Η ΑΔΙΑΝΟΗΤΗ ΔΙΑΝΟΗΣΗ

Print Friendly, PDF & Email
- Advertisement -

ΤΟΥ ΠΑΝΤΕΛΗ ΣΑΒΒΙΔΗ

Σε μια από αυτές τις εξαιρετικές  πρωτοβουλίες του «Κύκλου της Θεσσαλονίκης» κατά την οποία μίλησε ο πρέσβης ε.τ. Νίκος Κανέλλος είπα πως ο διαχρονικός ελληνισμός διαμόρφωσε έναν υπερεθνικό «ελληνικό τρόπο» ο οποίος αποτέλεσε, και αποτελεί, σημείο αναφοράς της ανθρωπότητας , βιώνεται πραγματικά ή φαντασιακά, αλλά εξέλιπε, σιγά σιγά, με τη διαμόρφωση του σύγχρονου ελληνικού κράτους. Δεν συμφώνησε κανείς μαζί μου αλλά επιμένω στην άποψή μου. Ίσως μου δοθεί η δυνατότητα να την αναλύσω καλύτερα μια άλλη φορά.

Υποτίθεται ότι στην ελληνική πολιτεία, αυτόν τον τρόπο θα υπηρετούσε η διανόησή της. Η προϊούσα παρακμή εμβάλλει σε προβληματισμούς και ανησυχίες αν υπάρχει ελληνική διανόηση και αν ενδιαφέρεται για την αναπαραγωγή του «ελληνικού τρόπου».

Το περιεχόμενο αυτού του τρόπου και τη σημασία του ας τα αναλύσουν καλοί γνώστες του θέματος. Δεν συμπεριλαμβάνομαι σ αυτούς. Εμβληματικά βιβλία, όμως, όπως της ελληνίστριας Ζακλίν ντε Ρομιγύ («Γιατί η Ελλάδα»), ή της ημετέρας Ελένης Αρβελέρ («Γιατί το Βυζάντιο») αλλά και πολλά άλλα, επιβεβαιώνουν την καθοριστική σημασία του στην εξέλιξη του ανθρώπινου πολιτισμού.

Αν αποδεχθούμε ότι ο Γκράμσι είχε δίκαιο στην ανάλυση της έννοιας της ηγεμονίας, η οποιαδήποτε κυριαρχία, είναι, πρωτίστως, θέμα ιδεών. Αν κυριαρχήσουν οι ιδέες, κυριαρχούν και οι φορείς τους. Αλλά ο Γκράμσι μίλησε και για τους κομματικούς διανοούμενους θεωρώντας πως πρέπει να έχουν πρότυπό τους τον οργανικό διανοούμενο, ιδανικό διάκονο της επιστήμης ή της ιδέας που υπηρετεί.  Και να καθοδηγούν τις κομματικές μάζες. Επιμένω στον όρο «μάζες» όταν πρόκειται για κομματική αναφορά, διότι τα κόμματα όπως λειτουργούν, είναι ομάδες επιβολής μιας ηγετικής ομάδας τόσο στο εσωτερικό τους όσο και στην κοινωνία με αμφισβητούμενες, για τη δημοκρατικότητά τους διαδικασίες.  Όσοι αποδέχονται αυτήν την λειτουργία, έχουν χαρακτηριστικά μάζας.

Αν η Ελλάδα στερείται, σήμερα, διανοουμένων, στα κόμματα ευδοκιμούν . Είναι, όμως διανοούμενοι οι κομματικοί ινστρούχτορες; Όχι. Ο διανοούμενος , πρωτίστως, δεν έχει καμιά εξάρτηση, πολύ περισσότερο κομματική. Είναι βαθύς γνώστης πολλών ζητημάτων, ενδιαφέρεται για την αναζήτηση και προβολή της «αλήθειας», αποφεύγει τον κρατικό ή κομματικό κορβανά, η ζωή του συμβαδίζει με τη θεωρία του, λειτουργεί υποβοηθητικά προς την κοινωνία στην οποία ζει, στις δύσκολες στιγμές βρίσκεται στην πρώτη γραμμή (δεν περιμένει να τον ανακαλύψουν). Ζει για να αναπνέει και να σκέπτεται ελεύθερα.

Την πενία τέτοιων διανοουμένων πληρώνει η χώρα. Στερείται, δυστυχώς, μιας πνευματικής ηγεσίας που θα παρήγαγε αξίες για δημόσιο διάλογο και θα αναπαρήγαγε αυτό που συγκράτησε ενωμένο, συνεκτικό και αποτελεσματικό τον διαχρονικό ελληνισμό.

Ο τρόπος που προσεγγίζουν τα μεγάλα ζητήματα που απασχολούν, σήμερα, την ελληνική κοινωνία, από τις σχέσεις με την γειτονική Τουρκία μέχρι το μεταναστευτικό και το μέλλον της πολιτείας και του λαού της δεν έχει καμιά σχέση με τις αγωνίες της ελληνικής κοινωνίας.

Δεν λοιδορείται, απλώς, η έννοια της πατρίδας η οποία θεωρείται αναχρονισμός αλλά στο όνομα μιας ιδεολογικής αγκύλωσης ή σύγχυσης- στη χειρότερη περίπτωση στο όνομα μιας προσωπικής φοβίας- αποδομείται η συγκρότηση και ο τρόπος ζωής των Ελλήνων. Την στιγμή που μετά την περιπέτεια του «ρηγκανοθατσερισμού» οι δύο πρώτες κοινωνίες που ανακρούουν πρύμναν είναι η αμερικανική και η βρετανική. Αυτές, δηλαδή, που πρωταγωνίστησαν.

Στο εξαίρετο βιβλίο του «Η ελληνική «πόλις»» ο Gustave Glotz  θεωρεί ότι η «αυτόνομη πόλη έχει ουσιαστική προϋπόθεση την ελευθερία. Τη συλλογική Ελευθερία.

Αυτό το πάθος για την ανεξαρτησία κάνει την πόλη, όσο μικρή κι αν είναι, κράτος κυρίαρχο…»

Και αναρωτιέται: Τι είναι η πατρίδα κατά τους μεγάλους αιώνες της αρχαίας Ελλάδας; Η λέξη ίδια το δείχνει. Προσδιορίζει εκείνο που συνδέει ανθρώπους με κοινό πρόγονο τον ίδιο πατέρα. Η πατριά ήταν αρχικά το γένος έτσι όπως το βλέπουμε πάντα στη Μικρά Ασία. Με μία συνεχή αύξηση, στην  Ήλιδα λόγου χάρη πήρε την έκταση της ομάδας που ονομάζουν γενικά φρατρία και κατέληξε παντού να είναι η κοινότητα όπου απορροφούνται όλες οι μικρότερης έκτασης κοινωνίες δηλαδή η πόλη.

Έτσι ο πατριωτισμός των Ελλήνων μας παρουσιάζεται σήμερα ως στενά τοπικός πατριωτισμός. Αλλά είναι ένα αίσθημα τόσο πιο έντονο και πιο βαθύ όσο πιο περιορισμένο είναι το αντικείμενό του.

Από την ημέρα που ο ενηλικιωμένος  έφηβος δίνει τον όρκο του Πολίτη οφείλει στην πόλη κάθε του σκέψη και το αίμα του. Δεν αφιερώνει το σώμα και την ψυχή του σε κάτι το αφηρημένο αλλά σε κάτι συγκεκριμένο που βλέπει κάθε μέρα με τα μάτια του. Η ιερή γη της πατρίδας είναι ο οικογενειακός περίβολος, οι τάφοι των προγόνων, οι αγροί που ανήκαν σε πρόσωπα γνωστά, το βουνό όπου πάνε να κόψουν ξύλα, να οδηγήσουν το κοπάδι, να μαζέψουν μέλι, οι ναοί όπου θυσιάζουν, η Ακρόπολη όπου ανεβαίνουν με πομπή. Είναι όλα αυτά που αγαπούν και για τα οποία είναι  περήφανοι και τα οποία κάθε γενιά θέλει να τα παραδώσει πιο ζηλευτά από ότι τα παρέλαβε».

Αυτά κύριοι «διανοούμενοι» δεν μοιράζονται. Κάθε λαός έχει τα δικά του. Μπορούν να τα κοινωνήσουν και άλλοι. Αλλά με τον ελληνικό τρόπο. Τον οποίο πρέπει να αναβιώσουμε.

 

 

spot_img

4 ΣΧΟΛΙΑ

  1. ”Αρχαίων ημερών εμελετήσατε” ,αγαπητέ κ.Σαββίδη ,.γιατί τον οικουμενικό και υπερεθνικό Ελληνισμό τον δημιούργησαν οι δυο Μεγάλοι μας ο Αλέξανδρος στην Αρχαία Ελλάδα και ο Κωνσταντίνος στην Ελληνορωμαική εποχή και αυτόν τον Ελληνισμό τον χάσαμε οριστικώς από τους Ασιάτες ”βαρβάρους” Οθωμανούς ,από τους οποίους με αδιαφορία των λοιπών Ευρωπαίων -Ανατολικών και Δυτικών- καταληφθήκαμε απο τον 1370 μέχρι το 1922 ,που μας ”ξωπέταξαν” και από την Αγιοτόκο και Ελληνική ελάσσονα Ασία και Ανατολική Θράκη.
    Επαναστατήσαμε το 1821 -Φλεβάρη μήνα -στην Ελληνόφωνη Μολδοβλαχία ,αλλά υποχρεωθήκαμε από το 1864 να μη ωνειρευόμαστε καν την απελευθέρωση των υποδούλων αδελφών μας και της πρωτευούσης μας Κων/πόλεως ,- Μεγάλη Ιδέα- ,στην οποίαν είχαμε παρασύρει και τον φουστανελλοφόρο Γερμανό Βασιλιά μας ΟΘΩΝΑ Ευτυχώς με τον Παύλο Μελά ανεβήκαμε προς Βορρά ,τον οποίον το 1949 ήθελαν να μας τον ξαναπάρουν,με συμβολή και Ελλήνων διεθνιστών.
    Έκτοτε με τέτοιον περιωρισμένο Ελληνισμό πως να ”πετάξεις” πνευματικώς και όταν μάλιστα και σχεδόν όλοι οι Ελλαδίτες πνευματικοί άνθρωποι-μηδέ του Σικελιανού εξαιρουμένου-εγκλωβίσθηκαν στον Μαρξισμό,που μετα τον αποκληθέντα ”εμφύλιο” έγινε η κρατούσα τριβή και διατριβή όλων των μετρίων πνευματικών ανθρώπων ,οι οποίοι επληθύνθησαν ως η άμμος της θαλάσσης μετά την Μεταπολίτευση ,για να στηρίξουν την ”αδικηθείσα” ,αλλά νεκραναστηθείσα -ελέω Ανδρέα Παπανδρέου- Αριστερά των παιδικών ονείρων τους .
    Το δυστύχημα για την Πατρίδα μας είναι ότι αυτό συνεχίζεται παρά την αυτοκατάρρευση του Κομμουνισμού το 1989 .
    Στην σημερινή μικρή Ελλάδα μας , -που φτώχυνε και χωρίς τους Σεφέρη,Ελύτη, Χατζηδάκη- , μας έμεινε στα ”αζήτητα” ένας γέρων πολιός Μίκης Θεοδωράκης ,ενώ όλοι οι άλλοι ,όσοι βαυκαλίζονται ως πνευματικοί Έλληνες, βρίζουν νυχθημερόν όλους αδιακρίτως τους πολιτικούς ,αντί να καθορίζουν το δύσκολο ,αλλά ασφαλές μονοπάτι της περαιτέρω πορείας του αιωνίου Ελληνισμού ,που θα γίνει πυξίδα όλων των Ελλήνων για την συμπεριφορά τους στις μελλοντικές εκλογικές αναμετρήσεις .
    ΕΥΔΙΑΚΡΙΤΗ ΠΙΑ Η ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΡΑΚΜΗ ΤΩΝ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ.
    Καλό 3ήμερο και καλή Σαρακοστή σε όλους μας.

  2. «ελληνικός τρόπος»
    Πῶς μπορεῖ νά περιγραφεῖ;
    Ὁ ἄνθρωπος καί ἡ κοινότητα. Ἡ αὐτονομία τοῦ ἀνθρώπου μέσα στό κοινωνικό σύνολο. Οἱ ἀναφορές τοῦ ἀνθρώπου στίς ρίζες του, στήν κοινωνία γύρω του, στόν Θεό. Ὁ Καστοριάδης ἑστίασε στήν αὐτονομία.

    https://www.efsyn.gr/politiki/49116_o-kastoriadis-i-aytonomia-kai-i-apoanaptyxi

    Ἡ ταυτότητα τοῦ κάθε ἀνθρώπου πού δέν εἶναι ἴδια μέ κανενός ἄλλου.
    Ὁ Μέγας Ἀλέξανδρος ἔχει ἄλλο ἔργο καί ὁ Μέγας Κωνσταντῖνος ἄλλο ἔργο. Δέν συγκρίνεται τό ἕνα μέ τό ἄλλο, δέν ἀναιρεῖται τό ἕνα ἀπό τό ἄλλο. Ἔχουν προηγηθεῖ ἄλλα ἱστορικά γεγονότα καί παρεμβάλλεται ἀνάμεσά τους ὁ Χριστιανισμός. Χαρακτηριστικά ἀποτυπώνεται καί στήν εἰκονογραφία τοῦ Ἁγίου Κωνσταντίνου τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας. Ὅμως κι ὁ Μέγας Ἀλέξανδρος θεωρεῖται ἀπό τήν Ἐκκλησία μας πρωτεργάτης τοῦ Χριστιανισμοῦ.

    • εκεί πού μάς παραπέμπεις,

      Ελένη,

      μού πρόταξαν λόγχη εφ’ όπλου!…

      γιά νά δώ αυτό πού θέλησες νά μάς δείξεις, λέει
      οφείλω πρώτα νά υποταχθώ στήν έτσι θέλησή τους, αλλιώς
      δέν έχει κοκό,

      εγώ όμως είμαι τού «δωρεὰν ἐλάβετε, δωρεὰν δότε», καθώς
      αναμένοντας τήν Δευτέρα Παρουσία τού Κυρίου καί Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού,
      προσδοκώ Διαδίκτυο μιάς απλοχεριάς όπως η δική σου,
      Μορφωτική Ακόλουθε τής Μαούνας μας, πού
      μάς προσφέρεις τόσα χρόνια έξ ιδίων νοιάξιμο, χρόνο/χρήμα, ηθική καί υλική υποδομή, ώστε
      σ’ αυτό τό σκιώδες επίπεδο ύπαρξης, τουλάχιστον

      ό άνθρωπος νά έχει νικήσει τόν άρχοντα -άχρι καιρού, έ;!- τού κόσμου τούτου…

      • Τί νά πῶ;
        Διαδίκτυο,
        γεννηθέντα καί ὄχι ποιηθὲντα,
        κατά τόν ἑλληνικό δοτικό τρόπο καί τοῦ «δωρεὰν ἐλάβετε, δωρεὰν δότε»
        καί εὐχαριστῶ.

        τῆς Λίνας

        https://youtu.be/0JP017EkATo

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Διαβάστε ακόμα

Stay Connected

2,900ΥποστηρικτέςΚάντε Like
2,767ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
30,200ΣυνδρομητέςΓίνετε συνδρομητής
- Advertisement -

Τελευταία Άρθρα