Της Katrin Bennhold

Καλημέρα, κόσμε. Θυμάστε τη «στιγμή DeepSeek»; Η κινεζική νεοφυής εταιρεία ανακοίνωσε στις αρχές του 2025 ότι είχε δημιουργήσει ένα μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης που μπορούσε να ανταγωνιστεί το ChatGPT. Και όχι μόνο αυτό: το είχε δημιουργήσει με ένα κλάσμα του κόστους των Αμερικανών ανταγωνιστών της.

Αν μέχρι τότε θεωρούνταν ότι η Κίνα υστερούσε έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών στην τεχνητή νοημοσύνη, το DeepSeek το άλλαξε αυτό. Σχεδόν αμέσως, το μοντέλο του έγινε η δωρεάν εφαρμογή με τα περισσότερα downloads στις ΗΠΑ. Ορισμένοι στη Silicon Valley άρχισαν να το αποκαλούν «στιγμή Sputnik της τεχνητής νοημοσύνης».

Το DeepSeek κυκλοφόρησε το τελευταίο του μοντέλο την περασμένη εβδομάδα. Σήμερα, η συνάδελφός μου Meaghan Tobin, η οποία καλύπτει την τεχνολογία στην Ασία, γράφει για το πώς τα μοντέλα του DeepSeek όχι μόνο έφεραν την Κίνα και τις ΗΠΑ στήθος με στήθος στην κούρσα της τεχνητής νοημοσύνης, αλλά και επαναπροσδιόρισαν την ίδια τη φύση αυτής της κούρσας.

Τι άλλαξε πραγματικά το DeepSeek στην παγκόσμια κούρσα της τεχνητής νοημοσύνης

Της Meaghan Tobin

Στις αρχές του περασμένου έτους, η κινεζική νεοφυής εταιρεία DeepSeek προκάλεσε πτώση των τεχνολογικών μετοχών σε όλο τον κόσμο, όταν ανακοίνωσε ότι είχε δαπανήσει πολύ λιγότερα σε υπολογιστικά τσιπ για την κατασκευή των νέων μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης της σε σχέση με Αμερικανούς ανταγωνιστές, όπως η Anthropic και η OpenAI. Η «στιγμή DeepSeek», όπως πίστευαν τότε οι αναλυτές, προμήνυε μια μεγάλη αλλαγή στο παγκόσμιο τεχνολογικό τοπίο.

Λίγο περισσότερο από έναν χρόνο αργότερα —και μετά την κυκλοφορία, στα τέλη του περασμένου μήνα, του πολυαναμενόμενου νεότερου μοντέλου του DeepSeek— είναι πλέον σαφές ότι το DeepSeek πράγματι μεταμόρφωσε το παγκόσμιο τεχνολογικό τοπίο. Απλώς όχι με τον τρόπο που είχαν προβλέψει οι αναλυτές.

Αντί να ωθήσει τις εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης να γίνουν πιο αποδοτικές στη χρήση των υπολογιστικών τους τσιπ, το DeepSeek ανέδειξε τα οφέλη της ευρείας διάθεσης στο κοινό των λεπτομερειών αυτής της τεχνολογίας.

Μέχρι το DeepSeek, οι λεπτομέρειες των κορυφαίων συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης στον κόσμο ήταν, ως επί το πλείστον, αυστηρά φυλαγμένα εταιρικά μυστικά. Αντίθετα, το DeepSeek δημοσίευσε τις λεπτομέρειες των συστημάτων του, ώστε ο καθένας να μπορεί να τις χρησιμοποιήσει και να χτίσει πάνω σε αυτές — μια πρακτική που ονομάζεται ανοικτός κώδικας.

Τους μήνες που ακολούθησαν, τα μοντέλα του έγιναν μερικά από τα πιο ευρέως χρησιμοποιούμενα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης ανοικτού κώδικα στον κόσμο. Και η «στιγμή DeepSeek» πυροδότησε μια αναπάντεχη μετατόπιση. Ενώ οι αμερικανικές εταιρείες διατήρησαν κλειστά τα καλύτερα μοντέλα τους, η τεχνητή νοημοσύνη έγινε ένας τομέας στον οποίο η Κίνα —μια χώρα γνωστή για τους αυστηρούς κρατικούς ελέγχους στην τεχνολογία και την πληροφορία— αγκάλιασε την ανοιχτότητα.

Το Big Mac της τεχνητής νοημοσύνης

Ο ανοικτός κώδικας είναι μια ιδέα τόσο παλιά όσο και το ίδιο το διαδίκτυο.

Οι κορυφαίες αμερικανικές εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης λένε ότι μόνο λίγοι άνθρωποι θα πρέπει να έχουν πρόσβαση στις πλήρεις λεπτομέρειες μιας τεχνολογίας που έχει τη δυνατότητα να γίνει εξαιρετικά ισχυρή, ακόμη και επικίνδυνη. Πολλοί υποστηρικτές του ανοικτού κώδικα, όμως, αντιτείνουν ότι η τεχνολογία βελτιώνεται ταχύτερα —και είναι στην πραγματικότητα ασφαλέστερη— όταν είναι κοινόχρηστη και διαφανής.

Αρχικά, πολλές κινεζικές εταιρείες στράφηκαν στον ανοικτό κώδικα επειδή ήταν ευκολότερο να χτίσουν κάτι πάνω σε μια βάση που είχαν ήδη δημιουργήσει άλλοι. Όμως ο ανταγωνισμός για την κατασκευή της καλύτερης τεχνητής νοημοσύνης γρήγορα μετατράπηκε σε γεωπολιτική αντιπαράθεση. Και οι Κινέζοι αξιωματούχοι άρχισαν να βλέπουν τον ανοικτό χαρακτήρα των μοντέλων της χώρας τους ως πιθανό κέρδος ήπιας ισχύος.

Για προγραμματιστές και δημιουργούς εφαρμογών σε όλο τον κόσμο, αυτά τα μοντέλα έκαναν την τεχνητή νοημοσύνη φθηνότερη και πιο προσβάσιμη. Άνθρωποι που εργάζονται για την ανάπτυξη εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης στη Νιγηρία, τη Μαλαισία και τη Βραζιλία —καθώς και στις ΗΠΑ— διαπίστωσαν ότι η χρήση κινεζικών μοντέλων μπορεί να είναι πάνω από 90% φθηνότερη από το να πληρώνει κανείς για να αναπτύξει εφαρμογές, για παράδειγμα, με την τεχνολογία της OpenAI.

Η Κίνα έχει διαθέσει δισεκατομμύρια για τον στόχο να γίνει υπερδύναμη στην τεχνητή νοημοσύνη. Το να είναι γνωστή ως η χώρα όπου γεννήθηκε ένα δημοφιλές και ευρέως διαθέσιμο σύστημα τεχνητής νοημοσύνης θα μπορούσε να συμβάλει στην εδραίωση αυτής της εικόνας για τους ανθρώπους που χρησιμοποιούν την τεχνολογία σε όλο τον κόσμο. Ένας επενδυτής στον χώρο της τεχνολογίας με τον οποίο μίλησα παρομοίασε την ήπια ισχύ της τεχνητής νοημοσύνης ανοικτού κώδικα με την επίδραση των ταινιών του Χόλιγουντ και των Big Mac.

Τους μήνες μετά την αρχική κυκλοφορία του DeepSeek, κινεζικές τεχνολογικές εταιρείες κυκλοφόρησαν δεκάδες άλλα μοντέλα ανοικτού κώδικα. Μέχρι το τέλος του περασμένου έτους, περίπου το ένα τρίτο της παγκόσμιας χρήσης τεχνητής νοημοσύνης αφορούσε κινεζικά μοντέλα ανοικτού κώδικα.

Δεν συμφωνούν, όμως, όλοι με τη χρήση κινεζικής τεχνητής νοημοσύνης. Κυβερνητικές υπηρεσίες στη Νότια Κορέα, την Ταϊβάν και την Αυστραλία έχουν πει στους υπαλλήλους τους να μη χρησιμοποιούν τα μοντέλα του DeepSeek, λόγω ανησυχιών σχετικά με την προσέγγιση της εταιρείας στην ασφάλεια και την προστασία δεδομένων.

Ηγέτες της Silicon Valley από την Anthropic και την OpenAI έχουν κατηγορήσει το DeepSeek ότι χρησιμοποίησε αθέμιτα την τεχνολογία τους για να δημιουργήσει τη δική του και έχουν παρουσιάσει τον ανταγωνισμό ανάμεσα στις αμερικανικές και τις κινεζικές εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης ως ιδεολογικό. Ο Σαμ Άλτμαν, διευθύνων σύμβουλος της OpenAI, είπε ότι θέλει «να διασφαλίσει ότι η δημοκρατική τεχνητή νοημοσύνη θα επικρατήσει της αυταρχικής τεχνητής νοημοσύνης».

Αυτό, όμως, που ίσως έχει μεγαλύτερη σημασία για τους περισσότερους χρήστες είναι η οικονομικά προσιτή τεχνητή νοημοσύνη.

Κινήσου γρήγορα, αλλά υπάκουε στους κανόνες

Η στροφή της Κίνας προς τον ανοικτό κώδικα δεν είναι τόσο αντιφατική όσο μπορεί να φαίνεται. Η τεχνολογία μπορεί να είναι ανοικτή σε όλους για ανάπτυξη, αλλά εξακολουθεί να πρέπει να συμμορφώνεται με τους κινεζικούς κανόνες. Αν μη τι άλλο, οι αντιφάσεις βρίσκονται στην ίδια την πλήρη υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης από την Κίνα.

Η κινεζική κυβέρνηση θέλει τεχνητή νοημοσύνη αιχμής. Όμως η τεχνητή νοημοσύνη είναι από τη φύση της απρόβλεπτη. Θα χρησιμοποιηθεί με τρόπους που οι άνθρωποι δεν έχουν ακόμη καν σκεφτεί. Και η κινεζική ηγεσία δεν θέλει η νέα τεχνολογία να διαταράξει τη σταθερότητα της κινεζικής κοινωνίας και τον έλεγχο που ασκεί πάνω της το Κομμουνιστικό Κόμμα.

Η κυβέρνηση πιέζει τις κινεζικές εταιρείες να κάνουν δύο πράγματα ταυτόχρονα: να κινηθούν γρήγορα, ώστε η Κίνα να ξεπεράσει τους διεθνείς ανταγωνιστές της, και παράλληλα να συμμορφώνονται με ένα ολοένα και πιο σύνθετο πλέγμα ρυθμίσεων. Θα δούμε αν αυτό τελικά αρχίσει να εμποδίζει την Κίνα στην παγκόσμια κούρσα της τεχνητής νοημοσύνης.

Αν και το τελευταίο μοντέλο του DeepSeek δεν προκάλεσε τόσο μεγάλη αίσθηση όσο τα προηγούμενα, εξακολουθεί να έχει καλές επιδόσεις. Στη συγγραφή κώδικα υπολογιστών υστερεί μόνο απέναντι στα κορυφαία μοντέλα της OpenAI και της Anthropic. Και αν η δημοφιλία των κινεζικών μοντέλων ανοικτού κώδικα τον τελευταίο χρόνο αποτελεί κάποια ένδειξη, ίσως οι προγραμματιστές σε όλο τον κόσμο να μη νιώθουν ότι χρειάζονται το καλύτερο. Χρειάζονται απλώς κάτι αρκετά καλό — και αρκετά φθηνό.