(Ιδιαίτερη Ανταπόκριση)
Φωτογραφία:Μουσταφά αλ-Ματζντούμπ
Η εμφάνιση του Μουσταφά αλ-Ματζντούμπ στην Τρίπολη και η ανακοίνωση ανάληψης καθηκόντων επικεφαλής μιας «ενιαίας κυβέρνησης» προκαλούν νέα αντιπαράθεση στη διαιρεμένη Λιβύη. Επιλεγμένος από συνάντηση πολιτικών και ακτιβιστών στη Γενεύη τον περασμένο Ιούλιο, διεκδικεί την αντικατάσταση τόσο της διεθνώς αναγνωρισμένης Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας του Αμπντούλ Χαμίντ αλ-Ντμπέιμπα όσο και της κυβέρνησης του Οσάμα Χαμάντ στην ανατολική Λιβύη, η οποία στηρίζεται από τη Βουλή των Αντιπροσώπων.
Στο τηλεοπτικό μήνυμά του στις 2 Οκτωβρίου, εξήγγειλε αναστολή της λειτουργίας της Βουλής και του Ανώτατου Συμβουλίου του Κράτους, γενική στρατιωτική κινητοποίηση και συνταγματικό δημοψήφισμα εντός 90 ημερών, με προεδρικές και βουλευτικές εκλογές μέσα στους επόμενους οκτώ μήνες. Κάλεσε τις υφιστάμενες ηγεσίες να παραδώσουν ειρηνικά την εξουσία, επικαλούμενος την αποφυγή αιματοχυσίας, την καταπολέμηση της διαφθοράς και τον τερματισμό της μεταβατικής περιόδου.
Η πρωτοβουλία στερείται, ωστόσο, επιβεβαιωμένης θεσμικής νομιμοποίησης. Σύμφωνα με το «Akhbar Libya 24», οι διοργανωτές της συνάντησης παρουσίασαν επιτροπή 60 προσωπικοτήτων, με ισάριθμη εκπροσώπηση από την Τριπολιτάνια, την Κυρηναϊκή και το Φεζάν, χωρίς εκλογική εντολή ή συμφωνία των βασικών πολιτικών δυνάμεων. Η αποστολή του ΟΗΕ στη Λιβύη, UNSMIL, διέψευσε οποιαδήποτε εμπλοκή στη συνάντηση, αποσυνδέοντας το εγχείρημα από τη δική της διαδικασία πολιτικού διαλόγου.
Ο ίδιος ο αλ-Ματζντούμπ, σε συνέντευξη στο «Libya Al-Ahrar» που αναμετέδωσε η «Al-Marsad», επικαλέστηκε «νομιμοποίηση εθνικής διάσωσης» και προετοιμασία άνω των δύο ετών. Αμφισβήτησε τη νομιμότητα των υφιστάμενων θεσμών, αρνήθηκε σχέσεις με ένοπλους σχηματισμούς και δήλωσε ότι στηρίζεται στην κινητοποίηση των πολιτών.
Οι αντιδράσεις στον αραβικό Τύπο κυμαίνονται από δυσπιστία και σαρκασμό έως δηλώσεις υποστήριξης. Η «Al-Arabiya/Al-Hadath» καταγράφει θετικές ανακοινώσεις ομάδων από τη Μισράτα και την Τρίπολη, χωρίς να τεκμηριώνεται ότι εκπροσωπούν συνολικά τις δύο πόλεις. Το μέλος του Ανώτατου Συμβουλίου του Κράτους Σαάντ μπιν Σαράντα αναγνώρισε το θάρρος της δημόσιας παρουσίασης του σχεδίου, διατηρώντας επιφυλάξεις για το περιεχόμενό του.
Μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η στάση του Νάσερ Αμάρ, διοικητή της Δύναμης Υποστήριξης της επιχείρησης «Ηφαίστειο της Οργής», ο οποίος προώθησε οδηγίες του αλ-Ματζντούμπ χαρακτηρίζοντάς τον ανώτατο διοικητή του λιβυκού στρατού. Η «Al-Shahid» επισημαίνει πάντως ότι δεν έχει επιβεβαιωθεί μεταβίβαση κρατικών υπηρεσιών, έλεγχος σημαντικών περιοχών της πρωτεύουσας ή συγκρότηση ενιαίας στρατιωτικής δύναμης υπό τις διαταγές του. Η παρουσία του στην Τρίπολη δεν ισοδυναμεί επομένως με άσκηση κυβερνητικής εξουσίας.
Στο «Erem News», η πολιτική ακτιβίστρια Ιμάν αλ-Κασρ εκτιμά ότι ο αλ-Ματζντούμπ δεν διαθέτει αρμοδιότητα αναστολής των δύο συμβουλίων και θεωρεί πιθανό να επιδιώκει θέση σε μελλοντικές κυβερνητικές διευθετήσεις ή να λειτουργεί ως μέσο διαπραγματευτικής πίεσης. Ο αναλυτής Χάλεντ Μοχάμεντ αλ-Χιγκάζι προειδοποιεί ότι η κίνηση μπορεί να ανοίξει νέο μέτωπο ανταγωνισμού για τη νομιμοποίηση και την εκπροσώπηση.
Η εξέλιξη συμπίπτει με την προσπάθεια προώθησης της συμφωνίας-πλαισίου της 30ής Αυγούστου 2026, την οποία διευκόλυνε η UNSMIL και χαιρέτισε το Συμβούλιο Ασφαλείας. Η συμφωνία προβλέπει ανασυγκρότηση του συμβουλίου της εκλογικής επιτροπής και αναθεώρηση του εκλογικού πλαισίου, με στόχο εκλογές εντός δύο ετών. Η παράλληλη πρωτοβουλία του αλ-Ματζντούμπ ενδέχεται να εντείνει την πίεση για αλλαγή, αλλά και να δυσχεράνει τη συνεννόηση προσθέτοντας έναν ακόμη διεκδικητή εξουσίας.
Για την Ελλάδα, ο περαιτέρω κατακερματισμός περιπλέκει την εξεύρεση αξιόπιστου συνομιλητή για τις θαλάσσιες οριοθετήσεις και την αντιμετώπιση του τουρκολιβυκού μνημονίου. Ενδεχόμενη ένοπλη κλιμάκωση θα μπορούσε να επιβαρύνει την ασφάλεια νότια της Κρήτης, να αυξήσει τις μεταναστευτικές πιέσεις και να διευρύνει τα περιθώρια εξωτερικών παρεμβάσεων, συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας. Η Αθήνα έχει συνεπώς συμφέρον να στηρίζει τη διαδικασία του ΟΗΕ, διατηρώντας διαύλους με τα βασικά λιβυκά κέντρα και αποφεύγοντας πρόωρη στήριξη σχημάτων αβέβαιης αντιπροσωπευτικότητας, με σταθερή προσήλωση στα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα και το διεθνές δίκαιο.
Ποιός είναι
Γεννημένος το 1980, ο δρ Μουσταφά Αλ-Ματζντούμπ, επικεφαλής του Λιβυκού Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, είναι υποψήφιος τόσο για τη μελλοντική κυβέρνηση όσο και για την προεδρία της Λιβύης. Διδάκτωρ Νομικής και κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου στα Οικονομικά, ο εκπρόσωπος αυτός μιας νέας πολιτικής γενιάς στη Λιβύη εκπονούσε διατριβή με θέμα: «Το έγκλημα της αμέλειας και οι ποινές του: συγκριτική μελέτη μεταξύ του λιβυκού και του ινδονησιακού δικαίου». Ο ταγματάρχης Αλ-Ματζντούμπ προήχθη στη θέση του διοικητή της Πρώτης Ταξιαρχίας Πεζικού του Λιβυκού Εθνικού Στρατού, υπό τη διοίκηση της κυβέρνησης του Φαγιέζ αλ-Σάρατζ (2019), προτού εργαστεί στο Υπουργείο Εσωτερικών. Είναι νομικός σύμβουλος των οικογενειών των μαρτύρων της σφαγής του Αμπού Σαλίμ (1996).
