ΗΝορβηγική Επιτροπή Νόμπελ απένειμε το φετινό Νόμπελ Ειρήνης στη δικηγόρο και δικαστή Ναβανέθεμ «Νάβι» Πιλάι για τον αγώνα της στην «προώθηση της ειρήνης και του διεθνούς δικαίου».
Η Νοτιοαφρικανή δικαστής και ακτιβίστρια, γεννημένη τον καιρό του Απαρτχάιντ στο Ντέρμπαν της Νότιας Αφρικής από Ινδούς Ταμίλ, «είναι μία από τις μεγαλύτερες υπερασπίστριες των αρχών του διεθνούς δικαίου στην εποχή μας», αναφέρει η ανακοίνωση της νορβηγικής επιτροπής.
Η 85χρονη έχει διατελέσει ως η πρώτη μη λευκή δικαστής του Ανώτατου Δικαστηρίου της Νότιας Αφρικής και έχει υπάρξει δικαστής του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ΔΠΔ) και πρόεδρος του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου για τη Ρουάντα. Διετέλεσε Υπατη Αρμοστής των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και, μέχρι πρόσφατα, προήδρευε της Ανεξάρτητης Διεθνούς Επιτροπής Ερευνας του ΟΗΕ για τα Κατεχόμενα Παλαιστινιακά Εδάφη. Σε έκθεσή της, τον Σεπτέμβριο του 2025, κατηγόρησε το Ισραήλ ότι διαπράττει γενοκτονία κατά των Παλαιστινίων στη Λωρίδα της Γάζας. Σήμερα, η Νάβι Πιλάι είναι δικαστής στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης στην υπόθεση κατηγορίας της Μιανμάρ για γενοκτονία.
«Σε μια εποχή υπαρξιακών προκλήσεων –όπου, μεταξύ άλλων, μαίνονται οι περισσότεροι πόλεμοι και οι συγκρούσεις από ό,τι έχει γνωρίσει ο κόσμος εδώ και πολύ καιρό– το διεθνές δίκαιο δεν αποτελεί πλέον απλώς ένα συμπλήρωμα της ειρήνης και της ασφάλειας. Αποτελεί απόλυτη αναγκαιότητα», αναφέρεται στην ανακοίνωση.
«Η Νάβι Πιλάι έχει καταστήσει τα κράτη και τους εθνικούς ηγέτες υπόλογους και έχει προσφέρει ελπίδα στα θύματα βίας και συγκρούσεων. Σε όλες τις θέσεις που έχει αναλάβει, εστιάζει στην ευθύνη ατόμων και κρατών να εφαρμόζουν το κράτος δικαίου».
«Η ανεξαρτησία, η ειδημοσύνη και η στιβαρότητά της την έχουν καταστήσει διεθνώς μία από τις πιο αξιοσέβαστες νομικούς της εποχής μας», καταλήγει η Νορβηγική Επιτροπή.
Ηταν ένα από τα οκτώ παιδιά της οικογένειας που μεγάλωσε στη Νότια Αφρική του Απαρτχάιντ. Ηρθε για πρώτη φορά σε επαφή με τον νόμο σε ηλικία μόλις πέντε ετών όπου, ως θύμα κλοπής, κλήθηκε να καταθέσει στο δικαστήριο. Της είχαν κλέψει 5 λίρες, τον μισθό του –οδηγού λεωφορείου– πατέρα της, με τον δράστη να καταδικάζεται, αλλά το ποσό να μην επιστρέφεται ποτέ στην οικογένειά της.
Αργότερα, η Πιλάι ξεχώρισε με τα πρώτα γραπτά της μαθητικής της ηλικίας. Οταν ήταν 10 ετών, η Πιλέ έγραψε μια έκθεση στην τάξη για τις βαρύτερες ποινές σε βάρος μαύρων έναντι λευκών στη Νότια Αφρική, καταγράφοντας πληροφορίες που είχε ακούσει τυχαία από τους γονείς και τους δασκάλους της. Τέσσερα χρόνια μετά, στα 14 της, υπέβαλε μια έκθεση με θέμα «Γιατί οι Νοτιοαφρικανοί πρέπει να αγοράζουν προϊόντα νοτιοαφρικανικής παραγωγής» σε διαγωνισμό που διοργάνωσε το Εμπορικό Επιμελητήριο του Ντέρμπαν, λαμβάνοντας τελικά το χάλκινο μετάλλιο.
Με την επιλογή της, η Νορβηγική Επιτροπή Νόμπελ φιλοδοξεί «να υπενθυμίσει στον κόσμο ότι το κράτος δικαίου –σε εθνικό και διεθνές επίπεδο– αποτελεί το θεμέλιο του συστήματος που έχουμε δημιουργήσει για να διασφαλίσουμε την ειρήνη και να επιλύουμε τις συγκρούσεις με μη βίαιο τρόπο. Η ειρήνη απαιτεί δικαιοσύνη».
«Η Ιστορία έχει αποδείξει ότι ένας κόσμος που λειτουργεί χωρίς το κράτος δικαίου είναι άδικος, ανόητος και απάνθρωπος. Οι δικαστές –αυτοί που φυλάσσουν τη λεπτή κόκκινη γραμμή μεταξύ τάξης και χάους– αξίζουν, επομένως, τον έπαινό μας. Σήμερα όμως, καθώς αυτοί οι ίδιοι δικαστές υφίστανται κυρώσεις και οι θεσμοί τους δέχονται επιθέσεις, χρειαζόμαστε ανθρώπους με θάρρος, όραμα και αποφασιστικότητα – ιδιότητες που επιδεικνύει η Νάβι Πιλάι»
https://www.kathimerini.gr/world/564510337/nompel-eirinis-stin-indi-navi-pilai-gia-tin-proothisi-tis-eirinis-kai-toy-diethnoys-dikaioy/
