Δημήτρης Ιωάννου
Το αντιτορπιλικό «Βέλος» (D-16) με κυβερνήτη τον αντιπλοίαρχο Νίκο Παππά και το πλήρωμα του, έγινε σύμβολο του αντιδικτατορικού αγώνα και θα μείνει για πάντα με σεβασμό στην μνήμη μας.
Τώρα αναπαύεται στις δάφνες του, ως πλωτό ναυτικό μουσείο, για να θυμίζει στις επόμενες γενιές, το σπουδαίο και διαχρονικό μήνυμα αξιοπρέπειας και ελευθερίας…
Πριν ενταχθεί ωστόσο στο ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό στις 16 Ιουλίου 1959 ωστόσο, έγραψε χρυσές σελίδες πολεμικής δράσης στον Ειρηνικό Ωκεανό, κατά την διάρκεια του Β.Π.Π.
Οι αποστολές και οι επιχειρήσεις που συμμετείχε, είναι περίπου άγνωστες…
ΣΤΑ ΝΗΣΙΑ ΜΑΡΣΑΛ
Η ιστορία του «ΒΕΛΟΣ» ξεκίνησε στις 20 Φεβρουαρίου 1942 όταν τοποθετήθηκε η τρόπιδα του σκάφους ναυπηγεία του αμερικανικού Στόλου στη Βοστώνη.
Τρείς μήνες αργότερα, στις 3 Ιουνίου, το πλοίο καθελκύσθηκε λαμβάνοντας το όνομα «CHARRETTE» προς τιμή του πλωτάρχη George Charrette που είχε διακριθεί κατά τον Αμερικανό-Ισπανικό πόλεμο του 1898.
Με την ολοκλήρωση του, το USS «CHARRETTE» εντάχθηκε στη δύναμη του αμερικανικού Στόλου στις 18 Μαΐου 1943, λαμβάνοντας το διακριτικό DD-581.
Κυβερνήτης του πλοίου ανέλαβε ο αντιπλοίαρχος Eugene Carpe (1904-1950) που είχε ήδη δυο έτη υπηρεσίας ως κυβερνήτης σε αντιτορπιλικά.
Τον Σεπτέμβριο του 1943 το «CHARRETTE» αναχώρησε για τον Ειρηνικό και μετά από μια περίοδο ασκήσεων, εντάχθηκε στην Δύναμη 50 που επιχειρούσε στην περιοχή των νησιών Μάρσαλ.
Το πλοίο και πέντε ακόμη αντιτορπιλικά κάλυψαν τα δυο αεροπλανοφόρα από τα οποία απονηώθηκαν στις 25 Δεκεμβρίου αεροσκάφη τα οποία επέδραμαν κατά των ιαπωνικών δυνάμεων στην Kavieng της Νέας Ιρλανδίας.
Οι επιδρομές συνεχίστηκαν μέχρι τις αρχές Ιανουαρίου και παρά τις προσπάθειες των Ιαπώνων να ανταποδώσουν τα πλήγματα τα αμερικανικά πλοία παρέμειναν αβλαβή.
Ακολούθως, το «CHARRETTE» ακολούθησε την Δύναμη 50 στην επιδρομή κατά της μεγάλης ιαπωνικής ναυτικής βάσης στην ατόλη Truk.
Τα συντριπτικά πλήγματα των αμερικάνικων αεροσκαφών ανάγκασαν στις 17 Φεβρουαρίου τα εναπομείναντα ιαπωνικά σκάφη να επιχειρήσουν να διαφύγουν.
Η ΝΑΥΜΑΧΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΜΙΚΑΖΙ
Στις 11 Ιουνίου 1944, περί τα 28 ιαπωνικά πλοία αναχώρησαν από την Σαϊπάν, συνοδευόμενα από ένα τορπιλοβόλο και 6 ελαφρά σκάφη.
Την επομένη εντοπίστηκαν από αμερικανικά αεροσκάφη που βύθισαν το τορπιλοβόλο και έντεκα μεταγωγικά ενώ προκάλεσαν ζημιές στα ελαφρά σκάφη και στο «TATSUTAGAWA MARU» που έμεινε έρμαιο των κυμάτων.
Στις 15 Ιουνίου το παρασυρόμενο σκάφος εντοπίστηκε από αεροσκάφη και αμέσως έσπευσαν στο σημείο τα «BOYD» και «CHARRETTE» που το αποτελείωσαν με τα πυροβόλα τους. Εκατό δώδεκα Ιάπωνες περισυλέχτηκαν από το «CHARRETΤE» του οποίου την διακυβέρνηση είχε πρόσφατα αναλάβει ο πλωτάρχης Gerald Ρ. Joyce (1915-1993).
Το αντιτορπιλικό συμμετείχε στην Μάχη της Θάλασσας των Φιλιππίνων (19-20 Ιουνίου), προσφέροντας αντιαεροπορική κάλυψη, κατευθύνοντας φίλια αεροσκάφη και περισυλλέγοντας πιλότους που κατέπεσαν κυρίως λόγο έλλειψης καυσίμων.
Συνέχισε να καλύπτει τις επιχειρήσεις στις Μαριάνες λαμβάνοντας μέρος στον βομβαρδισμό της Iwo Jima (4 Ιουλίου) και της νήσου Γκουάμ (12 Ιουλίου).
Στις 4 Αυγούστου εντάχθηκε στη Δύναμη 58.1.
Στη συνέχεια το CHARRETTE πήρε μέρος στις επιχειρήσεις για την κατάληψη των Φιλιππίνων συνοδεύοντας τα αεροπλανοφόρα που κινήθηκαν πλησίον της Φορμόζας για την καταστροφή των ιαπωνικών αεροδρομίων.
Στις 13 Οκτωβρίου η Δύναμη 38.1 δέχθηκε επίθεση ιαπωνικών αεροσκαφών κατά την οποία επλήγησαν τα καταδρομικά CANBERRA και HOUSTON, θέτοντας τα εκτός μάχης για το υπόλοιπο του πολέμου.
Το «CHARRETTE» κατέρριψε δυο εχθρικά αεροσκάφη αλλά ένα τρίτο έχοντας πληγεί επιχείρησε να καταπέσει στο αντιτορπιλικό.
Ωστόσο το φλεγόμενο αεροσκάφος πέρασε ανάμεσα από τα φουγάρα του πλοίου καταρρίπτοντας την κεραία του ασύρματου και έπεσε στη θάλασσα σε απόσταση μόλις 20 μέτρων.
Το «CHARRETTE» αποσπάστηκε στην Δύναμη 30.3 που ανέλαβε την κάλυψη των δυο πληγέντων καταδρομικών κατά την επίπονη προσπάθεια ρυμούλκησης τους από δυο άλλα καταδρομικά.
Για την συμμετοχή του «CHARRETTE» στις επιτυχείς προσπάθειες διάσωσης των δυο πληγέντων καταδρομικών εντός εχθρικής περιοχής, ο πλωτάρχης Joyce παρασημοφορήθηκε με το «Ασημένιο Αστέρι».
Στις 24 Οκτωβρίου το αντιτορπιλικό επέστρεψε στην Δύναμη 38.1 συνοδεύοντας τα αεροπλανοφόρα που απονήωσαν τα αεροσκάφη τους για να πλήξουν μια ιαπωνική ναυτική μοίρα που κινείτο προς νότο.
Στην πραγματικότητα η ιαπωνική δύναμη αποτελούσε ένα δόλωμα προκειμένου να απομακρύνει τα αμερικανικά πολεμικά μακριά από την αποβατική δύναμη που βρισκόταν στα ανοιχτά του Samar, όπερ και συνέβη καθώς το σύνολο του Τρίτου Στόλου υπό τον Ναύαρχο Halsey κινήθηκε προς συνάντησης της.
Το αποτέλεσμα ήταν η καταστροφή τεσσάρων ιαπωνικών αεροπλανοφόρων κατά την Μάχη του Ακρωτηρίου Engano, που ουσιαστικά εκμηδένισε τις επιθετικές δυνατότητες των Ιαπώνων.
Το αντιτορπιλικό συμμετείχε στις επιχειρήσεις κατάληψης των Φιλιππίνων μέχρι το Φεβρουάριο του 1945 οπότε στάλθηκε για επισκευές στις ΗΠΑ.
Τον Ιούνιο επέστρεψε στον Ειρηνικό για να υποστηρίξει τις αποβατικές ενέργειες στο Βόρνεο, βομβαρδίζοντας εχθρικές θέσεις και εκτελώντας περιπολίες.
Η ΠΑΓΙΔΑ ΤΩΝ ΙΑΠΩΝΩΝ
Κατά τη διάρκεια μιας περιπολίας, τη νύχτα της 2ας Αυγούστου, το «CHARRETTE» και το «CONNER» (το μετέπειτα «ΑΣΠΙΣ») εντόπισαν ένα πλοίο που έπλεε στη Θάλασσα Banda της Ινδονησίας.
Το επόμενο πρωί διαπιστώθηκε πως ήταν το νοσοκομειακό «TACHIBANA MARU» (1.772 κ.ο.χ., ναυπήγησης 1934) και το «CHARRETT»E του σήμανε να σταματήσει.
Το σκάφος σταμάτησε και οι Ιάπωνες ξεκίνησαν να ρίχνουν αντικείμενα στη θάλασσα.
Λίγο αργότερα ένα άγημα από το «CHARRETΤΕ» επιβιβάστηκε στο νοσοκομειακό και πραγματοποίησε έρευνα.
Διαπιστώθηκε ότι οι περισσότεροι από τους φερόμενους ως ασθενείς ή τραυματίες ήταν στην πραγματικότητα υγιείς στρατιώτες.
Κατόπιν ανακαλύφθηκαν κιβώτια με σήμανση του Ερυθρού Σταυρού που ωστόσο περιείχαν οβίδες.
Κατόπιν τούτων το «TACHIBANA MARU» τέθηκε υπό κράτηση και υπό τη συνοδεία των δυο αντιτορπιλικών οδηγήθηκε στο Morotai των Μολούκων νήσων όπου οι Ιάπωνες αποβιβάστηκαν ως αιχμάλωτοι πολέμου.
Από το «νοσοκομειακό» εκφορτώθηκαν 30 τόνοι πυρομαχικών, 400 όπλα, 15 αυτόματα, 45 όλμοι και άλλος πολεμικός εξοπλισμός και κατασχέθηκε.
Το «CHARRETTE» στη συνέχεια έπλευσε στις Φιλιππίνες και στην ήδη κατεχόμενη Οκινάουα.
Μετά την ιαπωνική παράδοση συνέχισε να συνοδεύει μεταγωγικά πλοία από και προς την Κίνα, μέχρι τον Δεκέμβριο οπότε επέστρεψε στις ΗΠΑ.
Για τη δράση του στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο το «CHARRETTE» έλαβε 13 «πολεμικά αστέρια» από το Π.Ν. των ΗΠΑ, ένα για κάθε σημαντική επιχείρηση όπου συμμετείχε.
Από τα αμερικανικά αντιτορπιλικά που αργότερα περιήλθαν στο ελληνικό Π.Ν., μόνο στο «CHARRETTE» και στο μετέπειτα «ΛΟΓΧΗ» είχαν αποδοθεί τόσα αστέρια.
Τον Μάρτιο του 1946 το αντιτορπιλικό τέθηκε στην εφεδρεία στον Ναύσταθμο του San Diego και στις 15 Ιανουαρίου 1947 παροπλίστηκε. Παρέμεινε για δώδεκα χρόνια υπό την φροντίδα του προσωπικού του Ναυστάθμου, μέχρις ότου επιλέχθηκε να δοθεί στην Ελλάδα όπου ως «ΒΕΛΟΣ» έμελλε να γράψει νέες σελίδες ιστορίας.
Πληροφορίες
Άρης Μπιλάλης
https://www.militaire.gr/to-velos-ston-polemo-oi-agnostes-apostoles-toy-ston-eiriniko-okeano/
