Του Αχιλλέα Ταουξή, Υποστρατήγοιυ ε.α
Φωτογραφία: Άσκηση Ισραήλ–Κύπρου «Ονήσιλος–Γεδεών
Η CENTCOM αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Τον Ιανουάριο δημιουργήθηκε με περιφερειακούς εταίρους νέο κύτταρο συντονισμού αεράμυνας στη Μέση Ανατολή, για ανταλλαγή πληροφοριών, προειδοποιήσεις απειλών και αντιμετώπιση κρίσεων. Τον Ιούλιο, σε περιφερειακό διάλογο στο Μπαχρέιν, συμμετείχαν ανώτατοι στρατιωτικοί αξιωματούχοι από δώδεκα χώρες, ενώ η CENTCOM μίλησε για ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας και της περιφερειακής ασφάλειας.
Η εικόνα αποκτά ακόμη πιο ενδιαφέρον αφού τον Σεπτέμβριο, ο διοικητής της CENTCOM, ναύαρχος Brad Cooper, συγκάλεσε στη Γερμανία τους αρχηγούς των Ενόπλων Δυνάμεων του Ισραήλ, της Σαουδικής Αραβίας, των ΗΑΕ, του Μπαχρέιν, του Κουβέιτ, του Κατάρ, της Ιορδανίας και της Αιγύπτου. Η συνάντηση επιβεβαιώθηκε από την CENTCOM και εντάσσεται στην προσπάθεια ενίσχυσης της συνεργασίας ασφαλείας μεταξύ των χωρών της περιοχής.
Δεν πρόκειται ακόμη για ένα ενιαίο στρατιωτικό μπλοκ. Είναι όμως κάτι εξίσου σημαντικό. Έχουμε πλέον την σταδιακή δημιουργία κοινών επιχειρησιακών αντιλήψεων, διαύλων ανταλλαγής πληροφοριών, διαλειτουργικότητας και δυνατότητες συντονισμένης αντίδρασης.
Παράλληλα, Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ εμβαθύνουν τη δική τους αμυντική συνεργασία. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον ήρθε στις 31 Αυγούστου η συμφωνία για την «Ασπίδα του Αχιλλέα», ένα ενιαίο ελληνικό σύστημα αντιαεροπορικής, αντιβαλλιστικής και αντι-drone άμυνας με ολοκληρωμένο σύστημα διοίκησης και ελέγχου.
Δεν έχουμε στοιχεία που να δείχνουν ότι η «Ασπίδα» σχεδιάστηκε ως ελληνικός κρίκος της αρχιτεκτονικής της CENTCOM. Εκτιμώ όμως ότι αυτή η συγκυρία δημιουργεί μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα προοπτική. Η Ελλάδα θα μπορούσε να αξιοποιήσει την «Ασπίδα» ως βάση για τη δημιουργία μιας ευρύτερης αρχιτεκτονικής διασύνδεσης αισθητήρων, πληροφοριών και συστημάτων με το Ισραήλ, την Κύπρο και, όπου είναι εφικτό, με ευρωπαϊκούς και αμερικανικούς μηχανισμούς ασφαλείας.
Την ίδια στιγμή, η Τουρκία δημιουργεί τη δική της περιφερειακή δικτύωση. Η συμφωνία με το Πακιστάν και τη Σαουδική Αραβία προβλέπει αμοιβαία συνδρομή σε περίπτωση επίθεσης, ενώ η τουρκική ηγεσία έχει παρουσιάσει το νέο σχήμα ως στοιχείο μιας ευρύτερης αρχιτεκτονικής ασφάλειας.
Ίσως λοιπόν να είναι αυτό που διαβάζει η Άγκυρα στην προμήθεια του συστήματος. Η Αγκυρα πιθανότατα εκτιμά εκτιμά ότι δεν πρόκειται για ένα ακόμη ελληνικό εξοπλιστικό πρόγραμμα, αλλά αφορά στην ταυτόχρονη διαμόρφωση διαφορετικών δικτύων ασφαλείας γύρω από την Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.
Και εδώ το Go αποκτά τη δική του αξία ως εργαλείο ανάγνωσης της τουρκικής στρατηγικής. Στο Go, όπως έχω εξηγήσει σε προηγούμενο άρθρο μου δεν χρειάζεται να καταλάβεις ολόκληρο τον χώρο. Χρειάζεται να τοποθετήσεις τις ψηφίδες σου έτσι ώστε να περιορίσεις τον χώρο ανάπτυξης του αντιπάλου.
Η Τουρκία φαίνεται να επιχειρεί κάτι αντίστοιχο. Θέλει να τοποθετήσει εγκαίρως τις δικές της ψηφίδες, ώστε να περιορίσει τη δυνατότητα Ελλάδας και Κύπρου να ενταχθούν ουσιαστικά στο νέο πλέγμα ασφάλειας που διαμορφώνεται. Η συμφωνία με Πακιστάν και Σαουδική Αραβία δεν είναι από μόνη της απόδειξη μιας τέτοιας στρατηγικής. Όταν όμως συνδυάζεται με την τουρκική αντίδραση στην ελληνοκυπριακή και ισραηλινή συνεργασία και με τη γενικότερη προσπάθεια της Άγκυρας να αποκτήσει περιφερειακό βάθος, η ανάγνωση αυτή αποκτά στρατηγικό ενδιαφέρον.
Αν αυτή η εκτίμηση είναι σωστή, τότε η τουρκική πίεση στον χώρο του Αιγαίου, της Κύπρου και της Ανατολικής Μεσογείου δεν πρέπει να εξετάζεται μόνο ως προσπάθεια αμφισβήτησης δικαιωμάτων. Μπορεί να αποτελεί και προσπάθεια διαμόρφωσης του χώρου πριν παγιωθεί το νέο δίκτυο.
Για τον λόγο αυτό η Ελλάδα δεν πρέπει να βλέπει την «Ασπίδα» μόνο ως ένα ακόμη οπλικό σύστημα. Πρέπει να τη δει ως ευκαιρία να δημιουργήσει συνδέσεις πριν δημιουργηθούν κενά. Να συνδέσει αισθητήρες, πληροφορίες, μέσα και επιχειρησιακές δυνατότητες. Να αξιοποιήσει τη γεωγραφία της και τη ναυτική της παρουσία, και με το βάθος που δίνει η Κύπρος μας, να καταστεί όχι απλώς αποδέκτης ενός δικτύου ασφαλείας, αλλά ένας από τους κόμβους του.
Δεν χρειάζεται να ανταγωνιστούμε την Τουρκία στο δικό της γήπεδο ούτε να γίνουμε εξάρτημα οποιασδήποτε δύναμης. Χρειάζεται να δημιουργήσουμε τη δική μας θέση μέσα στον νέο χώρο, με δική μας ισχύ, δική μας επιχειρησιακή εικόνα και, κυρίως, δική μας δυνατότητα απόφασης.
Υποστράτηγος ε.α. Αχιλλεύς Ταούξης
Απόφοιτος της Σχολής Ευελπίδων και με 43 χρόνια υπηρεσίας στις Ένοπλες Δυνάμεις, υπηρέτησε σε επιχειρησιακές και επιτελικές θέσεις στην Ελλάδα, στο ΝΑΤΟ και σε διεθνείς αποστολές. Διετέλεσε Εκπαιδευτής και Διευθυντής Σπουδών στη ΣΕΘΑ, Διευθυντής Κέντρου Επιχειρήσεων στο ΝΑΤΟϊκό Στρατηγείο Σκοπίων και στέλεχος του ΓΕΣ, του ΓΕΕΘΑ και του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, με αντικείμενο την άμυνα, την αμυντική πολιτική, την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις διεθνείς σχέσεις.
Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου στην Εφαρμοσμένη Στρατηγική και Διεθνείς Σχέσεις από το University of Plymouth και έχει συμμετάσχει ως ομιλητής σε ημερίδες και εκδηλώσεις. Αρθρογραφεί για θέματα εθνικής ασφάλειας, άμυνας, στρατηγικής και γεωπολιτικής.
Ευχαριστώ-ούμε για την ενημέρωση ,αγαπητέ στρατηγέ και
χαίρομαι που πια δεν αμφιβάλλετε ότι το πληκτρολόγιο για την ενεργοποίηση της Ασπίδας του Αχιλλέα ,θα το έχει εξουσιοδοτημένος από την ελληνική κυβέρνηση Έλληνας αξιωματικός κάποιος σαν εσάς όταν ήσασταν στην ενέργεια.
Είπαμε,
ψηλά το κεφάλι ,όπως ψηλά είναι η Πατρίδα και
ας γκρινιάζουν οι επαγγελματίες γκρινιάρηδεςς και οι λίγοι πεμπτοφαλαγίτες .