Ρεπορτάζ: Servet Yanatma • 1 ημέρα πριν • 3 λεπτά ανάγνωσης (φωτογραφία αρχείου)
Η ανισότητα πλούτου σε όλη την Ευρώπη είναι εμφανής. Οι πολίτες ορισμένων χωρών είναι πολύ πλουσιότεροι από άλλους. Ο πλούτος ανά ενήλικα αποτυπώνει ένα έντονο χάσμα ανάμεσα σε πλουσιότερα και φτωχότερα κράτη.
Ποιες χώρες είναι, λοιπόν, οι πλουσιότερες και ποιες οι φτωχότερες στην Ευρώπη; Πού καταγράφονται τα υψηλότερα επίπεδα πλούτου;
Η καθαρή αξία (net worth) —ή «πλούτος»— είναι η συνολική αξία όσων κατέχει ένα νοικοκυριό, μείον όσα οφείλει. Περιλαμβάνει χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία και πραγματικά περιουσιακά στοιχεία, κυρίως ακίνητα. Στη συνέχεια, τα χρέη αφαιρούνται από το σύνολο.
Σύμφωνα με την Global Wealth Report 2025 της UBS και με πρόσθετα στοιχεία που κοινοποιήθηκαν στο Euronews, ο μέσος πλούτος ανά ενήλικα το 2024 διέφερε σημαντικά μεταξύ 31 ευρωπαϊκών χωρών: κυμάνθηκε από 29.923 € στην Τουρκία έως 634.584 € στην Ελβετία.
Εντός της ΕΕ, το χάσμα ήταν ελαφρώς μικρότερο, αλλά παρέμενε σημαντικό. Ο μέσος πλούτος ανά ενήλικα κυμάνθηκε από 44.568 € στη Ρουμανία έως 523.591 € στο Λουξεμβούργο.
Η Ελβετία και το Λουξεμβούργο είναι οι μόνες δύο χώρες με μέσο πλούτο ανά ενήλικα άνω των 500.000 €. Στην τρίτη θέση βρίσκεται η Δανία με 444.898 €.
Το Ηνωμένο Βασίλειο το πλουσιότερο μεταξύ των μεγάλων οικονομιών
Ο μέσος πλούτος υπερβαίνει επίσης τις 300.000 € στην Ολλανδία (342.477 €), στη Νορβηγία (340.364 €), στο Βέλγιο (322.805 €), στο Ηνωμένο Βασίλειο (313.840 €) και στη Σουηδία (308.935 €).
Αυτό καθιστά το Ηνωμένο Βασίλειο την πλουσιότερη χώρα μεταξύ των πέντε μεγαλύτερων οικονομιών της Ευρώπης, ενώ η Ιταλία εμφανίζει τον χαμηλότερο μέσο πλούτο ανάμεσά τους, με 198.321 €. Το αντίστοιχο μέγεθος είναι 278.550 € στη Γαλλία, 237.172 € στη Γερμανία και 215.945 € στην Ισπανία.
Πάνω από το ένα τρίτο κάτω από 100.000 €
Περισσότερες από το ένα τρίτο των χωρών έχουν μέσο πλούτο ανά ενήλικα κάτω από 100.000 €. Σε αυτές περιλαμβάνονται: Λετονία (91.783 €), Τσεχία (86.791 €), Κροατία (76.358 €), Εσθονία (72.276 €), Λιθουανία (63.189 €), Σλοβακία (58.573 €), Πολωνία (56.159 €), Ουγγαρία (55.276 €), Βουλγαρία (47.798 €), Ρουμανία (44.568 €) και Τουρκία (29.923 €).
Διαφορετική εικόνα στον διάμεσο πλούτο
Η έκθεση προειδοποιεί ότι τόσο ο μέσος όσο και ο διάμεσος πλούτος ανά ενήλικα έχουν περιορισμούς, καθώς μπορούν να δώσουν πολύ διαφορετικά αποτελέσματα. Ο διάμεσος είναι η ακριβής «μεσαία» τιμή στην κατανομή του πλούτου ενός πληθυσμού.
«Τα στοιχεία του μέσου όρου συχνά ανεβαίνουν τεχνητά λόγω σχετικά λίγων ατόμων με δυσανάλογα υψηλό πλούτο, ενώ τα στοιχεία της διαμέσου τείνουν να προσφέρουν πιο οξυδερκή εικόνα για τα επίπεδα πλούτου στο μεσαίο τμήμα της κλίμακας», αναφέρει η έκθεση.
Σε κάθε χώρα, ο διάμεσος πλούτος είναι χαμηλότερος από τον μέσο. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η διαφορά είναι πολύ μεγάλη. Για παράδειγμα, στην Ελβετία, μειώνεται από 634.584 € σε 168.374 €.
Ο διάμεσος πλούτος ανά ενήλικα κυμαίνεται από 7.765 € στην Τουρκία έως 365.244 € στο Λουξεμβούργο. Εντός της ΕΕ, κυμαίνεται από 22.257 € στην Πολωνία έως 365.244 € στο Λουξεμβούργο.
Το Βέλγιο κατατάσσεται δεύτερο με 234.238 €. Ακολουθούν η Δανία (199.647 €), η Ελβετία (168.374 €) και το Ηνωμένο Βασίλειο (162.944 €).
Ο διάμεσος πλούτος ξεπερνά επίσης τις 100.000 € στη Γαλλία (134.901 €), τη Νορβηγία (131.653 €), την Ολλανδία (121.855 €), την Ισπανία (116.676 €), την Ιταλία (114.988 €) και τη Μάλτα (111.673 €).
Μεταξύ των μεγάλων οικονομιών, το Ηνωμένο Βασίλειο εξακολουθεί να έχει τον υψηλότερο διάμεσο πλούτο, ενώ η Γερμανία τον χαμηλότερο, με 69.949 €.
Ο διάμεσος πλούτος ανά ενήλικα είναι χαμηλότερος από 50.000 € σε αρκετές χώρες — κυρίως της Ανατολικής Ευρώπης.
Αλλαγή στις κατατάξεις: Μέσος vs διάμεσος
Οι κατατάξεις αλλάζουν σημαντικά όταν χρησιμοποιείται ο διάμεσος πλούτος αντί του μέσου. Η Γερμανία, η Σουηδία, η Αυστρία και η Τσεχία υποχωρούν από έξι θέσεις στην κατάταξη βάσει διαμέσου. Με βάση τον μέσο όρο κατατάσσονται υψηλότερα. Ειδικά η Γερμανία πέφτει από την 11η θέση στον μέσο πλούτο στην 17η στον διάμεσο.
Αντίθετα, η Μάλτα κέρδισε έξι θέσεις, ανεβαίνοντας από τη 17η στην 11η. Επίσης, το Βέλγιο, η Ισπανία, η Ιταλία, η Σλοβενία, η Σλοβακία, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο κατατάσσονται υψηλότερα στον διάμεσο πλούτο απ’ ό,τι στον μέσο.
Ξεκάθαρη διαίρεση Δύσης/Βορρά έναντι Ανατολής
Τα στοιχεία αυτά δείχνουν καθαρά ότι υπάρχουν σημαντικά χάσματα πλούτου σε όλη την Ευρώπη. Στη Δυτική και τη Βόρεια Ευρώπη οι άνθρωποι έχουν υψηλότερο μέσο πλούτο, ενώ στην Ανατολική Ευρώπη ο πλούτος είναι πολύ χαμηλότερος.
Χρηματοοικονομικά κέντρα όπως η Ελβετία και το Λουξεμβούργο ηγούνται της κατάταξης. Οι σκανδιναβικές χώρες επίσης εμφανίζουν ισχυρές επιδόσεις, όχι όμως ομοιόμορφα: η Φινλανδία βρίσκεται πιο κοντά στη μέση του πίνακα.
Το χάσμα ανάμεσα στις πλουσιότερες και τις φτωχότερες χώρες ξεπερνά τις 20 φορές σε επίπεδο Ευρώπης. Εντός της ΕΕ, η διαφορά είναι πάνω από 10 φορές.
Συνολικά, το χάσμα στον διάμεσο πλούτο είναι πιο «στενό» στις περισσότερες χώρες. Ωστόσο, αυτό δεν ισχύει όταν συγκρίνουμε τις ακραίες τιμές (την υψηλότερη και τη χαμηλότερη): η διαφορά ξεπερνά τις 45 φορές σε όλη την Ευρώπη και τις 15 φορές εντός της ΕΕ.
Ανισότητα πλούτου εντός χώρας: άλλο ζήτημα
Η ανισότητα πλούτου μέσα σε μια χώρα είναι διαφορετική διάσταση: δείχνει πώς κατανέμεται ο πλούτος μεταξύ των πολιτών. Συνήθως μετριέται με τον δείκτη Gini. Το σχετικό άρθρο του Euronews με τίτλο «Ανισότητα πλούτου στην Ευρώπη: Ποιες χώρες έχουν την πιο άδικη κατανομή;» εξετάζει το θέμα πιο αναλυτικά.
Ανισότητα πλούτου στην Ευρώπη: Ποιες χώρες έχουν την πιο άδικη κατανομή;
Ανισότητα πλούτου στην Ευρώπη
Του/Της Servet Yanatma
Δημοσιεύθηκε στις 12/09/2025 – 07:00 (GMT+2)
Στις αρχές του 2025, το πλουσιότερο 5% στη ζώνη του ευρώ κατείχε το 45% του καθαρού πλούτου των νοικοκυριών. Το Euronews Business εξετάζει πιο αναλυτικά την ανισότητα πλούτου σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Η κατανομή του πλούτου αποτελεί έναν από τους σημαντικούς δείκτες ισότητας σε μια κοινωνία. Παρότι στις περισσότερες χώρες είναι άνιση, καθοριστική σημασία έχει ο βαθμός της ανισότητας.
Κατά το πρώτο τρίμηνο του 2025, το ανώτερο 10% των νοικοκυριών στη ζώνη του ευρώ κατείχε το 57,4% του συνολικού καθαρού πλούτου, ενώ το ανώτερο 5% μόνο του αντιστοιχούσε στο 44,5%, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ). Αντίθετα, το κατώτερο 50% των νοικοκυριών κατείχε μόλις περίπου 5% του πλούτου. Τα στοιχεία αυτά αναδεικνύουν την εντυπωσιακή ανισότητα στην κατανομή του πλούτου στην Ευρώπη.
Πώς όμως κατανέμεται ο πλούτος στην Ευρώπη; Ποιες χώρες εμφανίζουν τους υψηλότερους και ποιες τους χαμηλότερους δείκτες ανισότητας πλούτου; Και ποιοι είναι οι βασικοί παράγοντες που εξηγούν τις διαφορές στην ανισότητα πλούτου από χώρα σε χώρα;
Κατανομή πλούτου στην Ευρώπη
Η Global Wealth Report 2025 της UBS παρουσιάζει τον δείκτη Gini για την ανισότητα πλούτου στην Ευρώπη, όπως διαμορφώνεται το 2024. Ο συντελεστής Gini μετρά την ανισότητα πλούτου σε μια χώρα με τιμή μεταξύ 0 και 1: όσο υψηλότερη είναι η τιμή, τόσο μεγαλύτερη είναι η ανισότητα, ενώ η τιμή 0 αντιστοιχεί σε πλήρη ισότητα.
Σύμφωνα με την έκθεση, η Σουηδία καταγράφει την υψηλότερη ανισότητα πλούτου, με δείκτη Gini 0,75, ενώ η Σλοβακία εμφανίζει τη χαμηλότερη, με 0,38.
Εκτός από τη Σουηδία, υψηλή ανισότητα πλούτου καταγράφεται επίσης στην Τουρκία (0,73), την Κύπρο (0,72), την Τσεχία (0,72) και τη Λετονία (0,70) — όλες με τιμές πάνω από 0,70.
Στο «κάτω άκρο» της κατάταξης, μετά τη Σλοβακία, ακολουθούν το Βέλγιο (0,47) και η Μάλτα (0,48), με συντελεστές Gini κάτω από 0,50.
Ανισότητα στις πέντε μεγαλύτερες οικονομίες: μεγαλύτερη στη Γερμανία, μικρότερη στην Ισπανία
Μεταξύ των πέντε μεγαλύτερων οικονομιών της Ευρώπης, η Γερμανία εμφανίζει το υψηλότερο επίπεδο ανισότητας πλούτου, με δείκτη 0,68. Αντίθετα, στις υπόλοιπες χώρες οι τιμές είναι αρκετά πιο κοντά μεταξύ τους: η Ισπανία (0,56) είναι η χαμηλότερη, ακολουθούν η Ιταλία (0,57), το Ηνωμένο Βασίλειο (0,58) και η Γαλλία (0,59).
Γιατί η Σουηδία κατατάσσεται πρώτη στην ανισότητα πλούτου;
Η Σουηδία συχνά περιγράφεται ως πρότυπο κοινωνικής ισότητας σε πολλούς τομείς, όμως η κατανομή του πλούτου της είναι από τις πιο άνισες στην Ευρώπη.
Η Δρ Lisa Pelling, επικεφαλής του think tank Arena Idé με έδρα τη Στοκχόλμη, ανέφερε αρκετούς λόγους. Μεταξύ αυτών είναι η κατάργηση μιας σειράς φόρων στον πλούτο τις τελευταίες δεκαετίες. Επιπλέον, στη Σουηδία δεν υπάρχει φόρος στην κληρονομιά, στις δωρεές ή στην ακίνητη περιουσία.
Αναφερόμενη επίσης στη πολύ χαμηλή φορολόγηση των εταιρειών, η Pelling εξήγησε ότι αυτό δημιουργεί πολλές «δυνατότητες για τους πλούσιους να γίνονται ακόμη πλουσιότεροι».
Οι πλουσιότεροι 5%: πόσο πλούτο κατέχουν;
Τα μερίδια πλούτου του πλουσιότερου 5% του πληθυσμού αποτελούν έναν ακόμη χρήσιμο δείκτη για την κατανομή του πλούτου. Σε 20 χώρες, το μερίδιο αυτό κυμαίνεται από 30,8% στη Μάλτα έως 54% στη Λετονία το α’ τρίμηνο του 2025, σύμφωνα με την ΕΚΤ.
Εκτός από τη Μάλτα, τα χαμηλότερα επίπεδα ανισότητας (με βάση αυτόν τον δείκτη) καταγράφονται στην Κύπρο (31,4%), την Ολλανδία (32,8%), την Ελλάδα (33%) και τη Σλοβακία (34,4%).
Αντίθετα, μετά τη Λετονία, η Αυστρία (53,1%) και η Λιθουανία (51,7%) εμφανίζουν από τα υψηλότερα μερίδια, με το κορυφαίο 5% να κατέχει πάνω από το μισό του συνολικού καθαρού πλούτου των νοικοκυριών.
Το ανώτερο 10% κατέχει πάνω από 60% σε Γερμανία και Ιταλία
Οι κατατάξεις είναι σε γενικές γραμμές παρόμοιες και όταν εξετάζουμε το πλουσιότερο 10% των κοινωνιών, με μόνο μικρές αλλαγές. Το μερίδιο πλούτου που κατέχει το ανώτερο 10% κυμαίνεται από 42,7% στη Μάλτα έως 64% στη Λετονία και την Αυστρία.
Το μερίδιο του ανώτερου 10% είναι κάτω από 50% στη Σλοβακία (44,1%), την Κύπρο (44,8%), την Ελλάδα (45,4%), την Ολλανδία (46,2%) και την Ιρλανδία (48,6%).
Πέρα από τη Λετονία και την Αυστρία, η Γερμανία (60,5%) και η Ιταλία (60,3%) είναι οι άλλες δύο χώρες όπου το πλουσιότερο 10% του πληθυσμού κατέχει επίσης πάνω από 60% του καθαρού πλούτου.
Το αντίστοιχο ποσοστό είναι 54,8% στη Γαλλία και 53,4% στην Ισπανία.
Η ιδιοκατοίκηση παίζει ρόλο
Ο Δρ Carlos Vacas-Soriano και η Eszter Sándor, ερευνητικοί υπεύθυνοι στο Eurofound, τόνισαν ότι τα ποσοστά ιδιοκατοίκησης είναι ένας από τους βασικούς παράγοντες που συμβάλλουν στις διαφορές στην κατανομή του πλούτου. Χώρες με υψηλότερα επίπεδα ιδιοκατοίκησης τείνουν να έχουν χαμηλότερη ανισότητα πλούτου, ενώ χώρες όπου η πρόσβαση σε άλλα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία είναι πιο διαδεδομένη τείνουν να εμφανίζουν υψηλότερη ανισότητα.
Τα στοιχεία της UBS για το 2022 καλύπτουν περισσότερες χώρες ως προς τα μερίδια πλούτου ανά κορυφαία ποσοστιαία κλιμάκια, συμπεριλαμβανομένου και του μεριδίου του ανώτερου 1% στην Ευρώπη, αν και τα αποτελέσματα μπορεί να διαφέρουν από εκείνα της ΕΚΤ.
Η ανισότητα πλούτου μεταβάλλεται και με την πάροδο του χρόνου — το σχετικό άρθρο του Euronews δείχνει επίσης πώς εξελίχθηκε την περίοδο 2008–2023, μαζί με πιθανές αιτίες.
