Καθώς το Ισραήλ επιχειρεί να ωθήσει τις ΗΠΑ σε πόλεμο με το Ιράν, αξίζει να εξεταστεί πώς θα μπορούσε να αντιδράσει η Τεχεράνη
Paul Rogers
12 Φεβρουαρίου 2026, 14:55
Ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Μπενιαμίν Νετανιάχου είχαν συνομιλίες εν μέσω αυξανόμενων εντάσεων για τη σύγκρουση ΗΠΑ–Ιράν.
Κατευθύνονται οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν προς έναν ολοκληρωτικό πόλεμο; Ο Benjamin Netanyahu αναμφίβολα θα το επιθυμούσε. Με γενικές εκλογές να πλησιάζουν εντός του έτους, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός εκτιμά ότι είναι κρίσιμης σημασίας να πείσει τον Donald Trump πως οι ΗΠΑ πρέπει να εξαναγκάσουν το Ιράν να τερματίσει πλήρως το πυρηνικό του πρόγραμμα και να σταματήσει την ανάπτυξη και ανάπτυξη βαλλιστικών πυραύλων ικανών να πλήξουν το Ισραήλ.
Έχοντας επιβεβαιώσει ότι θα διεκδικήσει εκ νέου την πρωθυπουργία, η επίτευξη αυτών των στόχων θα του προσέφερε ισχυρό πλεονέκτημα ώστε να παρουσιαστεί ως νικηφόρος ηγέτης, ανεξαρτήτως της ανθρώπινης οδύνης που έχει προκληθεί στους Παλαιστινίους στη Γάζα και στη Δυτική Όχθη.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο Νετανιάχου επισκέφθηκε αυτή την εβδομάδα την Ουάσιγκτον για να συμμετάσχει στο λεγόμενο «Συμβούλιο Ειρήνης» του Τραμπ, έναν νεοσύστατο αμερικανικό μηχανισμό για τη διευθέτηση του πολέμου στη Γάζα. Αρχικά δεν επρόκειτο να μεταβεί στις ΗΠΑ πριν από την πρώτη επίσημη ολομέλεια του οργάνου την επόμενη εβδομάδα, ωστόσο το ταξίδι του επισπεύστηκε απροσδόκητα λόγω των αμερικανοϊρανικών διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, με τον επόμενο γύρο συνομιλιών να αναμένεται επίσης την επόμενη εβδομάδα.
Τελικά, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός αποχώρησε από τον Λευκό Οίκο απογοητευμένος. Η συνάντησή του με τον Τραμπ διήρκεσε μόλις τρεις ώρες και δεν κατέληξε σε σαφή συμφωνία. Ο Νετανιάχου φέρεται να επιδίωξε πιο δυναμική στρατιωτική εμπλοκή των ΗΠΑ, χωρίς όμως να επιτύχει τον στόχο του, καθώς ο Τραμπ δήλωσε αργότερα ότι οι συνομιλίες με το Ιράν θα συνεχιστούν.
Οι εντάσεις γύρω από τα ιρανικά σχέδια έχουν ενταθεί εδώ και περισσότερο από έναν μήνα, ενώ οι ΗΠΑ αυξάνουν σταδιακά τη στρατιωτική τους παρουσία στη Μέση Ανατολή. Κανονικά διατηρούν περίπου 30.000 στρατιωτικούς στην περιοχή — κυρίως σε Ιορδανία, Κουβέιτ, Κατάρ, Μπαχρέιν, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Σαουδική Αραβία — καθώς και δυνάμεις στη Συρία και το Ιράκ, πέραν των μονάδων που εδρεύουν μόνιμα στο Ισραήλ.
Τον περασμένο μήνα, το Πεντάγωνο ανακοίνωσε τη μετακίνηση μιας ομάδας κρούσης αεροπλανοφόρου από τις Φιλιππίνες στη Μέση Ανατολή. Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal αυτή την εβδομάδα, έχει ήδη δοθεί εντολή και για τη μετακίνηση δεύτερης ομάδας κρούσης στην περιοχή, πιθανότατα από την ανατολική ακτή των ΗΠΑ.
Ο Τραμπ επανέλαβε αυτή την εβδομάδα την απειλή του ότι θα αποστείλει και δεύτερη ομάδα κρούσης αεροπλανοφόρου στην περιοχή, ενώ άλλες πληροφορίες αναφέρουν ότι επιπλέον αμερικανικά μαχητικά F-35 μετασταθμεύουν σε βάσεις εντός επιχειρησιακής εμβέλειας του Ιράν. Έξι αεροσκάφη, μάλιστα, φέρονται να μετέβησαν νωρίτερα αυτή την εβδομάδα στη Μέση Ανατολή από τη βρετανική βάση RAF Lakenheath.
Παρά την αυξημένη αυτή αμερικανική ετοιμότητα και τις προσδοκίες του Νετανιάχου, το ενδεχόμενο να υποχρεωθεί το Ιράν να εγκαταλείψει το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων του είναι, ρεαλιστικά, μάλλον απίθανο. Αν και υπάρχουν ενδείξεις ότι τα σοβαρά οικονομικά προβλήματα της χώρας, σε συνδυασμό με τις μαζικές διαδηλώσεις του περασμένου μήνα, ωθούν τη θεοκρατική ηγεσία να επιδιώξει χαλάρωση των κυρώσεων και αποφυγή πολεμικής σύγκρουσης, η διάθεσή της για παραχωρήσεις έχει σαφή όρια.
Ένα αναθεωρημένο καθεστώς πυρηνικών επιθεωρήσεων υπό την αιγίδα της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (IAEA) του ΟΗΕ ίσως αποτελεί το μέγιστο που μπορούν να προσδοκούν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ. Ιδίως αν ληφθεί υπόψη ότι ο ισχυρισμός του Τραμπ το περασμένο καλοκαίρι, σύμφωνα με τον οποίο η αμερικανική επίθεση σε υπόγειες ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις «κατέστρεψε ολοκληρωτικά» το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, υπήρξε υπερβολικός· πιθανότατα το καθυστέρησε κατά μήνες και όχι κατά χρόνια.
Σε αυτό ακριβώς το σημείο αρχίζουν και τα προβλήματα για τον Νετανιάχου. Ο Τραμπ μπορεί να επισημαίνει τη μεγάλη συγκέντρωση δυνάμεων στην περιοχή, και οι αναλυτές αναμφίβολα θα υπογραμμίσουν τη συντριπτική ισχύ που θα διέθεταν οι αμερικανικές και ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις σε περίπτωση συνδυασμένης επίθεσης. Το Ιράν θα μπορούσε να δεχθεί εκτεταμένα πλήγματα από αέρος, με drones και πυραύλους, για εβδομάδες — αν όχι για μήνες. Ωστόσο, η Τεχεράνη διαθέτει τουλάχιστον δύο σημαντικά πλεονεκτήματα.
Το πρώτο είναι προφανές: εάν βρεθεί αντιμέτωπη με μια τέτοια επίθεση, η «Επιλογή Σαμψών» της — δηλαδή μια απάντηση γενικευμένης κλιμάκωσης — θα μπορούσε να περιλαμβάνει διαρκείς παραστρατιωτικές και επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη κατά εγκαταστάσεων παραγωγής και εξαγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου, ακόμη και το κλείσιμο του κρίσιμου θαλάσσιου διαύλου των Στενών του Ορμούζ. Οι παγκόσμιες επιπτώσεις θα μπορούσαν να είναι τεράστιες — συγκρίσιμες με το πετρελαϊκό σοκ του 1973-74, που συνέβαλε καθοριστικά στη διαμόρφωση της παγκόσμιας νεοφιλελεύθερης εποχής.
Πρόκειται για ακραίο σενάριο. Υπάρχει όμως και μια ενδιάμεση πολιτική επιλογή, λιγότερο προβεβλημένη. Ένα από τα περιορισμένα αλλά ουσιαστικά πλεονεκτήματα του Ιράν είναι η ανάπτυξη και παραγωγή χαμηλού κόστους, οπλισμένων μη επανδρωμένων αεροσκαφών μικρής εμβέλειας. Η Τεχεράνη έχει κατασκευάσει χιλιάδες τέτοια drones και έχει πουλήσει μεγάλο αριθμό στη Ρωσία, η οποία τα χρησιμοποιεί στην Ουκρανία με καταστροφικά αποτελέσματα.
Καθοριστικός παράγοντας εδώ είναι ότι τα περισσότερα από αυτά τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη δεν διαθέτουν την εμβέλεια για να πλήξουν το Ισραήλ. Θα μπορούσαν όμως με ευκολία να διανύσουν τη σαφώς μικρότερη απόσταση των λίγων εκατοντάδων χιλιομέτρων πάνω από τον Περσικό Κόλπο και να στοχεύσουν τις πολυάριθμες αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο Κουβέιτ, το Κατάρ, το Μπαχρέιν και αλλού.
Δεδομένης της αποφασιστικότητας των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, είναι σχεδόν βέβαιο ότι ήδη διαθέτουν δεκάδες αποθέματα κατάλληλων πυρομαχικών, κρυμμένα σε διάφορα σημεία της χώρας και έτοιμα προς χρήση για έναν τέτοιο σκοπό. Παράλληλα, είναι πολύ πιθανό να έχουν διαμορφώσει ισχυρή ικανότητα ταχείας παραγωγής οπλισμένων drones σε καιρό πολέμου, μέσω ενός δικτύου μικρών εργοστασίων και εργαστηρίων σε πόλεις και κωμοπόλεις ανά την επικράτεια.
Ο αμερικανικός στρατός, βεβαίως, θα είναι προετοιμασμένος για ένα τέτοιο ενδεχόμενο και κατά πάσα πιθανότητα θα καταφέρει να καταρρίψει τη μεγάλη πλειονότητα των επιτιθέμενων drones — όπως ακριβώς οι ουκρανικές αντιαεροπορικές άμυνες αναχαιτίζουν σημαντικό μέρος των ρωσικών επιθέσεων. Ωστόσο, αυτό παραβλέπει το βασικό σημείο: πρόκειται περισσότερο για πολιτική παρά για καθαρά στρατιωτική τακτική.
Εάν το Ιράν βρεθεί αντιμέτωπο με έναν σκληρό πόλεμο φθοράς, τότε το μόνο που θα χρειαστεί να επιτύχει, σε αντάλλαγμα, είναι να προκαλέσει έστω και περιορισμένες απώλειες σε Αμερικανούς στρατιώτες. Ο ίδιος ο πόλεμος ενδέχεται να οδηγήσει σε παγκόσμια οικονομική ύφεση, πλήττοντας την αμερικανική ηγεσία. Όμως η απώλεια ζωών νεαρών Αμερικανών σε έναν ξένο πόλεμο που θα έχει ξεκινήσει με πρωτοβουλία του ίδιου του Τραμπ θα μπορούσε να εξελιχθεί σε σοβαρό πολιτικό πλήγμα.
Το πραγματικό διακύβευμα, ενδεχομένως, είναι κατά πόσον ένας υπερβολικά βέβαιος για τις επιλογές του Λευκός Οίκος — ενθαρρυμένος από ένα Πεντάγωνο με αυξημένη αυτοπεποίθηση, έναν επίμονο Νετανιάχου και τα διαρκώς παρόντα συμφέροντα της αμυντικής βιομηχανίας — θα αγνοήσει τις πιο συνετές φωνές που ενδέχεται ακόμη να ακούγονται στους διαδρόμους του Καπιτωλίου και θα επιλέξει τελικά την πολεμική οδό. Ίσως επικρατήσει η σύνεση. Ωστόσο, με δεδομένο το παρελθόν και την απρόβλεπτη προσωπικότητα του Τραμπ, αυτό δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένο.
