Τη Χιλή του Αουγκούστο Πινοτσέτ όχι απλώς ως μία από τις πιο σκοτεινές δικτατορικές περιόδους της Λατινικής Αμερικής, αλλά ως εργαστήριο πολιτικών που επηρέασαν βαθιά τον σύγχρονο κόσμο, εξετάζει ο Άρης Καπαράκης στο νέο του βιβλίο «Η Χιλή του Πινοτσέτ – Μια ιστορία από το μέλλον», που κυκλοφορεί τον Σεπτέμβριο του 2026 από τις Εκδόσεις Τόπος.
Ο συγγραφέας επιχειρεί να αναδείξει τη Χιλή ως έναν από τους πρώτους χώρους μαζικής εφαρμογής των οικονομικών συνταγών που συνδέθηκαν με τη Σχολή του Σικάγου, τη λεγόμενη «θεραπεία-σοκ» και τη ριζική αναδιάρθρωση του κράτους και της οικονομίας.
Η βίαιη αλλαγή των εργασιακών σχέσεων, οι ιδιωτικοποιήσεις, η απορρύθμιση της αγοράς, η εμπορευματοποίηση κοινωνικών υπηρεσιών και η ενίσχυση του χρηματοπιστωτικού τομέα βρίσκονται στον πυρήνα της μελέτης.
Κατά την προσέγγιση του Καπαράκη, το χιλιανό πείραμα δεν περιορίστηκε στα σύνορα της χώρας. Αντιθέτως, αποτέλεσε ένα είδος προπομπού για πολιτικές και οικονομικές κατευθύνσεις που σταδιακά υιοθετήθηκαν σε πολλά σημεία του κόσμου.
Το βιβλίο εξετάζει επίσης τη σχέση ανάμεσα στην οικονομική πολιτική και στη συγκέντρωση της πολιτικής εξουσίας. Ο συγγραφέας αναλύει τον τρόπο με τον οποίο μη αιρετά οικονομικά κέντρα, ομάδες συμφερόντων και τεχνοκρατικοί μηχανισμοί αποκτούν αυξημένη επιρροή στη διαμόρφωση δημόσιας πολιτικής.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται και στη διαμόρφωση ενός νέου κοινωνικού μοντέλου, με τον ατομικισμό και τον καταναλωτισμό να αναδεικνύονται σε κεντρικές αξιακές αναφορές, την ίδια στιγμή που περιορίζονται συλλογικές μορφές διεκδίκησης και κοινωνικής προστασίας.
Ο Καπαράκης προχωρά ακόμη περισσότερο, επιχειρώντας να εντοπίσει ομοιότητες ανάμεσα σε πρακτικές που εμφανίστηκαν στη Χιλή της στρατιωτικής δικτατορίας και σε σύγχρονες μορφές διακυβέρνησης, όπου η επίκληση κρίσεων και καταστάσεων έκτακτης ανάγκης μπορεί να οδηγήσει σε ισχυροποίηση της εκτελεστικής εξουσίας και σε περιορισμό των κοινωνικών και πολιτικών αντιστάσεων.
Στην αφετηρία της ανάλυσης βρίσκεται και η σχέση της κυβέρνησης Πινοτσέτ με οικονομολόγους της Σχολής του Σικάγου και ιδιαίτερα με τις αντιλήψεις που εξέφραζε ο Μίλτον Φρίντμαν για τις βαθιές και άμεσες οικονομικές μεταρρυθμίσεις.
Η κεντρική ιδέα του βιβλίου συνοψίζεται ήδη στον υπότιτλό του: «Μια ιστορία από το μέλλον». Η Χιλή παρουσιάζεται ως μια περίπτωση όπου μεγάλες πολιτικές και οικονομικές αλλαγές εφαρμόστηκαν πρώτα στην περιφέρεια του παγκόσμιου συστήματος και στη συνέχεια απέκτησαν διεθνή διάσταση.
Ο Άρης Καπαράκης έχει σπουδάσει Διεθνείς Σχέσεις στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου και Κοινωνική Πολιτική στο Πάντειο Πανεπιστήμιο. Έχει εργαστεί ως αρθρογράφος σε ελληνικά και ξένα μέσα ενημέρωσης, καλύπτοντας ζητήματα διεθνούς πολιτικής, κοινωνίας και περιβάλλοντος, ενώ τα τελευταία χρόνια δραστηριοποιείται σε περιβαλλοντικές και ανθρωπιστικές οργανώσεις.
Η πολιτική και οικονομική ιστορία της Λατινικής Αμερικής αποτελεί ένα από τα βασικά ερευνητικά του πεδία.
Το βιβλίο «Η Χιλή του Πινοτσέτ – Μια ιστορία από το μέλλον» κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Τόπος, αριθμεί 216 σελίδες και διατίθεται στην τιμή των 14,40 ευρώ.
