Πρώτη συζήτηση «μεταξύ τυρού και αχλαδίου»
Αρχίζει τα ξημερώματα η πενταμερής για το Κυπριακό στη Νέα Υόρκη – Χωρίς προσδοκίες για ουσιαστικά αποτέλεσμα – Μόνο ΜΟΕ και οδικός χάρτης στο τραπέζι – Διάθεση να σκληρύνει τη στάση του δείχνει ο Τατάρ, στην τελική ευθεία για τις «εκλογές» του Οκτωβρίου
Με διαφορετικές προτεραιότητες και ατζέντες παρακάθονται σε λίγες ώρες στο ίδιο τραπέζι όλοι οι παίκτες του Κυπριακού, πλην της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ θα δώσει τα ξημερώματα το σύνθημα για να αρχίσουν οι εργασίες της πενταμερούς, υποδεχόμενος στη Νέα Υόρκη τις αντιπροσωπείες των δύο μερών στην Κύπρο, της Ελλάδας, της Τουρκίας και του Ηνωμένου Βασιλείου στις 19:00 τοπική ώρα (02:00 ώρα Κύπρου).
Η ελληνοκυπριακή πλευρά έχει προετοιμαστεί για συζήτηση ουσίας «μεταξύ τυρού και αχλαδίου», ωστόσο πως ακριβώς θα εξελιχθεί η διαδικασία αποφασίζει μόνο ο Γενικός Γραμματέας. Στο αντίστοιχο δείπνο στην άτυπη σύνοδο της Γενεύης δεν τέθηκε η ουσία του Κυπριακού, καθώς ο οικοδεσπότης είχε επιλέξει να γίνουν μόνο κοινωνικού χαρακτήρα συζητήσεις. Από εκείνη τη βραδιά είχε ξεχωρίσει η εκτός προγράμματος τετ-α-τετ συνάντηση που είχαν αμέσως μετά το δείπνο οι Νίκος Χριστοδουλίδης και Χακάν Φιντάν, η οποία αποδείχθηκε καθοριστική για την έκβαση της πενταμερούς.
Το τετράμηνο που μεσολάβησε δεν έγιναν πολλά βήματα, παρά τις οδηγίες που έδωσε ο Αντόνιο Γκουτέρες για να προχωρήσουν τα έξι Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, παράλληλα με την αναζήτηση των επόμενων κινήσεων στην προσπάθεια για επανέναρξη των συνομιλιών. Μέχρι σήμερα προχώρησαν μόνο τα τρία εύκολα θέματα και με διάφορους ελιγμούς ο Ερσίν Τατάρ μπλόκαρε τη συμφωνία για οδοφράγματα, φωτοβολταϊκό πάρκο και αποναρκοθέτηση.
Η τύχη των τριών ζητουμένων θα κριθεί στην έδρα του ΟΗΕ μέχρι αύριο τα μεσάνυχτα (ώρα Κύπρου) όταν θα πέφτει η αυλαία της άτυπης συνόδου. Αν και οι προσδοκίες παραμένουν ελάχιστες, εξαιτίας της αρνητικής στάσης της πλευράς των κατεχομένων η οποία επιδιώκει διακαώς να μην υπάρξουν εξελίξεις στο Κυπριακό πριν από τον Οκτώβριο και τις παράνομες «εκλογές» στο ψευδοκράτος.
Έτοιμος για όλα
Παρόλα αυτά, ο Νίκος Χριστοδουλίδης έχει προετοιμαστεί για παν ενδεχόμενο. Όπως θα αναλύσει αύριο το μεσημέρι (ώρα Κύπρου) στη συνάντηση που θα έχει ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ με την ελληνοκυπριακή αντιπροσωπεία, η στοχοπροσήλωση του παραμένει σταθερή προς την κατεύθυνση της επανέναρξης συνομιλιών.
Από εκεί και πέρα θα παραθέσει τις κόκκινες γραμμές του, τις οποίες γνωρίζει πολύ καλά ο Αντόνιο Γκουτέρες. Πρώτη και κύρια είναι η επανέναρξη συνομιλιών στη βάση του πλαισίου του ΟΗΕ, για ομοσπονδιακή δομή με πολιτική ισότητα. Οποιαδήποτε άλλη εναλλακτική επιλογή βάζει στο τραπέζι η τουρκική πλευρά, απορρίπτεται χωρίς συζήτηση.
Βλέπει μόνο ψήφους
Στην απέναντι πλευρά ο Ερσίν Τατάρ αναμένεται ότι θα επιμείνει στη γραμμή που ακολουθεί τα τελευταία πέντε χρόνια. Η φιλοσοφία των δύο κρατών, η οποία οδηγεί τη διαδικασία μόνο προς τα πίσω. Σε αυτή τη σύνοδο ο κατοχικός ηγέτης θέλει περισσότερο από ποτέ να μην υπάρξουν αποτελέσματα, για αυτό θα παραμείνει στο δρόμο των προϋποθέσεων του για εξασφάλιση κυριαρχικής ισότητας και απευθείας εμπόριο – επαφές – πτήσεις.
Επίσης σκοπεύει να οδηγήσει τη συζήτηση σε άσχετα με την ουσία του Κυπριακού θέματα, όπως το ζήτημα των συλλήψεων σφετεριστών. Στο πλαίσιο της προσπάθειας αποπροσανατολισμού που άρχισε από το φθινόπωρο και κορυφώθηκε τους τελευταίους μήνες.
Υπό τις περιστάσεις καθοριστική για το αποτέλεσμα θα είναι και πάλι η στάση της τουρκικής αντιπροσωπείας. Σε εκείνο το τραπέζι, μόνο ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών μπορεί να επηρεάσει τον κατοχικό ηγέτη και να τον αναγκάσει να βάλει έστω μερικές σταγόνες νερό στο κρασί του. Τουλάχιστον ως προς το ζητούμενο του καθορισμού οδικού χάρτη για τα επόμενα βήματα και τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης.
