Μια σειρά από σημεία καμπής περιμένουν τον κόσμο. Αυτή είναι η δική μας εκτίμηση για το τι μπορεί να συμβεί την επόμενη χρονιά.
Του Jamie Dettmer
Εικονογράφηση: Michael Waraksa για το POLITICO
2 Ιανουαρίου 2026, 04:00 CET
Πέρυσι, το POLITICO επέλεξε έναν αισιόδοξο τόνο για το μέλλον, παρουσιάζοντας ορισμένους —όχι εντελώς χωρίς ειρωνεία— λόγους αισιοδοξίας για το 2025. Κάποιες προβλέψεις αποδείχθηκαν εύστοχες, άλλες λιγότερο: ο Ντόναλντ Τραμπ κατάφερε πράγματι να βάλει τέλος (ίσως) στον πόλεμο στη Γάζα, όμως η ειρήνη στην Ουκρανία παραμένει πιο άπιαστη.
Σε αυτό το P28 ακολουθούμε διαφορετική προσέγγιση, δίνοντας αποδόσεις σε ορισμένα σενάρια για το 2026 — από την πολιτική επιβίωση τόσο του Βίκτορ Όρμπαν στην Ουγγαρία όσο και του Μπενιαμίν Νετανιάχου στο Ισραήλ, μέχρι τις πιθανότητες ενός χρηματοπιστωτικού κραχ και τους πιθανούς νικητές των ενδιάμεσων εκλογών στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Είναι διατεθειμένος ο συντάκτης να στοιχηματίσει τον ίδιο του τον μισθό σε κάποιο από τα παρακάτω σενάρια; Φυσικά και όχι! Το συνηθέστερο λάθος στον τζόγο είναι να αρχίσεις εξαρχής. Ρωτήστε απλώς τον Χάρι Κακαβά, έναν από τους εξυπνότερους μεσίτες ακινήτων της Αυστραλίας, που έκανε περιουσία πουλώντας ακίνητα στη Gold Coast, μόνο για να χάσει δεκάδες εκατομμύρια δολάρια στα τραπέζια του μπακαρά.
Αν όμως θέλετε να ποντάρετε, παρακαλώ — υπάρχουν άφθονοι διαδικτυακοί ιστότοποι στοιχημάτων πρόθυμοι να πάρουν τα χρήματά σας.
Μια προειδοποίηση, ωστόσο: η πολιτική σε αυτή τη χαοτική εποχή είναι ακόμη λιγότερο προβλέψιμη από τον αθλητισμό. Και ακόμη περισσότερο με τον διαχρονικά απρόβλεπτο Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο. Ύστερα από μια θυελλώδη χρονιά στην αρχή της δεύτερης θητείας του, έτσι βλέπουμε να εξελίσσονται τα πράγματα παγκοσμίως το 2026.
Ο Τραμπ καταφέρνει να τερματίσει τον πόλεμο στην Ουκρανία
Παρά τη ρητορική περί δυτικών κυρώσεων που θα κατέρρεαν τη ρωσική οικονομία και θα έφερναν το Κρεμλίνο «στα γόνατα», ο Βλαντίμιρ Πούτιν δείχνει ατάραχος. Ανεξαρτήτως της σφαγής στα μέτωπα ή των Ρώσων που σχηματίζουν ουρές για καύσιμα λόγω ουκρανικών επιδρομών με drones σε διυλιστήρια, παραμένει προσηλωμένος στην επιβολή των μαξιμαλιστικών του απαιτήσεων.
Την ίδια στιγμή, υπάρχουν εσωτερικά πολιτικά όρια στο τι μπορεί να αποδεχθεί ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι χωρίς να προκαλέσει δημόσια αντίδραση.
Παρόλα αυτά, ο Τραμπ συχνά δείχνει περισσότερο διατεθειμένος να πιστέψει ότι μια συμφωνία είναι εφικτή. Μετά τη σύνοδο κορυφής στην Αλάσκα με τον Πούτιν, ακούστηκε σε ανοιχτό μικρόφωνο να λέει στον Εμανουέλ Μακρόν ότι πιστεύει πως ο Πούτιν πραγματικά θέλει «να κλείσει μια συμφωνία μαζί μου». «Νομίζω ότι θέλει να κάνει μια συμφωνία μαζί μου. Το καταλαβαίνεις αυτό; Όσο τρελό κι αν ακούγεται», πρόσθεσε.
Φυσικά, η αδιαλλαξία του Ρώσου ηγέτη έχει αφήσει τον Τραμπ απογοητευμένο και κατά διαστήματα να αναρωτιέται αν τον χειραγωγούν — κάτι που, σύμφωνα με πληροφορίες, πιστεύει και η Μελάνια Τραμπ ότι κάνει ο Πούτιν.
Ο Ρώσος πρόεδρος είναι δεξιοτέχνης στο να κρατά τον Τραμπ «στον αέρα» — και το τάιμινγκ του είναι άψογο όταν απευθύνεται στον Αμερικανό ομόλογό του. Χαρακτηριστικό παράδειγμα: η δίωρη τηλεφωνική συνομιλία τον περασμένο μήνα, κατά την οποία άφησε να αιωρείται η προοπτική μιας συνόδου κορυφής, ακριβώς τη στιγμή που ο Τραμπ υπαινισσόταν ότι ίσως δώσει στην Ουκρανία πυραύλους κρουζ Tomahawk.
Κατά μία άποψη, η παράταση του πολέμου είναι χρήσιμη για τον Πούτιν. Έχει το πλεονέκτημα ότι επιβαρύνει περαιτέρω τα ήδη πιεσμένα οικονομικά των ευρωπαϊκών χωρών (βλ. παρακάτω) και ενέχει τον κίνδυνο ρήγματος στη διατλαντική συμμαχία. Ένας αποσπασμένος Δυτικός κόσμος διευκολύνει επίσης τον σύμμαχο του Πούτιν, Σι Τζινπίνγκ, καθώς υπολογίζει αν —και πότε— θα κινηθεί εναντίον της Ταϊβάν.
Και το καθεστώς του Πούτιν θα μπορούσε να τεθεί σε κίνδυνο αν έδινε απότομα τέλος στη σύγκρουση. Μια ταχεία έξοδος από την πολεμική οικονομία θα πυροδοτούσε πιθανότατα επικίνδυνες κοινωνικοπολιτικές συγκρούσεις, σύμφωνα με την Έλα Πανεγιάχ, κοινωνιολόγο στο think tank New Eurasian Strategies Centre. Όπως σημειώνει, κάτι τέτοιο θα προκαλούσε «σκληρό και ανελέητο ανταγωνισμό για πόρους που διαρκώς συρρικνώνονται».
Με δεδομένη τη σοβαρή έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού στην Ουκρανία —οι ουκρανικές μονάδες μπορούν να αναπτύξουν μόλις περίπου δώδεκα στρατιώτες ανά χιλιόμετρο μετώπου— υπάρχει πάντοτε το ενδεχόμενο μιας διάρρηξης της γραμμής άμυνας. Με λίγα λόγια, ο Πούτιν ενδέχεται να υπολογίζει ότι έχει περισσότερα να κερδίσει επιμένοντας: περισσότερα εδάφη, δυτικές εγγυήσεις ασφαλείας τόσο αποδυναμωμένες ώστε να είναι πρακτικά άνευ αξίας, και ένα ανώτατο όριο στο μέγεθος του μεταπολεμικού ουκρανικού στρατού. Αυτό θα έθετε ιδανικά τις βάσεις για μια μελλοντική επανέναρξη ρωσικών αναθεωρητικών εχθροπραξιών.
Το αντεπιχείρημα; Η ρωσική οικονομία δοκιμάζεται από τα υψηλά επιτόκια, τις ελλείψεις εργατικού δυναμικού και το εκτοξευόμενο κόστος δανεισμού του κράτους. Υπάρχει έντονη ανησυχία για τα «κόκκινα» δάνεια που βαραίνουν τις ρωσικές τράπεζες. Το σημερινό καθεστώς πραγμάτων ενδέχεται να μην είναι βιώσιμο επ’ αόριστον. Αντίστοιχα, όμως, και η Ουκρανία θα μπορούσε να βρεθεί στα όρια αυτόν τον χειμώνα, με τη Ρωσία να πλήττει αδιάκοπα την ενεργειακή της υποδομή και τους Ευρωπαίους να αδυνατούν να χρηματοδοτήσουν επαρκώς το Κίεβο.
Το 2026 είναι η χρονιά που η αγορά ομολόγων λέει «φτάνει πια»
Ο γκουρού των προεκλογικών εκστρατειών του Μπιλ Κλίντον, Τζέιμς Κάρβιλ, είχε κάποτε πει ότι θα ήταν διασκεδαστικό να μετενσαρκωθεί κανείς ως… αγορά ομολόγων. «Μπορείς να τρομοκρατήσεις τους πάντες», είχε σχολιάσει.
Ακόμη και ο Τραμπ φαίνεται να αντιλαμβάνεται ότι υπολείπεται σε ισχύ απέναντι στους πραγματικούς «άρχοντες του σύμπαντος» — τους τιμωρούς της αγοράς ομολόγων, τα αφεντικά των hedge funds και των συνταξιοδοτικών ταμείων, καθώς και τους μεγάλους χρηματοοικονομικούς παράγοντες. Την άνοιξη αναγκάστηκε να παγώσει τη ναυαρχίδα της πολιτικής του, τους «αμοιβαίους δασμούς», όταν η αγορά ομολόγων αντέδρασε αρνητικά.
Η εντυπωσιακή συλλογική ισχύς των παγκόσμιων επενδυτικών κολοσσών και των traders φάνηκε ξεκάθαρα πριν από τρία χρόνια, όταν αντέδρασαν δυσμενώς στον κακοχρονισμένο και κακοσχεδιασμένο «μίνι προϋπολογισμό» με φοροελαφρύνσεις της Βρετανίδας Λιζ Τρας. Η πρωθυπουργική της θητεία υπήρξε η συντομότερη στη βρετανική ιστορία: οι μόλις 49 ημέρες της στο αξίωμα κατέρριψαν το προηγούμενο ρεκόρ του Τζορτζ Κάνινγκ, ο οποίος υπηρέτησε 119 ημέρες το 1827 — με τη διαφορά ότι εκείνος είχε το «ελαφρυντικό» πως πέθανε εν ώρα καθήκοντος.
Πόσοι ακόμη δυτικοί κυβερνητικοί ηγέτες άραγε θα οδηγηθούν στην έξοδο την επόμενη χρονιά από την αγορά ομολόγων, καθώς αποτυγχάνουν να περιορίσουν τα διογκούμενα δημοσιονομικά ελλείμματα;
Η δεινή κατάσταση των δημόσιων οικονομικών — από την Ιαπωνία έως τη Βρετανία και τις Ηνωμένες Πολιτείες — διατήρησε φέτος το κόστος μακροπρόθεσμου δανεισμού κοντά σε υψηλά πολλών ετών. Οι δημοσιονομικές προκλήσεις που απορρέουν από τα υψηλά επίπεδα κρατικού δανεισμού, τη χαμηλή ανάπτυξη και τη νωθρή παραγωγικότητα εντείνονται συνεχώς. Και η προσπάθεια να διατηρηθούν καθησυχασμένες οι αγορές ομολόγων θα είναι ανηφορική.
Η ζήτηση για κρατικά ομόλογα παγκοσμίως έχει υποχωρήσει, καθώς οι θεσμικοί επενδυτές αποθαρρύνονται από τις προοπτικές ορισμένων μεγάλων κρατών να διατηρήσουν τα δημόσια οικονομικά τους σε βιώσιμη τροχιά, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών. «Οι οικονομικές μεταρρυθμίσεις που απαιτούνται για να καλυφθεί πραγματικά το αυξανόμενο χρέος απουσιάζουν, και η κεφαλαιαγορά το βλέπει αυτό», δήλωσε τον Σεπτέμβριο ο διευθύνων σύμβουλος της Deutsche Bank, Κρίστιαν Ζέβινγκ.
Με το δημόσιο χρέος της να εκτινάσσεται, η Γαλλία υπήρξε το «καναρίνι στο ανθρακωρυχείο», με μια διαδοχή πρωθυπουργών διορισμένων από τον Εμανουέλ Μακρόν να αδυνατούν να εξασφαλίσουν κοινοβουλευτική —ή λαϊκή— στήριξη για ουσιαστική μείωση του χρέους. Η Βρετανία ακολουθεί κατά πόδας. Η χρηματοπιστωτική κρίση και η πολιτική κρίση συμβαδίζουν, αλληλοενισχύονται και αλληλοτροφοδοτούνται. Για εκλογικούς λόγους, οι κυβερνήσεις διστάζουν εξίσου να αυξήσουν φόρους ή να περικόψουν δαπάνες, όμως κάτι θα πρέπει τελικά να υποχωρήσει.
Ο Νετανιάχου επιβιώνει ξανά
Δεν τον αποκαλούν «τον Μάγο» τυχαία. Όταν όλα έμοιαζαν χαμένα στη μακρά πολιτική διαδρομή του Μπενιαμίν Νετανιάχου, εκείνος επέστρεφε — συχνά απροσδόκητα. «Ένας εμμονικός, αμείλικτος μαχητής, για τον οποίο η αποτυχία δεν αποτελεί θεμιτή επιλογή», σημείωσε ένας από τους βιογράφους του, ο Μπεν Κάσπιτ.
Ο Ισραηλινός ηγέτης απέκτησε για πρώτη φορά το προσωνύμιο «Μπίμπι ο Μάγος» τη δεκαετία του 1990, αφού νίκησε τον Σιμόν Πέρες σε εκλογές που διεξήχθησαν λίγους μήνες μετά τη δολοφονία του τότε πρωθυπουργού Γιτζάκ Ράμπιν. Αργότερα, λίγοι πίστευαν ότι θα μπορούσε να κερδίσει το 2015, εν μέσω συζητήσεων για ποινικές έρευνες και κατηγορίες για κατάχρηση εμπιστοσύνης και δωροδοκίες. Κι όμως, ο Μπίμπι έβγαλε ακόμη έναν λαγό από το καπέλο του και εξασφάλισε την επανεκλογή του, προσεγγίζοντας την ισραηλινή ακροδεξιά και τους θρησκευτικούς εθνικιστές — τακτική που επανέλαβε το 2019 για να επανέλθει στην εξουσία.
Οι «νεκρολόγοι» της πολιτικής έσπευσαν να τον κηρύξουν τελειωμένο πριν από δύο χρόνια, μετά τη σφαγή που εξαπέλυσε η Χαμάς στα κιμπούτζ του νότιου Ισραήλ. Η κυβέρνησή του κατηγορήθηκε ευρέως για μια καταστροφική αποτυχία να αποτρέψει την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου, η οποία θεωρήθηκε το χειρότερο κενό ασφαλείας από τον πόλεμο του Γιομ Κιπούρ το 1973, που έβαλε τέλος στην καριέρα της θρυλικής Γκόλντα Μέιρ.
Οι βουλευτικές εκλογές πρέπει να διεξαχθούν έως τον Οκτώβριο του επόμενου έτους. Τα «έξυπνα χρήματα» ποντάρουν σε πρόωρη προσφυγή στις κάλπες — πιθανότατα την προτιμώμενη επιλογή του Νετανιάχου. Και παρά την 7η Οκτωβρίου και τις νομικές του περιπέτειες, έχει βελτιώσει σταδιακά τη πολιτική του θέση. Τα εξαιρετικά χαμηλά ποσοστά του κυβερνώντος Λικούντ άρχισαν να ανακάμπτουν μετά τη στρατιωτική εκστρατεία κατά της Χεζμπολάχ στον Λίβανο και συνέχισαν να ανεβαίνουν μετά τον «εξευτελισμό» του Ιράν.
Και ο Τραμπ ενδέχεται να έκανε στον Μπίμπι μια μεγάλη χάρη, πιέζοντάς τον να αποδεχθεί το σχέδιο ειρήνης για τη Γάζα και να συμφωνήσει σε κατάπαυση του πυρός. Ο Νετανιάχου μπόρεσε να χρησιμοποιήσει τον Τραμπ ως άλλοθι για τη διακοπή της στρατιωτικής εκστρατείας στη Γάζα, γεγονός που του επέτρεψε να παρακάμψει τους θρησκευτικούς εθνικιστές και τους εταίρους της άκρας δεξιάς στον θορυβώδη συνασπισμό του, οι οποίοι ήθελαν τη συνέχιση του πολέμου.
Οι πολιτικοί του αντίπαλοι αντλούν παρηγοριά από το γεγονός ότι το Λικούντ φαίνεται να υπολείπεται των 35 εδρών που είχε εξασφαλίσει στις τελευταίες εκλογές. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι ο δεξιός συνασπισμός του θα δυσκολευτεί να συγκεντρώσει τις 61 έδρες στο 120μελές Κνεσέτ. Όμως το ίδιο ισχύει και για το αντιπολιτευόμενο μπλοκ. Παράλληλα, δημοσκόπηση του περασμένου μήνα για το Zman Yisrael, ιστότοπο εβραϊκής γλώσσας, έδειξε ότι ο Μπίμπι απολάμβανε αυξημένη στήριξη μετά τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός και απελευθέρωσης ομήρων. Το Λικούντ φαίνεται να οδεύει προς το να αναδειχθεί εκ νέου το μεγαλύτερο κόμμα στο Κνεσέτ.
Η καλύτερη ελπίδα για τους αντιπάλους του Νετανιάχου είναι να ενωθούν και να προσφέρουν στους Ισραηλινούς μια απλή επιλογή. Αυτή είναι η στρατηγική που ακολουθεί ο πρώην πρωθυπουργός Ναφτάλι Μπένετ: προσεγγίζει τον Γκάντι Άιζενκοτ, πρώην αρχηγό των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων, με στόχο να διαμορφώσει τις εκλογές ως μια ευθεία αναμέτρηση ανάμεσα στον ίδιο και τον Μπίμπι. Έχει άραγε ο Νετανιάχου κι άλλο χαρτί στο μανίκι του;
Ο «Viktator» της Ουγγαρίας κερδίζει ξανά τις εκλογές
Ποιος θα στοιχημάτιζε εναντίον του Βίκτορ Όρμπαν να οδηγήσει το εθνικοσυντηρητικό κόμμα του, το Fidesz, σε ακόμη μία κοινοβουλευτική νίκη;
Ο «Viktator» —λογοπαίγνιο που συνδυάζει το μικρό του όνομα με την ουγγρική λέξη για τον δικτάτορα— έχει επικρατήσει στις τρεις τελευταίες εκλογικές αναμετρήσεις. Ως μαύρο πρόβατο για τους Ευρωπαίους κεντρώους και την Αριστερά, αυτοί θα είναι αποφασισμένοι να τον δουν να σκοντάφτει αυτή τη φορά, όταν οι Ούγγροι προσέλθουν στις κάλπες τον Απρίλιο, επιθυμώντας να απαλλαγούν από την παρελκυστική του στάση εντός της ΕΕ.
«Οι εκλογές δεν πρόκειται να είναι ερμητικά απομονωμένες από την υπόλοιπη Ευρώπη», λέει με ένα μειδίαμα ο Φρανκ Φουρέντι, επικεφαλής του παραρτήματος Βρυξελλών του κολεγίου Mathias Corvinus Collegium, που υποστηρίζεται από την ουγγρική κυβέρνηση. Ο Φουρέντι προβλέπει ότι η Ουγγαρία θα μετατραπεί σε πεδίο μιας τεράστιας ιδεολογικής σύγκρουσης, πολώνοντας ακόμη περισσότερο μια ήδη βαθιά διχασμένη χώρα.
Ο Τραμπ, οι influencers του MAGA και οι σύμμαχοι του Όρμπαν στην ομάδα Patriots for Europe θα είναι εξίσου αποφασισμένοι να τον δουν να παραμένει πρωθυπουργός. Ήδη αντλούν αισιοδοξία, λέει ο Φουρέντι, από το αποτέλεσμα των κοινοβουλευτικών εκλογών της Τσεχίας τον Οκτώβριο, όπου το δεξιό λαϊκιστικό κόμμα ANO του Αντρέι Μπάμπις πέτυχε μεγάλη νίκη. Πηγή αυτοπεποίθησης αποτελεί επίσης η φετινή νίκη εθνικοσυντηρητικού υποψηφίου στις προεδρικές εκλογές της Πολωνίας. Ωστόσο, ακόμη και οι πιο πιστοί στον Όρμπαν δεν αμφιβάλλουν ότι πρόκειται για τη δυσκολότερη εκλογική αναμέτρηση που έχει αντιμετωπίσει τα τελευταία 15 χρόνια, με το πλεονέκτημα της εξουσίας να λειτουργεί πλέον ως μειονέκτημα.
Και η προεκλογική εκστρατεία έχει ήδη ξεκινήσει. Ο Πέτερ Μάγιαρ, ευρωβουλευτής και πρώην στέλεχος του Fidesz, είναι ο βασικός αντίπαλος του Όρμπαν και φιλοδοξεί να κεφαλαιοποιήσει τη γενικευμένη λαϊκή δυσαρέσκεια για τον πληθωρισμό-ρεκόρ, τα οικονομικά προβλήματα και μια σειρά πολιτικών σκανδάλων. Θα ελπίζει ότι θα εκδηλωθεί κόπωση από την πολυετή παρουσία του Όρμπαν. Το φιλοδυτικό και κεντροδεξιό κόμμα του, το Tisza, βρίσκεται στήθος με στήθος με το Fidesz σε πολλές δημοσκοπήσεις, αν και ορισμένοι ανεξάρτητοι δημοσκόποι εκτιμούν ότι ο Μάγιαρ προηγείται.
Ωστόσο, ένας στους τέσσερις Ούγγρους παραμένει αναποφάσιστος. «Λίγη πονηριά και πολλή προεκλογική εκστρατεία» θα μπορούσαν να αλλάξουν τις ισορροπίες, σύμφωνα με τον πολιτικό αναλυτή Πέτερ Κρέκο του think tank Political Capital με έδρα τη Βουδαπέστη. «Το προβάδισμα του Tisza δεν είναι αμετάβλητο».
Ο Όρμπαν παρουσιάζει τον Μάγιαρ ως μαριονέτα της ΕΕ και ακόμη ως ουκρανό πράκτορα επιρροής που θέλει να σύρει την Ουγγαρία σε πόλεμο. Θα ελπίζει ότι τα λαϊκιστικά, αντιευρωπαϊκά αφηγήματά του, ενισχυμένα από μέσα ενημέρωσης που ελέγχονται από φίλους του, θα μετατοπίσουν το επίκεντρο των εκλογών προς τους «πολιτισμικούς πολέμους». Και ίσως —ξανά— να πετύχει.
Ξεσπά κρίση στη σκιώδη τραπεζική
Και μια ανησυχητική σκέψη για την ανεξέλεγκτη αγορά ιδιωτικής πίστωσης και τις λεγόμενες «σκιώδεις τράπεζες». Ο συνήθως μετρημένος διοικητής της Τράπεζας της Αγγλίας, Άντριου Μπέιλι, έχει ήδη σημάνει συναγερμό.
Τον Οκτώβριο προειδοποίησε για παραλληλισμούς με τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, η οποία πυροδοτήθηκε από τη φούσκα της αγοράς κατοικίας στις Ηνωμένες Πολιτείες, τροφοδοτούμενη από εύκολη πίστωση και την έκδοση επισφαλών στεγαστικών δανείων υψηλού κινδύνου, τα οποία στη συνέχεια «πακεταρίστηκαν» σε αδιαφανή χρηματοπιστωτικά προϊόντα, διαχέοντας τον κίνδυνο σε ολόκληρο το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Ο κίνδυνος μετατράπηκε σε μετάδοση.
Θα βρεθεί άραγε και πάλι το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα στα γόνατα; Οι αγορές ιδιωτικής πίστωσης έχουν εξελιχθεί σε βασική πηγή χρηματοδότησης για τις επιχειρήσεις. Αυτό οφείλεται εν μέρει στο ότι οι παραδοσιακές τράπεζες δεν ανέκτησαν ποτέ την όρεξή τους για πιο ριψοκίνδυνο δανεισμό μετά την κρίση του 2008, ενώ παράλληλα περιορίστηκαν και από την αυστηρότερη ρυθμιστική εποπτεία.
Τα hedge funds και τα funds ιδιωτικών συμμετοχών που συνθέτουν τον τομέα της σκιώδους τραπεζικής αντιστοιχούν πλέον σε λίγο λιγότερο από το μισό των παγκόσμιων χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων, συνολικής αξίας περίπου 250 τρισ. δολαρίων, σύμφωνα με το Αμερικανικό Συμβούλιο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας.
Τα καλά νέα είναι ότι, σε αντίθεση με τις παραδοσιακές και επενδυτικές τράπεζες, δεν χρησιμοποιούν καταθέσεις καταναλωτών για να επενδύουν σε μακροπρόθεσμα, μη ρευστοποιήσιμα περιουσιακά στοιχεία· αντλούν και δανείζονται κεφάλαια από επενδυτές, οι οποίοι σε μεγάλο βαθμό αποδέχονται ότι τα χρήματά τους θα παραμείνουν δεσμευμένα για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Αυτό μειώνει τους βραχυπρόθεσμους κινδύνους για τις σκιώδεις τράπεζες — άρα, θεωρητικά, δεν θα έπρεπε να υπάρξουν μαζικές «εφόδοι» ανάληψης κεφαλαίων, όπως εκείνες που οδήγησαν, για παράδειγμα, στην κατάρρευση της Lehman Brothers το 2008.
Αυτό όμως ισχύει στη θεωρία. Αν η αγορά ιδιωτικής πίστωσης κλονιστεί, είναι βέβαιο ότι θα υπάρξουν επιπτώσεις και σε άλλα τμήματα του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος. Και κυβερνήσεις με άδεια ταμεία δεν θα βρίσκονται σε θέση να οργανώσουν μια διάσωση όπως το 2008, ιδίως σε μια περίοδο ακόμη εντονότερης λαϊκιστικής εξέγερσης. Επιπλέον, οι σκιώδεις τράπεζες έχουν ποντάρει βαριά στην τεχνητή νοημοσύνη — και η άνθηση της AI ενδέχεται να αποτελεί μια φούσκα έτοιμη να σκάσει. Ίσως να πλησιάζει η ώρα να αναζητηθεί καταφύγιο.
Δημοκρατικοί εναντίον Ρεπουμπλικανών
Θα είναι εξαιρετικά δύσκολο για τους Ρεπουμπλικανούς να διατηρήσουν τον έλεγχο της Βουλής των Αντιπροσώπων.
Το κόμμα του εν ενεργεία προέδρου σχεδόν πάντα χάνει τον έλεγχο της Βουλής στις ενδιάμεσες εκλογές — μόνο δύο φορές από το 1938 δεν συνέβη αυτό. «Και οι δύο εξαιρέσεις αντανακλούσαν ασυνήθιστες συνθήκες», σύμφωνα με τον Ουίλιαμ Α. Γκάλστον του Brookings Institution, ενός κεντρώου think tank.
Το 2002, οι Ρεπουμπλικανοί του προέδρου Τζορτζ Ου. Μπους «σερφάρισαν» στο κύμα συσπείρωσης γύρω από τη σημαία μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου· και το 1998, οι Δημοκρατικοί του Μπιλ Κλίντον ωφελήθηκαν από τη βαθιά αντιδημοφιλή προσπάθεια των Ρεπουμπλικανών να τον παραπέμψουν.
Το έργο των Δημοκρατικών την επόμενη χρονιά περιπλέκεται περαιτέρω από ένα αμφιλεγόμενο σχέδιο ανακατανομής εκλογικών περιφερειών που προώθησε ο Τραμπ στο Τέξας και σε άλλες πολιτείες, το οποίο αναμένεται να χαρίσει επιπλέον έδρες στους Ρεπουμπλικανούς — αν και μέρος αυτού θα αντισταθμιστεί από αντίστοιχες κινήσεις των Δημοκρατικών στην Καλιφόρνια. Παρ’ όλα αυτά, με τους Ρεπουμπλικανούς να διαθέτουν μόνο μια οριακή πλειοψηφία στη Βουλή, οι Δημοκρατικοί είναι το φαβορί για να ανακτήσουν τον έλεγχο, ιδίως αν η καθαρή δημοφιλία του Τραμπ παραμείνει αρνητική. Σε ενθαρρυντικό σημάδι για το κόμμα, οι Δημοκρατικοί σημείωσαν μεγάλες νίκες στις εκλογές κυβερνητών στο Νιου Τζέρσεϊ και τη Βιρτζίνια τον Νοέμβριο.
Η Γερουσία είναι διαφορετική υπόθεση. Το GOP διαθέτει σήμερα πλειοψηφία έξι εδρών και αγωνίζεται σε πολύ ασφαλέστερο έδαφος. Αν και θα υπερασπιστεί 22 έδρες την επόμενη χρονιά έναντι 13 των Δημοκρατικών, οι περισσότεροι εν ενεργεία γερουσιαστές του θεωρούνται ασφαλείς. Μόνο ένας Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής κατεβαίνει σε πολιτεία που ψήφισε την Καμάλα Χάρις στις περσινές προεδρικές εκλογές. Αντίθετα, δύο εν ενεργεία Δημοκρατικοί γερουσιαστές θα αναμετρηθούν σε πολιτείες που κέρδισε ο Τραμπ πέρυσι.
Συνολικά, οι Ρεπουμπλικανοί στη Γερουσία φαίνεται να βρίσκονται σε πολύ ισχυρότερη θέση από τους ομοϊδεάτες τους στη Βουλή. Για να κερδίσουν οι Δημοκρατικοί τη Γερουσία θα απαιτούνταν ένα τεράστιο κύμα αντι-τραμπικής οργής που θα σάρωνε ακόμη και μερικές από τις πιο συντηρητικές πολιτείες της χώρας. Είναι απίθανο — αλλά έχουν συμβεί και πιο παράξενα πράγματα.
Οι Δημοκρατικοί καταλαμβάνουν τη Βουλή: αποδόσεις 2/1
Οι Ρεπουμπλικανοί διατηρούν τη Γερουσία: αποδόσεις 2/1
