Ίαν Μπρέμερ: Έρχεται το τέλος του Νετανιάχου;

Print Friendly, PDF & Email
- Advertisement -

«Η δημοκρατία του Ισραήλ θα δεχόταν πλήγμα με την δικαστική μεταρρύθμιση αλλά δεν θα ήταν η καταστροφή ή η ”απόπειρα πραξικοπήματος” που ισχυρίζονται οι αντίπαλοί της» αναφέρει

Ολο και βαθύτερα στην πολιτική κρίση βυθίζεται το Ισραήλ καθώς οι μαζικές διαδηλώσεις ενάντια στην κυβέρνηση συνασπισμού με πρωθυπουργό τον Μπέντζαμιν Νετανιάχου συνεχίστηκαν για 13η εβδομάδα. Το βράδυ της Κυριακής, χιλιάδες Ισραηλινοί (600.000 – 700.000 σύμφωνα με το ιδιωτικό κανάλι 12) διαδήλωσαν στο Τελ Αβίβ, στην Ιερουσαλήμ και σε 150 ακόμη μέρη ενάντια στην αποπομπή του υπουργού Αμυνας, Γιόαβ Γκάλαντ, ο οποίος είχε καλέσει μία ημέρα νωρίτερα την κυβέρνηση να βάλει «στον πάγο» το νομοσχέδιο για τον έλεγχο της Δικαιοσύνης.

Την Δευτέρα το απόγευμα, και υπό την πίεση των διαδηλώσεων που συνεχίστηκαν με μικρότερη ένταση έξω από το Κοινοβούλιο, ο Νετανιάχου ανακοίνωσε πως θα μεταφέρει τελικά τη συζήτηση για το νομοσχέδιο στην επόμενη συνεδρίαση της Κνέσετ, που θα γίνει τον επόμενο μήνα. Με φόντο το σκηνικό αυτό ο πρόεδρος του Eurasia Group Ιάν Μπρέμερ αναρωτιέται και αναλύει τι μέλλει γενέσθαι με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου.

Τι ακριβώς συνέβη;

Από την ανάληψη των καθηκόντων του τον περασμένο Δεκέμβριο, ο ακροδεξιός συνασπισμός υπό τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου προσπαθούσε να περάσει νομοθεσία που θα έδινε στην εκτελεστική εξουσία τον πλήρη έλεγχο της σύνθεσης του ανώτατου δικαστηρίου και θα επέτρεπε στην Κνέσετ (το κοινοβούλιο του Ισραήλ) να ανατρέπει αποφάσεις του με απλή πλειοψηφία.

Ενώ πολλοί από τους υποστηρικτές της μεταρρύθμισης υποκινούνται από την επιθυμία να ελέγξουν αυτό που εδώ και καιρό θεωρούν ως ένα «υπερβολικά ακτιβιστικό, φιλελεύθερο και αντιδημοκρατικό δικαστικό σώμα», ο ίδιος ο Νετανιάχου το είδε κυρίως ως μέσο για να παραμείνει στην εξουσία.

Η δικαστική αναθεώρηση αντιμετωπίστηκε με πρωτοφανή αντίδραση, εκατοντάδες χιλιάδες Ισραηλινοί από όλο το πολιτικό και κοινωνικό φάσμα βγήκαν στους δρόμους επί 12 συνεχείς εβδομάδες. Χιλιάδες στρατιώτες και έφεδροι που είχαν κρίσιμες αποστολές δήλωσαν ότι δεν θα παρουσιαστούν για υπηρεσία αν περάσει η νομοθεσία και αρκετοί διπλωμάτες παραιτήθηκαν από τις θέσεις τους σε ένδειξη διαμαρτυρίας. Η επιχειρηματική κοινότητα και ο τεχνολογικός τομέας της χώρας απείλησαν να παραλύσουν την οικονομία της εάν η κυβέρνηση δεν επαναπροσδιορίσει, με εκατοντάδες διεθνείς οικονομολόγους, κορυφαίες τράπεζες, οίκους αξιολόγησης και ακόμη και τον επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας του Ισραήλ να προειδοποιούν ότι η αναθεώρηση θα βλάψει σοβαρά το επιχειρηματικό και επενδυτικό κλίμα της χώρας.

Παρόλα αυτά, ο Μπίμπι αρνήθηκε να υποχωρήσει.

Η κατάσταση πήρε άλλη τροπή το Σαββατοκύριακο, όταν ο Νετανιάχου απέλυσε με συνοπτικές διαδικασίες τον Γιοάβ Γκαλάντ, υπουργό Άμυνας του Ισραήλ και μέλος του δικού του κόμματος Λικούντ, επειδή προειδοποίησε δημόσια ότι η νομοθεσία θα ήταν επιζήμια για την εθνική ασφάλεια.

Μαζικές αυθόρμητες διαδηλώσεις ξέσπασαν σχεδόν αμέσως σε ολόκληρη τη χώρα. Το μεγαλύτερο εργατικό συνδικάτο του Ισραήλ, που εκπροσωπεί σχεδόν το ένα τέταρτο του συνολικού εργατικού δυναμικού, ανακοίνωσε γενική απεργία για πρώτη φορά στην ιστορία του, κλείνοντας τα πάντα, από το αεροδρόμιο Μπεν Γκουριόν μέχρι εμπορικά κέντρα, νοσοκομεία, πανεπιστήμια, τοπικές κυβερνήσεις και όλα τα McDonald’s της χώρας. Αυτό ώθησε περισσότερα μέλη του Λικούντ να μιλήσουν εναντίον της μεταρρύθμισης, εγείροντας ανησυχίες ότι δεν θα υπήρχαν αρκετές ψήφοι για να περάσει το νομοσχέδιο.

Ο Νετανιάχου ανέβαλλε την ψηφοφορία επί της νομοθεσίας μέχρι τη θερινή σύνοδο της Κνεσέτ (η οποία αρχίζει μετά το Πάσχα και διαρκεί μέχρι τον Ιούλιο), σε αυτό που αποκάλεσε «ένα διάλειμμα για διάλογο». Μέχρι το πρωί της Τρίτης, τα συνδικάτα είχαν ματαιώσει την απεργία.

Ποιος κερδίζει και ποιος χάνει;

Μετά από τρεις μήνες και παρά τη ζημιά που προκλήθηκε στον κοινωνικό, οικονομικό και στρατιωτικό ιστό του Ισραήλ, θα μπορούσε κανείς να μπει στον πειρασμό να δει την ανακοίνωση του Νετανιάχου ως υποχώρηση ή παραχώρηση. Δεν είναι. Η παύση είναι ένα pit stop, μια τακτική ανάσα για να μειωθούν οι εντάσεις και να στερηθεί η αντιπολίτευση τη δυναμική της, η οποία δεν δεσμεύει την κυβέρνηση σε καμία πραγματική παραχώρηση ή αντάλλαγμα.

Ο Νετανιάχου δεν ακύρωσε τη νομοθεσία. Αντιθέτως, έχει υποσχεθεί στους ακροδεξιούς εταίρους του στον συνασπισμό ότι θα εξακολουθήσει και με τη δική του φυσική ελευθερία να κινδυνεύει, υπάρχει κάθε λόγος να πιστεύουμε ότι είναι μόνο θέμα χρόνου μέχρι να προσπαθήσει ξανά.

Στην πραγματικότητα, η μόνη ουσιαστική παραχώρηση του Νετανιάχου δεν ήταν προς τους επικριτές του νομοσχεδίου, αλλά προς τη σκληρή δεξιά, στην οποία υποσχέθηκε μια νέα εθνική φρουρά υπό την άμεση διοίκηση του υπουργού εθνικής ασφάλειας του Ισραήλ για να βοηθήσει στην αντιμετώπιση της αυξανόμενης εγκληματικότητας στις εβραϊκές-αραβικές πόλεις. Δεδομένης της απροθυμίας της αστυνομίας να καταστείλει τις διαδηλώσεις υπέρ της δημοκρατίας τις τελευταίες εβδομάδες, μια ιδιωτική πολιτοφυλακή μπορεί να αποδειχθεί ακόμη και πλεονέκτημα για τον Νετανιάχου όταν έρθει η ώρα να περάσει μια και καλή η μεταρρύθμιση.

Οι δικαστικές μεταρρυθμίσεις θα σημάνουν το τέλος της δημοκρατίας;

Ένα πολιτικό σύστημα τόσο κατακερματισμένο όσο το ισραηλινό, όπου κανένα κόμμα δεν μπορεί ποτέ να ελέγξει την κυβέρνηση και όπου οι συνασπισμοί είναι απίστευτα δύσκολο να συγκροτηθούν και ακόμη δυσκολότερο να διατηρηθούν, έχει έναν ενσωματωμένο δομικό έλεγχο σε κάθε εξουσία: τη διαίρεση.

Αυτός ο άτυπος αλλά βαθιά ριζωμένος έλεγχος είναι πιο δεσμευτικός από τον επίσημο έλεγχο που είναι ο διαχωρισμός των εξουσιών και καθιστά τη δημοκρατία του Ισραήλ πιο ανθεκτική από την Ουγγαρία ή την Τουρκία. Δεν υπάρχει τίποτα που μπορεί να κάνει ο Νετανιάχου ή οποιοσδήποτε άλλος για να το αλλάξει αυτό.

Ναι, η προτεινόμενη αναθεώρηση θα εξουσιοδοτούσε θεωρητικά την εκτελεστική εξουσία και το κοινοβούλιο να περιορίσουν τη δικαστική εξουσία, αλλά η πολιτική διαίρεση θα περιόριζε το πόσο έντονα θα μπορούσε οποιοσδήποτε κυβερνητικός συνασπισμός να περιορίσει την ανεξαρτησία της δικαστικής εξουσίας στην πράξη. Στην πραγματικότητα, ο ίδιος ο λόγος για τον οποίο η δικαστική εξουσία είναι τόσο ισχυρή στο Ισραήλ είναι ακριβώς λόγω του πόσο αδύναμες είναι δομικά οι ισραηλινές κυβερνήσεις.

Η ιδέα ότι οποιαδήποτε πλευρά ή ηγέτης θα μπορούσε ξαφνικά και αμετάκλητα να πάρει τον έλεγχο του ανώτατου δικαστηρίου, όταν έχεις 15 πολιτικά κόμματα και είναι σχεδόν αδύνατο να συμφωνήσει η πλειοψηφία σε οτιδήποτε και οποιαδήποτε κυβέρνηση μπορεί να καταρρεύσει εν μία νυκτί, είναι απίστευτη.

Η δημοκρατία του Ισραήλ θα δεχόταν πλήγμα, όπως και η οικονομία του. Αλλά δεν θα ήταν η καταστροφή ή η «απόπειρα πραξικοπήματος» που ισχυρίζονται οι αντίπαλοί της.

Τι σημαίνουν όλα αυτά για τον Νετανιάχου;

Όπως και ο Ντόναλντ Τραμπ, ο Μπίμπι είναι ένα «πολιτικό ζώο». Σε αντίθεση με τον Τραμπ, είναι ένας απίστευτα επιδέξιος τακτικιστής. Αυτά τα δύο χαρακτηριστικά του επέτρεψαν να κρατήσει το ανώτατο αξίωμα του Ισραήλ για 15 χρόνια, παρά τα αμέτρητα σκάνδαλα και τις αμφισβητήσεις της διακυβέρνησής του, αψηφώντας όλες τις προβλέψεις. Αλλά δεν είναι ούτε αλάνθαστος ούτε ανίκητος.

Το να απολύσει τον υπουργό Άμυνας του επειδή προειδοποίησε για μια πιθανή απειλή εθνικής ασφάλειας – κυριολεκτικά εντός των καθηκόντων – ήταν ένα σφάλμα κρίσης, που οδήγησε τα συνδικάτα, ολόκληρο τον μηχανισμό ασφαλείας και ορισμένα ανώτερα μέλη του κόμματός του να χάσουν την εμπιστοσύνη τους στο πρόσωπό του. Σίγουρα υποτίμησε τον βαθμό των λαϊκών αντιδράσεων που θα αντιμετώπιζε η δικαστική αναθεώρηση.

Είναι αυτά τα λάθη αρκετά για να τερματίσουν την πολιτική του καριέρα;

Ίσως. Το επεισόδιο με τον Γκαλάντ ανάγκασε ορισμένα από τα πιο ισχυρά μέλη του Λικούντ να δουν τον Νετανιάχου όπως έχει γίνει: ένας άνθρωπος που θέλει απεγνωσμένα να αποφύγει τη φυλακή, όποιο κι αν είναι το κόστος. Το πιο χειρότερο είναι ότι η «συνθηκολόγησή» του οδηγεί τους σκληροπυρηνικούς να αρχίσουν να αμφισβητούν την αξία του ως εταίρου. Για έναν ηγέτη όπως ο ίδιος, το μόνο πράγμα που είναι χειρότερο από το να φανεί ανίκανος είναι να φανεί αδύναμος.

Είναι αλήθεια ότι η κυβέρνηση εξακολουθεί να διαθέτει μια ισχνή πλειοψηφία στην Κνεσέτ και ο Νετανιάχου θα καταφέρει πιθανότατα να κρατήσει τον εύθραυστο συνασπισμό του ενωμένο για τουλάχιστον μερικούς μήνες ακόμη. Αλλά θα μπορούσε εύκολα να χάσει την υποστήριξη αρκετών βουλευτών του Λικούντ αν η νομοθεσία προχωρήσει το καλοκαίρι, όπως έχει υποσχεθεί στην ακροδεξιά, και θα μπορούσε εύκολα να χάσει την ακροδεξιά αν αθετήσει την υπόσχεσή του – ή αν δεν μπορέσει να συγκεντρώσει τις ψήφους από το ίδιο του το κόμμα για να την περάσει.

Για να είμαστε σαφείς, είναι απολύτως πιθανό αυτό να μην είναι το θέμα που θα βάλει τέλος στην κυβέρνηση Νετανιάχου. Αλλά αργά ή γρήγορα, κάτι θα διαλύσει τον συνασπισμό. Και όταν οι ψηφοφόροι πάνε στις επόμενες κάλπες, θα θυμούνται ότι ο Νετανιάχου ήταν αυτός που έσπρωξε τη χώρα στο χείλος του γκρεμού για προσωπικό όφελος.

Πηγή: G-Zero Daily / Καθημερινή

spot_img

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Διαβάστε ακόμα

Stay Connected

2,900ΥποστηρικτέςΚάντε Like
2,767ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
32,400ΣυνδρομητέςΓίνετε συνδρομητής
- Advertisement -

Τελευταία Άρθρα