THE  AΜERICANS IN THESSALONIKI (+Ελληνικά)

By Pantelis Savvidis

Prompted by a New York Times article, the usual rumors about the U.S. Consulate in Thessaloniki have resurfaced.

In today’s geopolitical reality, maintaining the U.S. Consulate in Thessaloniki is not a secondary diplomatic choice; it is a strategic political necessity. Northern Greece, the Balkans, and the Eastern Mediterranean are at the center of critical developments: armed conflicts, energy realignments, political instability, and assertive repositioning by regional powers. Within this environment, Thessaloniki stands as one of the most valuable hubs of American presence in the region.

The U.S. Consulate, with a history dating back to the 19th century, is far more than an administrative unit. It is a pillar of strategic coordination, a tool of cultural and political diplomacy, and a vital communication channel between Washington and Southern Europe. Its existence ensures the practical implementation of the U.S.–Greece alliance and enables real-time crisis management in the broader region.

Thessaloniki is the West’s “eye” in the Balkans. Russia’s revisionist policy, ethnic tensions in Kosovo and Bosnia, Turkey’s influence in Albania and North Macedonia, and instability along Ukraine’s western borders all highlight the need for constant American diplomatic vigilance in the region.

The Thessaloniki Consulate enables direct diplomatic presence and real-time monitoring in countries with fragile political systems and persistent tensions. Its absence would create a geopolitical vacuum that rival powers would quickly exploit.

Northern Greece already functions as a logistics hub for NATO operations in Eastern Europe and the Balkans. Thessaloniki hosts the NATO Rapid Deployable Corps Greece (NRDC-GR), one of the Alliance’s key command centers. Simultaneously, cooperation with Larissa (MQ-9 drone operations), Alexandroupoli (a strategic resupply port), and Souda Bay in Crete forms a strategic arc ensuring Euro-Atlantic security.

The Consulate in Thessaloniki is not merely an observer—it is an operational partner. It provides the diplomatic cover and flexibility required to support these actions, enhancing the capacity for rapid decision-making on Greek territory. In times of crisis, it serves as a contact and crisis-management point with local and regional authorities.

Thessaloniki lies at the heart of the U.S. energy strategy in Europe. The United States is promoting the continent’s energy independence from Russia through projects like the Alexandroupoli LNG terminal, the TAP pipeline, and the Israel–Cyprus–Greece interconnector (Great Sea Interconnector).

The U.S. Consulate in Thessaloniki connects the pieces of the puzzle—supporting business deals, maintaining communication with local authorities, and creating conditions for a stable investment environment. Without it, the United States would lose its most critical link to the energy corridor of Southeastern Europe.

Through its support of educational institutions such as Anatolia College and the American Farm School, as well as cultural and historical initiatives, the Consulate promotes U.S. soft power within the local community. The Cultural Heritage School and the annual David Tiano Lecture show that the American presence has depth.

Anatolia College was founded in 1882 in Merzifon, Pontus, by American Protestant missionaries and began operating in 1886. It was part of a broader American missionary movement aimed at Christianizing the East and spreading American ideals.

It developed into a major intellectual center for Greeks and Armenians in the region until Turkish authorities burned it down and exiled its Armenian faculty as part of the broader persecution of Christian populations.

The Hellenic Athletic Club “Pontus,” active within the College, combined sports, literature, and music. Its members—students and teachers—were executed in 1921 as “rebels” by the Young Turks.

Following these events and the completion of the genocide, Anatolia College was forced to leave Asia Minor. In 1924, it was reestablished in Thessaloniki, where it continues to operate today as a prestigious Greek-American educational institution.

In recent days, a lecture by Professor Sarah B. Snyder at the Dukakis Center of ACT highlighted how Americans established permanent institutions abroad in the 19th century that served as early outposts of American influence, demonstrating how they contributed to informal diplomacy and the shaping of U.S. foreign policy.

At the roundtable that followed, the spirit of Greek-American mutuality that continues to guide the mission of ACT and the Dukakis Center—directed by David Wisner to this day—was made clear.

Thessaloniki has become a platform of cultural interaction, where the U.S. does not operate in isolation but in collaboration with Greek society. This presence is not measured only in investments but in relationships of trust—relationships that are not built from Washington but on the ground, right here.

Thessaloniki is also a hub of academic mobility. American students, researchers, entrepreneurs, and tourists live and work in Northern Greece. The Consulate provides critical services: passports, legal assistance, emergency aid.

If the Consulate is weakened or closed, thousands of U.S. citizens will be left unsupported in a region of high mobility and risk. Its presence is a tangible guarantee of the U.S. government’s responsibility to its citizens.

Maintaining—and strengthening—the U.S. Consulate in Thessaloniki is not just desirable, it is absolutely imperative. At a time when international stability is under threat, Thessaloniki can and must remain a key point of reference for the United States in Northern Greece, the Balkans, and the Eastern Mediterranean.

Crises don’t wait. Geopolitical balances are shifting rapidly. The Thessaloniki Consulate is one of the most stable axes of influence and security for the U.S. in the region. So the question is not whether it should remain.

The question is why it hasn’t already been reinforced.

And one last thing: does the city have political leadership? If so, shouldn’t it be mobilizing?

Shouldn’t the new Deputy Foreign Minister, elected in Serres, be mobilizing the government?

ΟΙ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΙ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Του Παντελή Σαββίδη

Με αφορμή δημοσίευμα των New York Times, άρχισαν, πάλι, οι γνωστές διαδόσεις περί του Αμερικανικού Προξενείου Θεσσαλονίκης.

Στη σημερινή γεωπολιτική πραγματικότητα, η διατήρηση του Αμερικανικού Προξενείου στη Θεσσαλονίκη δεν είναι μια δευτερεύουσα διπλωματική επιλογή· είναι μια στρατηγική, πολιτική αναγκαιότητα. Η Βόρεια Ελλάδα, τα Βαλκάνια και η Ανατολική Μεσόγειος βρίσκονται στο επίκεντρο κρίσιμων εξελίξεων: πολεμικές συγκρούσεις, ενεργειακή αναδιάταξη, πολιτική αστάθεια και επιθετικές επανατοποθετήσεις περιφερειακών δυνάμεων. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Θεσσαλονίκη αποτελεί έναν από τους πιο πολύτιμους κόμβους της αμερικανικής παρουσίας στην περιοχή.

Το Αμερικανικό Προξενείο, με ιστορία που φτάνει πίσω στον 19ο αιώνα, είναι κάτι πολύ περισσότερο από μια διοικητική μονάδα. Είναι πυλώνας στρατηγικού συντονισμού, εργαλείο πολιτιστικής και πολιτικής διπλωματίας, και κρίσιμος δίαυλος επικοινωνίας μεταξύ της Ουάσινγκτον και της Νότιας Ευρώπης. Η ύπαρξή του διασφαλίζει την πρακτική εφαρμογή της συμμαχικής σχέσης ΗΠΑ-Ελλάδας και την άμεση διαχείριση κρίσεων στην ευρύτερη περιοχή.

Η Θεσσαλονίκη είναι το «μάτι» της Δύσης στα Βαλκάνια. Η αναθεωρητική πολιτική της Ρωσίας, οι εθνοτικές εντάσεις σε Κόσοβο και Βοσνία, η επιρροή της Τουρκίας στην Αλβανία και τη Βόρεια Μακεδονία και η αστάθεια στα δυτικά σύνορα της Ουκρανίας αναδεικνύουν την ανάγκη για συνεχή αμερικανική διπλωματική επαγρύπνηση στην περιοχή.

Το Προξενείο Θεσσαλονίκης επιτρέπει άμεση διπλωματική παρουσία και παρακολούθηση εξελίξεων σε χώρες με εύθραυστα πολιτικά συστήματα και διαρκείς εντάσεις. Η απουσία του θα άφηνε ένα γεωπολιτικό κενό που δεν θα αργούσαν να εκμεταλλευτούν ανταγωνιστικές δυνάμεις.

Η Βόρεια Ελλάδα λειτουργεί ήδη ως logistics hub για τις ΝΑΤΟϊκές επιχειρήσεις στην Ανατολική Ευρώπη και τα Βαλκάνια. Η Θεσσαλονίκη φιλοξενεί το NATO Rapid Deployable Corps Greece (NRDC-GR), ένα από τα βασικά κέντρα διοίκησης της Συμμαχίας. Ταυτόχρονα, η συνεργασία με τη Λάρισα (μη επανδρωμένα αεροσκάφη MQ-9), την Αλεξανδρούπολη (στρατηγικό λιμάνι ανεφοδιασμού) και τη Σούδα στην Κρήτη διαμορφώνει ένα στρατηγικό τόξο που διασφαλίζει την ευρωατλαντική ασφάλεια.

Το Προξενείο στη Θεσσαλονίκη δεν είναι απλός παρατηρητής· είναι επιχειρησιακός εταίρος. Διασφαλίζει τη διπλωματική κάλυψη και ευελιξία αυτών των δράσεων, ενισχύοντας τη δυνατότητα άμεσων αποφάσεων επί ελληνικού εδάφους. Σε συνθήκες κρίσης, λειτουργεί ως σημείο επαφής και διαχείρισης κρίσεων με τις τοπικές και περιφερειακές αρχές.

Η Θεσσαλονίκη βρίσκεται στην καρδιά της ενεργειακής στρατηγικής των ΗΠΑ στην Ευρώπη. Οι Ηνωμένες Πολιτείες προωθούν την ενεργειακή απεξάρτηση της ηπείρου από τη Ρωσία, μέσω έργων όπως ο LNG σταθμός της Αλεξανδρούπολης, ο αγωγός TAP και το διασυνδεδεμένο καλώδιο Israel–Cyprus–Greece (Great Sea Interconnector).

Το Αμερικανικό Προξενείο Θεσσαλονίκης ενώνει τα κομμάτια του παζλ – υποστηρίζει τις επιχειρηματικές συμφωνίες, διασφαλίζει την επικοινωνία με τις τοπικές αρχές και δημιουργεί τις συνθήκες για σταθερό επενδυτικό περιβάλλον. Χωρίς αυτό, οι ΗΠΑ θα χάσουν τον πιο κρίσιμο σύνδεσμό τους με τον ενεργειακό διάδρομο της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Μέσα από τη στήριξη εκπαιδευτικών ιδρυμάτων όπως το Κολλέγιο Ανατόλια και η Αμερικανική Γεωργική Σχολή, τις πολιτιστικές δράσεις και τις ιστορικές πρωτοβουλίες, προωθεί τη μαλακή ισχύ των ΗΠΑ στην τοπική κοινωνία. Το Σχολείο Πολιτιστικής Κληρονομιάς και η ετήσια διάλεξη David Tiano δείχνουν ότι η αμερικανική παρουσία έχει βάθος.

Το Κολλέγιο Ανατόλια ιδρύθηκε το 1882 στη Μερζιφούντα του Πόντου από Αμερικανούς προτεστάντες ιεραποστόλους και άρχισε να λειτουργεί από το 1886.. Αποτελούσε μέρος ενός ευρύτερου ιεραποστολικού κινήματος των ΗΠΑ που στόχευε στον εκχριστιανισμό της Ανατολής και στη διάδοση των αμερικανικών ιδεωδών.

Εξελίχθηκε σε σημαντικό πνευματικό κέντρο για τους Έλληνες και Αρμενίους της περιοχής. Μέχρι που οι τουρκικές αρχές το πυρπόλησαν και εξόρισαν τους Αρμένιους καθηγητές του, στο πλαίσιο των διωγμών κατά των χριστιανικών πληθυσμών.

Ο Ελληνικός Αθλητικός Σύλλογος «Πόντος» που δραστηριοποιούνταν εντός του Κολλεγίου, συνδύαζε αθλητισμό, φιλολογία και μουσική. Τα μέλη του μαθητές και καθηγητές– εκτελέστηκαν το 1921 ως “επαναστάτες” από τους νεότουρκους.

Μετά από αυτά τα γεγονότα και την ολοκλήρωση της γενοκτονίας, το Κολλέγιο Ανατόλια αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τη Μικρά Ασία. Το 1924 επανιδρύθηκε στη Θεσσαλονίκη, όπου λειτουργεί μέχρι σήμερα ως ελληνοαμερικανικό εκπαιδευτικό ίδρυμα υψηλού κύρους.

Τις προηγούμενες ημέρες η διάλεξη της καθηγήτριας Sarah B. Snyder στο Dukakis Center του ACT, ανέδειξε πώς Αμερικανοί ίδρυσαν, τον 19ο αιώνα, μόνιμους θεσμούς στο εξωτερικό που λειτούργησαν ως πρώιμα φυλάκια της αμερικανικής επιρροής αποδεικνύοντας πώς αυτά συνέβαλαν στην άσκηση ανεπίσημης διπλωματίας και στη διαμόρφωση της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής.

Κατά τη στρογγυλή τράπεζα που ακολούθησε αναδείχθηκε το πνεύμα ελληνοαμερικανικής αμοιβαιότητας που συνεχίζει να καθοδηγεί την αποστολή του ACT και του Dukakis Center το οποίο διευθύνει ο David Wisner, μέχρι σήμερα.

Η Θεσσαλονίκη έχει γίνει πλατφόρμα πολιτιστικής αλληλεπίδρασης, όπου οι ΗΠΑ δεν δρουν απομονωμένα, αλλά σε συνεργασία με την ελληνική κοινωνία. Αυτή η παρουσία δεν μετριέται μόνο σε επενδύσεις, αλλά σε σχέσεις εμπιστοσύνης – και τέτοιες σχέσεις δεν οικοδομούνται από την Ουάσινγκτον, αλλά επί τόπου, εδώ.

Η Θεσσαλονίκη είναι ένας κόμβος ακαδημαϊκής κινητικότητας. Αμερικανοί φοιτητές, ερευνητές, επιχειρηματίες και τουρίστες ζουν και εργάζονται στη Βόρεια Ελλάδα. Το Προξενείο παρέχει κρίσιμες υπηρεσίες: διαβατήρια, νομική υποστήριξη, βοήθεια σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.

Αν το προξενείο αποδυναμωθεί ή κλείσει, χιλιάδες πολίτες των ΗΠΑ θα μείνουν ακάλυπτοι σε μια περιοχή υψηλής κινητικότητας και ρίσκου. Η παρουσία του Προξενείου είναι έμπρακτη εγγύηση της αμερικανικής πολιτικής ευθύνης προς τους πολίτες της.

Η διατήρηση – και ενίσχυση – του Αμερικανικού Προξενείου στη Θεσσαλονίκη είναι όχι μόνο επιθυμητή αλλά απολύτως επιβεβλημένη. Σε μια εποχή που η διεθνής σταθερότητα απειλείται, η Θεσσαλονίκη μπορεί και πρέπει να παραμείνει σημείο αναφοράς των Ηνωμένων Πολιτειών στη Βόρεια Ελλάδα, τα Βαλκάνια και την Ανατολική Μεσόγειο.

Οι κρίσεις δεν περιμένουν. Οι γεωπολιτικές ισορροπίες μεταβάλλονται ραγδαία. Το προξενείο στη Θεσσαλονίκη είναι ένας από τους πιο σταθερούς άξονες επιρροής και ασφάλειας για τις ΗΠΑ στην περιοχή. Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι αν πρέπει να μείνει.

Το ερώτημα είναι γιατί δεν έχει ήδη ενισχυθεί.

Και κάτι τελευταίο: η πόλη έχει πολιτική ηγεσία; Αν ναι, μήπως πρέπει να κινητοποιηθεί;

Μήπως ο νέος υφυπουργός εξωτερικών που εκλέγεται στις Σέρρες πρέπει να κινητοποιήσει την κυβέρνηση;