Η Πόλη σήμερα

Γράφει ο Γιώργος Περπερίδης*

Πριν λίγες μέρες βρεθήκαμε για επίσκεψη στην Κωνσταντινούπολη.

Όπως συμβαίνει με κάθε ολιγοήμερο ταξίδι, κατά την διάρκεια της παραμονής στον προορισμό αποτελεί κάτι σαν έθιμο, ή παράδοση, η εν συντομία καταγραφή εντυπώσεων.

Η αίσθηση, που δημιουργεί στον επισκέπτη η θρυλική Πόλις των σημερινών είκοσι εκατομμυρίων κατοίκων, είναι ότι όλες οι δομές και υπηρεσίες σ’ αυτήν λειτουργούν υποδειγματικώς, σε σημείο που να μπορεί να αποτελεί παγκόσμιο παράδειγμα προς μίμησιν. Χαρακτηριστικά επί μέρους παραδείγματα οι εξαιρετικές συγκοινωνίες (κανένας λαθρεπιβάτης), οι δομές υγείας, η καθαριότητα, η ελκυστική εικόνα όλων των αξιοθέατων κ.α.

Ωστόσο την καθημερινότητα των κατοίκων, μεταξύ των οποίων μεγάλος αριθμός προσφύγων, που «χρησιμοποιούνται» ως φθηνά εργατικά χέρια, απασχολούν προβλήματα, που έχουν να κάνουν με  αυτήν, όπως η ανεργία, το κόστος ζωής και, το κυριότερο, η αποπληρωμή δανείων, δεδομένου ότι ένα πολύ σημαντικό ποσοστό των εργαζομένων είναι δανειολήπτες (εξ ου και το πλήθος νέων κατοικιών, αυτοκινήτων κλπ). Και, βεβαίως κατά την παρούσα συγκυρία, εύκολα ή δύσκολα, όλοι μπορούν να ανταποκριθούν, πλην όμως σε όλους υποβόσκει η ανησυχία, μήπως και η χώρα εισέλθει σε περίοδο κρίσης, με αυτήν την ατμόσφαιρα να θυμίζει… Ελλάδα.

Εν τω μεταξύ σε όλη την Πόλη πνέει νέος «άνεμος», όσον αφορά στην πολιτική ζωή, μετά την ανάδειξη του Εκρέμ Ιμάμογλου ως νέου δημάρχου, από τις επαναληπτικές εκλογές, που διεξήχθησαν πριν λίγο καιρό.

Ο κ. Ιμάμογλου τυγχάνει της σχεδόν καθολικής αποδοχής των νέων και των ιδιαιτέρων κοινωνικών ομάδων. Μία από τις πρώτες κινήσεις του, που ενίσχυσε την δημοτικότητά του, ήταν η κατά το ήμισυ μείωση των τιμών των μαθητικών και φοιτητικών εισιτηρίων σε όλα τα μέσα συγκοινωνίας. Σημειώνεται, ότι κατά τις ημέρες της επίσκεψής μας είδαμε σε πολλά σημεία αφίσες, με τις οποίες ο νεοκλεγείς δήμαρχος ευχαριστούσε τον λαό της Κωνσταντινούπολης που τον εξέλεξε.

Ωστόσο, υπάρχει η αίσθηση ότι ο πρώην δήμαρχος της Πόλης και νυν ηγέτης της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντοάν διατηρεί ισχυρά ερείσματα, ενώ, ως απόλυτος κυρίαρχος του «παιχνιδιού» στην κεντρική πολιτική «σκηνή», έχει τον πρώτο λόγο και σε κρίσιμα για τους πολίτες θέματα, όπως, για παράδειγμα, οι προσλήψεις στο Δημόσιο, η γενικότερη λειτουργία του κράτους κ.α.

Και ενώ αρκετός κόσμος πιστεύει ότι έρχεται το τέλος της κυριαρχίας του, όλοι συμφωνούν ότι έρχεται με πολύ αργούς ρυθμούς, και σίγουρα δεν θα είναι και τόσο εύκολα.

Εδώ αξίζει να σημειωθεί και το ότι στο πλευρό του τάσσεται και η ελληνική μειονότητα της Κωνσταντινούπολης, καθώς τον θεωρεί παράγοντα σταθερότητας, αφού με την πολιτική του έχουν, όπως υποστηρίζουν, εξασφαλισμένη ησυχία αλλά και προστασία ιδιοκτησιών, δραστηριοτήτων αλλά και θρησκευτικών χώρων (π.χ. ιερών ναών).

Ένα κοινό σημείο αναφοράς των υποστηρικτών και των δύο πλευρών είναι το Κουρδικό, με μόνη την διαφορά, ότι δεν του απασχολεί ως το υπ’ αριθμόν ένα ζήτημα, έτσι όπως το παρουσιάζουν διεθνή μέσα ενημέρωσης. Τουλάχιστον σε επίπεδο κοινωνίας.

Αν οι δύο πλευρές διαφέρουν σε κάτι, είναι η αντίληψη περί του τρόπου ζωής.

Η πλευρά Ιμάμογλου εκφράζει τις γενιές των κοσμοπολιτών Τούρκων, με τις αντίστοιχες οικογένειες να αναζητούν νέες ευκαιρίες για τις ίδιες και τα παιδιά τους, ώστε και να δημιουργούν μόνα τους το δικό τους μέλλον, ενώ γύρω από τον Ερντοάν «περιστρέφονται» οι παραδοσιακοί Μουσουλμάνοι Τούρκοι, με οικογενειακό ιδανικό το πώς να γίνουν τα παιδιά καλοί Μουσουλμάνοι και να ζουν όλοι σύμφωνα με τις θρησκευτικές παραδόσεις τους.

Περιδιαβαίνοντας τις περιοχές της Πόλης με τα αξιοθέατα της ιστορικής βυζαντινής περιόδου, κληροδοτήματα του ελληνικού πολιτισμού, μας έκανε εντύπωση η αρχιτεκτονική αρμονία και αισθητική τους.

Χαρακτηριστικές οι εικόνες του ιερού ναού Α. Παντελεήμονος (Κουζκουντσκουκ), όπου παρακολουθήσαμε την πανηγυρική Θεία Λειτουργία, αλλά και της ιστορικής Μεγάλης του Γένους Σχολής.

Στην θέα τους σκεφτήκαμε, ότι το ελληνικό κράτος θα έπρεπε κάποια στιγμή να εκδηλώσει περισσότερο και ουσιαστικότερο ενδιαφέρον για την συντήρηση αυτών των μοναδικών μνημείων πολιτιστικής κληρονομιάς.

Θα είναι και ένα είδος ποιοτικής τόνωσης της ελληνικής παρουσίας, καθώς από ποσοτικής πλευράς η εκεί μειονότητά μας υφίσταται συνεχή συρρίκνωση, καθώς αυξάνεται η τάση των παιδιών των ελληνικών οικογενειών της Κωνσταντινούπολης να έρχονται για σπουδές στην Ελλάδα και κατόπιν να αναζητούν το επαγγελματικό μέλλον τους εδώ ή σε άλλες χώρες.

Συνοπτικό συμπέρασμα: Ο Ερντοάν παραμένει ο κυριότερος «παίκτης» στο ευρύτερο γεωπολιτικό και γεωστρατηγικό «παιχνίδι». Ο Ιμάμογλου εμπεριέχει τα στοιχεία του «ανερχόμενου αστέρος».

Η παρουσία και των δύο στο «προσκήνιο» της πολιτικής ζωής της Τουρκίας τοποθετεί την γείτονα χώρα στην «καρδιά» του διεθνούς πολιτικού ενδιαφέροντος για αυτήν και την ευρύτερη περιοχή.

Αρα είναι νομοτελειακό να αναμένονται ανά πάσαν στιγμήν εξελίξεις σε αυτήν, οι οποίες, φυσικά, δεν θα αφήσουν ανεπηρέαστη καμία όμορη χώρα, συμπεριλαμβανομένης της δικής μας.

Γι αυτό και ό,τι και να συμβαίνει στην Τουρκία, δεν μπορεί να μας αφήνει αδιάφορους.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Ο Γιώργος Περπερίδης είναι δημοσιογράφος. Στις τελευταίες βουλευτικές εκλογές ήταν υποψήφιος του Συριζα στο Νομό Κιλκίς.

Το κείμενο δημοσιευτηκε στη “Μακεδονία” της Κυριακής 4 Αυγούστου 2019.