Σύμφωνα με δημοσίευμα του Foreign Affairs
Η εξαγωγική στρατηγική που μετέτρεψε την Κίνα σε βιομηχανική υπερδύναμη κινδυνεύει πλέον να γίνει πηγή μιας νέας παγκόσμιας οικονομικής κρίσης.
Η Κίνα παράγει περίπου το 30% της παγκόσμιας βιομηχανικής παραγωγής, ενώ το εμπορικό της πλεόνασμα έφτασε το 2025 σχεδόν τα 1,2 τρισ. δολάρια. Με κρατικές επιδοτήσεις, φθηνή χρηματοδότηση και ένα υποτιμημένο νόμισμα, οι κινεζικές επιχειρήσεις αυξάνουν διαρκώς την παραγωγή τους, συχνά πουλώντας κάτω από το κόστος. Σχεδόν το 30% των βιομηχανικών επιχειρήσεων της χώρας λειτουργεί ήδη με ζημίες.
Το πρόβλημα είναι ότι η παγκόσμια ζήτηση δεν μπορεί να αυξάνεται με τον ίδιο ρυθμό. Η Κίνα διαθέτει σήμερα παραγωγική δυναμικότητα για περίπου 55 εκατ. αυτοκίνητα ετησίως — σχεδόν το 60% της παγκόσμιας αγοράς. Στα φωτοβολταϊκά, μπορεί να παράγει σχεδόν διπλάσια ισχύ από εκείνη που εγκαταστάθηκε παγκοσμίως μέσα σε έναν χρόνο.
Την ίδια στιγμή, ΗΠΑ και Ευρωπαϊκή Ένωση υψώνουν εμπορικούς φραγμούς για να προστατεύσουν τις βιομηχανίες τους. Η Γερμανία βιώνει ήδη σοβαρή κρίση στην αυτοκινητοβιομηχανία, καθώς οι εξαγωγές της προς την Κίνα μειώνονται και τα κινεζικά οχήματα κατακτούν μεγαλύτερο μέρος της διεθνούς αγοράς.
Εάν οι ξένες αγορές περιορίσουν απότομα τις κινεζικές εισαγωγές, η εξαγωγική μηχανή του Πεκίνου μπορεί να ανακοπεί. Τότε, επιχειρήσεις με ελάχιστα ή αρνητικά περιθώρια κέρδους θα κινδυνεύσουν με κατάρρευση, οι κρατικές τράπεζες θα βρεθούν αντιμέτωπες με τεράστιες ζημίες, τα έσοδα των επαρχιών θα μειωθούν και η ανεργία στις βιομηχανικές περιοχές θα αυξηθεί.
Οι συνέπειες δεν θα περιοριστούν στην Κίνα. Χώρες που εξαρτώνται από την κινεζική ζήτηση για πρώτες ύλες —όπως η Αυστραλία, η Βραζιλία, η Χιλή, η Αγκόλα και το Κονγκό— θα υποστούν ισχυρό πλήγμα. Παράλληλα, η υποχώρηση του κινεζικού δανεισμού θα μπορούσε να προκαλέσει νέο κύμα αναδιαρθρώσεων χρέους και κρατικών χρεοκοπιών στον αναπτυσσόμενο κόσμο.
Η διέξοδος είναι μια σταδιακή εξισορρόπηση της κινεζικής οικονομίας: ενίσχυση της εγχώριας κατανάλωσης, περιορισμός των βιομηχανικών επιδοτήσεων, ανατίμηση του ρενμίνμπι και ισχυρότερο κοινωνικό κράτος. Μια τέτοια μετάβαση απαιτεί συντονισμό ανάμεσα στην Κίνα, τις Ηνωμένες Πολιτείες και τις άλλες μεγάλες οικονομίες.
Το Πεκίνο γνωρίζει εδώ και χρόνια ποιες μεταρρυθμίσεις χρειάζονται, αλλά εξακολουθεί να τις αναβάλλει. Εάν συνεχίσει να στηρίζεται στην υπερπαραγωγή και στις εξαγωγές, σύντομα μπορεί να μην υπάρχουν αρκετοί αγοραστές για τα προϊόντα του — και το κόστος δεν θα το πληρώσει μόνο η Κίνα, αλλά ολόκληρη η παγκόσμια οικονομία.
