του ΜΙΧΑΛΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΠΟΥΛΟΥ, Συμβούλου Επικοινωνίας Πωλήσεων.
Μπορεί να γίνει μια πόλη ανθρώπινη, της ιστορίας, της ανάπτυξης, του πολιτισμού, της ευημερίας
ΣΗΜΕΙΩΣΗ “ΑΝΙΧΝΕΥΣΕΩΝ” Οι “Ανιχνεύσεις” δημοσιεύουν το παρακάτω κείμενο του Μιχάλη Οικονομόπουλου και θα επιδιώξουν να αναπτυχθεί ένας διάλογος για την πόλη, ενόψει και των δημοτικών εκλογών.
Α. Εισαγωγή
Η Θεσσαλονίκη διακρίνεται στο ιστορικό της βάθος για έναν μοναδικό συνδυασμό τριών στοιχείων, που μπορούν να την χαρακτηρίσουν και να την καταστήσουν ως μητρίδα πόλη όλης της Ευρώπης.
Αυτά είναι :
α) η Ελληνογένειά της, (ο ελληνικός πολιτισμός και η παιδεία χαρακτηρίζει όλον τον ευρωπαϊκό πολιτισμό),
β) ο Ρωμαϊκός της χαρακτήρας, (υπήρξε η δεύτερη σε σημασία πόλη της αυτοκρατορίας, τόσο επί Ρώμης όσο και επί Κωνσταντινούπολης),
γ) η Χριστιανική πίστη, (που η Θεσσαλονίκη υποδέχτηκε πρώτη από όλη την Ευρώπη και που σήμερα αποτυπώνεται με το μεγάλο εύρος των βυζαντινών εκκλησιών και των ρωμαϊκών κτισμάτων).
Τα πιο πάνω μοναδικά συνδυαστικά χαρακτηριστικά τα αναφέρει η κα Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, στο βιβλίο της ΄΄Γιατί το Βυζάντιο΄΄ . Εκεί τονίζεται ότι τα προηγούμενα χαρακτηριστικά αποτελούν και την βάση ολόκληρου του ευρωπαϊκού πολιτισμού.
Η ανάδειξη της Θεσσαλονίκης ως μητέρας πόλης του ευρωπαϊκού πολιτισμού, είναι ένα όραμα, που μπορεί να στηριχθεί στους εξής άξονες :
α) Επικοινωνιακά, με την δημιουργία της ανάλογης εικόνας και ταυτότητας της πόλης και την προβολή τους σε όλον τον κόσμο,
β) Συγκοινωνιακά, με την δημιουργία νέων και την βελτίωση των παλιών αντίστοιχων υποδομών,
γ) με ουσιαστικές Πολεοδομικές παρεμβάσεις, που θα αναδείξουν τα ιστορικά της μνημεία, θα αναβαθμίσουν αισθητικά την πόλη, θα κάνουν πιο ποιοτική και όμορφη την ζωή των κατοίκων και επίσκεπτών της και θα αναπτύξουν το γόητρο και το κύρος της διεθνώς,
δ) με την καθιέρωση Αρχιτεκτονικών Προτύπων, για την ανάγερση νέων κτιρίων, που θα λαμβάνουν υπόψη τους την ιστορία της περιοχής, τον ρυθμό των παλιών, διπλανών, όμορφων κτισμάτων, με στόχο την ποιοτική αναβάθμιση κάθε περιοχής.
Στόχοι :
- Η ανάβάθμιση του γοήτρου και του κύρους της πόλης και η κατάκτηση της θέσης που της αρμόζει διεθνώς.
- Η εξωστρέφεια των θεσμών της πόλης αλλά και της οικονομίας της. Η τουριστική ελκυστικότητα και αναδειξή της σε πολύ σημαντικό ευρωπαϊκό πόλο έλξης επισκεπτών, με θεματικά εδιαφέροντα για την ιστορία , την θρησκεία, την επιστήμη, την γαστρονομία, τον πολιτισμό γενικότερα, την γρήγορη πρόσβαση σε περιοχές με απαράμιλλη φυσική ομορφιά κλπ.
- Η συνολική οικονομική ανάπτυξη, για την πόλη και τους κατοίκους της και η δραματική μείωση της ανεργίας.
- Ο επαναπροσδιορισμός του ιστορικού ρόλου της πόλης. Η δημιουργία ανθρωποκεντρικού, βιωματικού, κοινωνικού, σύγχρονου μοντέλου ζωής, συνδεδεμένο όμως με την ιστορική κληρονομιά.
- Το ποιοτικό και αισθητικά αρμονικό αστικό περιβάλλον.
Β. Πολεοδομικές παρεμβάσεις
Για την ανάδειξη της ιστορικής κληρονομιάς της Θεσσαλονίκης, που βασίζεται κυρίως στις βυζαντινές εκκλησίες και τα ρωμαϊκά της μνημεία, θα πρέπει να γίνει η ενοποίηση αυτών πολεοδομικά, ιδίως στο ευρύτερο κέντρο της πόλης. Χρειάζεται για αυτό :
α) Σχεδιασμός ενοποίησης του μνημιακού χώρου, στο ευρύτερο κέντρο και δημιουργία των βέλτιστων χαρακτηριστικών για την δυνατότητα Ιστορικού περιπάτου σε αυτόν. Ιδιαίτερη αναφορά πρέπει να γίνει και στην αξία και πολυτιμότητα της Άνω Πόλης, των κάστρων, η οποία αφού συμπεριληφθεί στον σχεδιασμό ανάπλασης και παρεμβάσεων μπορεί να αποτελέσει το Στολίδι της Θεσσαλονίκης.
β) Πεζοδρομήσεις. Γκρέμισμα αρκετών κτισμάτων, ακόμη και μερικών πολεοδομικών τετραγώνων, που εμποδίζουν τον ιστορικό περίπατο και ασχημονούν έντονα στο περιβάλλον. Ανάπλαση προσόψεων πολυκατοικιών. Δημιουργία πλατειών, πάρκων, χώρων πρασίνου, μνημείων με νέες καλλιτεχνικές θεματικές παρουσιάσεις. Παρεμβάσεις και αναπλάσεις περιοχών.
γ) Δημιουργία ανατολικά και δυτικά του ευρύτερου κέντρου, μεγάλων σύγχρονων Πάρκινγκ, με παράλληλη ύπαρξη λειτουργικής και αισθητικά ταιριαστής με το περιβάλλον, συγκοινωνιακής δομής στο ευρύτερο κέντρο.
δ) Καθιέρωση Αρχιτεκτονικών προτύπων, για ην ανέγερση νέων κτιρίων, που θα λαμβάνουν υπόψή τους την ιστορία της περιοχής, τον ρυθμό των παλιών όμορφων κτισμάτων που είναι δίπλα σε νέα κακόγουστα, την αισθητική ποιοτική αναβάθμιση της περιοχής.
Συγκοινωνίες
Πέραν απο την λειτουργία ενός νέου, ευέλικτου, σύγρονου συγκοινωνιακού μέσου για το ευρύτερο κέντρο της πόλης, πρέπει να γίνει μελέτη και ένταξη στο συνολικό έργο, δράσεων όπως : η σιδηροδρομική ένωση της ΒΙΠΕΘ Σίνδου και του αεροδρομίου, με την πόλη, μέσω ενός Προαστειακού δικτύου. Το δίκτυο αυτό θα μπορούσε να επεκταθεί και στην Χαλκιδική.
Ανάπλαση Προσόψεων
Στο ευρύτερο ιστορικό κέντρο, αλλά και αλλού, υπάρχουν παλιά όμορφα κτίρια με ιδιαίτερο αρχιτεκτονικό ρυθμό. Δίπλα υπάρχουν πολλά νεότερα κτίρια, πολλές φορές κακόγουστα, αντιαισθητικά, που προκαλούν δυσμορφία στο περιβάλλον. Προτείνεται η αντιγραφή (όσο το δυνατόν γίνεται) των χαρακτηριστικών των παλιών ωραίων κτισμάτων και η μεταφορά τους μέσω εξωτερικών αναπλάσεων, στα νεότερα κτίρια. Με σύγχρονες μεθόδους και χαμηλό κόστος υλικών, μπορούμε να έχουμε ένα εξαιρετικό αποτέλεσμα, που θα αλλάξει άρδην και εντυπωσιακά την γενικότερη αισθητική παρουσία της πόλης .
Μια πρόταση που θα δημιουργήσει το νέο ξεχωριστό και ιδιαίτερο σήμα της πόλης είναι να αναμορφωθεί η εξωτερική πλευρά του νέου δημαρχείου, (η οποία είναι ουδέτερα ακαλαίσθητη, χωρίς να δένεται με το ευρύτερο περιβάλλον, όπως σε αντίθεση είναι το Βυζαντινό μουσείο). Η ενέργεια αυτή πρέπει να συμπεριλάβει στοιχεία από τα τείχη και τα κάστρα της πάνω πόλης , των οποίων συνέχεια θα μπορεί να χαρακτηριστεί έτσι το δημαρχείο.
Γ. Χρηματοδότηση Ενεργειών
Η χρηματοδότηση μπορεί να προέλθει από πολλές πηγές, κυρίως όμως απο τις κάτωθι :
α) Προτείνεται η Επέκταση του Σχεδίου της Πόλης της Θεσσαλονίκης, τόσο δυτικά όσο και ανατολικά. Οι φόροι από την ανέγερση κτισμάτων στις υπό επέκταση περιοχές, θα χρηματοδοτήσουν το έργο της ουσιαστικής Ανάδειξης και Αναπλάσης της περιοχής του ιστορικού κέντρου. Στις νέες περιοχές θα αποζημιωθούν οι ιδιοκτήτες των κτιρίων του κέντρου, τα οποία αφού απολλοτριωθούν θα γκρεμιστούν. Εκεί οι ιδιοκτήτες θα πάρουν νέα, σύγχρονα και μεγαλύτερης έκτασης σπίτια, μαγαζιά, γραφεία κλπ.
Στις νέες περιοχές μπορούν να εγκατασταθούν επίσης ελληνικοί και διεθνείς οργανισμοί, στρατιωτικοί σχηματισμοί, όπως το Γ΄ σώμα στρατού, το οποίο θα πρέπει να παραχωρήσει τα κτίρια του στον δήμο, επ’ ωφελεία των δημοτών και επισκεπτών της πόλης. Ακόμη μπορούν να εγκατασταθούν εκπαιδευτικοί οργανισμοί, γραφεία εταιριών και να υπάρξουν πολλές ακόμη άλλες χρήσεις που θα προέλθουν απο μια συνολική Αναπτυξιακή Μελέτη, η οποία θα περιλαμβάνει όλα τα στοιχεία που χρειάζονται για να ευοδωθεί αυτή η μεγάλη για την πόλη αναζωογώννηση. Μια διαδικασία η οποία θα είναι πρότυπη και πρωτότυπη τουλάχιστον για τον ελλαδικό χώρο. ( ανάλογα παραδείγματα σε άλλες ευρωπαϊκές πόλεις υπάρχουν και θα πρέπει να αναζητήθούν).
Όλες αυτές οι ενέργειες πρέπει να αποτυπωθούν σε ένα νομοσχέδιο που θα ψηφιστεί από την βουλή , για να εκπληρώσει τους στόχους που αναφέρθηκαν.
β) Κοινοτική Χρηματοδότηση, με την ένταξη των συνολικών σχεδίων και μελετών σε πρόγραμμα ευρωπαϊκής οικονομικής ενίσχυσης .
γ) Συμμετοχή του Ιδιωτικού τομέα της οικονομίας, στην χρηματοδότηση των έργων, με αντάλλαγμα την επιχειρηματική χρήση συγκεκριμένων τομέων της αγοράς, τόσο στο κέντρο της πόλης, όσο και κυρίως στις υπό επέκταση περιοχές.
π.χ. Δημιουργία εμπορικών κέντρων, ξενοδοχείων, χώρων εστίασης και ψυχαγωγίας, χώρων πάρκινγκ και πολλά ακόμη κίνητρα με εμπορικό και οικονομικό ενδιαφέρον, που θα επιφέρουν το εγχώριο και διεθνή επενδυτικό ενδιαφέρον.
δ) τέλος θα πρέπει να παραδειγματιστούμε και από το πείραμα του Worgl στην προπολεμική Αυστρία και να δούμε πως μπορούμε να εφαρμόσουμε κάποια στοιχεία του σήμερα. Εν ολίγοις προτείνεται να δημιουργίσουμε και άλλους τρόπους πληρωμής. Μια λογική είναι αυτή των παλιών ΄΄διατακτηκών΄΄, που εφάρμοζαν οι δήμοι , για να προσφέρουν στους εργαζόμενούς τους κυρίως υλικά αγαθά δωρεάν ή με πολύ χαμηλό κόστος, κατόπιν συμφωνίας με εταιρίες της αγοράς. Μια άλλη λογική είναι αυτή της ανταλλακτικής οικονομίας, δηλαδή δημιουργία κανόνων ζήτησης, προσφοράς και ανταλλαγής υλικών αγαθών και υπηρεσιών, με προσφερόμενη εργασία. Θα μπορούσαν σαν παράδειγμα κάποια μελετητικά γραφεία , να αποζημιωθούν για τις εμπεριστατωμένες μελέτες τους με ακίνητα στις υπό επέκταση περιοχές. Μπορούν να βρεθούν πολλοί συνδυασμοί ενργειών σε αυτό το πλαίσο , που θα δημιουργήσουν υλικές αξίες χωρίς την αναγκαιότητα χρήματος. Όλα αυτά περιορίζουν την χρήση χρήματος , το οποίο έτσι εξοικονομείται και διοχετεύεται σε δρασεις που δεν μπορούν να υλοποιηθούν χωρίς αυτό.
Δ. Επίλογος
Η Θεσσαλονίκη από την απελευθέρωσή της και μετά, ακολουθεί το γενικώτερο άναρχο, απάνθρωπο, αντιαναπτυξιακό, αντιαισθητικό μοντέλο, που κυριαρχεί σε όλη την χώρα και παράγεται από ένα αναποτελεσματικό και ανίκανο πολιτικό σύστημα. Τα μοναδικά της ιστορικά, μημειακά και γεωφυσικά της χαρακτηριστικά, τα έχει αναξιοποίητα, εν υπνώσει, αρκετά δε τα έχει ήδη καταστρέψει. Μαζί μ’ αυτά και το ανθρώπινο δυμανικό της, σε όλους τους τομείς, του πνεύματος, της εργασίας, του αθλητισμού, παραμένει ανεκμετάλευτο. Τα ταλέντα της πόλης, με την πρώτη ευκαιρία αναζητούν ευκαιρίες και αποδημούν, σε άλλα μέρη, όπως κυρίως στην Αθήνα και στο εξωτερικό. Κι όμως αυτή είναι η πρωτογενής ύλη που θα κάνει αυτόν τον τόπο δημιουργικό και ευήμερο.
Αυτό που χρειάζεται είναι ένα μεγάλο Όραμα για τον τόπο, το οποίο θα θέση την πόλη ισότιμα δίπλα στις μεγάλες, ιστορικές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Το πιο πάνω σχέδιο είναι μια μοναδική και πρώτης τάξεως ευκαιρία, για πλήρη αντιστροφή του κάκιστου οικονομικού και διοικητικού πλαισίου που κυριαρχεί, καταστρέφει την αγορά και φτωχοποιεί τους πολίτες και την πόλη.
Ουσιαστικά αποτελεί μια Μεγάλη Ευκαιρία για πολύπλευρη Ανάπτυξη με τεράστια ευεγερτήματα για το παρόν και το μέλλον της Θεσσαλονίκης και των Θεσσαλονικέων και όχι μόνο…
Θα απαιτήσει την συμμετοχή και ενεργοποίηση των δημιουργικών δυνάμεων της περιοχής, της κοινωνίας των πολιτών, στην οποία θα θέσει νέες ελπιδοφόρες κοινωνικοπολιτικές βάσεις και σχέσεις. Θα κινητοποιήσει τους φορείς της πόλης, όπως την πανεπιστημιακή κοινότητα, τα επιμελητήρια, κ.ά. και θα τους εντάξει σε έναν μακροπρόθεσμο, μακρόπνοο και με ανανεούμενη στοχοθεσία σχεδιασμό.
΄΄ουκ εκ των έξω κοσμείται η πόλις, αλλά εκ της των οικούντων αρετής΄΄
είχε πει ο Πολύβιος.
Εμείς τώρα να προσπαθήσουμε να απαντήσουμε στα προβλήματα της εποχής μας, δημιουργώντας ακόμη και σε πείσμα των καιρών :
΄΄ μια αυτοδιοικούμενη κοινωνία, από χειραφετημένους πολίτες ΄΄
Μιχάλης Οικονομόπουλος
σύμβουλος επικοινωνίας – πωλήσεων
email : [email protected]
τηλ.: 6937144393
