του Ιούλη του 1974, και δεν είχε καμιά σχέση με την ομιλία του Μακάριου που ακολούθησε τέσσερις μέρες αργότερα.
Η άμεση αντίδραση της Τουρκίας μετά το πραξικόπημα δείχνει πως ήταν ενήμερη γι’ αυτό και είχε προετοιμαστεί πριν από αυτό για την εισβολή, γιατί όμως αναφέρουν οι συγγραφείς Brendan O’Malley και Jan Craig «δεν είναι δυνατόν» να «μπορεί κανείς να στείλει 25000 στρατιώτες, αεροπλάνα, πλοία και τανκς μέσα σε τρεις ή τέσσερις μέρες».
Για να αξιολογηθεί η ομιλία του Μακάριου θα πρέπει να απαντηθούν κάποια ερωτήματα. Ήταν το πραξικόπημα ελληνοκυπριακή διαφορά ή επέμβαση της χούντας στην Κυπριακή Δημοκρατία; Ανησυχούσε πράγματι το διχτατορικό καθεστώς της Αθήνας για την άμυνα της Κύπρου; Ορθά ή όχι χαρακτήρισε ο Μακάριος το πραξικόπημα ως εισβολή; Η δήλωση της χούντας πως θα αντικαθιστούσε τους αξιωματικούς στην Κύπρο έδειχνε καλές προθέσεις ή ήταν προσπάθεια παραπλάνησης; Ακολουθούσε ή όχι η χούντα διπλή πολιτική στο κυπριακό; Έπρεπε ο Μακάριος να μιλήσει στο Συμβούλιο Ασφαλείας ως πρόεδρος όλων των Κυπρίων ή ως ηγέτης των Ελληνοκυπρίων; Ορθά παρέκαμψε τις εγγυήτριες δυνάμεις και ζήτησε τη βοήθεια του Συμβουλίου Ασφαλείας ή όχι;
Σ’ όλα αυτά τα ερωτήματα για μας δεν είναι καθόλου δύσκολη η απάντηση.
Η ομιλία του Μακαρίου και η τουρκική εισβολή
το άρθρο προσπαθεί να δικαιολογήσε τα αδικαιολόγητα.
Οι σαχλαμάρες και κουτοπονηριές δεν πρόκειται να καλύψουν το γεγονός ότι το κυριότερο το οποίο φαινεται να απασχόλησε εκείνες τις στιγμές τον πρόεδρο της Κύπρου ήταν η αποκατάστασή του στην θέση του.
Βεβαίως οι ευθύνες του Ιωαννίδη και κατ’ επέκταση των πραξικοπηματιών του ’67 δεν μπορούν να αμφισβητηθούν και ούτε αμφισβητούνται σοβαρά από κάποιον σήμερα.
Και έτσι να είναι, βλέπεις τι έχεις γράψει; Το διάβασες(ρητορικό ερώτημα);
Ο Μακάριος ήταν δημοκρατικά εκλεγμένος πρόεδρος της Κύπρου με ποσοστό άνω του 90% και σχεδόν με καθολική αποδοχή από τον κυπριακό λαό. Είναι δυνατόν να μην επιθυμεί ΚΑΙ αποκατάσταση της θέσης του; Πού ζείτε ρε; Ο πρόεδρος ενός κράτους, ο αρχηγός, ο ηγέτης , εκλεγμένος με δημοκρατικές διαδικασίες, αποτελεί το σύμβολο του δημοκρατικού πολιτεύματος και της σταθερότητας. Και εγώ και εσύ να ήσουν, τι θα κάναμε(ρητορικό); Κάποιοι μιλάτε από τον καναπέ χωρίς να έχετε ίχνος ενσυναίσθησης της κατάστασης, των συμβολισμών, της πραγματικότητας. Δεν έχετε καταλάβει πως δουλεύει η δημοκρατία και πρέπει να γυρίσετε στη Στ τάξη για να κάνετε Πολιτική και Κοινωνική Αγωγή.
Τέλος, αν τον ένοιαζε το Μακάριο μόνο η θέση του, δλδ το αξίωμα και τίποτα άλλο, τότε μετά το 1967 την πρόταση που του έκαναν οι Αμερικανοί και την αποδείχθηκαν οι χουντικοί για εγκατάσταση στρατιωτικής τουρκικής βάσης δυτικά της Κερύνειας, όπως έχουν οι Αμερικανοί στη Σούδα, θα την είχε αποδεχθεί και θα τελείωνε το θέμα. Μόνο πουωθα εκχωρούσε εθνική κυριαρχία στον αιώνιο εχθρό. Δεν το δέχθηκε και ορθώς έπραξε, διότι τότε η τουρκική εγκατάσταση θα θεωρούνταν νόμιμη από τις διεθνείς συνθήκες. Τώρα θεωρείται παράνομη, γι αυτό και το κράτος που έχει ιδρυθεί στο βόρειο κομμάτι της Κύπρου, είναι ψευδοκράτος. Είναι κατεχόμενο στη διεθνή ορολογία, στη διπλωματία και στις συνθήκες.
Θα συμφωνήσω απόλυτα μαζί σου.
Παρορμητικός ανέκαθεν ο Μακάριος -αν δεν ήταν ιερωμένος θα μπορούσαμε να τον χαρακτηρίσουμε και λαϊκιστή-εκμεταλλευόταν πλήρως την πολιτική αστάθεια της Ελλάδος , με πρώτη αυτήν που δημιουργήθηκε μετά τις εκλογές του Νοεμβρίου 1963 και ξέφυγε από την μέχρι τότε ”επιτήρηση” των Καραμανλή – Αβέρωφ.
Όλοι θυμόμαστε ότι έστειλε στις 30 Νοεμβρίου 1963 την ιστορική επιστολή του με τα 13 Σημεία για τροποποιήσεις του μέχρι τότε ισχύοντος συνταγματικού καθεστώτος της Κύπρου , επιστολή που έδωσε την αφορμή να έχουμε τα ”μαύρα Χριστούγεννα” του 1963 ,τον διαχωρισμό των Κοινοτήτων και αργότερα την de facto διχοτόμηση ,την δημιουργία της Πράσινης γραμμής και την εγκατάσταση της ειρηνευτικής δυνάμεως του ΟΗΕ , που ακόμη υπάρχει .
Εντάξει -λογικό ήταν -αυτός εκλεγμένος ,να μη συνεργάζεται πλήρως με τις ελληνικές κυβερνήσεις της 7ετίας (1967-74) ,αλλά ήταν αναγκαία η δημοσιοποίηση της επιστολής του της 2ας Ιουλίου 1974 προς τον Προέδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας -είχε καταργηθεί η Βασιλευομένη Δημοκρατία- στρατηγό Γκιζίκη , με την οποίαν ζητούσε την μείωση του αριθμού των Ελλαδιτών αξιωματικών από Μονάδες της Κύπρου, επιστολή που ”θύμωσε τον αψύ ” Ταξίαρχο Ιωαννίδη , ο οποίος βρήκε ευκαιρία να κάνει στις 15 Ιουλίου το Πραξικόπημα εναντίον του , αλλά να μη περικυκλώσει το Προεδρικό Μέγαρο ,από το αφύλακτο μέρος του οποίου διεσώθη ;;;.
ΚΑΙ τέλος με όλη αυτήν την κατάσταση σε Ελλάδα και Κύπρο , ΔΕΝ ΔΩΣΑΜΕ την αφορμή στην Τουρκία να υλοποιήσει το Σχέδιο του Νιχάτ Ερίμ από το 1956 για την επανάκτηση της Κύπρου;;;.
αφορμή ναί, αιτία όχι.
Η τουρκία ήταν εγγυήτρια δύναμη, δηλαδή ένα κράτος το οποίο είχε την δυνατότητα να παρέμβει για να εγγυηθεί το πολίτευμα της Κύπρου και όχι για να το αλλάξει προς το συμφέρον της.
Αφορμή -και όχι αιτία- έγραψα για τις πολεμικές επεμβάσεις της Τουρκίας και για 1963/64 και για το 1974 . Με την ανατροπή όμως του Μακαρίου η αφορμή ήταν μεγάλη ευκαιρία και η επέμβαση της Τουρκίας στις 20 Ιουλίου θεωρήθηκε νόμιμη ως εγγυήτριας δύναμης , βάσει του Συντάγματος του 1960 ,αλλά αδικαιολόγητη μετά την αντικατάσταση του Πραξικοπηματικού Προέδρου Σαμψών από τον νόμιμο Πρόεδρο της Βουλής Γλαύκο Κληρίδη .
Αλλά ποιος Ετσεβίτ και ποιος άλλος Τούρκος πρωθυπουργός θα απέσυρε τα επεμβατικά στρατεύματά της Τουρκίας από την Κύπρο, τα οποία -όπως είπε στον ίδιο Ετσεβίτ ο δικός μας Καραμανλής-θα παρέμειναν-και παραμένουν- ”αιχμάλωτα” στο νησί;;;.
Κάτι ανάλογο έγινε και όταν η επόμενη της κυβερνήσεως Βενιζέλου το 1920 δεν τόλμησε να διατάξει την επιστροφή των επεμβατικών μας στρατευμάτων από την Μικρά Ασία και υποστήκαμε την καταστροφή ως πεπρωμένο για το οποίο εγράφη και η φράση ”το πεπρωμένον φυγείν αδύνατον”.
ΠΟΝΕΜΕΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΔΥΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟ ,ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΜΟΝΕΣ ΣΤΗΝ ΜΑΚΡΑΙΩΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ .
Ετζεβίτ, όχι Ετσεβίτ.
“Τουρκία”, όχι “τουρκία”. Με κεφαλαίο “Τ”.
OΞΩ ΠΟΥΣΤΗ !!!
δεν δικαιολογείται αυτό το ύφος. Θα προτιμούσα να αποφεύγονται οι χαρακτηρισμοί.
Από αυτό το ποστ και από άλλα, αποδεικνύεται περίτρανα η κατάστασις πόσο ρηχά διαβάζετε τα γεγονότα κάποιοι, μη έχοντας ιστορική,αληθινή,αποτελεσματική εθνική συνείδηση.
1ον: Όλοι οι πολιτικοί είναι λαϊκιστές. Πες μου έναν που να μην είναι και να μην επικαλείται το λαό. Ο άνθρωπος που ίδρυσε την ΕΟΚΑ και πάλεψε με νύχια και με δόντια για να ανεξαρτητοποιηθεί ο τόπος του, θεωρείται από κάποιους(άσχετους) “προδότης”. Αυτόν που εξόρισαν οι Βρετανοί για 3 χρόνια, επειδή τους χαλούσε τα σχέδια και ήθελε η Κύπρος να είναι αυτόνομη και ανεξάρτητη. Πρωταρχική επιδίωξη του ελληνικού κυπριακού λαού για πάνω από έναν αιώνα. Εν τέλει τα κατάφερε το 1959, η Κύπρος έγινε ανεξάρτητη, οι Βρετανοί έφυγαν, δεν έλεγχαν το νησί. Έκανε(Μακάριος) εκλογές πήρε το 67% και εκλέχτηκε με δημοκρατικές διαδικασίες αρχηγός του νεοσύστατου κυπριακού κράτους. Να θυμίσω ότι εκλογές έκανε και το 1968, παίρνοντας 96% απέναντι στον Ευδόκα που υποτίθεται υποστήριζε την ένωση.
2ον: Επειδή η συνθήκη Ζυρίχης Λονδίνου έδινε το δικαίωμα της δημιουργίας ανεξάρτητης κυπριακής δημοκρατίας, όμως είχε κάποιους όρους που δεν συνέφεραν τους Ελληνοκύπριους. Οι Τουρκοκύπριοι αποτελώντας περίπου το 18% του πληθυσμού, είχαν πολλές δικαιοοδοσίες και αρκετές φορές μπλόκαραν ζητήματα που αφορούσαν την ανάπτυξη του κυπριακού κράτους, διότι έπαιρναν εντολές από την Τουρκία και προσπαθούσαν να εξυπηρετήσουν το συμφέρον της. Με την αναθεώρηση του συντάγματος το 1963 ο Μακάριος περιόρισε την εμπλοκή των Τουρκοκυπρίων, αφού θέσπισε 13 νέα σημεία τα οποία τους έριχναν από πολλά δημόσια αξιώματα. Είναι δυνατόν το 18% να διαμορφώνει την πολιτική ενός κράτους; Γι’ αυτό, ο Μακάριος έμμεσα προσπάθησε να σταματήσει την επεκτατικότητά τους. Να σημειώσουμε εδώ, ότι τη συνθήκη Ζυρίχης-Λονδίνου την υπέγραψε με διστακτικότητα, διότι έδινε αρκετά δικαιώματα στους Τουρκοκυπρίους και έτσι η Τουρκία είχε έντονο παρεμβατικό χαρακτήρα. Αλλά, μπροστά στην ανεξαρτησία του νησιού και στην αποχώρηση των Βρετανών, που ήταν τα μείζονα, την υπέγραψε και ορθώς έπραξε.
3ον: Για τα υπόλοιπα μέχρι το 1974 και την εισβολή της Τουρκίας, δεν θα αναφερθώ. Όποιος διαβάζει βαθιά και έχει γνώσεις ιστορίας, πολιτικής και διπλωματίας κατανοεί ότι η προδοσία της Ελλάδας απέναντι στην Κύπρο δεν έχει προηγούμενο. Ακόμη και μετά την εισβολή(Αττίλας 1), η Ελλάδα δεν έκανε καμία ουσιαστική ενέργεια εξόντωσης και εκδίωξης των Τούρκων. Και πώς να κάνει(ρητορικό ερώτημα); Αφού η ίδια εισέβαλε, ανέτρεψε τον δημοκρατικά εκλεγμένο ηγέτη και προσπάθησε να τον δολοφονήσει. Αυτό ούτε οι Τούρκοι το είχαν σκεφτεί. Μάλιστα, 7 απόπειρες δολοφονίας είχαν οργανώσει οι χουντικοί κατσαπλιάδες εναντίον του Μακαρίου, ο οποίος είχε την καθολική αποδοχή από τον κυπριακό λαό.
4ον: Ο Μακάριος ζήτησε την αποχώρηση των Ελλήνων αξιωματικών από την Εθνική Φρουρά, διότι είχε μυριστεί ότι κάποιοι αξιωματικοί εκτελούσαν εντολές της χούντας, για να τον ρίξουν. Κάποιοι είχαν αφήσει τα στρατόπεδά τους, δημιουργούσαν εντάσεις, δεν ακολουθούσαν διαταγές της κυπριακής ηγεσίας. Και επιβεβαιώθηκε, αφού στο πραξικόπημα συμμετείχαν Έλληνες αξιωματικοί. Δεν ήταν όλοι, αλλά ήταν και Έλληνες. Μάλιστα, ο Μακάριος τους είχε καλέσει για την ενίσχυση της Εθνικής Φρουράς, που ο ίδιος ίδρυσε και στελέχωσε. Όμως, αποδείχθηκαν δούρειος ίππος, κάτι που υποστήριξε και παραδέχθηκε ότι ήταν λάθος στην περίφημη ομιλία του στις 19/07/74 στα Ηνωμένα Έθνη.
Τέλος, η πολιτική, η αγωνιστικότητα, η γενναιότητα, η ηθική και δημοκρατική στάση του Μακαρίου αποτελούν πρότυπα μίμησης και εκμάθησης στη σύγχρονη εποχή.
Ο Μακάριος δεν κάλεσε την Τουρκία να επέμβει. Ο ισχυρισμός αυτός είναι παντελώς αβάσιμος. Το πραξικόπημα προκάλεσε την εισβολή.
Το να αποκαλέσει το πραξικόπημα εισβολή ήταν μια γκάφα.Για αυτό δεν την επανέλαβε ποτέ.
Η λέξη εισβολή/ invasion σημαίνει κάποιος εισβάλλει κάπου από έξω. Π.χ. Κάποιος που είναι ήδη μέσα στο σπίτι μου και μου επιτεθεί δεν εισέβαλε. Ήταν ήδη μέσα. Τα μέλη της Εθνικής Φρουράς ήταν ήδη μέσα στην Κύπρο! ( την ιδέα αναφοράς σε εισβολή την πήρε από τον τότε πρωθυπουργό Harold Wilson. Ο Μακάριος ΟΥΔΕΠΟΤΕ επανέλαβε κάτι τέτοιο).
Όλες Όι στρατιωτικές επιχειρήσεις έχουν τή στιγμή πού ανάβει ” τό πράσινο φώς” καί ας είναι προετοιμασμένες πολύ καιρό πρίν….. Ε σέ αυτό τό πράσινο φώς έβαλε τό χεράκι του ό Μακάριος με αυτά πού είπε στον ΟΗΕ…. αυτό δεν κρύβεται ούτε όι λέξεις αλλάζουν την σημασία τούς επειδή δεν αρέσει σέ μερικούς…
Οι Τούρκοι ήδη είχαν ξεκινήσει! Δεν περίμεναν το Μακάριο και τι θα δηλώσει. Σε 15 ώρες μάζεψαν 25.000 στρατιώτες, φόρτωσαν πλοία,κλπ. και μπούκαραν(ρητορικό ερώτημα); Άκου τα ηχητικά του Παπαχελά με τον Ιωαννίδη. Η Ελλάδα ήξερε ότι οι Τούρκοι μετά το πραξικόπημα στις 15/07 , ότι θα εισβάλουν. Ο Ετσεβίτ το βράδυ της 15ης Ιουλίου υπέγραψε έγγραφο διαταγής εισβολής στην Κύπρο. Μάλιστα, ενημέρωσε τον Αμερικανό πρέσβη ο οποίος μετά έλεγε στην Ελλάδα ότι οι Τούρκοι κάνουν ασκήσεις, για να μην εμπλακεί η Ελλάδα. Επίσης, είχε πει ότι οι Τούρκοι δεν πρόκειται να ανοίξουν πυρ εναντίον των Ελλήνων, αν οι Έλληνες δεν εμπλακούν και τους αφήσουν. Επιπλέον, δεν πρόκειται να στρατοπεδεύσουν εκεί, μετά θα αποχωρήσουν. Αυτά μετέφεραν στον Ιωαννίδη οι Αμερικανοί και τους τα είχε πει ο Ετσεβίτ. Και αν ανοίξουν πυρ, τότε θα κινδυνεύσουν με επίθεση σε Αιγαίο και Έβρο(αυτό νομίζω αφορούσε τον Αττίλα 2).
Ακόμη, η παρέμβαση των εγγυήτριων δυνάμεων που όριζε η συνθήκη Ζυρίχης Λονδίνου, ανέφερε ρητά ότι δεν επιτρέπεται να είναι βίαια, δλδ στρατιωτική. Αποσκοπούσε σε πολιτική-διπλωματική παρέμβαση. Απλώς, οι Τούρκοι που σχεδίαζαν την επίθεση αρκετό καιρό, βρήκαν την ευκαιρία με το πραξικόπημα, την αποσταθεροποίηση του δημοκρατικού καθεστώτος και την απουσία του αρχηγού του κράτους να εισβάλλουν και μάλιστα χωρίς ουσιαστική αντίσταση. Η προδοσία της Ελλάδας απέναντι στην Κύπρο δεν έχει προηγούμενο.
Πολύ σοβαρή και εύστοχη ανάλυση που απαντά σε αλματώδεις εκλογικεύσεις όσων είτε δεν γνωρίζουν είτε είναι φορείς συνδρόμων ενοχών. Όταν ο Μακάριος έκανε την ομιλία, την προηγουμένη βασικά της απόβασης, τα πλοία ήταν πολύ κοντά. Ο Μακάριος, και αυτό μου το τόνισε ο Πάτροκλος Σταύρου σε συζήτησή μας, κύριο σκοπό είχε να θέσει την οποιαδήποτε προσπάθεια αποκατάστασης της διεθνούς τάξης στα πεδία ευθύνης του ΣΑ και στα πλαίσια του ρόλου του ΟΗΕ. Κοντολογίς, να αναλάβει την ευθύνη και την πρωτοβουλία κάθε απόφασης και ενέργειας αποκατάστασης της διεθνούς τάξης το ΣΑ. =
Τι τ’ώθελε ο Μακάριος και ανέφερε τα δικαιώματα επέμβασης των Εγγυητριών προς αποκατάσταση της νομιμότητος;;;.
Ίσως να περίμενε και την στρατιωτική επέμβαση της Βρετανίας, αλλά όμως τι περίμενε από τον Αττίλα , αν επενέβαινε ;;;.
Αντιθέτως θα έπρεπε να επισημάνει στον ΟΗΕ τον κίνδυνο της επεμβάσεως της Τουρκίας, που σχεδίασε την επέμβαση από το 1956 και προετοιμαζόταν από το 1964 μετά την οριοθέτηση της διαχωριστικής Πράσινης Γραμμής, που κατέστη αναγκαία μετά την βιασύνη του για τροποποίηση του Συντάγματος του 1960.
Αν δεν είχε πληροφορίες ,ή δεν συνεκτιμούσε αυτήν την κατάσταση για τις προθέσεις της Τουρκίας ΔΕΝ ήταν ολίγιστος ως πολιτικός σαν τον Ιωαννίδη και την παρέα του;;;.
Σταύρος Αθαν.Ναλμπάντης
Νομίζω η απάντησή μου είναι σαφής: Ενεργοποίηση του ΣΑ επιδίωκε για να ακυρωθεί η μονομερής τουρκική επέμβαση.
ΝΑΙ αλλά χωρίς να αναφέρει-καλέσει τις εγγυήτριες -και την Τουρκία- για επέμβαση προς αποκατάσταση της συνταγματικής τάξης στο νησί , που είχε διαταραχθεί από τα Χριστούγεννα του 1963 .
Ουδείς ός ζήσεται και ουχ αμαρτήσει και ο Μακάριος και ο άλλος μεγάλος ή θεωρούμενος ως μεγάλος πολιτικός δεν εκπροσωπούσαν τους πανέλληνες, όταν έκανε τα λάθη τους το 1919 -1920 και το 1964-74, που έβλαψαν τον Ελληνισμό . Ας συλλογισθούμε εμφρόνως.
Δεν έγινε αναφορά για επέμβαση εγγυητριών δυνάμεων. Ο Μακάριος αναφέρθηκε ΜΟΝΟ στο Συμβούλιο Ασφαλείας για να επαναφέρει το status quo.
Άλλο Συμβούλιο Ασφαλείας και άλλο Εγγυήτριες Δυνάμεις…..
Από τους δυο “εθνάρχες” ΣΑΣ πουλήθηκε η Κύπρος. Τον εκ Λευκωσίας και τον εκ Παρισίοις. Όσο και να προσπαθείτε να κάνετε τους κομπάρσους των Αθηνών πρωταγωνιστές, τόσο υποκύπτετε στη χλεύη. Οι “πιστοποιημένοι” δεν έχετε το μονοπώλιο στην ενημέρωση και τα βιβλία σας μαζεύουν σκόνη στα υπουργεία και τις δημόσιες υπηρεσίες. Ένας Μαυροκορδάτος ήταν ο Μακάριος και όχι ένας Βενιζέλος. Που καπέλωσε τον αγώνα για την ΕΝΩΣΗ και επινόησε την “ανεξαρτησία” από τις Σεϋχέλλες ακόμα. Μαζί με τον Κωλέττη της Κύπρου και μπατζανάκη του Ντενκτάς, Κληρίδη. Το κόλπο ήταν τόσο πετυχημένο στα της μάνας που εφαρμόστηκε αυτούσιο και στην κόρη. Και η κατασυκοφαντημένη ΕΟΚΑ Β ήταν ότι και η επανάσταση των Κολοκοτρωναίων που υπέφεραν από τους “δημοκράτες”.
Ουδέποτε υπήρξαν δύο εθνάρχες. Τον τίτλο αυτόν έφερε μόνον ο αρχιεπίσκοπος Μακάριος Γ’, όπως όλοι οι προκάτοχοί του από την τουρκοκρατία και μετά.
Εσύ τι είσαι, αν απιτρέπεται και μάς απευθύνεις τον λόγο σε β’ πληθυντικού;
Και γιατι να μην αφησει την προεδρια ο επηρμενος ιερωμενος; Επειδη εκλεχθηκε; Μα ηταν πρωτα απ’ ολα υπηρετης του Θεου ή μηπως ηταν αναντικαταστατος; Και βεβαια το γιαουρτι πηγε συννεφο στη μαπα του Ευδοκα στις εκλογες του ’68 απο τις δημοκρατικες μακαριακες δυναμεις. Επιπλεον θρυλειται πως ηδη απο το 1964 ανταλλασε με χαρα την Ενωση αρκει να γινοταν αντιβασιλεας. Ισχυει; Τελος παντων, πιθανοτατα πιστευε πως συν τω χρονω θα κατορθωνε να επιβαλλει την ελληνικοτητα του νησιου χωρις καμια ενωση …και αν τα καταφερνε μπραβο του. Δεν τα καταφερε ομως με την ευγενικη οποσδηποτε χορηγεια του ηλιθιου προδοτη γελοιου ψευτοταξιαρχου και κατ επεκτασιν ολης της χουντας. Οσον αφορα στον ξεπουλημενο εκ Παρισιων ηρθε με σκοπο οτιδηποτε αλλο παρα να παει σε συγκρουση με την τουρκιά, αλλωστε εντολες εκτελουσε.