Alise Fisher
Το Σύμπαν διαστέλλεται, όμως η ακριβής ταχύτητα με την οποία συμβαίνει αυτό — ένα μέγεθος γνωστό ως «σταθερά του Hubble» — παραμένει αινιγματική. Οι υπολογισμοί των αστρονόμων έχουν γίνει με την πάροδο του χρόνου πολύ ακριβέστεροι, χάρη στα δεδομένα από τα διαστημικά τηλεσκόπια Hubble της NASA και, πιο πρόσφατα, James Webb. Ωστόσο, διαφορετικές προσεγγίσεις εξακολουθούν να δίνουν ελαφρώς διαφορετικά αποτελέσματα. Τώρα, μια διεθνής συνεργασία αστρονόμων ανέπτυξε ένα πλαίσιο που ενσωματώνει ένα εύρος μεθόδων σε μία ενιαία ανάλυση, ώστε να παραχθεί μια ακριβέστερη μέτρηση.
Για να μετρήσουν τη σταθερά του Hubble, οι αστρονόμοι πρέπει να γνωρίζουν την απόσταση μέχρι διάφορα αντικείμενα, και χρησιμοποιούν διαφορετικές τεχνικές μέτρησης ανάλογα με το πόσο μακριά βρίσκονται αυτά τα αντικείμενα. Η σύνδεση και η βαθμονόμηση της μίας τεχνικής με την επόμενη αναφέρεται ως «κοσμική κλίμακα αποστάσεων» (cosmic distance ladder). Η νέα ανάλυση ενσωματώνει πλέον μια ποικιλία από αυτούς τους διαφορετικούς δείκτες απόστασης, λαμβάνοντας υπόψη τη σχετική αξιοπιστία τους, ώστε να ελαχιστοποιηθεί η επίδραση των αβεβαιοτήτων στην κοσμική κλίμακα αποστάσεων και να προκύψει μια ακριβέστερη τιμή για τη σταθερά του Hubble. Τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στις 10 Απριλίου στο περιοδικό Astronomy & Astrophysics, υποδεικνύουν έναν ρυθμό διαστολής για το κοντινό Σύμπαν περίπου 73,5 χιλιόμετρα ανά δευτερόλεπτο ανά μεγαπαρσέκ. Άλλες εκτιμήσεις κυμαίνονταν συνήθως από 73 έως 76 χιλιόμετρα ανά δευτερόλεπτο ανά μεγαπαρσέκ.
«Η ισχύς αυτής της εργασίας έγκειται στο ότι δεν εξαρτάται από καμία μεμονωμένη μέθοδο», δήλωσε ο Adam Riess, συν-συγγραφέας της μελέτης από το Johns Hopkins University και το Space Telescope Science Institute στη Βαλτιμόρη. «Όταν πολλαπλές, ανεξάρτητες μετρήσεις συγκλίνουν όλες στην ίδια απάντηση, ενισχύεται η εκτίμηση ότι παρατηρούμε ένα πραγματικό χαρακτηριστικό του Σύμπαντος και όχι ένα σφάλμα κάποιας τεχνικής. Προς το παρόν, αυτές οι μετρήσεις υποδηλώνουν ότι το Σύμπαν σήμερα διαστέλλεται ταχύτερα από όσο θα αναμέναμε με βάση το πώς έμοιαζε λίγο μετά τη Μεγάλη Έκρηξη (Big Bang).»
Ένας από τους βασικούς στόχους της NASA κατά την κατασκευή του Hubble, πριν από δεκαετίες, ήταν ο προσδιορισμός της σταθεράς του Hubble, η οποία τότε θεωρητικά αναμενόταν να έχει διαφορετική τιμή από εκείνη που υπεδείκνυαν οι παρατηρήσεις του πρώιμου Σύμπαντος. Αυτή η απόκλιση είναι γνωστή ως «ένταση του Hubble» (Hubble tension). Η NASA πρόκειται να προχωρήσει στο επόμενο βήμα ακόμη και από αυτό το φθινόπωρο, με την εκτόξευση του διαστημικού τηλεσκοπίου Nancy Grace Roman, το οποίο θα προσφέρει έναν τεράστιο όγκο δεδομένων για τη βελτίωση των δεικτών απόστασης και την περαιτέρω διερεύνηση της έντασης του Hubble — ενός ελλείποντος κομματιού του παζλ στην κατανόησή μας για τον Κόσμο.
