Ανταπόκριση από AP • 15 ώρες πριν • Διάρκεια ανάγνωσης: 1 λεπτό
ΡΩΜΗ (AP) — Ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και η Ιταλίδα Πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι παρακολούθησαν την Τρίτη την επίσημη ανταλλαγή δώδεκα συμφωνιών συνεργασίας, συμπεριλαμβανομένων αυτών στον τομέα της άμυνας, στο πλαίσιο των προσπαθειών για ενίσχυση των δεσμών μεταξύ των δύο μεσογειακών χωρών.
Ο Ερντογάν βρέθηκε στη Ρώμη για να συμμετάσχει στην τέταρτη λεγόμενη Διακυβερνητική Σύνοδο Κορυφής μεταξύ Ιταλίας και Τουρκίας, η οποία αποσκοπεί στην ενίσχυση του εμπορίου και της συνεργασίας. Η επίσκεψή του πραγματοποιείται σε μια περίοδο όπου η Τουρκία και η Ιταλία επεκτείνουν τη συνεργασία τους στον τομέα της άμυνας. Τον Μάρτιο, ο κορυφαίος κατασκευαστής μη επανδρωμένων αεροσκαφών της Τουρκίας, η εταιρεία Baykar, υπέγραψε μνημόνιο συνεργασίας με την ιταλική Leonardo για τη δημιουργία κοινοπραξίας στην παραγωγή drones. Πέρυσι, η Baykar εξαγόρασε την ιταλική αεροναυπηγική εταιρεία Piaggio Aerospace.
Μιλώντας μετά τη συνάντησή τους, η Μελόνι και ο Ερντογάν δήλωσαν ότι Τουρκία και Ιταλία πέτυχαν τον στόχο εμπορικών συναλλαγών ύψους 30 δισεκατομμυρίων δολαρίων και πλέον θέτουν νέο στόχο τα 40 δισεκατομμύρια, σηματοδοτώντας την πρόθεσή τους για περαιτέρω οικονομική συνεργασία.
«Θα συνεχίσουμε να ενισχύουμε τη συνεργασία μας με την Ιταλία, η οποία έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας, μέσω νέων συνεργασιών και έργων», δήλωσε ο Ερντογάν. Η Ιταλία θεωρεί την Τουρκία βασικό εταίρο στη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών και στη διατήρηση της σταθερότητας στην περιοχή.
Η Μελόνι ευχαρίστησε τον Ερντογάν, δηλώνοντας ότι τα κοινά μέτρα Ιταλίας και Τουρκίας οδήγησαν στο να μηδενιστεί ο αριθμός μεταναστών που αναχωρούν από την Τουρκία.
Ο Ερντογάν δήλωσε: «Θα συνεχίσουμε τη συνεργασία μας με την Ιταλία στον τομέα της καταπολέμησης της παράτυπης μετανάστευσης την επόμενη περίοδο».
Ο Τούρκος ηγέτης ανέφερε επίσης ότι οι δύο πλευρές συζήτησαν την πιθανότητα συνεργασίας για την ανασυγκρότηση της Συρίας και ότι θα ακολουθήσουν περαιτέρω διαβουλεύσεις επί του θέματος.
Κοινή δήλωση Μελόνι-Ερντογάν και 9 συμφωνίες Ιταλίας-Τουρκίας
Ανταπόκριση από GEE • 14 ώρες πριν •
(ANSA) – ΡΩΜΗ, 29 Απριλίου – Κοινή δήλωση της Πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι και του Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, καθώς και μία δήλωση μεταξύ των Υπουργείων Εξωτερικών της Ιταλίας και της Τουρκίας για την «ενίσχυση των διμερών οικονομικών σχέσεων», συνοδεύτηκαν από την ανακοίνωση εννέα μνημονίων συνεργασίας μεταξύ των δύο κυβερνήσεων, στο πλαίσιο της διακυβερνητικής συνόδου που πραγματοποιήθηκε στη Βίλα Παμφίλι. Παράλληλα, υπεγράφη και μνημόνιο συνεργασίας ανάμεσα στην ιταλική Leonardo και την τουρκική Baykar Technologies.
Κατά την τελετή λήξης της συνόδου, υπογράφηκαν και αντηλλάγησαν συμφωνίες που περιλαμβάνουν:
-
Μνημόνιο συνεργασίας μεταξύ του Υπουργείου Επιχειρηματικότητας και Made in Italy και του Υπουργείου Βιομηχανίας και Τεχνολογίας της Τουρκίας, με αντικείμενο τη συνεργασία στους τομείς της επιστήμης, της τεχνολογίας, της καινοτομίας, της βιομηχανίας και των επενδύσεων.
-
Συμφωνία μεταξύ των διαστημικών οργανισμών των δύο χωρών για συνεργασία σε διαστημικές δραστηριότητες με ειρηνικούς σκοπούς.
-
Μνημόνιο μεταξύ των Υπουργείων Πολιτισμού για την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών.
-
Μνημόνιο για συνεργασία μεταξύ μουσείων και την προώθηση της αρχαιολογικής κληρονομιάς των δύο χωρών.
-
Μνημόνιο συνεργασίας μεταξύ των αρχείων του ιταλικού Υπουργείου Πολιτισμού και των Κρατικών Αρχείων της Τουρκίας.
-
Συμφωνία για συνεργασία σε θέματα νεολαίας και αθλητισμού, μεταξύ του Τμήματος Αθλητισμού και Πολιτικής για τη Νεολαία της ιταλικής Προεδρίας του Υπουργικού Συμβουλίου και του αντίστοιχου Υπουργείου Νεολαίας και Αθλητισμού της Τουρκίας.
-
Μνημόνιο συνεργασίας στον τομέα των κοινωνικών υπηρεσιών, μεταξύ του ιταλικού Υπουργείου για Άτομα με Αναπηρία και του τουρκικού Υπουργείου Οικογένειας και Κοινωνικών Υπηρεσιών.
-
Συμφωνία μεταξύ των δύο Υπουργείων Υποδομών, με αντικείμενο τη συνεργασία στη χρήση διεθνών διαδρόμων μεταφορών.
-
Μνημόνιο συνεργασίας στον τομέα της εργασίας και των κοινωνικών υπηρεσιών, μεταξύ του Υπουργείου Εργασίας της Ιταλίας και του Υπουργείου Οικογένειας και Κοινωνικών Υπηρεσιών της Τουρκίας.
ΣΧΟΛΙΟ ΤΩΝ ΑΝΙΧΝΕΥΣΕΩΝ
Οι ιταλοτουρκικές σχέσεις στη Μεσόγειο χαρακτηρίζονται από έναν περίπλοκο συνδυασμό στρατηγικής συνεργασίας, οικονομικών συμφερόντων και γεωπολιτικής καχυποψίας. Ειδικά την τελευταία δεκαετία, η δυναμική ανάμεσα στην Άγκυρα και τη Ρώμη διαμορφώνεται από τις εξελίξεις στη Λιβύη, τη Συρία, την Ανατολική Μεσόγειο, αλλά και την ευρωπαϊκή πολιτική απέναντι στην Τουρκία. Παρακάτω παρατίθεται μια πιο αναλυτική εικόνα:
1. Οικονομική Συνεργασία: Μια σχέση με σαφές βάθος
Η Ιταλία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους εμπορικούς εταίρους της Τουρκίας. Το διμερές εμπόριο ξεπέρασε τα 30 δισ. δολάρια, με νέα φιλοδοξία τα 40 δισ. Αυτό φανερώνει όχι απλώς σταθερές εμπορικές σχέσεις, αλλά και διάθεση για επέκταση της συνεργασίας σε πιο στρατηγικούς τομείς, όπως η άμυνα και η ενέργεια.
Η εξαγορά της ιταλικής Piaggio Aerospace από την τουρκική Baykar, καθώς και η πρόσφατη συμφωνία Baykar-Leonardo για παραγωγή UAVs, είναι ενδείξεις μιας στρατηγικής σύγκλισης στον αμυντικό τομέα – με πιθανές προεκτάσεις και σε εξαγωγές σε τρίτες χώρες.
2. Άμυνα και γεωπολιτική: Από την επιφύλαξη στη συνεργασία
Η Ιταλία παραδοσιακά διατηρεί επιφυλάξεις για την περιφερειακή πολιτική της Τουρκίας, ειδικά σε ζητήματα όπως:
-
Η Ανατολική Μεσόγειος και η ΑΟΖ: Η Ρώμη παρακολουθεί στενά τις εντάσεις με Ελλάδα και Κύπρο, καθώς επηρεάζουν τη σταθερότητα και την ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής.
-
Η Λιβύη: Εδώ, οι ιταλικές και τουρκικές επιδιώξεις τέμνονται. Και οι δύο χώρες στήριξαν την κυβέρνηση της Τρίπολης, αλλά με διαφορετικούς στόχους. Η Ιταλία επιδιώκει σταθερότητα και έλεγχο των μεταναστευτικών ροών. Η Τουρκία επιδιώκει στρατιωτική και ενεργειακή εδραίωση.
Παρ’ όλα αυτά, η Ιταλία δεν έχει ευθυγραμμιστεί πλήρως με τη σκληρή στάση της Γαλλίας και της Ελλάδας απέναντι στην Τουρκία. Επιλέγει μια πιο πραγματιστική προσέγγιση, θεωρώντας την Άγκυρα απαραίτητο συνομιλητή.
3. Μετανάστευση: Στρατηγική αλληλεξάρτηση
Η συμφωνία Μελόνι-Ερντογάν για τον μηδενισμό των μεταναστευτικών ροών από Τουρκία προς Ιταλία εντάσσεται στην ευρύτερη ευρωπαϊκή στρατηγική ανάσχεσης της μετανάστευσης μέσω συμφωνιών με τρίτες χώρες. Η Ιταλία βλέπει την Τουρκία ως κρίσιμο “buffer state”, αντίστοιχο με τον ρόλο που της έχει αποδοθεί από την ΕΕ.
Αυτό ενισχύει τη θέση της Άγκυρας ως «αναγκαίου εταίρου» για την Ε.Ε., και προσφέρει στη Μελόνι πολιτικά κέρδη στο εσωτερικό.
4. Συνεργασία ή Ανταγωνισμός στην Ανατολική Μεσόγειο;
Παρά τις θετικές εξελίξεις, υφίστανται σημαντικά σημεία τριβής:
-
Το μνημόνιο Τουρκίας-Λιβύης για τις θαλάσσιες ζώνες θεωρήθηκε από την Ιταλία (αλλά και από Γαλλία, Ελλάδα, Αίγυπτο) ως πρόκληση στο διεθνές δίκαιο.
-
Ο αγωγός EastMed είχε την υποστήριξη της Ιταλίας, αν και η Ρώμη αργότερα αποστασιοποιήθηκε, επιδιώκοντας ρεαλιστικές εναλλακτικές.
-
Ο ρόλος της Ιταλίας στο ΝΑΤΟ και στην ΕΕ περιορίζει την απόλυτη σύγκλιση με την Τουρκία, ειδικά σε περιόδους κρίσεων με την Ελλάδα ή την Κύπρο.
5. Η Ρώμη ως δυνητικός διαμεσολαβητής
Η Ιταλία, λόγω της ιστορικής της παρουσίας στη Μεσόγειο, αλλά και της μη-αντιπαραθετικής στάσης της, έχει τη δυνατότητα να λειτουργήσει ως διαμεσολαβητικός δρών ανάμεσα στην Τουρκία και άλλες δυνάμεις της περιοχής, εφόσον το επιλέξει πολιτικά. Αυτό θα της έδινε ρόλο ισορροπιστή – κάτι που ίσως συνδέεται και με την πρόθεση της να εμπλακεί στην ανοικοδόμηση της Συρίας, όπως δήλωσε ο Ερντογάν.
Συμπέρασμα
Η σχέση Ιταλίας-Τουρκίας στη Μεσόγειο είναι ρεαλιστική, ευέλικτη και αμοιβαία ωφελιμιστική. Αν και υπάρχουν γεωπολιτικές τριβές, η ανάγκη για σταθερότητα, εμπόριο και μεταναστευτική συνεργασία επιβάλλει την πολιτική συνεννόηση. Η Ιταλία κρατά αποστάσεις από την αντιτουρκική ρητορική της Ανατολικής Μεσογείου και προσπαθεί να ενισχύσει τον ρόλο της ως γεωπολιτικού ενδιάμεσου, χωρίς να θυσιάζει τα συμφέροντά της.
