Καθυστέρηση του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, ρήξη με ΗΠΑ, ρίσκο κλιμάκωσης – Τι σημαίνει για τη Μέση Ανατολή και την παγκόσμια σταθερότητα
Εισαγωγή Η πρόσφατη αιφνιδιαστική επίθεση του Ισραήλ κατά στρατιωτικών και πυρηνικών εγκαταστάσεων στο Ιράν (επιχείρηση “Rising Lion”) δεν είναι απλώς μια επιχείρηση τακτικής σημασίας. Πρόκειται για την πιο φιλόδοξη και επικίνδυνη εφαρμογή του Δόγματος Μπέγκιν εδώ και δεκαετίες, που στοχεύει στην καθυστέρηση –ή ακόμη και στην ανατροπή– του ιρανικού πυρηνικού σχεδίου. Οι επιπτώσεις της όμως είναι πολύ ευρύτερες: γεωπολιτική αποσταθεροποίηση, επαναχάραξη των ρόλων ΗΠΑ–Ισραήλ και κίνδυνος σύγκρουσης με τις δυνάμεις του Άξονα Αντίστασης.
Καταστροφή κρίσιμων ικανοτήτων Σύμφωνα με την ανάλυση της Rachel Whitlark, η επίθεση είχε τρεις στόχους: την πυρηνική υποδομή (Natanz, Fordow, επιστήμονες), τα μέσα ανταπόδοσης (πυραύλους, drones, IRGC) και –ενδεχομένως– την ίδια τη δομή του καθεστώτος. Με την εξόντωση ηγετικών φυσιογνωμιών όπως του Χοσεΐν Σαλαμί και του Γκολάμ Αλί Ρασίντ, το Ισραήλ πέτυχε ένα πρώτο επίπεδο επιχειρησιακής επιτυχίας.
Η Χούθι μεταβλητή Ωστόσο, η Emily Milliken προειδοποιεί: η επίθεση αυτή απειλεί να αναβιώσει το μέτωπο της Υεμένης. Οι Χούθι, ενισχυμένοι μετά την αδυναμία της Χαμάς και της Χεζμπολάχ, μπορεί να καταγγείλουν την κατάπαυση πυρός με τις ΗΠΑ, ερμηνεύοντας την ισραηλινή ενέργεια ως κοινή με την Ουάσιγκτον. Μια τέτοια εξέλιξη θα έθετε σε δοκιμασία την περιφερειακή ειρήνη και τα αμερικανικά συμφέροντα στον Κόλπο.
Το διπλωματικό κόστος Όπως σημειώνει ο Joze Pelayo, οι πρωτεύουσες του Κόλπου –Ριάντ, Άμπου Ντάμπι, Ντόχα– βρίσκονται σε δύσκολη θέση. Δεν θέλουν να πάρουν θέση μεταξύ Ιράν και Ισραήλ, καθώς επενδύουν στην περιφερειακή σταθερότητα.
Το Δόγμα Μπέγκιν υπό πίεση Ο Yaseen Rashed επισημαίνει ότι το Ισραήλ ενεργοποιεί για τρίτη φορά το δόγμα Μπέγκιν (Ιράκ 1981, Συρία 2007, Ιράν 2025), αυτή τη φορά όμως χωρίς την υποστήριξη των ΗΠΑ και με πολύ πιο επικίνδυνο αντίπαλο. Οι συνομιλίες στη Μουσκάτ για τα πυρηνικά μοιάζουν πλέον καταδικασμένες, και το Ιράν είναι πιθανό να απαντήσει άμεσα ή μέσω αντιπροσώπων.
Τι σημαίνει πραγματικά “επιτυχία”; Το Ισραήλ πιθανότατα καθυστέρησε την ιρανική πορεία προς την απόκτηση πυρηνικών. Όμως:
- Έθεσε σε κίνδυνο τη διπλωματική πρωτοβουλία στον Κόλπο,
- Καθυστέρησε το πρόγραμμα αλλά δεν το εξάλειψε
- Απειλεί με διάχυση της κρίσης (Υεμένη, Συρία, Λίβανος),
- Προκαλεί ρήγμα στις σχέσεις με ΗΠΑ,
- Δεν έχει σχέδιο για την “επόμενη μέρα” στο Ιράν ή στη Γάζα.
Συμπέρασμα Η επιχείρηση “Rising Lion” αποτελεί στρατιωτικό και διπλωματικό στοίχημα υψηλού ρίσκου. Αν και μπορεί να καθυστερήσει την ιρανική απειλή, ενδέχεται να αποσταθεροποιήσει συνολικά τη Μέση Ανατολή, ενισχύοντας ταυτόχρονα τις φιλοϊρανικές δυνάμεις και δυσχεραίνοντας τη διεθνή διαμεσολάβηση. Ο ρόλος της Ουάσιγκτον, της Ευρώπης και των χωρών του Κόλπου είναι κρίσιμος για να αποφευχθεί μια περιφερειακή ανάφλεξη χωρίς σαφή νικητή.
ΥΓ: Στην οπαδοποιημένη ελληνική κοινωνία ένα τραγικό γεγονός όπως ο πόλεμος και οι επιπτώσεις του προσλαμβάνεται ως ποδοσφαιρικός αγώνας. Ο φανατισμός και η έλλειψη επαγγελματισμού των δημοσιογράφων είναι προκλητικά εμφανής αλλά αυτό πλέον δεν απασχολεί κανέναν. Στην χώρα της φαιδράς πορτοκαλέας η υπαλληλική δημοσιογραφία είναι προτέρημα.
Εύλογη η καταδίκη της συμπεριφοράς του Ισραήλ από τον αρθρογράφο, ενός κράτους-τρομοκράτη με την πραγματική έννοια του όρου. Από κεί και πέρα νομίζω όμως, με κάθε σεβασμό στον σοβαρό και πάντοτε οξυδερκή στις αναλύσεις του κύριο Σαββίδη, ότι και εκείνος έχει επηρεαστεί από την αρνητική θεώρηση που έχει το καθεστώς του Ιράν στη Δύση (ως δήθεν μή δημοκρατικό). Δημοκρατία για τη δύση είναι όλα τα κράτη να υιοθετούν τα πολιτιστικά, (ορισμένα απ΄αυτά ο Θεός να τα κάνει) πρότυπα των ΗΠΑ και κυρίως να μήν ασκούν ανεξάρτητη εξωτερική πολιτική. Επειδή το Ιράν δέν τους κάνει αυτό το χατίρι, έχουν βαλθεί από το 1979 που εγκαθιδρύθηκε η ισλαμική δημοκρατία στη χώρα να ρίξουν το καθεστώς αυτό. Βλέπετε ήταν μεγάλο σόκ από το Ιράν του Σάχη μακρύ χέρι των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή να βρεθούν οι Αμερικανοί σε ελάχιστο χρόνο απέναντι σε μιά άλλη χώρα. Γι αυτό και ώθησαν τον Χουσείν από το δεύτερο κιόλας χρόνο της επανάστασης να εισβάλει στο Ιράν και τόσες άλλες προσπάθειες που μέχρι στιγμής απέβησαν μάταιες. Μήν ξεχνάμε ότι στη συλλογική μνήμη του Ιρανικού λαού δέν έχει σβήσει το ποιά ήταν η χώρα του επί Σάχη. Και κάτι άλλο για όσους από εμάς τους παλαιότερους παρακολουθήσαμε στην τηλεόραση τα γεγονότα του 1979. Σπάνια επανάσταση του 20ου αιώνα είχε τον καθολικό παλαικό χαρακτήρα που είχε η ισλαμική επανάσταση του 1979. ( Αυτό για να μήν μπερδεύονται κάποιοι στη χώρα μας ότι επανάσταση είναι τα “αναρχικά” γκρουπούσκουλα που καταστρέφουν τις πόλεις ή κάποιες ρόζ-πορτοκαλί ή δέν ξέρω τί άλλο χρώμα “επαναστάσεις” που λάνσαραν οι ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή-Ουκρανία.)