Η επικίνδυνη ιδέα που υιοθετούν ο Ρούμπιο και ο Χέγκσεθ

Του David A. Graham | The Atlantic
16 Νοεμβρίου 2026

Οι επανειλημμένες υποδείξεις της κυβέρνησης Τραμπ ότι η ισχύς μπορεί και πρέπει να υπερισχύει του νόμου είναι βαθιά αντι-αμερικανικές, με την πιο αυθεντική έννοια του όρου.

Παρακμή και πτώση

Όταν ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ δέχθηκε επίπληξη την περασμένη εβδομάδα από έναν στρατιωτικό φρουρό για την απρεπή συμπεριφορά του στο Μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη, η αντίδρασή του ήταν ασυνήθιστα ευγενική: απένειμε αμέσως στον φρουρό το Μετάλλιο Διακλαδικής Εύφημης Μνείας (Joint Service Commendation Medal).

Ίσως η συμφιλιωτική αντίδραση του Χέγκσεθ να μην οφειλόταν στο ότι αναγνώρισε πως είχε παραβιάσει την ιερότητα του χώρου, αλλά στο γεγονός ότι του είχε βάλει τις φωνές μια μορφή εξουσίας την οποία αναγνωρίζει: ένας άνδρας με όπλο.

Αυτή η σκέψη μού ήρθε το Σαββατοκύριακο, όταν ο Χέγκσεθ δημοσίευσε ένα απόσπασμα από ομιλία του υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο σε συνέδριο της Federalist Society, το βράδυ της Παρασκευής.

Ο Ρούμπιο εξήρε τις κυρώσεις που επέβαλε ο πρόεδρος Τραμπ νωρίτερα φέτος στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ICC).

Μέχρι εδώ, τίποτα ασυνήθιστο: η αμερικανική Δεξιά αντιμετωπίζει εδώ και χρόνια με εχθρότητα το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, υποστηρίζοντας ότι παραβιάζει την αμερικανική κυριαρχία και ότι θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο εξωτερικής πολιτικής από αντιπάλους των Ηνωμένων Πολιτειών.

Στη συνέχεια, όμως, τα πράγματα πήραν μια παράξενη τροπή.

Ο Ρούμπιο δήλωσε ότι, εάν το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο επιχειρούσε να ασκήσει δικαιοδοσία επί Αμερικανών πολιτών, «η απάντησή μας πιθανότατα θα ήταν η ίδια με εκείνη του Ρωμαίου στρατηγού Πομπήιου, όταν κάποιοι προσπάθησαν να επικαλεστούν τους καταστατικούς χάρτες των πόλεών τους απέναντι στις λεγεώνες του. Εκείνος τους είπε: “Σταματήστε να επικαλείστε νόμους σε άνδρες που κρατούν σπαθιά”».

Πρόκειται για μια παράξενη δήλωση μπροστά σε μια αίθουσα γεμάτη νομικούς, η οποία προκάλεσε κάποια αμήχανα γελάκια.

Μόνο όταν ο Ρούμπιο χαρακτήρισε τη δήλωση του Πομπήιου «πολιτικά μη ορθή» κατάφερε να αποσπάσει χειροκροτήματα.

Ο Χέγκσεθ, ωστόσο, φαίνεται ότι ενθουσιάστηκε με τη συγκεκριμένη φράση και την αναδημοσίευσε, γράφοντας:

«Σταματήστε να επικαλείστε νόμους σε ΑΝΔΡΕΣ ΜΕ ΣΠΑΘΙΑ».

Ο Ρούμπιο και ο Χέγκσεθ εκφράζουν μια θεμελιώδη αντίληψη της δεύτερης κυβέρνησης Τραμπ: ότι το δίκαιο ανήκει στον ισχυρό και ότι οι κανόνες είναι για τους αδύναμους.

Τον Ιανουάριο, ο Στίβεν Μίλερ, σημερινός προσωπάρχης του Λευκού Οίκου, εξήγησε την οιονεί αποικιοποίηση της Βενεζουέλας από τις Ηνωμένες Πολιτείες με τον εξής τρόπο:

«Ζούμε σε έναν κόσμο όπου μπορεί κανείς να μιλά όσο θέλει για διεθνείς ευγένειες και όλα τα υπόλοιπα, αλλά ζούμε σε έναν κόσμο», είπε, «που κυβερνάται από την ισχύ, που κυβερνάται από τη βία, που κυβερνάται από τη δύναμη. Αυτοί είναι οι σιδερένιοι νόμοι του κόσμου, που υπάρχουν από την αρχή του χρόνου».

Δεν προκαλεί λοιπόν έκπληξη το γεγονός ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες —με τον Ρούμπιο να ενεργεί ως αντιβασιλέας— έχουν δείξει ότι προτιμούν τη διακυβέρνηση της Βενεζουέλας από την Ντέλσι Ροντρίγκες, προστατευόμενη του Νικολάς Μαδούρο, αντί των προσπαθειών της Μαρία Κορίνα Ματσάδο να αποκαταστήσει τη δημοκρατία στη χώρα.

Ο Τραμπ έχει δείξει ότι προτιμά τον επιδεικτικό ανδρισμό του ρωσικού στρατού του Βλαντίμιρ Πούτιν από τη νομική και ηθική αξίωση της Ουκρανίας επί των εδαφών της, ενώ έχει αναφερθεί δημόσια σε ενέργειες εναντίον του Ιράν που θα συνιστούσαν εγκλήματα πολέμου.

Η προσήλωση των υποστηρικτών του Τραμπ σε αυτή την αντίληψη είναι ιδιαίτερα εμφανής όσον αφορά το διεθνές δίκαιο, αλλά επεκτείνεται και στη συστηματική περιφρόνηση των νόμων των ίδιων των Ηνωμένων Πολιτειών.

Στο Πεντάγωνο, ο Χέγκσεθ έχει επιτεθεί με οργή στους κανόνες εμπλοκής των ενόπλων δυνάμεων και τους έχει χαλαρώσει για τον πόλεμο στο Ιράν, κάτι που ενδέχεται να αποτελεί έναν από τους λόγους για τους οποίους οι Ηνωμένες Πολιτείες βομβάρδισαν ένα δημοτικό σχολείο στο Ιράν κατά την αρχική φάση της σύγκρουσης.

(Η υπεροχή της αμερικανικής στρατιωτικής ισχύος δεν έχει, μέχρι στιγμής, οδηγήσει σε επικράτηση ούτε στο Ιράν.)

Ο αμερικανικός στρατός έχει επίσης σκοτώσει σχεδόν 250 ανθρώπους σε εξωδικαστικές και πιθανότατα παράνομες επιθέσεις εναντίον σκαφών, τα οποία Αμερικανοί αξιωματούχοι ισχυρίζονται ότι μεταφέρουν ναρκωτικά.

Ο χαρακτηρισμός «αντι-αμερικανικός» χρησιμοποιείται υπερβολικά συχνά, αλλά στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι κυριολεκτικά ακριβής.

«Ο ίδιος ο σκοπός της ίδρυσης των Ηνωμένων Πολιτειών ήταν να διασφαλιστεί ότι η ισχύς θα υπόκειται πάντοτε στον νόμο, ο οποίος με τη σειρά του θα απορρέει από το φυσικό δίκαιο και τη λαϊκή συναίνεση», γράφει ο Τζον Ρ. Πούρι στο National Review.

«Γι’ αυτό και μία από τις μεγάλες καινοτομίες των Ιδρυτών του αμερικανικού κράτους ήταν η υπαγωγή των νέων ενόπλων δυνάμεων των ΗΠΑ σε αυστηρό πολιτικό έλεγχο».

Μία από τις συγκεκριμένες κατηγορίες που διατυπώνονταν στη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας ήταν ότι ο βασιλιάς Γεώργιος Γ΄ είχε «επιδιώξει να καταστήσει τη στρατιωτική εξουσία ανεξάρτητη από την πολιτική εξουσία και ανώτερη από αυτήν».

Αντίθετα, ο Τζον Άνταμς έγραφε ότι η δημοκρατική πολιτεία είναι μια κυβέρνηση «των Νόμων και όχι των Ανθρώπων», μια αρχή που περιλαμβάνει ασφαλώς και τους άνδρες με σπαθιά, οι οποίοι ενδέχεται να επιχειρήσουν να θέσουν τον εαυτό τους υπεράνω του νόμου.

Ο ίδιος ο Χέγκσεθ είναι πλέον ένας άνθρωπος που περιφρονεί τον νόμο και διαθέτει —μεταφορικά— σπαθιά.

Στον ενθουσιώδη τρόπο με τον οποίο υιοθέτησε τη δήλωση του Ρούμπιο, ίσως μπορούμε να βρούμε μια εξήγηση τόσο για το γιατί ο Χέγκσεθ κατατάχθηκε στον στρατό μετά την αποφοίτησή του από το πανεπιστήμιο όσο και για το γιατί η στρατιωτική του σταδιοδρομία παρέμεινε στάσιμη.

Ίσως πίστευε ότι η ένταξή του στον στρατό θα του έδινε το δικαίωμα να ασκεί βία χωρίς περιορισμούς.

Αντί γι’ αυτό, βρέθηκε σε μια στρατιωτική δύναμη προσεκτική, πειθαρχημένη και προσηλωμένη στους κανόνες, και δεν κατάφερε ποτέ να ανέλθει ιδιαίτερα ψηλά στην ιεραρχία.

Όπως έχει γράψει ο συνάδελφός μου Έλιοτ Α. Κοέν:

«Ο στρατός, σε αντίθεση με το Πρίνστον και το Χάρβαρντ, μπορούσε να αναγνωρίσει έναν ευέξαπτο, ανασφαλή και μέτριο άνθρωπο όταν τον έβλεπε».

Ο Χέγκσεθ αποχώρησε τελικά από την Εθνοφρουρά, αφού παραγκωνίστηκε λόγω ανησυχιών για εξτρεμισμό.

Ως υπουργός, έχει επιδοθεί στην καταστροφή του θεσμού που τον απέρριψε, ενώ παράλληλα εργάζεται ώστε εκείνοι που κρατούν τα σπαθιά να είναι σχεδόν αποκλειστικά άνδρες.

Όσο για τον Ρούμπιο, το τελευταίο διάστημα έχει μετατραπεί σε ανεξάντλητη πηγή αναφορών στην κλασική αρχαιότητα, ίσως υπό την επιρροή των ιδεών του λευκού εθνικισμού που κυκλοφορούν στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

Ωστόσο, άλλο πράγμα είναι να επαναλαμβάνει κανείς αυτές τις φράσεις και άλλο να κατανοεί τη σημασία τους.

Ως νεαρός στρατιωτικός διοικητής κατά τη διάρκεια ενός ρωμαϊκού εμφυλίου πολέμου, τη δεκαετία του 80 π.Χ., ο Πομπήιος απέκτησε το προσωνύμιο adulescentulus carnifex — «νεαρός χασάπης».

Όταν οι κάτοικοι της σικελικής πόλης Μεσσήνης αντιστάθηκαν στην εξουσία του, επικαλούμενοι το αρχαίο ρωμαϊκό δίκαιο, εκείνος ξεστόμισε τη φράση που παραθέτει ο Ρούμπιο.

Οι Ιδρυτές των Ηνωμένων Πολιτειών —και, στην πραγματικότητα, οι περισσότεροι Αμερικανοί σε όλη τη διάρκεια της ιστορίας τους— θα αναγνώριζαν τον εαυτό τους στους πολίτες της Μεσσήνης και όχι στον αδίστακτο στρατηγό.

Τα πράγματα δεν εξελίχθηκαν καλά για τον Πομπήιο.

Απόλαυσε πολλά χρόνια πολιτικών και στρατιωτικών επιτυχιών, σε μια περίοδο κατά την οποία το δημοκρατικό πολίτευμα της Ρώμης κλονιζόταν, και τελικά έγινε μέλος μιας κυβερνώσας τριανδρίας μαζί με τον Ιούλιο Καίσαρα και τον Μάρκο Λικίνιο Κράσσο.

Στη συνέχεια, όμως, συγκρούστηκε με τον Καίσαρα, γεγονός που οδήγησε σε έναν ακόμη εμφύλιο πόλεμο.

Ο Πομπήιος εγκατέλειψε τη Ρώμη, αλλά δολοφονήθηκε και αποκεφαλίστηκε στην Αίγυπτο.

Το σημαντικότερο, ωστόσο, είναι ότι η εποχή του Πομπήιου δεν είχε καλή κατάληξη ούτε για τη Ρωμαϊκή Δημοκρατία.

Όταν τελείωσε η μακροχρόνια πολιτική κρίση που είχε προκαλέσει και τους δύο εμφυλίους πολέμους, η δημοκρατία είχε πεθάνει και η Ρώμη κυβερνιόταν πλέον από έναν αυτοκράτορα.

Είναι πιθανό —ακόμη και πολύ πιθανό— ότι τα στελέχη της κυβέρνησης Τραμπ που επικαλούνται τον Πομπήιο δεν γνωρίζουν αυτή την ιστορία.

Όμως δεν χρειάζεται να γνωρίζει κανείς την ιστορία αυτή για να καταλάβει γιατί τα λόγια του Πομπήιου δεν αποτελούν παράδειγμα προς μίμηση.

Ούτε χρειάζεται να τη γνωρίζει για να προβλέψει τι θα συμβεί σε μια δημοκρατία που επιτρέπει σε τέτοιους ηγέτες να ανέλθουν στην εξουσία και να παραμείνουν σε αυτήν.

Πηγή: The Atlantic, ενημερωτικό δελτίο The Atlantic Daily, 16 Νοεμβρίου 2026. Συντάκτης: David A. Graham.  

spot_img

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Διαβάστε ακόμα

Stay Connected

2,900ΥποστηρικτέςΚάντε Like
2,767ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
51,200ΣυνδρομητέςΓίνετε συνδρομητής

Τελευταία Άρθρα