Ηρ. Γωνιάδης: Rebrain χωρίς Redressing Greece, μηδέν στο πηλίκο!*

του Δρ. Ηρακλή Γωνιάδη, Οικονομολόγου

Μόνο ως πυροτέχνημα θα μπορούσε να εκληφθεί η προβεβλημένη πολιτική επανασύνδεσης, υπό τον φιλόδοξο τίτλο Rebrain Greece, των αξιόμαχων νέων Ελλήνων που εγκατέλειψαν τη χώρα η οποία παραδίδεται αμαχητί στις κατακτητικές βλέψεις φίλεχθρων και αυτοθαυμαζόμενων ηγετών και γειτόνων. Οι υποσχέσεις περί ελάχιστης αμοιβής 3.000€[1] των 500 Ελλήνων υψηλών προσόντων (ηλικίας 28–40 με μάστερ ή διδακτορικό) εργαζόμενων στο εξωτερικό, και της κατά 50% έκπτωσης του φόρου εισοδήματος και της εισφοράς αλληλεγγύης (για το εισόδημα από μισθωτή εργασία ή επιχειρηματική δραστηριότητα) για επτά χρόνια, αποτελούν επιταγές χωρίς αντίκρισμα καθώς δεν αίρονται οι λόγοι για τους οποίους «μίσεψαν» προς άλλες πιο ελπιδοφόρες πατρίδες. «Κίνητρα», με άλλα λόγια, τα οποία μόνο ακραιφνείς κομματικούς τους φίλους θα μπορούσαν να έλξουν μιας και θα είχαν τα «κονέ» να τα «συμπληρώσουν» με πιθανές ευκαιρίες τύπου ΟΠΕΚΕΠΕ ή ως σύμβουλοι κάποιου δημόσιου φορέα.

Τα θολά στοιχεία που δημοσιεύθηκαν μέχρι στιγμής τίποτα άλλο δεν δείχνουν παρά μόνο την αγωνία των κρατούντων να εμφανίσουν θετικά αποτελέσματα μια πρωτοβουλίας η οποία ελήφθη για επικοινωνιακούς και μόνο λόγους με τα αναδυόμενα σκάνδαλα στην «Ελλάδα του Μητσοτάκη» να την εξασθενούν ακόμη περισσότερο. Οι άνω των 420.000 επαναπατρισμοί (ή, μάλλον, μεταφοράς φορολογικής κατοικίας), σύμφωνα με εκτίμηση της Eurostat[2], δεν διευκρινίζεται αν οφείλονται αποκλειστικά στο Rebrain Greece. Ακόμη και η αναφορά του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης κατά την οποία 6 στους 10 επαναπατρισθέντες έχουν μηνιαίες αποδοχές άνω των 3 000 € (μικτά), δεν λέει τίποτα για τον συνολικό αριθμό των παλλινοστούντων αξιόμαχων ελληνοπαίδων[3], όπως και εκείνων που ξαναφύγαν. Ούτε και οι εγγραφές των 2.000 και πλέον ατόμων και επιχειρήσεων στην οικεία πλατφόρμα δεν σημαίνουν κάτι για τον φημολογούμενο επαναπατρισμό τους[4]. Κοντολογίς, καλά τα πανηγύρια αλλά τι γίνεται μετά το ξημέρωμα;

Αυτή η μονομερής-από ένα υπουργείο, παρότι παρουσιάζεται ως κυβερνητική πολιτική- αντιμετώπιση ενός πολυπαραγοντικού προβλήματος όπως αυτό της ακατάσχετης-ΝΑΙ- αιμορραγίας εγκεφάλων, εκτός του γεγονότος ότι προσβάλλει τη νοημοσύνη των στοχευόμενων, δείχνει και τη γύμνια-ή την ολιγωρία, στην καλύτερη περίπτωση- της κυβέρνησης της οποίας η κολοβή προσπάθεια ούτε και αυτήν την ανάσχεση του Brain Drain δεν μπορεί να επιτύχει! Όχι από αδυναμία, ίσως, αλλά ένεκα δεσμεύσεών της απέναντι στους εντολείς (μην πάει ο νους στους ψηφοφόρους) και χρηματοδότες της οι οποίοι θέλουν τους Έλληνες «πατημένους» και απλούς καταναλωτές των δανείων που αυξάνονται με μεγαλύτερο ρυθμό από εκείνον του υπερεκτιμημένου ΑΕΠ.

Με τη λογική η οποία διαπνέει την προετοιμασία των υπόστεγων προστασίας των πολεμικών αεροπλάνων πριν την εγκατάστασή τους στα ανάλογα αεροδρόμια της χώρας, θα έπρεπε να διαμορφωθεί και το καθεστώς υποδοχής εκείνων που θα επιθυμούσαν να επανέλθουν πεπεισμένοι για τις πραγματικές ευκαιρίες και δυνατότητες διαμόρφωσης μια σταδιοδρομίας αντάξιας της επένδυσής τους, χωρίς την υπαγωγή τους στον έλεγχο κάποιων επικεφαλής με μοναδικό τους προσόν την κομματική ιδιότητα. Κατά συνέπεια, η μόνη περίπτωση κατά την οποία το πιλοτικό πρόγραμμα του Rebrain Greece θα ενίσχυε δραματικά τις πιθανότητες επιτυχίας του, είναι να συνδυαστεί με το Redressing Greece, δηλαδή, την πιλοτική-κατ’ αρχήν- άρση των χρόνιων αδικιών και παθογενειών μαζί με τη δημιουργία του γόνιμου εκείνου περιβάλλοντος ανάδυσης της ελπίδας για ένα καλύτερο μέλλον γι’ αυτά τα παιδιά και, ακολούθως, της χώρας.

Στις περιοδείες των στελεχών της επιφορτισμένης για τούτο ΜΚΟ σε διάφορες πόλεις του εξωτερικού θα ήταν δυνατό να συμμετέχουν και εκείνοι οι οποίοι, έχοντας την αντικειμενική δυνατότητα να παρουσιάσουν το χωρίς χρονικά όρια πλαίσιο δράσης των επαναπατρισμένων, θα απαντούσαν καταλυτικά στην απορία τι ακολουθεί μετά την εκπνοή των «κινήτρων» του Rebrain Greece. Το Redressing Greece αποτελεί την ικανή και αναγκαία συνθήκη η οποία επιβάλλεται-αν υπάρχει ειλικρινής και όχι επικοινωνιακή/ψηφοθηρική διάθεση των κυβερνόντων- να διασφαλιστεί με την καθιέρωση ενός συστήματος ΚΑΔ (χωρίς γεωγραφικό περιορισμό εγκατάστασης ή τομέα δράσης) ένταξης των δραστηριοτήτων των παλλινοστούντων σε πρώτο χρόνο και μετά αυτών που δεν έφυγαν αλλά διαθέτουν δεξιότητες και καινοτόμο επιχειρηματική ιδέα της εκκίνησής τους.

Συγκεκριμένα, όπως έχω προτείνει σε άρθρα[5] ή στο βιβλίο μου[6], και επαναφέρω συνοπτικά χάριν πληρότητας του άρθρου χωρίς να πιστωθώ κάποια ματαιοδοξία μα «κρατώντας μικρό καλάθι», το Redressing μπορεί να αφορά σε μια σειρά μέτρων δημιουργίας καθεστώτος επαναπατρισμού επιχειρήσεων Ελλήνων του εξωτερικού ως Ξένων Άμεσων Επενδύσεων, τουλάχιστον, αλλά και δοκιμαστικής λειτουργίας κάθε επιχειρηματικής εκκίνησης (startup) «νέας κοπής» επιχειρηματία της χώρας. Διακρίνοντας τις νέες επιχειρηματικές δραστηριότητες από τις υφιστάμενες και το υπάρχων σύστημα κωδικοποίησης, θα ήταν δόκιμο να τις δοθεί ΚΑΔ με πρόταξη-προσθήκη των αρχικών R(ebrain) R(edressing) για τη διάκριση και ένταξή τους στη νέα διακεκριμένη κατηγορία με:

• Απλή (ηλεκτρονική) δήλωση δραστηριότητας (ΚΑΔ: RR…) και διεύθυνσης της έδρας για τη λήψη ΑΦΜ.
• OnLine σύνδεση στο MyData ώστε να καταχωρούνται άμεσα οι συναλλαγές τους με τρίτους και να υπολογίζεται ο ΦΠΑ.
• Χρήση ιδίων κεφαλαίων χωρίς πόθεν έσχες (όχι μόνο στην αγορά ακινήτων για την απόκτηση της visa).
• Δοκιμαστική περίοδο λειτουργίας (π.χ. τριετία, ή μέχρις ενός ύψους κύκλου εργασιών) ως την τελική απόφαση συνέχισης ή λύσης, χωρίς συνέπειες ή επιπλέον κόστος για τον επιχειρηματία.
• Προαιρετική ασφάλισή του με δυνατότητα κάλυψης μισθολογικού κόστους και ασφαλιστικών εισφορών των στελεχών του μέσω προγραμμάτων, με κλιμάκωση του ποσοστού επιχορήγησης ανάλογα με τις δημιουργούμενες νέες θέσεις εργασίας, την προστιθέμενη αξία, την αειφορία, τις εξαγωγές και τη συμμετοχή σε clusters, για παράδειγμα.
• Εκκαθάριση του ΦΠΑ στο τέλος της δοκιμαστικής περιόδου για την απόδοση του χρεωστικού υπολοίπου, με το πιστωτικό να το υφίσταται ως κόστος ο επιχειρηματίας σε περίπτωση παύσης της δραστηριότητας, χωρίς άλλη του οικονομική υποχρέωση. Ή για συμψηφισμό μετά την επισημοποίηση της λειτουργίας (ακόμη και πριν τη λήξη της περιόδου χωρίς να θιγούν οι άλλου είδους παροχές εφόσον υφίστανται τα ανάλογα κριτήρια) και την έναρξη τήρησης των προβλεπόμενων φορολογικών του διαδικασιών και υποχρεώσεων μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας.
• Επίσπευση των διαδικασιών απονομής δικαιοσύνης επί υποθέσεων σχετιζόμενων με τη λειτουργία τους (π.χ. δικαιώματα ευρεσιτεχνιών, συμβάσεις, αθέτηση υποχρεώσεων κλπ.), με οικονομική (π.χ. απαλλαγή χαρτοσήμων και τελών) και συμβουλευτική στήριξη.
• Ένταξη της συνεχιζόμενης επιχειρηματικής δομής με την κατάθεση συνοπτικού επιχειρηματικού σχεδίου σε έναν χαμηλό συντελεστή φορολογίας ο οποίος θα φθίνει μέχρι ένα “κατώφλι” (π.χ. 12%, όσο και των όμορων κρατών για την ανακοπή του Business Drain) καθώς θα αυξάνονται οι θέσεις εργασίας υψηλών προσόντων και οι εξαγωγές, αλλά και θα διατηρείται η αειφόρος ανάπτυξη για όλη τη διάρκεια λειτουργίας της επιχείρησης.
• Εμπλοκή Δήμων της χώρας με τη διάθεση, έναντι συμβολικού τιμήματος, ανεκμετάλλευτων χώρων ή κτηρίων, ή την παροχή διευκολύνσεων χρήσης υποδομών (π.χ. απαλλαγή δημοτικών τελών, δωρεάν ίντερνετ, ταχύρρυθμη εκπαίδευση-κατάρτιση, εθελοντική συμβουλευτική υποστήριξη έμπειρων συνταξιούχων ή μη στελεχών κλπ.) στο πλαίσιο ή όχι “θερμοκοιτίδας” με σύμπραξη των τοπικών επαγγελματικών ενώσεων.
• Υποστήριξη του όλου εγχειρήματος από το επιχειρηματικό κατεστημένο το οποίο είναι καιρός πια να εκδηλώσει έμπρακτο ενδιαφέρον για τη δημιουργία ενός οικοσυστήματος ευνοϊκού προς κάθε επιχειρηματική πρωτοβουλία, χωρίς αποκλεισμούς και κομματικούς εναγκαλισμούς. Είναι αναγκαία η μετάθεση ισχύος από την ανάδειξη κομματικών διοικήσεων των επαγγελματικών τους ενώσεων προς την ανάπτυξη ενός πλέγματος σχέσεων δικτύωσης μεταξύ επιχειρήσεων κάθε μεγέθους.
• Δέσμευση της πολιτείας για επ’ αόριστο διατήρηση του καθεστώτος, χωρίς παλινδρομήσεις προς το υφιστάμενο το οποίο ταλανίζει την επιχειρηματική κοινότητα και την κοινωνία στο σύνολό της.

Όπως γίνεται αντιληπτό, οι παρατεθειμένες υποδείξεις σε ό,τι αφορά την υιοθέτηση και την πλήρη ή μερική εφαρμογή τους δεν είναι εύκολες για κυβερνήσεις υποταγμένων στα συμφέροντα των εγχώριων φατριών και των ξένων κηδεμόνων τους καθώς «θέλει αρετήν και τόλμην η ελευθερία» ως θεμελιώδης συνθήκη ανάπτυξης. Σε κάθε περίπτωση, βέβαια, ο μόνος τρόπος για να περάσεις από το «Ω οπεκεπέδες Ελλήνων ίτε» στο υγιές και επιθυμητό «Ω παίδες Ελλήνων ίτε» (παιδιά των Ελλήνων, εμπρός προχωρείτε/ξεσηκωθείτε!), είναι να το επιδιώξεις με μικρά βήματα. Τιμή και δόξα σ’ εκείνον που θα κάνει το πρώτο βήμα προς το φαινομενικά ακατόρθωτο! Ένα μικρό βήμα για τον Έλληνα μα τεράστιο για την Ελλάδα που αξίζουμε!

[1] https://www.alfavita.gr/politiki/306480_rebrain-greece-epanapatrismos-500-ellinon-epistimonon-me-mistho-3000eu?utm_source=chatgpt.com

[2] https://hellasjournal.com/2025/05/stis-ipa-i-epomeni-stasi-tou-rebrain-greece-gia-ton-epanapatrismo-ellinon-tou-exoterikou-pano-apo-420-000-echoun-idi-epistrepsei-symfona-me-tin-eurostat/

[3] https://www.efsyn.gr/oikonomia/elliniki-oikonomia/467733_rebrain-greece-alla-mono-harin-nostoy?utm_source=chatgpt.com

[4] https://www.capital.gr/oikonomia/3877732/n-kerameos-pano-apo-2000-ellines-tou-exoterikou-exoun-eggrafei-stin-platforma-rebrain-greece/?utm_source=chatgpt.com

[5] https://slpress.gr/oikonomia/pos-mporei-na-anaschethei-kai-antistrafei-to-brain-drain/, ή το πιο πρόσφατο https://slpress.gr/oikonomia/borei-na-antistrafei-i-ekroi-egkefalon-apo-tin-ellada/, τα οποία περιλαμβάνονται στο βιβλίο μου Πολιτική Οικονομία και Επιχειρηματικότητα,  Εκδ. Μπαρμπουνάκη, Θεσσαλονίκη, 2025.

[6] Πλοηγός στα αχαρτογράφητα νερά της Επιχειρηματικότητας,  Εκδ. Μπαρμπουνάκη, Θεσσαλονίκη, 2022.

*Redressing σημαίνει αποκατάσταση μιας αδικίας.