Δ. Μακροδημόπουλος: γιατί η δημοκρατία αργοπεθαίνει στην Ελλάδα;

Print Friendly, PDF & Email
- Advertisement -

 

του Δημήτρη Μακροδημόπουλου

Με αφορμή τα ιδιωτικά ΑΕΙ

Η προσπάθεια θεσμοθέτησης ιδιωτικών ΑΕΙ δεν στοχεύει απλά τον δημόσιο χαρακτήρα της ανώτατης εκπαίδευσης, που ήδη έχει αποδομηθεί εν πολλοίς με την πληθώρα των κολεγίων και τα “παράθυρα” παράκαμψης των πανελλαδικών εξετάσεων. Συνεπιφέρει ένα πρόβλημα πολύ σοβαρότερο των ιδιωτικών ΑΕΙ: Την αποδόμηση του άρθρου 16 του Συντάγματος με τρόπο εξωθεσμικό, διότι συντελείται εκτός αναθεωρητικής περιόδου της Βουλής, και θα είναι η απαρχή μιας πορείας  ευκαιριακής κάθε φορά αποδόμησης του Συντάγματος ώστε να υλοποιούνται κατά περίπτωση οι επιταγές του νεοφιλελευθερισμού και όχι μόνον. Γιαυτό, το ψήφισμα του Ευρωκοινοβουλίου για έλλειμμα κράτους δικαίου και δημοκρατίας στη χώρα που καταγράφει τη σημερινή κατάσταση θα πρέπει να εκληφθεί και ως προειδοποίηση για το μέλλον.

Οκτώ καθηγητές του Συνταγματικού Δικαίου έκριναν αντισυνταγματικές τις διατάξεις του νομοσχεδίου για τα μη κρατικά ΑΕΙ (Καθημερινή 10/2/2024). Στο κείμενό τους για το νομοσχέδιο σημείωναν ότι: «Με αφορμή ορισμένες γνωμοδοτήσεις και τοποθετήσεις συναδέλφων έχει δημιουργηθεί η εντύπωση ότι η πλειονότητα των καθηγητών Συνταγματικού Δικαίου τάσσεται αναφανδόν υπέρ της συνταγματικότητας των κυβερνητικών σχεδίων για τη λειτουργία ιδιωτικών ΑΕΙ στη χώρα. Κάτι τέτοιο δεν ισχύει. Στο άρθρο 16 του Συντάγματος προβλέπεται ρητά ότι η ανώτατη εκπαίδευση παρέχεται αποκλειστικά από νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου με πλήρη αυτοδιοίκηση, ότι οι καθηγητές τους είναι δημόσιοι λειτουργοί και ότι η σύσταση ανώτατων σχολών από ιδιώτες απαγορεύεται. Κατά τη γνώμη μας, η ρητή αυτή απαγόρευση δεν μπορεί να παρακαμφθεί με βάση μία σύμφωνη με το ευρωπαϊκό ενωσιακό δίκαιο ερμηνεία του Συντάγματος. Άλλωστε η Ελλάδα ούτε έχει καταδικασθεί ποτέ από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για παραβίαση του ενωσιακού δικαίου εξαιτίας της απαγόρευσης λειτουργίας ιδιωτικών πανεπιστημίων, ούτε καν έχει παραπεμφθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο Δικαστήριο. Συνεπώς για τη λειτουργία ιδιωτικών ΑΕΙ, κερδοσκοπικών ή μη, απαιτείται συνταγματική αναθεώρηση», λέει το κείμενο που υπογράφεται από τους Αλκιβιάδη Δερβιτσιώτη (ΔΠΘ), Γιάννη Δρόσο (ΕΚΠΑ), Ακρίτα Καϊδατζή (ΑΠΘ), Ιφιγένεια Καμτσίδου (ΑΠΘ), Ξενοφώντα Κοντιάδη (Πάντειο), Παναγιώτη Μαντζούφα (ΑΠΘ), Γιώργο Σωτηρέλη (ΕΚΠΑ) και Κώστα Χρυσόγονο (ΑΠΘ). Οι ίδιοι προσθέτουν ότι «η τοποθέτησή μας απέναντι στην ως άνω αντίθετη προς το Σύνταγμα ερμηνεία δεν οφείλεται σε πολιτική αντίθεσή μας ως προς τη λειτουργία ιδιωτικών ΑΕΙ, επί της οποίας καθένας από εμάς διατηρεί την προσωπική του άποψη υπέρ ή κατά, αλλά στην υποχρέωσή μας να προασπίσουμε την τήρηση του Συντάγματος». Μάλιστα, στις 19 Φεβρουαρίου 2024 δημοσιοποιήθηκε και κείμενο με υπογραφές 1.356 πανεπιστημιακών που μιλούν για αντισυνταγματικότητα των διατάξεων (λόγω του άρθρου 16 του Συντάγματος) για τα ιδιωτικά ΑΕΙ (Καθημερινή 20/2/2024).

Από την άλλη, υπέρ της συνταγματικότητας των κυβερνητικών σχεδίων έχουν ταχθεί συνταγματολόγοι, όπως οι κ.κ. Νίκος Αλιβιζάτος και Ευάγγελος Βενιζέλος. Ενδεικτικά, ο κ. Αλιβιζάτος σε συνέντευξή του ανέφερε ότι: «Υποστηρίζεται ότι το Σύνταγμα δεν επιτρέπει την ίδρυση ιδιωτικών ΑΕΙ, λες και είναι ένα Σύνταγμα κολλημένο, το οποίο δεν λαμβάνει υπόψη τις εξελίξεις. Η κρατούσα θεωρία και στην Ευρώπη, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο του Στρασβούργου και του Λουξεμβούργου, αλλά και στις ΗΠΑ, είναι ότι το Σύνταγμα είναι ζωντανό κείμενο το οποίο προσαρμόζεται στις εξελίξεις». Από πού όμως συμπεραίνεται ότι το Σύνταγμα της χώρας μας είναι κολλημένο και δεν λαμβάνει υπόψη τις εξελίξεις; Δεν προβλέπει τη δυνατότητα αναθεώρησής του στις αναθεωρητικές περιόδους της Βουλής; Επανειλημμένα το άρθρο 16 τέθηκε στην κρίση της εθνικής αντιπροσωπείας από την οποία κρίθηκε ότι δεν πρέπει να αναθεωρηθεί. Προτάσσει ο κ. Αλεβιζάτος της κρίσης του κοινοβουλίου την κρίση ενός πολιτικού, του πρωθυπουργού, που ηγούμενος ενός μειοψηφικού κόμματος, του 40,55%, αποφάσισε εξωθεσμικά, να αποκαθηλώσει το άρθρο 16; Αν γίνει η αρχή με το άρθρο 16, ποιός θα μπορέσει μελλοντικά να αποτρέψει μια αντίστοιχη απόφαση κατά το δοκούν; Αλλά και ο κ. Βενιζέλος και η κ. Διαμαντοπούλου που τάσσονται υπέρ των ιδιωτικών ΑΕΙ, γιατί, τόσα χρόνια στο ΠΑΣΟΚ, όσες φορές τέθηκε η αναθεώρηση του άρθρου 16 δεν την υπερψήφισαν; Τί άλλαξε σήμερα; Βρισκόμαστε ένα χρόνο πριν την εκλογή προέδρου της Δημοκρατίας και ήδη άρχισαν να “υποβάλλονται’ υποψηφιότητες προς τον κ. Μητσοτάκη, αφού αυτός θα επιλέξει μεταξύ των “υποψηφίων”.

Αν  οι φοιτητές δέχονταν αδιαμαρτύρητα την απαξίωση των κόπων τους να εισαχθούν στα ΑΕΙ και την ισοπέδωση και την υποβάθμιση των πτυχίων τους, τότε θα έπρεπε να ανησυχούμε. Θυμάμαι στις αρχές της δεκαετίας του 1960, η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη, όπου υπήρχαν πανεπιστήμια, δονούνταν από τους αγώνες των φοιτητών με σύνθημα να διατεθεί το 15% του εθνικού προϋπολογισμού στην Παιδεία και την επίκληση του 114, του τότε ακροτελεύτιου  άρθρου του Συντάγματος που συμπίπτει με το σημερινό άρθρο 120, που εναποθέτει την τήρηση του Συντάγματος στον πατριωτισμό των Ελλήνων, «που δικαιούνται και υποχρεούνται να αντιστέκονται με κάθε μέσο εναντίον οποιουδήποτε επιχειρεί να το καταλύσει με τη βία».

Εύλογα θα διερωτηθείτε, από πού προκύπτει σήμερα η βία; Η κυβέρνηση δεν εκλέχθηκε, δις μάλιστα, ύστερα από εκλογική διαδικασία χωρίς αμφισβητήσεις; Mα σήμερα, η βία του παρελθόντος έχει παραχωρήσει τη θέση της σε άλλες νομιμοφανείς μορφές προς επιβολή του επιδιωκόμενου σκοπού. Σημειώνουν οι Στιβ Λεβίτσκι και Ντάνιελ Ζίμπλατ στο βιβλίο τους «Πώς πεθαίνουν οι δημοκρατίες»: «Ο εκλογικός δρόμος προς την κατάλυση της δημοκρατίας είναι και πιο ύπουλος ίσως… Με την έννοια ότι έχουν την έγκριση εκλεγμένων νομοθετικών σωμάτων ή γίνονται αποδεκτές από τα δικαστήρια. Μάλιστα, συχνά παρουσιάζονται ως προσπάθεια για μια “καλύτερη”, “πιο αποτελεσματική” δημοκρατία… Έτσι για πολλούς η διάβρωση και η “αποψίλωση” της δημοκρατίας δεν γίνεται καν αντιληπτή». Έχουμε περάσει στη φάση της Μεταδημοκρατίας μας λέει ο Κόλιν Κράουτς, Βρετανός ακαδημαϊκός: «Μιλάω για μια κατάσταση στην οποία οι δημοκρατικοί θεσμοί φαίνεται να λειτουργούν κανονικά και καλά, αλλά στην πραγματικότητα έχουν γίνει μια πρόσοψη πίσω από την οποία οι πραγματικές αποφάσεις λαμβάνονται από οικονομικές και πολιτικές ελίτ που λειτουργούν χωρίς ιδιαίτερο δημόσιο έλεγχο ή γνώση».

Μακροδημόπουλος  Δημήτρης

Αλεξ/πολη – κιν. 6947-77141

1/3/2024

spot_img

7 ΣΧΟΛΙΑ

  1. Αγαπητέ κ. Μακροδημόπουλε,
    1. Μπορείτε να μας δώσετε ένα ορισμό της έννοιας δημοκρατία ή του δημοκρατικό πολίτευμα για να καταλάβουμε για ποιό πράγμα μιλάμε;
    2. Θεωρείται ότι ο κοινοβουλευτισμός είναι δημοκρατικό πολίτευμα;
    3. Ο παρακάτω ορισμός του δημοκρατικού πολιτεύματος είναι αποδεκτός εκ μέρους σας;
    Ένα πολίτευμα ορίζεται ώς δημοκρατικό όταν οι πολίτες του αυτοπροσώπως
    ψηφίζουν τους νόμους του τηρώντας τις αρχές της Ισηγορίας, Ισονομίας,
    Ισοκρατίας.
    (Κλεισθένειο Πολίτευμα.)

  2. Η ”Μεταδημοκρατία” -μετά την Δημοκρατία που γνωρίζαμε από τον 19ο αιώνα – έρχεται ,αγαπητέ κύριε Μακροδημόπουλε , όχι με αποφάσεις πολιτικών -που τους αλλάζουμε αν 4ετία ,αλλά από την ανυπότακτη τεχνολογία ,που άρχισε να μας κατευθύνει και θα μας κατευθύνει σχεδόν πλήρως συντομότερα από ότι υπολόγιζαν και οι θιασώτες της παγκοσμιοποίησης .
    Δυστυχώς επιβεβαιώνεται ο συγγραφέας Όργουελ με το ‘1984” του.

  3. Για τον Φερώνυμο
    Δεν είμαι πολιτικός επιστήμονας αλλά θα διακινδυνεύσω την άποψή μου.
    Κατ’ αρχήν, όσον αφορά την παράγραφο 3: Αυτό που αναφέρει το Κλεισθένειο Πολίτευμα είναι εφικτό, τουλάχιστον σε σημαντικό βαθμό, εξελισσόμενο διαρκώς με την αξιοποίηση της τεχνολογίας που εξελίσσεται εκθετικά πλέον. Η τεχνολογία δεν είναι μόνον για την υφαρπαγή θέσεων εργασίας και τα δεινά λόγω του τρόπου αξιοποίησής της, προσφέρει τη δυνατότητα συμμετοχής των πάντων σε όλες τις αποφάσεις.
    Ο Χανς Κέλσεν σημείωνε ότι μια δημοκρατία θεμελιωμένη στους αντιπροσωπευτικούς θεσμούς προϋποθέτει πάντα ένα ανώνυμο και σιωπηλό λαό, που δεν συμμετέχει στην επεξεργασία του νόμου. “Είναι σαφές έλεγε ότι καμιά από τις υφιστάμενες “αντιπροσωπευτικές” δημοκρατίες δεν είναι “αντιπροσωπευτική””.
    Κατά την άποψή μου η δημοκρατία όπως η ελευθερία έχει πολλές οπτικές. Φιλελεύθερη, μαρξιστική, αναρχική,…Όμως έρχεται η τεχνολογία και μας δίνει για πρώτη φορά τη δυνατότητα προσέγγισης της άμεσης δημοκρατίας. Παρόλα αυτά παρατηρούμε οτι ο κόσμος οδηγείται προς την αντίθετη πλευρά. Είναι θέμα ταξικής ισχύος σε παγκόσμιο επίπεδο.
    Στο κείμενο σαφέστατα περιορίζομαι στο συνταγματικό πλαίσιο το οποίο μπορεί διαρκώς να εξελίσσεται αξιοποιώντας και τις τεχνολογικές δυνατότητες και όχι να καταργείται χάριν του νεοφιλελευθερισμού.
    Για τον ΣΑΝ
    Αγαπητέ ΣΑΝ
    Η τεχνολογία προσφέρει τεράστιες δυνατότητες στη δυμοκρατία.
    Οι κυβερνήσεις αξιοποιούν τις αρνητικές πλευρές επιτείνοντας την ανασφάλεια και την κυριαρχί των λίγων και ολίγιστων ατους πολλούς

    • Και εγώ ευχαριστώ για την απάντηση και σας απαντώ ότι, αργότερα θα αξιοποιούνται με τα προσωπικά δεδομένα που συγκεντρώνονται οι καλύτεροι (ανέκαθεν υπήρχαν και υπάρχουν τέτοιες Οργανώσεις αξιοσύνης) και όχι οι ανεπρόκοποι και άσχετοι , για να μη καταστραφεί μαζί τους και η ανθρωπότητα.
      Εκτιμώ πως θα καταργηθούν και τα πάσης φύσεως ΑΣΕΠ ,γιατί θα μας γνωρίζουν και θα μας αξιολογούν από τα γενοφάσκια μας.
      Καλή συνέχεια .

  4. Ζουμε ομως σε μια χωρα που το ρουσφετι ειναι το οξυγονο της.
    Ιδιαιτερα το μεσον επβιωσης και αναπαραγωγης των κομματων στην εξουσια.

    • Δυστυχώς είναι παντού τα ίδια ,-φυσικά σε μικρότερες δόσεις από την Ελλάδα μας- ,αλλά ας θυμηθούμε τι έγινε στην Μεταπολίτευση και ιδιαίτερα μετά το 1986 όταν με εκείνη την αναθεώρηση του Συντάγματος κρατικοποιήθηκαν τα κόμματα που κυβέρνησαν .
      Παρηγοριόμαστε από τις λεγόμενες Δημοκρατίες που κυβερνώνται από τον ίδιο ηγέτη και το ίδιο κόμμα επί 20ετια και πάνω.
      Καληνύχτα κύριε Μακροδημόπουλε.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Διαβάστε ακόμα

Stay Connected

2,900ΥποστηρικτέςΚάντε Like
2,767ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
30,500ΣυνδρομητέςΓίνετε συνδρομητής
- Advertisement -

Τελευταία Άρθρα