Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί συλλογική προσπάθεια των συντακτών των Ανιχνεύσεων
Τις τελευταίες ημέρες έχουμε την αποκάλυψη ενός σάπιου πολιτικού, κοινωνικού και πολιτιστικού παραδείγματος, αυτού που δημιουργήθηκε στην Ελλάδα από την επομένη της υπαγωγής της σε άλλους δυνάστες, με την επιχείρηση εξόντωσης, πολιτικής, επαγγελματικής και κατ’ επέκτασιν και βιολογικής της Καρυστιανού.
Όλο το σάπιο σύστημα έπεσε επάνω της επειδή φοβήθηκε μήπως και κάτι αλλάξει στις στέρεες δομές που δημιούργησε ώστε να λυμαίνεται τον τόπο.
Δεν αποκαλύφθηκε μόνο το σύστημα. Αποκαλύφθηκε και η κοινωνία στην οποία λειτουργεί.
Αν η κοινωνία ήταν διαφορετική, θα άλλαζε και το σύστημα. Δεν μπορεί να καταγγέλλει κανείς διαρκώς το κράτος και την ίδια στιγμή να συμμετέχει με ευχαρίστηση στον δημόσιο διασυρμό όποιου αμφισβητεί τους κανόνες του. Η τοξικότητα που διοχετεύεται σήμερα στην Καρυστιανού δεν παράγεται μόνο σε υπουργικά γραφεία και δημοσιογραφικά επιτελεία. Βρίσκει πρόθυμους αναμεταδότες και μέσα στην κοινωνία.
Η Μαρία Καρυστιανού είχε τον ρομαντισμό να πιστέψει ότι το σύστημα μπορούσε να αλλάξει έστω κατά τι. Ότι θα λειτουργούσε τουλάχιστον η Δικαιοσύνη του. Μπήκε στη δημόσια ζωή αναζητώντας την αλήθεια για τον θάνατο της κόρης της στα Τέμπη: τι συνέβη, ποιοι είχαν ευθύνη και γιατί η αναζήτηση αυτής της ευθύνης συναντούσε εμπόδια. Η διαδρομή της δεν ξεκίνησε από κομματικό γραφείο. Ξεκίνησε από την απαίτηση μιας μητέρας να πάρει απαντήσεις. Και εκεί αρχίζει ο Γολγοθάς.
Όταν έφτασε στο άρθρο 86 του Συντάγματος και στην ποινική ευθύνη των υπουργών, κατάλαβε ότι το πρόβλημα που αντιμετώπιζε δεν ήταν μόνο προσωπικό. Ήταν πολιτικό. Ένα αίτημα δικαιοσύνης προσέκρουε σε κανόνες που η ίδια η πολιτική εξουσία έχει διαμορφώσει για τη λογοδοσία της.
Εκεί βρίσκεται η καμπή της ιστορίας της. Η Καρυστιανού αποφάσισε ότι δεν αρκεί να ζητά διαρκώς δικαιοσύνη από το υπάρχον σύστημα. Πέρασε από την κοινωνική κινητοποίηση στην πολιτική δράση και πρότεινε αλλαγές στους κανόνες: κατάργηση του άρθρου 86, αποσύνδεση της ηγεσίας της Δικαιοσύνης από την εκτελεστική εξουσία, κατάργηση ειδικών καθεστώτων ακαταδίωκτου και προνομίων. Από εκείνη τη στιγμή έπαψε να είναι για πολλούς μια δημόσια φωνή που μπορούσαν να επαινούν ανέξοδα. Έγινε διεκδικήτρια πολιτικής ισχύος.
Και τότε έπεσαν οι μάσκες.
Ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης αμφισβήτησε δημόσια τις αναφορές της στην «κβαντική ιατρική» και ανακοίνωσε ότι οι σχετικές επαγγελματικές δραστηριότητές της θα ελεγχθούν από τους αρμόδιους ιατρικούς συλλόγους. Ο έλεγχος κάθε ιατρικής πρακτικής είναι αναγκαίος. Η ένταση, όμως, με την οποία η συζήτηση στράφηκε στην επαγγελματική της ταυτότητα είναι ενδεικτική του τι επιλέγεται να κυριαρχήσει στη δημόσια αντιπαράθεση. Ο Άδωνης είναι περισσότερο γελωτοποιός παρά υπουργός. Είναι ντροπή για ένα κράτος να έχει υπουργούς της ποιότητας του Άδωνη Γεωργιάδη. Μόνο μια κυβέρνηση Μητσοτάκη θα μπορούσε να το κάνει. Και οι γνώσεις του περί κβαντικής ανήκουν στην σφαίρα της φαντασίας. Θέλει να περάσει, όμως, το μήνυμα ότι όποιος ανακατατεύεται στην εξουσία τους θα εξαφανιστεί. Η εξουσία είναι για λίγους. Η Καρυστιανού έχει στην Θεσσαλονίκη την φήμη άριστης παιδιάτρου. Δεν προσπαθούν να την χτυπήσουν, μόνο, πολιτικά. Αλλά και επαγγελματικά. Και ποιός το κάνει; Ο Άδωνης Γεωργιάδης με το γνωστό παρελθόν σε τηλεπωλήσεις. Δυστυχώς, υπάρχει πλήθος που τον χειροκροτεί, λες και βρίσκεται στο Κολοσσαίο.
Στη LiFO, ο Γιάννης Πανταζόπουλος έβαλε στον τίτλο του άρθρου του την «κβαντική πολιτική», τα άδεια καθίσματα σε εκδήλωση στο Τριανόν και την «Ελπίδα» που ξεθωριάζει. Έκρινε ότι το εγχείρημά της χαρακτηρίζεται από προγραμματική ένδεια. Η Καρυστιανού είναι η μόνη που έχει πλήρες πολιτικό πρόγραμμα.
Στα Νέα, η Πέπη Ραγκούση της απέδωσε προσωπική φιλοδοξία και έγραψε ότι «μια χαρά τους δούλεψε όλους» όσοι είχαν στηρίξει τον αγώνα της.
Η συγγραφέας Λένα Διβάνη, που παλαιότερα την είχε επιλέξει ως «γυναίκα της χρονιάς», την κατηγόρησε μετά την πολιτική της εμφάνιση ότι πίσω από μια δημοκρατική «βιτρίνα» κρύβονται ακροδεξιές ιδέες, με αφορμή δηλώσεις της για τις αμβλώσεις.
Η Μάρω Βαμβουνάκη της πρότεινε να διαλύσει το… λάθος της.
Καθένας από αυτούς δικαιούται να διαφωνεί μαζί της. Είναι, όμως, εντυπωσιακή η χρονική εστίαση στο πρόσωπο της Καρυστιανού και η ευκολία με την οποία η πολιτική συζήτηση μετατρέπεται σε διαγωνισμό ειρωνείας, εικασιών για τα κίνητρά της και προβλέψεων για την αποτυχία της.
Το πρώτο βήμα είναι η ενοχή διά συνειρμού. Μια άσχετη τραγική υπόθεση, στην οποία φέρεται να εφαρμόστηκε πλασμαφαίρεση, συνδέεται επικοινωνιακά με την Καρυστιανού επειδή σε άλλο ιατρείο και διαφορετικό πλαίσιο εμφανίστηκε ο όρος «κβαντική ιατρική». Η πλασμαφαίρεση, όμως, δεν αποτελεί κβαντική μέθοδο ούτε έχει σχέση με τον βιοσυντονισμό που περιγράφεται στην επαγγελματική ιστοσελίδα της. Παρ’ όλα αυτά, δημοσιεύθηκαν διατυπώσεις όπως «κβαντικός χασάπης», δημιουργώντας ένα συναισθηματικά φορτισμένο περιβάλλον μέσα στο οποίο η επιστημονική συζήτηση αντικαθίσταται από την εικόνα του επικίνδυνου και αδίστακτου γιατρού.
Το δεύτερο πεδίο είναι η ψυχιατρικοποίηση της πολιτικής διαφωνίας. Αντί να απαντηθούν οι θέσεις ενός προσώπου, αμφισβητείται η ψυχική του ισορροπία. Όροι που ανήκουν στην ψυχιατρική μετατρέπονται σε ύβρεις: «παρανοϊκή», «μανιοκαταθλιπτική», «ψυχοπαθής». Τα “παράθυρα” έχουν γεμίσει απο κομματικούς σχολιαστές.
Η κατάχρηση της ψυχιατρικής για την απαξίωση αντιφρονούντων έχει βαρύ ιστορικό φορτίο. Στα κομμουνιστικά καθεστώτα του εικοστού αιώνα, η πολιτική ανυπακοή μπορούσε να παρουσιάζεται ως απόδειξη ψυχικής διαταραχής. Ο άνθρωπος που αρνιόταν να προσαρμοστεί δεν θεωρούνταν απλώς αντίπαλος· παρουσιαζόταν ως παράλογος, επικίνδυνος ή ανίκανος να κρίνει την πραγματικότητα. Έτσι, η καταστολή μπορούσε να μεταμφιεστεί σε θεραπεία.
Η σημερινή Ελλάδα δεν είναι η Σοβιετική Ένωση, η Ρουμανία της Securitate ή η Ανατολική Γερμανία της Stasi. Η ιστορική ακρίβεια απαιτεί να μην εξισώνουμε ανόμοια καθεστώτα. Μπορούμε, όμως, να αναγνωρίσουμε την ομοιότητα μιας μεθόδου: όταν η πολιτική απάντηση αντικαθίσταται από μια αυθαίρετη ψυχιατρική «διάγνωση», χρησιμοποιείται ένα παλαιό εργαλείο εξουσίας — η μετατροπή του αντιπάλου από συνομιλητή σε ασθενή.
Η γυναίκα που μπορούσε να τιμηθεί όταν ζητούσε δικαιοσύνη αντιμετωπίζεται διαφορετικά τώρα που ζητά να αλλάξουν οι κανόνες με τους οποίους ασκείται η εξουσία. Σαν να της λένε, απο εδω και πέρα παίζουν, μόνο, οι ιδιοκτήτες της χώρας. Και εσύ δεν ανήκεις σε αυτούς. Το σύστημα ομονοεί όταν αισθάνεται μια τέτοια απειλή.
Οι επικριτές της δεν ανήκουν όλοι στην ίδια παράταξη. Δεν χρειάζεται να έχουν συνεννοηθεί. Κυβερνητικοί, αντιπολιτευόμενοι, σχολιαστές, συγγραφείς, καθηγητές και καλλιτέχνες μπορεί να ξεκινούν από διαφορετικές αφετηρίες και να καταλήγουν στην ίδια ευκολία: να συζητούν επίμονα αν η Καρυστιανού είναι αρκετά κατάλληλη για να μιλά, αντί να απαντούν πρώτα στα θεσμικά ερωτήματα που θέτει.
Όλοι αυτοί —δημοσιογράφοι, συγγραφείς, διανοούμενοι, πανεπιστημιακοί, καλλιτέχνες, σκηνοθέτες, ηθοποιοί και τραγουδιστές, κυρίως του έντεχνου χώρου— προέρχονται, σε μεγάλο βαθμό, από τη σημερινή ή την πρώην Αριστερά: κομμουνιστές, σταλινικούς και αριστεριστές. Υπάρχουν και ορισμένοι δεξιοί δημοσιογράφοι. Πίσω από τις διαφορετικές πολιτικές και ιδεολογικές μάσκες διακρίνεται το πρόσωπο ενός συστήματος που στρέφεται εναντίον της Μαρίας Καρυστιανού.
Αυτό είναι το «θηρίο» του συστήματος: μια εικόνα που συνδέεται με την ροκ όπερα του Βαγγέλη Παπαθανασίου και Κώστα Φέρρη και των Aphrodite’s Child. Η Καρυστιανού ανάγκασε αυτό το πολύχρωμο σύστημα και τους απολογητές του να βγάλουν τις μάσκες τους.
Αναζητώντας την αλήθεια για το έγκλημα των Τεμπών, για τις ευθύνες και για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες πέθανε η κόρη της, έφτασε μέχρι την Ευρωπαία εισαγγελέα Λάουρα Κοβέσι και στο ζήτημα του άρθρου 86 του Συντάγματος. Εκεί εντοπίζεται η στιγμή της γνώσης: η Καρυστιανού συνειδητοποίησε ότι η αναζήτηση δικαιοσύνης δεν μπορούσε να περιοριστεί στην κοινωνική διαμαρτυρία. Χρειαζόταν πολιτική δράση.
Από τη στιγμή που αποφάσισε να περάσει από την κοινωνική στην πολιτική δράση, άρχισε ένας ακόμη σκληρότερος πόλεμος εναντίον της. Στην πίεση που ήδη αντιμετώπιζε προστέθηκαν οι καθημερινές επιθέσεις από πολιτικούς, δημοσιογράφους και πρόσωπα του πνευματικού και καλλιτεχνικού χώρου.
Είναι χαρακτηριστικό ότι καμιά γυναικεία οργάνωση δεν της συμπαραστάθηκε ούτε όταν δέχθηκε αισχρές, σεξουαλικού χαρακτήρα επιθέσεις. Το αριστερό, κατά τεκμήριον, φεμινιστικό κίνημα στην παρακμιακή Ελλάδα εξεγείρεται, μόνο, όταν προσβάλλεται μέλος του ή πρόσωπο της αρεσκείας του.
Δεν είναι τυχαίο ότι η Καρυστιανού προέρχεται από τη Θεσσαλονίκη. Μια γιατρός έξω από τους γνωστούς κύκλους της αθηναϊκής εξουσίας απέκτησε δημόσια απήχηση και διεκδικεί πολιτικό ρόλο. Με την παρουσία της αμφισβήτησε όχι μόνο την πολιτική ελίτ, αλλά και ένα μέρος της αθηναϊκής διανόησης που έχει συνηθίσει να ορίζει ποιος δικαιούται να μιλά και ποιος πρέπει να μένει στο περιθώριο.
Αυτό ονομάζουμε «ιό της Αθήνας»: τη νοοτροπία ενός κέντρου που επιδιώκει να ελέγχει ολόκληρη τη χώρα.
Η ίδια νοοτροπία διακρίνεται και στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίστηκαν δημιουργοί έξω από τους κυρίαρχους κύκλους. Ο Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης, η Ζωή Καρέλλη, ο Ντίνος Χριστιανόπουλος και ο Γιώργος Ιωάννου δημιούργησαν σημαντικό έργο από τη Θεσσαλονίκη. Κι όμως, η θέση που τους δόθηκε στη δημόσια συζήτηση δεν ήταν πάντοτε ανάλογη της αξίας τους.
Αμφισβητείται, επίσης, ο τρόπος με τον οποίο διαμορφώθηκε ο λογοτεχνικός κανόνας. Η προβολή ορισμένων δημιουργών συνδέθηκε με την υποβάθμιση άλλων. Γι’ αυτό τίθενται ερωτήματα για την αντιμετώπιση του Καβάφη και των λογοτεχνών της Θεσσαλονίκης, όπως και για το κύρος άλλων που είχαν κυρίαρχο ρόλο στην Αθήνα.
Στον κινηματογράφο, η περίπτωση του Τάκη Κανελλόπουλου είναι εξίσου χαρακτηριστική. Το έργο του παραμερίστηκε προς όφελος άλλων σκηνοθετικών κατευθύνσεων που διέθεταν ισχυρότερη στήριξη. Αντιμετωπίστηκε με χλευασμό και απαξίωση. Θυμάμαι την εικόνα του να κάθεται μόνος του στο Ντορέ και να μονολογεί. Αντίστοιχη αποσιώπηση γνώρισαν εικαστικοί και συνθέτες της πόλης.
Αυτός ο μηχανισμός απαξίωσης θυμίζει τον σημερινό τρόπο αντιμετώπισης της Καρυστιανού. Τη χλευάζουν για τις δηλώσεις της, για τις πολιτικές της επιλογές, ακόμη και για τη γονυκλισία της μπροστά στον Κολοκοτρώνη.
Ο Βασίλης Σκουρής, για παράδειγμα, σχολίασε ειρωνικά αυτή την κίνησή της. Μετά τη δήλωσή της ότι θα φύγει από την Ελλάδα αν το κίνημά της δεν μπει στη Βουλή, εμφανίστηκαν ήδη σχόλια που παρουσιάζουν την πολιτική της προσπάθεια ως τελειωμένη.
Η διαρκής δημόσια απαξίωση επιδιώκει να οδηγήσει τον άνθρωπο που βρίσκεται στο στόχαστρο στην εξουθένωση. Πλήττει πρώτα την επαγγελματική και την ηθική του υπόσταση και έπειτα στέλνει ένα μήνυμα στην κοινωνία: όποιος εξεγερθεί εναντίον των καθιερωμένων ισορροπιών θα πληρώσει βαρύ τίμημα.
Η ιστορία της Μαρίας Καρυστιανού έχει γι’ αυτό ενδιαφέρον και πέρα από την Ελλάδα. Χωρίς προηγούμενη κομματική ή συνδικαλιστική διαδρομή, αναδείχθηκε μέσα από ένα μεγάλο λαϊκό κίνημα με ηθικό αίτημα την αλήθεια και την απονομή δικαιοσύνης. Πέρασε στην πολιτική όταν έκρινε ότι μόνο έτσι μπορούσε να διεκδικήσει αλλαγές. Η έκβαση αυτής της προσπάθειας θα δείξει πολλά: για την αντοχή του ελληνικού πολιτικού συστήματος απέναντι στην αμφισβήτηση, αλλά και για τη δυνατότητα μιας κοινωνίας να μετατρέψει την απαίτησή της για δικαιοσύνη σε πολιτική αλλαγή.
Αυτή η διαδικασία δεν εξαντλείται σε μια πολιτική διαφωνία. Η αμφισβήτηση της επαγγελματικής επάρκειας, ο χλευασμός, οι υπαινιγμοί για τις προθέσεις της και η διαρκής προσωπική απαξίωση μπορούν να εξουθενώσουν όποιον εισέρχεται στον δημόσιο χώρο χωρίς την έγκριση των παλαιών πρωταγωνιστών του. Το μήνυμα που εκπέμπεται είναι σαφές: μπορείς να διαμαρτύρεσαι, αρκεί να μην επιχειρήσεις να αλλάξεις ποιος αποφασίζει. Η Καρυστιανού παραβίασε ακριβώς αυτό το όριο.
Ας θυμηθούμε πόσο παλιά είναι η αγωνία των «ιδιοκτητών» του κράτους για το ποιος θα αποκτήσει θέση μέσα σε αυτό. Η διαμάχη αυτοχθόνων και ετεροχθόνων κορυφώθηκε στην Εθνοσυνέλευση του 1844. Τότε η αντιπαράθεση αφορούσε, μεταξύ άλλων, την πρόσβαση σε δημόσια αξιώματα. Δεν ήταν η ίδια σύγκρουση με τη σημερινή. Φανέρωνε, όμως, από τα πρώτα χρόνια του κράτους πόσο έντονα αντιμετωπιζόταν η δημόσια εξουσία ως χώρος που κάποιοι δικαιούνται να φυλάσσουν για τον εαυτό τους.
Στις ομαλές περιόδους, ο κλειστός αυτός κόσμος εμφανίζεται αυτάρκης. Όταν οι αντιφάσεις του τον πνίγουν, αναζητά ικανούς ανθρώπους έξω από τις καθιερωμένες διαδρομές — και αργότερα συχνά τους αντιμετωπίζει σαν ανεπιθύμητους. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος, ερχόμενος από την Κρήτη, ανέλαβε ιστορικές αποφάσεις που άλλαξαν τα όρια και τη θέση της Ελλάδας. Ακόμη και σήμερα παραμένει αντικείμενο οξύτατης πολιτικής αντιπαράθεσης. Χωρίς τον Βενιζέλο τα όρια της σημερινής Ελλάδας θα βρίσκονταν στην Μελούνα. Αν βρίσκονταν και εκεί. Δεν είμαι σίγουρος ότι αυτό απασχολεί τους…”ιδιοκτήτες” της χώρας.
Το ότι η Καρυστιανού προέρχεται από τη Θεσσαλονίκη προσθέτει σε αυτή τη σύγκρουση μια δεύτερη διάσταση. Η πόλη γνωρίζει τι σημαίνει να δημιουργείς έξω από το κέντρο και κατόπιν να πρέπει να αποδείξεις στο κέντρο ότι αξίζεις να ακουστείς. Στην πολιτική, όποιος ήθελε να αποκτήσει πανελλήνια βαρύτητα συχνά έπρεπε να μετακινηθεί προς την Αθήνα. Στον πολιτισμό, μπορούσε να μείνει στον τόπο του και να δημιουργήσει, αλλά η διαδρομή προς την πανελλήνια αναγνώριση περνούσε από θεσμούς που βρίσκονταν αλλού.
Η αθηναϊκή μαύρη τρύπα
Το πρόβλημα με αυτήν την μεσαιωνική δομή του κράτους και της νοοτροπίας της κοινωνίας του δεν εντοπίζεται, μόνο, στην πολιτική ή στην κατοχή δημοσίων αξιωμάτων. Επεκτείνεται και στον πνευματικό χώρο. Και έχει ιστορικό βάθος.
Τη δεκαετία του 1930, οι Μακεδονικές Ημέρες έδωσαν βήμα σε συγγραφείς της πόλης. Γύρω από το περιοδικό δραστηριοποιήθηκαν, μεταξύ άλλων, ο Στέλιος Ξεφλούδας, ο Γιώργος Δέλιος, ο Αλκιβιάδης Γιαννόπουλος και ο Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης. Ο πειραματισμός τους με τον εσωτερικό μονόλογο και τη νεωτερική πεζογραφία συμμετείχε στην ανανέωση των ελληνικών γραμμάτων. Η συζήτηση για μια ξεχωριστή «Σχολή της Θεσσαλονίκης» αναπτύχθηκε ακριβώς επειδή η πόλη είχε αποκτήσει αισθητή πνευματική παρουσία.
Ο Ντίνος Χριστιανόπουλος αμφισβητούσε ότι οι δημιουργοί αυτοί είχαν ενιαίο πρόγραμμα. Επέμενε στην ατομικότητά τους. Και είχε λόγο. Ο Πεντζίκης, συγγραφέας και ζωγράφος, έπλασε έναν κόσμο με δική του γλώσσα και βαθιά σχέση με τη Θεσσαλονίκη. Η αδελφή του, Ζωή Καρέλλη, ανέπτυξε διακριτή ποιητική και θεατρική φωνή. Αργότερα, ο Χριστιανόπουλος και ο Γιώργος Ιωάννου έφεραν στη γραφή τους άλλες όψεις της πόλης: την καθημερινή ζωή, τη μνήμη, τις φωνές που σπάνια χωρούν στην επίσημη εικόνα της. Η συνέχεια ανάμεσά τους βρίσκεται στην αφετηρία τους και στη διεκδίκηση της δικής τους φωνής, όχι στην ομοιομορφία του έργου τους.
Για να ακουστεί αυτή η φωνή χρειάστηκαν και δικοί της θεσμοί. Το 1958 ο Χριστιανόπουλος ίδρυσε τη Διαγώνιο και αργότερα τις εκδόσεις της. Δεν περίμενε απλώς να ανοίξουν οι πόρτες των καθιερωμένων περιοδικών. Δημιούργησε μια πόρτα και για άλλους. Αργότερα, το Εντευκτήριο του Γιώργου Κορδομενίδη συνέχισε αυτή την προσπάθεια. Η πρακτική διαδρομή ενός περιοδικού από τα βιβλιοπωλεία της Θεσσαλονίκης προς τους διαύλους διανομής της Αθήνας δείχνει πού συγκεντρώνεται η δυνατότητα ενός έργου να φτάσει σε όλη τη χώρα.
Η παράδοση αυτή δεν τελείωσε με τη γενιά του Πεντζίκη και του Χριστιανόπουλου. Ο Τηλέμαχος Αλαβέρας, πεζογράφος και δοκιμιογράφος, υπήρξε για δεκαετίες πρόεδρος της Εταιρείας Λογοτεχνών Θεσσαλονίκης και συνδέθηκε με το περιοδικό Νέα Πορεία. Ο Τόλης Νικηφόρου συνεχίζει με την ποίηση και την πεζογραφία του, αλλά και με την ενεργή συμμετοχή του στη λογοτεχνική ζωή της πόλης. Ο Γιώργος Σκαμπαρδώνης, ο Θωμάς Κοροβίνης ο Σάκης Σερέφας και Ρούλα Αλαβέρα ακολούθησαν διαφορετικές διαδρομές, διατηρώντας ισχυρή σχέση με τη Θεσσαλονίκη. Δεν αποτελούν όλοι μέλη μιας ενιαίας σχολής. Δείχνουν όμως τη διάρκεια και την ποικιλία μιας λογοτεχνικής ζωής που εξακολουθεί να παράγει σημαντικό έργο έξω από την Αθήνα.
Και στον κινηματογράφο, ο Τάκης Κανελλόπουλος έζησε και γύρισε τις ταινίες του με αφετηρία τη Θεσσαλονίκη και την ευρύτερη περιοχή της. Το αφιέρωμα του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης το 2023 πρόσφερε σε νεότερους θεατές μια νέα συνάντηση με το έργο του. Η αναγνώριση αυτή έχει αξία. Δεν σβήνει το ερώτημα γιατί ένα έργο χρειάζεται συχνά να ανακαλυφθεί ξανά για να αποκτήσει τη θέση που του αξίζει στη συλλογική μνήμη.
Το ΚΘΒΕ: όταν η Θεσσαλονίκη έγινε θεατρικό κέντρο
Το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος προσφέρει ένα από τα ισχυρότερα παραδείγματα για το τι μπορεί να δημιουργηθεί στη Θεσσαλονίκη όταν μια πόλη αποκτά θεσμούς με διάρκεια, καλλιτεχνικές φιλοδοξίες και δυνατότητα να απευθυνθεί πέρα από τα όριά της.
Η ιστορία του δεν είναι μόνο ιστορία παραστάσεων. Είναι η ιστορία μιας προσπάθειας να πάψει η θεατρική ζωή της Βόρειας Ελλάδας να εξαρτάται από το πότε ένας θίασος της Αθήνας θα αποφάσιζε να περιοδεύσει.
Το ΚΘΒΕ ιδρύθηκε το 1961, με πρώτο πρόεδρο τον Γιώργο Θεοτοκά και πρώτο διευθυντή τον Σωκράτη Καραντινό. Εγκαινίασε τη δραστηριότητά του με τον Οιδίποδα Τύραννο στο αρχαίο θέατρο των Φιλίππων. Η επιλογή αυτή δήλωνε εξαρχής την εμβέλειά του: έδρα στη Θεσσαλονίκη, αλλά παρουσία στη Βόρεια Ελλάδα. Από το 1962 άρχισε περιοδείες, ενώ ανέβαζε έργα ελληνικού και ξένου δραματολογίου και αξιοποιούσε αρχαία θέατρα της περιοχής.
Η συμβολή του μετριέται σε περισσότερα από ένα επίπεδα. Δημιούργησε σταθερές σκηνές και ένα κοινό που μπορούσε να παρακολουθεί εναλλασσόμενο ρεπερτόριο, αντί να περιμένει μεμονωμένες παραστάσεις. Η Δραματική Σχολή του, που λειτουργεί από το 1973, πρόσφερε δωρεάν θεατρική εκπαίδευση. Το Θέατρο της Θράκης, με έδρα την Κομοτηνή, και κατόπιν το Θέατρο Ανατολικής Μακεδονίας, με έδρα τις Σέρρες, αποτέλεσαν μια πιο φιλόδοξη απόπειρα αποκέντρωσης, έστω κι αν οι δύο σκηνές δεν διατηρήθηκαν μετά το 1984. Αργότερα προστέθηκαν η Παιδική Σκηνή και δραστηριότητες στον χορό και στην όπερα.
Η σημασία αυτής της πορείας είναι ότι η Θεσσαλονίκη δεν έμεινε απλώς τόπος υποδοχής πολιτισμού. Έγινε τόπος παραγωγής του.
Ηθοποιοί εκπαιδεύτηκαν και εργάστηκαν εκεί, σκηνοθέτες δοκίμασαν τις ιδέες τους σε σταθερό θίασο, ενώ παραστάσεις ξεκινούσαν από την πόλη για να συναντήσουν κοινό σε άλλες περιοχές. Το ΚΘΒΕ απέκτησε έτσι τη δυνατότητα να συμμετέχει στη διαμόρφωση του ελληνικού θεάτρου, αντί να παρακολουθεί τις εξελίξεις του από απόσταση.
Ο Μίνως Βολανάκης και η εξωστρέφεια του θεάτρου
Μέσα σε αυτή την ιστορία, ο Μίνως Βολανάκης κατέχει ιδιαίτερη θέση. Διετέλεσε καλλιτεχνικός διευθυντής του ΚΘΒΕ δύο φορές, το 1974–1977 και το 1986–1989. Έφερε στη Θεσσαλονίκη μια σκηνοθετική εμπειρία που είχε ήδη αποκτήσει διεθνή διάσταση, αλλά η αξία της παρουσίας του δεν εξαντλείται στο κύρος ενός αναγνωρισμένου ονόματος. Φαίνεται στις καλλιτεχνικές επιλογές του και στην αντίληψή του για τη σχέση του θεάτρου με το κοινό.
Το 1974 σκηνοθέτησε στο ΚΘΒΕ τον Βυσσινόκηπο του Τσέχοφ. Ακολούθησαν, μεταξύ άλλων, η Ηλέκτρα του Σοφοκλή το 1975 και η Μήδεια του Ευριπίδη το 1976. Η Ηλέκτρα συνδέθηκε και με την παρουσία του ΚΘΒΕ στην Επίδαυρο: μια παράσταση παραγόμενη από τη Θεσσαλονίκη βρισκόταν στο επίκεντρο της πανελλήνιας θεατρικής ζωής. Αυτή είναι ίσως η πιο καθαρή ανατροπή της συνηθισμένης διαδρομής από το κέντρο προς την περιφέρεια.
Ο Βολανάκης αντιμετώπιζε το κλασικό έργο ως ζωντανή σύγκρουση. Στη δική του προσέγγιση της Μήδειας, για παράδειγμα, έδινε έμφαση στη θέση της γυναίκας ως ξένης και καταπιεσμένης. Το αρχαίο δράμα μπορούσε έτσι να συνομιλεί με κοινωνικά ερωτήματα του παρόντος. Παράλληλα, το εύρος των επιλογών του —από τον Τσέχοφ και το αρχαίο δράμα μέχρι το σύγχρονο θέατρο— έδειχνε ότι ένας δημόσιος θίασος δεν είχε λόγο να περιορίζει τις απαιτήσεις που έθετε στον εαυτό του ή στο κοινό του.
Εξίσου χαρακτηριστική ήταν η επιμονή του να συναντήσει το θέατρο ανθρώπους που δεν πήγαιναν συνήθως σε αυτό. Για τον Βολανάκη, η πρόσβαση στο απαιτητικό θέατρο δεν ήταν ζήτημα να απλοποιηθεί το έργο μέχρι να χάσει τη δύναμή του. Ήταν ζήτημα να αλλάξουν οι χώροι, οι συνήθειες και η απόσταση ανάμεσα στη σκηνή και στους ανθρώπους.
Το ΚΘΒΕ, βέβαια, δεν λειτούργησε έξω από τις εξαρτήσεις ενός κρατικού οργανισμού. Οι καλλιτεχνικές του επιλογές επηρεάζονταν από διοικήσεις, πόρους και πολιτικές αποφάσεις, ενώ ορισμένες προσπάθειες περιφερειακής ανάπτυξης δεν άντεξαν στον χρόνο. Αυτή η διαπίστωση κάνει το παράδειγμά του πιο ουσιαστικό: η αποκέντρωση χρειάζεται διάρκεια, ανθρώπους και υποδομές, όχι μόνο μια ιδρυτική εξαγγελία.
Αν αναζητούμε ένα παράδειγμα δημιουργικής δραστηριότητας της Θεσσαλονίκης, το ΚΘΒΕ βρίσκεται στην πρώτη γραμμή. Με τον Καραντινό συγκροτήθηκε ως θεσμός. Με προσωπικότητες όπως ο Βολανάκης έδειξε πόσο υψηλά μπορούσε να θέσει τον καλλιτεχνικό του πήχη. Η πόλη απέκτησε σκηνές, σχολή, ηθοποιούς, κοινό και παραστάσεις που ταξίδεψαν πέρα από αυτήν.
Έδειξε ότι το ελληνικό θέατρο μπορεί να παράγεται στη Θεσσαλονίκη και να απευθύνεται, από εκεί, σε ολόκληρη τη χώρα.
Σε αντίθεση με το ΚΘΒΕ που είχε βάση του την Θεσσαλονίκη, το Φεστιβάλ Κινηματογράφου λέγεται Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης αλλά στην ουσία είναι Φεστιβάλ Αθηνών που διεξάγεται στη Θεσσαλονίκη. Όλο το προσωπικό του βρίσκεται και δρα στην Αθήνα.
Εδώ εμφανίζεται η «αθηναϊκή μαύρη τρύπα». Όταν οι μεγάλοι εκδότες, τα μέσα ενημέρωσης, οι κριτικοί, τα δίκτυα διανομής και μεγάλο μέρος της θεσμικής ισχύος συγκεντρώνονται σε μία πόλη, εκεί συγκεντρώνεται και η δυνατότητα να ορίζεται τι θα συζητηθεί ως πανελλήνιο και τι θα μείνει «τοπικό». Η δημιουργία έξω από το κέντρο πρέπει να καταβάλει μεγαλύτερη προσπάθεια για την ίδια προσοχή.
Ούτε η Καρέλλη ούτε οι άλλοι δημιουργοί «εξαφανίστηκαν» ολοκληρωτικά. Η Καρέλλη, για παράδειγμα, εξελέγη αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών. Το γεγονός αυτό δεν ακυρώνει την κριτική στον αθηνοκεντρισμό. Την κάνει ακριβέστερη. Το ζήτημα είναι ποιος ελέγχει τις διαδρομές της προβολής, πόσο αργά φτάνει η αναγνώριση και πόσα έργα μένουν στη σκιά.
Δεν είναι η ώρα να ξύσουμε την επιφάνεια του αθηναϊκού αφηγήματος, ακόμη, και για την περίφημη Γενιά του 30. Θα έρθει το πλήρωμα του χρόνου.
Η Καρυστιανού δεν αποτελεί πολιτική συνέχεια μιας λογοτεχνικής σχολής. Αναδεικνύει, όμως, την ίδια ελληνική δυσκολία: όποιος εμφανίζεται έξω από τις καθιερωμένες διαδρομές πρέπει πρώτα να αγωνιστεί για το δικαίωμα να κριθεί επί της ουσίας. Εκείνη δεν περίμενε να της παραχωρηθεί δημόσιος ρόλος. Τον διεκδίκησε μέσα από την υπόθεση των Τεμπών και την απήχηση που αυτή απέκτησε στην κοινωνία.
Αυτή είναι η δύναμή της και αυτό είναι που ενοχλεί.
Την ίδια ώρα, η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ θυμίζει πόσο εύκολα μπορεί ο θόρυβος γύρω από ένα πρόσωπο να σκεπάσει τις πράξεις της εξουσίας. Το άρθρο 74 του νομοσχεδίου για τις ενισχύσεις των ετών 2018–2022 προβλέπει ότι, σε συγκεκριμένους ελέγχους επιλεξιμότητας, δεν θα λαμβάνονται υπόψη δεδομένα δασικών χαρτών. Από τη διάταξη δεν προκύπτει αυτόματη αθώωση όσων ερευνώνται. Προκύπτει, όμως, επιτακτική ανάγκη να εξηγήσει η κυβέρνηση ποιες υποθέσεις επηρεάζονται, πώς θα συνεχιστούν οι έλεγχοι και αν μπορεί να ανακτηθεί κάθε ενίσχυση που καταβλήθηκε παράνομα. Αυτές είναι απαντήσεις που οφείλονται πριν από την ψήφο, όχι ύστερα από αυτήν.
Αν μια τέτοια ρύθμιση ψηφιστεί χωρίς πειστικές απαντήσεις, η πολιτική ευθύνη δεν θα ανήκει μόνο στον Κυριάκο Μητσοτάκη. Θα ανήκει σε κάθε βουλευτή που θα τη στηρίξει. Και η κοινωνία θα χρειαστεί να αναρωτηθεί γιατί ανέχεται να της προσφέρεται καθημερινά η απαξίωση της Καρυστιανού ως θέαμα, ενώ για τους ελέγχους του δημόσιου χρήματος πρέπει να παλέψει για να πάρει μια καθαρή απάντηση.
Πριν από λίγες ημέρες, η Καρυστιανού γονάτισε μπροστά στον Κολοκοτρώνη στην Τρίπολη. Η εικόνα συνδέει δύο εποχές μέσα από ένα ερώτημα που παραμένει ανοιχτό: ποιοι θεωρούν πως τους ανήκει η χώρα; Η ανεξαρτησία κατακτήθηκε. Η απαίτηση να λογοδοτούν όσοι ασκούν εξουσία δεν μπορεί να θεωρείται έγκλημα καθοσιώσεως, ούτε να εξαρτάται από το αν εκείνος που τη διατυπώνει έχει την έγκριση του πολιτικού και πολιτιστικού κέντρου.
Η Καρυστιανού πληρώνει την επιμονή της να μην αφήσει άλλους να ορίσουν τη λύση στο πρόβλημα που συνάντησε. Γι’ αυτό η επίθεση εναντίον της δεν αποκαλύπτει μόνο το κατεστημένο. Αποκαλύπτει και τη στάση μιας κοινωνίας που πρέπει επιτέλους να αποφασίσει αν θέλει δικαιοσύνη και λογοδοσία ή αν προτιμά να παρακολουθεί τον χλευασμό εκείνων που τις διεκδικούν.
Οι μάσκες των παρατάξεων έχουν μικρή σημασία όταν πίσω τους επαναλαμβάνεται η ίδια απαίτηση: να σωπάσει εκείνη που τόλμησε να μιλήσει χωρίς άδεια.
Υπάρχει λύση; Ναι. Μια άλλη διοικητική δομή της χώρας. Θα επανέλθουμε.
Ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας δεν αντέχει να το καταπίνει άλλο η μαύρη τρύπα. Ως εδω.




Κάποιοι αριστεροί είδαν στην Καρυστιανού έναν νέο Τσε Γκεβάρα. Όταν αυτό δεν τους βγήκε -δεν δήλωσε ποτέ η γυναίκα ότι ανήκει στην επαναστατική αριστερά- την απαξίωσαν και την ακύρωσαν σε βαθμό εξουθένωσης. Όσο για την κοινωνία πολύ απλά δεν αντέχει την καθαρότητα της Καρυστιανού, είναι σαν καθρέφτης ο οποίος της επιστρέφει όλα τα κουσούρια της, τους συμβιβασμούς, τα ατομικά μικροπάρεδωσε με την εξουσία, την παραίτηση, τη σήψη, τη δουλικότητα, την οριζόντια διαφθορά τελικά. Έτσι εύκολα αναγορεύεται σε “εχθρό του λαού”. Χλευάζεται, κακοποιείται ηθικά, υβρίζεται, κακοποιείται. Να μην αφήσουμε απ’ έξω και τη ζήλια. Κατάντια μεγάλη. Μόνη ελπίδα οι λίγες εξαιρέσεις, οι σιωπηλοί άνθρωποι, οι αφανείς που το ένστικτό τους τους δείχνει προς τα πού υπάρχει ακόμη μια χαραμάδα φωτός, αυτοί που δεν πήγαιναν να ψηφίσουν σε προηγούμενες εκλογές, που είναι έξω από ατομικά οφέλη, που έχουν ακόμη αξιοπρέπεια και αξίες αυτοί που συγκροτούν ότι έχει απομείνει απ’ αυτό που λέγεται Ελλάδα…
Τίποτε από όλα αυτά. Απλά κρύφτηκαν πίσω από την Καρυστιανού για να κάνουν αντιπολίτευση στο Μητσοτάκη. Όταν διαπίστωσαν ότι η Καρυστιανού δεν καπελώνεται την έκαψαν και χώρισαν οι δρόμοι τους.
Για το θέμα της κοινωνίας, η κοινωνία έχει ευθύνη πλέον. Ο Α’ δεν αρέσει, ο Β’ δεν αρέσει, της έχουν προσφερθεί λύσεις και από δεξιά και από αριστερά. Πρέπει να αποφασίσει αν θα αλλάξει κάτι ή αν θα μείνει στα ίδια.
Οι διαβασμένοι και οι παθόντες από το σύνδρομο του κατωελλαδικού κατεστημένου (την Ελλάδα θα διοικεί κύριε Πρόεδρε ,Βενιζέλε- ή ο η Μεγαλόνησος ή η Πελοπόννησος ) ,
-μέχρι ακόμη και τον Μακεδόνα Καραμανλή-Καραμανλισμό (που άλλαξε την Πατρίδα ) , δεν τον δέχονται ”κει κάτω” , γιατί τους στέρησε την τυπική έστω εξουσία τους από το 1955 μέχρι το 1985 (τον γκρέμισαν τότε οι πατριώτες της πολύχρωμης Αριστεράς ), τα γνωρίζουν όλα αυτά, αλλά δεν τα προέβαλαν και δεν τα προβάλουν γιατί πρέπει να ”τσακισθούν ” οι τοπικισμοί , που είναι οι εθνικές αιρέσεις του Ελληνισμού και ο ”τάφος ” του Ελλαδικού κράτους .
Στην πολιτική του ελλαδικού κράτους , που από τη 10ετία του 1980 κατέστη ”ένα απέραντο φρενοκομείο” δεν ξεκινάς με ρομαντισμό όπως η κυρία Καρυστιανού και ούτε ”περιφέρεσαι” σε Ελλάδα και Ευρώπη συνοδευόμενη από τους αριστεροδεξιούς αντικυβερνητικούς , που φιλοδοξούν αυτοί να κυβερνήσουν και αν τους ”βγεις μπροστά” ”θα σε στύψουν και θα σε πετάξουν σαν στυμμένη λεμονόκουπα”, όπως γίνεται .
Δεν ενθαρρύνουμε ένα καθαρό άνθρωπο να μπει σε λασπωμένο λάκκο μέχρι και λάκκο λεόντων .
Το άρθρο 86 -όπως ισχύει- για το οποίο όλοι οδύρονται ,το καθιέρωσε το 2001 το ΠΑΣΟΚ με τον κ. Ευάγγελο Βενιζέλο και τώρα η πρόταση της κυβέρνησης για αλλαγή του στην συνταγματική αναθεώρηση δεν πήρε 180 ψήφους .
ΔΕΝ ΑΛΛΑΖΕΙ Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΟΥΣ ΚΕΜΑΛ.
Στο δημοψήφισμα της 5ης Ιουλίου 2015 3.558.450 Έλληνες και Ελληνίδες ψήφισαν ΟΧΙ στην αποδοχή του σχεδίου συμφωνίας που κατετέθη στο Γιουρογκρούπ της 25ης-06-2015 και 2.245.537 Έλληνες και Ελληνίδες ψήφισαν ΝΑΙ στην αποδοχή του, από τους συνολικά 6.161.140 Έλληνες και Ελληνίδες που προσήλθαν για να ψηφίσουν (357.153 άκυρα ή λευκά).
Παρόλο που η μεγάλη πλειοψηφία του κυρίαρχου χρηματιστικού, κομματικού, δημοσιογραφικού (ραδιοτηλεοπτικού και εντύπου) αλλά και ακαδημαϊκού, εκκλησιαστικού και καλλιτεχνικού προσωπικού της χώρας, που εκφράζει την κρατούσα ιδεολογία του γραικοφραγκισμού (κοραϊτισμού) και του (ε)ουρωγραικισμού της κυρίαρχης διανοητικής κάστας των διαλεχτών (ελίτ), ετάχθη αναφανδόν και εν χορώ υπέρ του ΝΑΙ.
Αυτό σημαίνει ότι αν υπάρχει ουσιαστικό πολιτικό πρόταγμα, η κάστα των διαλεχτών (ελίτ) δεν μπορεί να επηρεάσει την μεγάλη πλειοψηφία.
Αυτό το ουσιαστικό πολιτικό πρόταγμα δεν είχε η κίνηση της Καρυστιανού και γιαυτό ξεφούσκωσε.
Τα περί του άρθρου 89 είναι ρετουσαρίσματα, μερεμέτια που επιχειρούν να φτιασιδώσουν την ολιγαρχία του παρλεμεντισμού.
Όπως επίσης και τα περί ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης, που αν εφαρμοστούν θα οδηγήσουν σε ανεξέλεγκτο κράτος των δικαστών (όπως στην Ιταλία και ακόμη χειρότερα).
Το να θεσμοθετηθεί ο ρόλος του λαού στις πολιτικές και δικαστικές αποφάσεις, το πολύ απλό, να κυρώνει ο λαός τους νόμους ή να αποφασίζουν οι κληρωτοί ένορκοι τις δικαστικές αποφάσεις δεν περνάει καν από το μυαλό της κυρίας Καρυστιανού.
Αντίθετα (όπως έχω γράψει και παλαιότερα):
“Διακηρύσσει ότι εντός της πολιτικής της υποταγής, που είναι η διάλυση των γενοκαθεστώτων (nation-states), θα ανασυστήσει τους θεσμούς, την παραγωγή, την εμπιστοσύνη και την “εθνική” αξιοπρέπεια του γενοκαθεστώτος (nation state) της Grèce (Γκρες).
Πως θα το κάμει αυτό όμως όταν δεν ελέγχει, ούτε μπορεί να ελέγξει:
α. την οικονομική,
β. δημοσιονομική και
γ. νομισματική πολιτική, τις οποίες ορίζουν το γιούρογκρουπ και η ΕΚΤ
δ. την αγροτική πολιτική (ΚΑΠ)
ε. την κρατική περιουσία (ΤΑΙΠΕΔ)
στ την είσπραξη των φόρων (ΑΑΔΕ)
ζ, τις τράπεζες και τα funs (ΤτΕ).
Παραλείπω, τα λιμάνια, τα αεροδρόμια, τους δρόμους, τα τραίνα, τις τηλεπικοινωνίες, τον ηλεκτρισμό, την μεταναστευτική πολιτική κτλ
Άρα δεν θα το κάμει. Τελεία και παύλα. ”
Την φραγκοαλαμανική κυριαρχία και την πολιτική του Φραγκοαλαμανικού κατεστημένου δεν τολμά το κίνημα Καρυστιανού να θίξει, αντιθέτως υπερμαχεί υπέρ της (ε)ουρωπαϊκής εισαγγελίας, που είναι γνωστό τι παιχνίδια παίζει και τίνος τα συμφέροντα εξυπηρετεί (βλέπε πχ την υπόθεση της Μαρίν Λε Πέν).
Επομένως εαυτούς πρέπει να αιτιώνται οι του κινήματος Καρυστιανού, για την κατάληξη της πολιτικής τους κίνησης, αφού ηθελημένα ή αθέλητα (αυτό είναι χειρότερο) παρουσίασαν θέσεις καθαρώς ψηφοθηρικές, που επιχειρούν να εκφράσουν και τους (ε)ουρωπαϊστές (ουρωγραικούς) και τους νασιοναλιστές (γραικόφραγκους).
Δυο καρπούζια σε μία μασχάλη στέκονται;
Συγχαρητήρια για το εύστοχο σχολιό σας! Η χώρα χρειάζεται πολιτειακή αλλαγή και όχι αλλαγή κυβέρνησης.
Η κα Καρυστιανού
θα μπορούσε να ιδρύσει ένα «κόμμα ειδικού σκοπού» που θα είχε αποκλειστικά
και μόνο την αλλαγή του πολιτεύματος της χώρας μέσω συνταγματικής
αναθεώρησης. Δυστυχώς δέν κατάλαβε και η ίδια το επίδικο αντικείμενο και
βρέθηκε να ασχολείται με την επιβίωση ενός κόμματος που ουσιαστικά
διαχειρίζεται την υπάρχουσα πολιτειακή μιζέρια της χώρας μας.
Ευχαριστώ πολύ.
Το πρώτο βήμα κάθε προσπάθειας (κατά την δική μου κρίση) είναι η θεσμοθετημένη συνταγματικά είσοδος του λαού στην λήψη ή έστω (σε πρώτη φάση) στην αποδοχή ή την απόρριψη των αποφάσεων (νόμων, προεδρικών διαταγμάτων, υπουργικών αποφάσεων, ερμηνευτικών εγκυκλίων κτλ.) του κράτους και των μηχανισμών του και η ουσιαστική λήψη των δικαστικών αποφάσεων από το λαό (δια εκλεγμένων ενόρκων) και όχι εν ονόματι του λαού.
Διόρθωση:
δια κληρωτών (και όχι εκλεγμένων) ενόρκων
Η τεχνολογία σήμερα επιτρέπει σε όλους μας να αποφασίζουμε άμεσα για όλα. Την αντιπροσωπευτική δημοκρατία που ασπαζόμαστε είχε καταδικάσει ο Ρουσό πριν 200 και πλέον χρπονια
Οι αλλαγές που προτείνετε, μπορούν να πραγματοποιηθούν άμεσα από την βουλή με συνταγματική αναθεώρηση του άρθρου 110. Κάποιες ιδέες πάνω σε αυτό:
https://feronymos.wordpress.com/2013/06/01/78/
«Τι δίνω, τι μου δίνουν και περισσεύει το άδικο.»
Αὐτὰ ποὺ λέει ὁ ποιητὴς ἀφοροῦν τὸν Ἑλληνισμό. Ποιόν Ἑλληνισμό;
Αὐτὸν τῆς Hellenic Heritage, δηλαδὴ τί, κάποιας Helen ἢ τῆς Ἑλληνικῆς Πολιτιστικῆς Κληρονομιᾶς τῶν Ἑλλήνων; Ποὺ θὰ ἔπρεπε τὰ κέρδη ἀπὸ τήν διαχείριση τοῦ πολιτισμοῦ μας νὰ πηγαίνουν σὲ ὄφελος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἢ γιὰ ἀποπληρωμὴ τοῦ χρέους ποὺ δὲν θὰ ἔπρεπε οὔτε αὐτὸ νὰ ὑπάρχει. «Τί δίνω, τὶ μοῦ δίνουν καὶ περισσεύει τὸ ἄδικο.». Ποιοί εἶναι οἱ ἰδιοκτῆτες τῆς χώρας ἂν δὲν εἶναι ὁ λαός; Ψάξτε στήν ΤΝ ´ πως διαχειρίζονται οι Νορβηγοί τα πετρέλαιά τους;´, τὰ πετρέλαια ποὺ βρῆκαν, ὄχι τὸν πολιτισμὸ χιλιετηρίδων, ὑλικό καὶ πνευματικὸ πλοῦτο μας.
Αὐτὸς ὁ πολιτισμὸς προστατευόταν πάντα. «Μηδεὶς ἀγεωμέτρητος εἰσίτω μοὶ τὴν θύραν». Δὲν διαβάζεται ἀπὸ ἀδαεῖς. Πῶς καὶ γιατί ἡ συνέχεια τοῦ Ἑλληνισμοῦ ἀπὸ τὶς ἀπαρχές του; Δικαιολογούνται ὅσοι δὲν ξέρουν τί σημαίνει «ὅμαιμον, ὁμόγλωσσον, ὁμότροπον, ὁμόθρησκον» ποὺ εἶναι τὰ τέσσερα θεμελιώδη συστατικὰ στοιχεῖα ποὺ συνθέτουν τὴν ἔννοια καὶ τὴν ταυτότητα τοῦ ἔθνους μας ἀπὸ τὰ πανάρχαια χρόνια;
Προέχει ἡ προστασία τῆς γλώσσας. Hellenic Heritage : ξενομανία, ἐκσυγχρονισμός, ἀφέλεια ἢ σκοπιμότητα; Στὴν Παιδεία, οἱ μαθητές μας ὑπερφορτωμένοι, σὲ ἀντίθεση μὲ τοὺς μαθητὲς στὴν Φινλανδία μὲ τὸ καλύτερο ἐκπαιδευτικὸ σύστημα, ἀλλὰ ἀμόρφωτοι στήν ἐκμάθηση τῆς Ἑλληνικῆς γλώσσας. Οὔτε συζήτηση, οὔτε ἐνδιαφέρον, κάποιες ἐλάχιστες φωνές.
Καὶ μετὰ τὴν ἐκπαίδευση; Ποῦ εἶναι οἱ ἴσες εὐκαιρίες, ποῦ εἶναι ἡ ἀξιοκρατία, ποῦ εἶναι ἡ παραγωγικότητα, ποῦ εἶναι τὰ ὄνειρα τῶν νέων; Γιατί τόση διαφθορὰ στὴν κοινωνία; Θέλουν οἱ Ἕλληνες νὰ τοὺς χαρακτηρίζει ἡ διαφθορά; Πῶς μπορεῖ νὰ ἀντιμετωπισθεῖ αὐτὸ ποὺ δὲν προβλέφθηκε ὡς παραγωγικότητα, ὡς ἐκπαίδευση στὴν ἀξιοκρατία, γιατί ἐκπαιδεύεται μία κοινωνία καὶ δὲν ἀφήνεται στὴν πρόχειρη κριτική, στὴν εὔκολη δικαιολογία, στόν ἀρνητισμό, στὴν προβολὴ ἐκβιασμῶν, στὴν δολοφονία χαρακτήρων, στὴν ἐκμετάλλευση τῶν ἀδυνάτων ἀπὸ συμφέροντα. Τὸ κυριότερο πρόβλημα τῆς κοινωνίας μας αὐτὴν τὴν ἐποχὴ εἶναι αὐτό. Πῶς βγαίνουμε ἀπὸ τὸν φαῦλο κύκλο, ποὺ κάποιοι ἐκμεταλλεύονται, τῆς εὔκολης ἀλλὰ ὑποκείμενης σὲ φόβο καὶ ἐκβιασμὸ μικροπαρανομίας καὶ ἀναξιοκρατίας. Ποὺ βρίσκει προσωρινὰ δουλειὲς καὶ κινεῖ τὴν οἰκονομία ἀλλὰ τρώει τὰ σωθικά, τὴν συνοχὴ καὶ τὸ μέλλον τῆς κοινωνίας. Ἡ πλειοψηφία εἶναι ὑποχείριο φόβου, ὄχι λόγω ἐγκληματικότητας, ἀλλὰ λόγω κάποιας μικροπαρανομίας, ἕνα αὐθαίρετο κτίσμα, μία θέση κάπου, ἀλλὰ καὶ μὴν χάσει κάποια ἐπιδόματα ἤ ἕνα μέ δυσκολία φτιαγμένο τρόπο ζωῆς. Δὲν μιλάω γιὰ τὰ μεγάλα συμφέροντα ἀλλὰ γιὰ μιὰ μεγάλη πλειοψηφία, ποὺ ἀγωνίζεται γιὰ τὰ ἁπλά καὶ ποὺ εὔκολα θὰ τὴν κατηγορήσουν ἢ θὰ τὴν κάνουν νὰ σιωπᾶ.
Καὶ ἄλλα πολλά. Ὅπως ` Ἀγοράζουν σπίτια σὲ νησιὰ τοῦ Αἰγαίου καὶ ὑψώνουν ξένες σημαῖες `. Κάποτε ὑπῆρχαν νόμοι. Τώρα; Ἐνδιαφέρει αὐτὴ ἡ χώρα ἐμᾶς;
Ὅπως ὅλα ὅσα κόβουν τὴν ἀγάπη τῶν Ἑλλήνων πρὸς τὴν χώρα τους, μέσα στὴν ἄγνοια, στὴν σκοπιμότητα τῶν συμφερόντων, στοὺς κανόνες τῆς ζούγκλας στὴν κοινωνία.
Ὑπάρχουν κάποιες μονάδες σὰν τὴν Καρυστιανοῦ ποὺ ἀντιστέκονται, ποὺ πιστεύουν ἀκόμα στὸν ἄνθρωπο, στὸ δίκαιο, στὴν ἱκανότητα, στὴν ἀλήθεια, μέσα στὴν γενικὴ καὶ νοσηρὴ συσκότιση. Μπορεῖ ἡ Καρυστιανοῦ μόνη της νὰ ἀντιμετωπίσει αὐτὸ τὸ σύστημα; Πολὺ εὔκολα μποροῦν νὰ τὴν ἀπομονώσουν, νὰ τὴν βγάλουν ἀπὸ τὸ παιχνίδι ἢ νὰ τὴν ἀφήσουν νὰ ὑπάρχει ὡς μία μικρὴ φωνή.
«Βαθιά στο χώμα και βαθιά στο σώμα θα πάω να βρω ποιος είμαι. Τι δίνω, τι μου δίνουν και περισσεύει το άδικο. Χρυσέ της ζωής αέρα».
MΠΟΥΚΑΛΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ: Ο Οδυσσέας. Ελύτης συναντά το Διονύσιο Σολωμό:
Οι εύστοχες επισημάνσεις σας, απλά δέν αρκούν. Χρειάζεται πολιτειακή αλλαγή στη χώρα. Δηλαδή μετάβαση από το υφιστάμενο καθεστώς της Προεδρευομένης Κοινοβουλευτικής Ολιγαρχίας σε δημοκρατικό. Τα σχόλια του «Ρωμιού» δίνουν ένα περίγραμμα. Διαφωνείτε ή συμφωνείτε με αυτά;
Τὸ ποσοστὸ ποὺ ψήφισε ΟΧΙ τὸ 2015 καὶ ὁ κόσμος ποὺ βγῆκε στοὺς δρόμους μὲ τὴν Καρυστιανοῦ καὶ ὄχι γιὰ τὴν Καρυστιανοῦ, ἔχει παρόμοιους λόγους ἀντίδρασης, κατὰ τὴν γνώμη μου. Δὲν ἀνήκουν στὸν ἴδιο χῶρο, δὲν κινοῦνται ἀπὸ συμφέροντα, μπορεῖ ὅμως νὰ διασπαστοῦν εὔκολα. Καὶ δὲν ἐμφοροῦνται ἀπὸ διχαστικὲς τάσεις ὡς πρὸς τὸ ἄλλο ποσοστὸ γιατί καὶ οἱ ἄλλοι θὰ ἤθελαν ἕνα εὐνομούμενο κράτος. Οὔτε οἱ μέν οὔτε οἱ δέ δέχονται ἐνοχοποίηση. Δὲν γνωρίζω πῶς μπορεῖ νὰ ἐπιτευχθεῖ κοινὴ συναίνεση τῶν περισσοτέρων ὥστε νὰ ὑπάρξει πορεία πρὸς ἀνάκαμψη μὲ τὴν ἐνεργὸ καὶ συνειδητὴ συμμετοχὴ τῆς πλειοψηφίας τῶν πολιτῶν. Πορεία ποὺ θὰ κρατήσει καιρό, ποὺ πρέπει νὰ προφυλαχθεῖ καὶ νὰ ἀντιμετωπίσει ὁτιδήποτε ἀρνητικό. Ὑπάρχουν ὅμως παραδείγματα ὅπως ἡ ἀρχαία Δημοκρατία καὶ σύγχρονα ὅπως οἱ Σκανδιναβικὲς χῶρες. Γιὰ τὴν Ἑλλάδα καὶ τὸν πολιτισμό μας ἀξίζει κάθε κόπος.
Παρακαλώ βάλτε στο προβληματισμό σας μαζί με τα αρχαία και τα σύγχρονα όπως οι Σκανδιναβικές χώρες παραδείγματα και το παράδειγμα της Ελβετίας, στην κατάρτηση του συντάγματος και στην διασφάλιση του διεθνούς καθεστώτος της οποίας ουσιαστικό ρόλο έπαιξε ο Ιωάννης Καποδίστριας.
Εάν συγκρίνετε δε το πολίτευμα της Ελβετίας με το πολίτευμα του Αγίου Όρους, τότε θα κατανοήσετε τι ακριβώς σημαίνει ελληνικό πολίτευμα.
Δημοκρατία στην τοπική κοινωνία και ομοφωνία ή πλειοψηφία στην σύνοδο των (ανά πάσα στιγμή) ανακλητών αντιπροσώπων (ΑΛΗΘΙΝΉ αντιπροσώπευση) στο κέντρο.
Το ελληνικό έθνος (διαφωνώ με την χρήση του κοραϊτικής εμπνεύσεως όρου πολιτισμός) ή ο ελληνικός τρόπος (Γιανναράς) περιλαμβάνει και την πολιτική, την οποίαν άλλωστε οι πρόγονοί μας θεωρούσαν την «υψίστη των τεχνών».
Ἡ Ἑλβετία ἔχει καταφέρει νὰ γίνει ἀποδεκτὴ ὡς οὐδέτερο κράτος. Γιὰ Ἑλληνικὸ Ἔθνος μιλάω, τὸ ὁποῖο χαρακτηρίζεται ἀπὸ τὸν πολιτισμό του καὶ γι αὐτὸ ὁ Καποδίστριας εἶχε προτείνει ἰδιαίτερο παγκόσμια ἀποδεκτὸ κράτος ἱερόν.
Το όραμα του Ιωάννη Καποδίστρια για την πολιτισμική αυτονομία του Ελληνισμού – ΕΛΛΗΝΟ-ΙΝΔΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ
Ἀλλὰ ναὶ χαρακτηρίζεται καὶ ἀπὸ τὴν πολιτική, μέρος τοῦ πολιτισμοῦ της καὶ αὐτή.
Η Καρυστιανού αποτελεί μοναδικό φαινόμενο για την πολιτική ζωή τςη χώρας. Ξεπήδησε μέσα απο τη ζωή από ένα συμβάν που ισοπέδωσε της ζωή της και τη ζωή της οικογένειάς της. Η αναζήτηση απαντήσεων, η αναζήτηση του δίκιου της, με άμεση συνέπεια η αναζήτηση της Δικαιοσύνης σε κάθε πτυχή της ζωής μας την έφερε στην πολιτική σκηνή. Η αναζήτηση της Δικαιοσύνης που μας αφορά όλους και όλες. Δεν υπάρχει άλλο προηγούμενο σε αυτή τη χώρα, απλός πολίτης να κατορθώσει να συγκεντρώσει ολόκληρη την Ελλάδα στις πλατείες και στους δρόμους στις 26 Ιανουαρίου και στις 28 Φεβρουαρίου 2025. Ποτέ δεν ξανάγινε αυτό ούτε πρόκειται να ξανασυμβεί. Πώς συνέβη; Συνέβη διότι η κυρία Καρυστιανού μετά τα Τέμπη έκφραζε τις αναζητήσεις όλων μας . Με την εξαιρετική ευγλωττία της και με τον εμπεριστατωμένο λόγο της. Όταν την άκουσα για πρώτη φορά στην Εξεταστική Επιτροπή τον Ιαναουάριο του 2024 έμεινα άναυδος. Δεν μπορεί όμως να μοιράσει θέσεις με μπλοκάκι, δεν μπορεί να οργανώσει έναν νέο ΟΠΕΚΕΠΕ, δεν μπορεί αντί της ανάπτυξης να μοιράσει “δώρα” των 400 ευρώ σε όλους με μόνον κριτήριο την ηλικία, δεν μπορεί…., δεν μπορεί…. Αυτά διαμορφώνουν το αποτέλεσμα της κάλπης. Δεν έχει σημασία αν σε αυτές τις συνθήκες η Μαρία Καρυστιανού θα μπεί στη Βουλή όπου μια εντεταλμένη πλειοψηφία κάνει ότι θέλει. Για εμάς θα παραμένει σύμβολο!!!
Η κα Καρυστιανού έκανε κάτι πρωτοφανές στη πολιτική ιστορία της
χώρας μας: Οργάνωσε συντεταγμένη κίνηση πολιτών η οποία ζήτησε μέσω
γραπτού αιτήματος την αλλαγή συγκεκριμένου άρθρου του συντάγματος.
(Δέν υπάρχει τέτοιο προηγούμενο στην ιστορία του Νεοελληνικού Κράτους.)
Η διαδικασία αυτή στέφθηκε από πλήρη επιτυχία με τη συμμετοχή 1 500 000
υπογραφόντων καθώς και με μαζική συμμετοχή πολιτών στο συλλαλητήριο
της 2026-01-26 στην Αθήνα και στις υπόλοιπες πόλεις της χώρας μας.
Η απόφαση της κας Καρυστιανού να ιδρύσει πολιτικό κόμμα ανέδειξε
το εξής ερώτημα:
– Θεωρεί το υπάρχον πολιτειακό σύστημα δημοκρατικό ή ολιγαρχικό;
Το κόμμα της απέφυγε να χαρακτηρίσει το υπάρχον πολίτευμα, και επομένως
να καθορίσει σαν στόχο του την πολιτειακή αλλαγή μέσω μιάς συνταγματικής
αναθεώρησης η οποία θα εγκαθίδρυε δημοκρατικό πολίτευμα.
Το κόμμα που ιδρύθηκε δέν εμφάνισε καταστατικό εξ’ αρχής. Εμφάνισε
μιά «ιδρυτική διακήρυξη» που ήταν η ελάχιστη προϋπόθεση για την επίσημη
αναγνώρισή του από τον Άρειο Πάγο.
Δεν χαρακτηρίζω ως ρομαντικούς τους φίλους ”συσχολιαστές”,αλλά είναι ρομαντικοί ως Έλληνες και χριστιανοί για το φαινόμενο της ευμετάβολης γνώμης για το τι εκπροσωπούσε η κυρία Καρυστιανού ,επειδή γνωρίζουν και γιορτάζουν κάθε Μεγάλη Εβδομάδα και το Ωσαννά για τον Χριστό της Κυριακής των Βαϊων και το Σταύρωσον Αυτόν της Μεγάλης Παρασκευής.
Στην σημερινή δε Ελλάδα , που επανέρχεται για τις επόμενες γενικές εκλογές ένας διάττων από το 2015-2019 πολιτικός ”αστέρας” και μας διδάσκει από τηλεοπτικό σταθμό με το διχαστικό μήνυμα σαν της 6ετίας 1943-49
”ή εμείς ή κανείς ” όλοι οι διάσπαρτοι ”εμείς” θα τον υπερψηφίσουν στην δεύτερη Κυριακή ,στην οποίαν ”θα αλεσθούν στις κομματικές μυλόπετρες” όχι μόνο η κυρία Καρυστιανού ,αλλά και όλοι οι μικροί κομματικοί σχηματισμοί .
Την απαξίωση της κυρίας Καρυστινού ”σάλπισε” ο κ. Αλέξης Τσίπρας-δεν θέλει πολλή σκέψη-.
Αυτόν να αιτιάσθε συνεπαρμένοι ή ουδέτεροι έναντι της κυρίας Καρυστιανού ,αγαπητοί φίλοι .
Να επαναλάβω τον Γκάτσο και τον Χατζηδάκι
”Δεν αλλάζει ο κόσμος Κεμάλ ” και να μη ξεχνάμε ότι ”η ψαρού Ελλάδα πάει στα κουτουρού” εδώ και 45 χρόνια και
μπορεί να βουλιάξει η ψαρόβαρκα μας μετά τις εκλογές αυτές , ”με το μίσος το φοβερό” που επικρατεί σε όλους τους ψαράδες πολιτικούς.
Τέτοια Ηνωμένη Αντιπολίτευση μόνο στις εκλογές του 1961 είχαμε.
ΕΥΤΥΧΩΣ ΤΩΡΑ ΕΙΜΑΣΤΕ ΕΥΡΩΠΗ , ”που δεν σηκώνει πολλά”, καληνύχτα -επωνύμως-.
Σταύρος Αθαν.Ναλμπάντης
Το άρθρο έχει κάποια βάση αλήθειας, αλλά στην πορεία παρεκτρέπεται.
1) Το κεντρικό κράτος μεταχειρίζεται με τον ίδιο τρόπο όλη την επαρχία. Ακόμη και η Πελοπόννησος – Στερεά Ελλάδα που είναι κοντά στην Αθήνα έχουν διαλυθεί.
2) Το κράτος των Αθηνών δημιουργήθηκε το 1821 με ένα σκοπό να κρατάει τους Έλληνες υπό των Άγγλων και σήμερα υπό των Αμερικάνων. Μόλις πάει να ξεφύγει κάτι και να είναι απειλή το διαλύουν. Δεν είναι βλάκες.
1) Όντως παρεκτρέπεται αρχίζοντας με την Καρυστιανού για να καταλήξει πάλι (πού αλλού;) στην Θ/νίκη, με την οποία έχω μπαφιάσει.
2) Το κράτος των Αθηνών δημιουργήθηκε μετά τον Β’ΠΠ, και συγκεκριμμένα από την δεκαετία τού ’50 και μετά, όταν άρχισε να μετακομίζει εκεί όλη η Ελλάδα.
ΥΓ: “υπό των Άγγλων και σήμερα υπό των Αμερικάνων”
υπό τους Άγγλους και σήμερα υπό τους Αμερικανούς
Αλλά στο άρθρο διαβάζεις “Δεν είναι η ώρα να ξύσουμε την επιφάνεια του αθηναϊκού αφηγήματος”…. τι κάθομαι και γυρεύω. Πάνε περίπατο τα καλά ελληνικά.