του Κωνσταντίνου Καραγιανίδη, Ηλεκτρολόγου- Μηχανικου Υπολογιστών
Σε προγενέστερο άρθρο είχα εκτυλίξει κάποιους προβληματισμούς για το αποτέλεσμα της Επαναστάσεως του ’21, κυρίως κατά πόσον μπορεί να θεωρηθεί ανάλογο της τότε δυναμικής του Ελληνισμού και των προεπαναστατικών σχεδιασμών και οραμάτων.
- Οι τρεις μεγάλες δυνάμεις (Αγγλία, Γαλλία, Ρωσία) να εκδιώξουν διά των όπλων την οθωμανική εξουσία από τα ευρωπαϊκά εδάφη που κατείχε, περιορίζοντάς την στην ασιατική της επικράτεια.
- Να δημιουργηθούν 5 χριστιανικά βασίλεια επί των απελευθερωθέντων εδαφών.
- Δουκάτο της Δακίας, αποτελούμενο από τις επαρχίες Μολδαβίας και Βλαχίας, με αμιγή χριστιανικό πληθυσμό (υπολογιζόμενο περί το 1,5 εκατομμύριο).
- Βασίλειο της Σερβίας, αποτελούμενο από της περιοχές Βοσνίας, Σερβίας και Βουλγαρίας. Ο χριστιανικός πληθυσμός τους εκτιμάται από τον Καποδίστρια σε 1 εκατομμύριο, συν μερικές δεκάδες χιλιάδες μωαμεθανών.
- Βασίλειο της Μακεδονίας, αποτελούμενο από την Μακεδονία και την Θράκη, καθώς και τις νήσους Ίμβρο, Σαμοθράκη και Θάσο. Η πληθυσμιακή του σύσταση εκτιμάται σε 1 εκατομμύριο χριστιανούς και ισαρίθμους μωαμεθανούς.
- Βασίλειο της Ηπείρου, συμπεριλαμβανομένης της Αλβανίας, με πληθυσμό άνω των 2 εκατομμυρίων, τα 2/3 εκ των οποίων μωαμεθανοί.
- Ελληνική Πολιτεία, εκτεινομένη προς βορράν μέχρι Άρτας και Πηνειού, που θα ενσωμάτωνε και τις αιγαιακές νήσους, πλην Κρήτης.
- Σε έκαστο των βασιλείων αυτών θα επιλεγόταν από τις τρεις δυνάμεις χριστιανός ηγεμόνας, από τους βασιλικούς οίκους της Ευρώπης.
- Η Κωνσταντινούπολη με τα περίχωρά της (η Σηλυβρία ορίζεται ως δυτικό όριο και οι Δέρκοι ως βόρειο [2]), την Τένεδο και δύο οχυρές θέσεις επί της ασιατικής ηπείρου (ως μία εξ αυτών ονοματίζεται η Χαλκηδόνα) να αποτελέσει μία ελεύθερη πόλη, υπό την εγγύηση των δυνάμεων.
- Στην Κωνσταντινούπολη θα έδρευε η Συνομοσπονδία των 5 χριστιανικών βασιλείων, που θα προήγαγε την μεταξύ τους συνεργασία, καθώς και τις σχέσεις με τις μεγάλες δυνάμεις.
- Τα νησιά του Ιονίου να ενώνονταν με τα γειτονικά τους βασίλεια. Προκειμένου να δεχθεί την αποχώρησή της από αυτά η Αγγλία, ο Καποδίστριας εισηγείται στον Nesselrode την ισοδύναμη παραίτηση της Ρωσίας από τα δικαιώματά της επί της Μολδοβλαχίας.
- Οι στρατηγικές νήσοι Κύπρος, Κρήτη και Ρόδος να χρησιμοποιηθούν ως βάσεις των μεγάλων δυνάμεων για την εποπτεία των συμφωνηθέντων και την εμπέδωση του προβλεπομένου status quo.
Είναι άδηλο αν ο πολύπειρος διπλωμάτης έτρεφε βάσιμες ελπίδες για την υλοποίηση (έστω μερική) του σχεδίου του, ή το χρησιμοποίησε απλώς ως ένα διπλωματικό όπλο (στην λογική του να απαιτήσει το μείζον, προκειμένου να εξασφαλίσει το έλασσον, ήτοι βιώσιμα σύνορα για το ελλαδικό κράτος).
Σε κάθε περίπτωση, πάντως, σκιαγραφείται ένας μακροπρόθεσμος στόχος για τον Ελληνισμό, σε δύο άξονες:
- Πολιτισμικό: Να διαμορφωθεί ένα ευνοϊκό περιβάλλον για την ευημερία και την πνευματική εξύψωση [3] του ελληνικού στοιχείου, βασισμένο στην κοινή χριστιανική πίστη των λαών της Βαλκανικής, στην κρατική οργάνωση σε ευρωπαϊκά πρότυπα της εποχής και στην εξάλειψη τοπικού ανταγωνισμού των μεγάλων δυνάμεων [4].
- Εδαφικό: Να εξασφαλισθεί μια ευρεία περιοχή για την ελεύθερη δράση του, αποτελούμενη από τις – έως τότε – ευρωπαϊκές κτήσεις της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Αμφότερα τα ανωτέρω στοιχεία μαρτυρούν ότι ο Καποδίστριας συναισθανόταν τον οικουμενικό χαρακτήρα του Ελληνισμού και δεν τον σκεφτόταν περιορισμένο στα στενά πλαίσια ενός κρατιδίου. Εξ άλλου, η αισιοδοξία του για την επάνοδο των μουσουλμανικών πληθυσμών των υπό σύσταση βασιλείων στους κόλπους της Εκκλησίας, άμα τη εκλείψει της καταπιεστικής οθωμανικής εξουσίας, είναι άλλο ένα δείγμα του πώς αντιλαμβανόταν την δυναμική του ελληνικού πολιτισμού [5].
Συγκρινόμενη η πρόταση Καποδίστρια με το αντίστοιχο όραμα του Ρήγα Φερραίου, μάλλον έχει πιο βαρύνουσα σημασία, καθώς φαίνεται να λαμβάνει υπ’ όψιν της εκτός από την πληθυσμιακή κατάσταση της χερσονήσου, τόσο την ισορροπία των συμφερόντων των μεγάλων δυνάμεων, όσο και τα στρατιωτικά τετελεσμένα του 1828 (δηλαδή την εμφανή οθωμανική αδυναμία να επιβληθεί ιδίοις δυνάμεσι, στρατιωτικώς, επί των ευρωπαϊκών κτήσεων). Επομένως έχει περισσότερο πολιτική, παρά οραματική (όπως του Ρήγα) υφή.
Ο πρόωρος χαμός του Κερκυραίου πολιτικού δεν επέτρεψε να τεθούν σε τροχιά πραγματώσεως οι υψηλές προσδοκίες του για το μέλλον του Ελληνισμού. Οι διάδοχοί του, όχι μόνο δεν συμμερίζονταν παρόμοια οράματα (ή τουλάχιστον στην ίδια κλίμακα), αλλά υπονόμευσαν – εκόντες άκοντες – κάθε σχετική προοπτική:
- Η πολιτική αυστηρής ισορροπίας μεταξύ επιρροών των μεγάλων δυνάμεων, που ευλαβικώς τηρούσε ο Καποδίστριας, υπεχώρησε αργότερα, προ της ανικανότητος των επιγόνων του και των αγγλικών πιέσεων για υπαγωγή μας στην σφαίρα επιρροής τους, δημιουργώντας εν τέλει ένα ρήγμα μεταξύ του ελλαδικού κορμού και της βαλκανικής ενδοχώρας (η οποία, εξ αιτίας υπεροχής του σλαβικού στοιχείου ετέθη υπό την ρωσική σκέπη).
- Η διαμάχη “αυτοχθόνων“-“ετεροχθόνων“, κατά την κατάρτιση του Συντάγματος του 1844 [6], που έληξε με επικράτηση των πρώτων, περιόρισε σε σημαντικό βαθμό την οικουμενική αντίληψη του αρτισύστατου κρατιδίου της Ελλάδος.
Ώστε, με επιστέγασμα την αποτυχία του μικρασιατικού εγχειρήματος [7], να περιοριστούμε στον ρόλο ενός κράτους-παρία, εξαρτημένου από τρίτους και με πλήρη αδυναμία/απροθυμία να υπερασπιστεί την εκτός συνόρων του ελληνική παρουσία, αλλά και να αποτελέσει πολιτιστικό φάρο και πολιτικό πόλο έλξεως για συγγενείς λαούς.
Βεβαίως, υπήρξε μια – μάλλον απέλπιδα – προσπάθεια από τον Αλ. Παπαναστασίου, κατά τον Μεσοπόλεμο, για “Βαλκανική Συνεννόηση” [8], η οποία απεδείχθη θνησιγενής, καθώς ούτε το κλίμα στα Βαλκάνια ήταν ιδιαιτέρως πρόσφορο, ούτε η ανοχή/συναίνεση των μεγάλων δυνάμεων εξασφαλισμένη.
Το δυστύχημα της Ελλάδος είναι η τέλεια αδιαφορία της για εκμετάλλευση ευνοϊκών συνθηκών προς την κατεύθυνση της εμφατικής επανεμφανίσεώς της (ή και ηγεμονίας της) στον Αίμο, μετά το 1990. Η κατάρρευση του κομμουνισμού και του “σιδηρού παραπετάσματος” όχι μόνον ήρε ένα μεγάλο εμπόδιο στις σχέσεις της Ελλάδος με τα λοιπά κράτη της Βαλκανικής, αλλά την έφερε και σε δεσπόζουσα θέση ισχύος (τόσο σκληρής, όσο και ήπιας) έναντί τους. Παρά ταύτα, η πολιτική της δεν υπήρξε συνεκτική, ενώ η αξιοποίηση του “όπλου” της πολιτισμικής επιρροής, είτε διά της Ορθοδοξίας και της “Βυζαντινής” κληρονομιάς, είτε μέσω των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων (κυρίως της Β. Ελλάδος) υπήρξε αμελητέα.
Μάλιστα, σήμερα, το παράθυρο ευκαιρίας που δημιουργήθηκε μετά το 1990 δεν φαίνεται να παραμένει εσαεί ανοικτό. Αφ’ ενός το κενό της ελληνικής απουσίας έσπευσε να καλύψει η τουρκική διείσδυση [9], η οποία – αν και σταθερή στρατηγική επιλογή – έγινε πιο απειλητική την τελευταία δεκαπενταετία, λόγω δαπάνης μεγάλων κεφαλαίων (πιθανότατα τη συμπράξει του Κατάρ), αφ’ ετέρου η ραγδαία οικονομική ανάπτυξη της Ρουμανίας έχει υποσκελίσει στην περιοχή την οικονομική πρωτοκαθεδρία της Ελλάδος [10], η οποία άλλωστε έπαυσε προ πολλού να απολαμβάνει το προνόμιο του μοναδικού μέλους της ΕΕ.
Παρά ταύτα, σε μια ρευστή – από γεωπολιτικής απόψεως – περίοδο, ευτυχή συγκυρία υπέρ της Ελλάδος αποτελεί η διαφαινόμενη υπαγωγή των Βαλκανίων (κατ’ ελάχιστον των ανατολικών) στην ίδια ζώνη γεωπολιτικής επιρροής. Όπερ σημαίνει ότι η έκλειψη ανταγωνισμών υπερτέρων δυνάμεων επιτρέπει μεγαλυτέρους βαθμούς αυτονομίας σε όποιον αναλάβει αναβαθμισμένο ρόλο τοποτηρητή της περιοχής.
Επομένως, αν η Ελλάδα επιθυμεί να επιβεβαιώσει την ρήση του Χαριλάου Τρικούπη ότι “προώρισται να ζήση” επιβάλλεται να θέσει υψηλούς (και όχι απαραιτήτως για το άμεσο μέλλον) στόχους. Διότι έθνη χωρίς όραμα είναι μάλλον καταδικασμένα να παραγκωνισθούν από το ιστορικό προσκήνιο. Και η αναζωογόνηση της ελληνικής παρουσίας/επιρροής στην χερσόνησό μας κάλλιστα θα μπορούσε να αποτελέσει μια σύγχρονη “Μεγάλη Ιδέα”, προς δικαίωση των Ρήγα και Καποδίστρια, που πρώτοι την οραματίσθηκαν, αλλά και προς όφελος των λαών του Αίμου, που έχουν υποφέρει από τον κατακερματισμό τους και την μετατροπή τους σε αθύρματα ξένων δυνάμεων.
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ-ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ
- Παρατίθενται αυτούσιες στο βιβλίο του Καλπαδάκη (μέρος Γ´, σελ 99-121), στα γαλλικά (όπως ανευρέθησαν στα ρωσικά αρχεία), αλλά και μεταφρασμένες.
- Τα όρια αυτά της ελευθέρας πόλεως δεν διαφέρουν και πολύ από την περιοχή που έμεινε υπό διεθνή έλεγχο κατά την συνθήκη των Σεβρών και δεν επεδικάσθη στην Ελλάδα, με την υπόλοιπη Α. Θράκη.
- Για τον Καποδίστρια, η πνευματική άνοδος των Ελλήνων εθεωρείτο προαπαιτούμενο για την πολιτική τους ελευθερία. Γι’ αυτό και πρωτοστάτησε στην ίδρυση της “Φιλομούσου Εταιρείας”, με άξονα δράσεως την παιδεία, ενώ διατηρούσε επιφυλάξεις για την φυσιογνωμία της “Φιλικής”, που αποσκοπούσε σε άμεσες πολιτικές/επαναστατικές κινήσεις.
- Προφανώς, όταν αναφέρεται σε συμφωνία των μεγάλων δυνάμεων για ειρήνευση στην Βαλκανική, αποβλέπει σε ένα καθεστώς ισορροπιών αντίστοιχο της Ελβετίας (στο οποίο ο ίδιος είχε καθοριστική συμβολή), αλλά σε ευρύτερη και πιο καίρια γεωγραφική έκταση, κάτι που το καθιστούσε δυσχερέστερο.
- Αντιπροσωπευτικό των αντιλήψεων του Καποδίστρια είναι και το σχέδιο που εισηγήθηκε ως αξιωματούχος της Ρωσίας, το 1811 (υπόμνημα προς τον κόμη Stackelberg), για υποδαύλιση και στήριξη κινήματος του Αλή Πασά κατά της Πύλης, που θα οδηγούσε σε ίδρυση ενός ελληνο-αλβανικού κρατικού μορφώματος. Περισσότερες λεπτομέρειες στην εργασία του Grigori Arsh “Ο Ιωάννης Καποδίστριας στη Ρωσία“.
- Για μια συνοπτική επισκόπηση του ζητήματος, συνίσταται το άρθρο της καθηγήτριας Νομικής Ιωάννας Κονδύλη, στο περιοδικό “Άρδην” (18ο τεύχος, Μάρτιος-Απρίλιος 1999). Τα πλήρη πρακτικά των συνεδριάσεων της Εθνοσυνελεύσεως προσφέρουν αναλυτικότερες πληροφορίες. Σε αυτά, αξίζει να μνημονευθεί η εισήγηση Κωλέττη, υπέρ των “ετεροχθόνων”, στην συνεδρίαση ΛΑ´ της 14ης/01/1844, η οποία θεωρείται και η ιδρυτική διακήρυξη της “Μεγάλης Ιδέας”.
- Με αφορμή ότι περίπου έναν αιώνα πριν ο Καποδίστριας προσδιόριζε το όριο Ευρώπης-Ασίας ως την διαχωριστική γραμμή Χριστιανών και Μωαμεθανών (ή Ελλήνων και Τούρκων, με μια διαφορετική ανάγνωση), ίσως θα πρέπει με ψυχραιμία να επενεξετάσουμε την εφικτότητα του μικρασιατικού τολμήματος, το 1919. Αν και την εποχή του Καποδίστρια, η Σμύρνη δεν είχε γνωρίσει ακόμη την μετέπειτα άνθησή της, μήπως θα ήταν φρονιμώτερο και ρεαλιστικότερο η Ελλάδα να είχε περισσότερες βλέψεις προς βορράν, παρά προς ανατολάς;
- Περισσότερες λεπτομέρειες επ’ αυτής σε πραγματεία της καθηγήτριας Μαρίας Νυσταζοπούλου-Πελεκίδου και σε άρθρο του ιστορικού Ιωάννη Δασκαρόλη.
- Ενδεικτικές αναφορές σε ένα μείζον ζήτημα:
- “Τουρκία και Βαλκάνια“, άρθρο του Στέλιου Αλειφαντή στα “Τετράδια πολιτικού διαλόγου, έρευνας και κριτικής“, τεύχος 36-37, 1995.
- “Η Τουρκία στα Βαλκάνια σήμερα“, εισήγηση του Ιωάννη Ζούκα σε ημερίδα της “Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών”, 09/11/2011.
- “Η κακόβουλη επιρροή της Τουρκίας στα Βαλκάνια“, άρθρο του Ανδρέα Μπανούτσου, 02/12/2020.
- “Η πολυποίκιλη παρουσία της Τουρκίας στα Βαλκάνια“, άρθρο του Θεοφάνη Μαλκίδη, 26/11/2025.
- Συγκριτικό γράφημα των ΑΕΠ των δύο χωρών, όπου αποτυπώνεται διαυγέστατα το ρουμανικό προβάδισμα έναντι της Ελλάδος, μετά το 2016.
H Αθήνα έχει ήδη μετατραπεί σε μια πολυπολιτισμική χαβούζα λαθρομεταναστών και εμείς γυρεύουμε μεγαλεία με φανταστικές επιρροές στο εξωτερικό; Όταν δεν μπορούμε να συμαζεψουμε το ίδιο μας το σπίτι;
Ας σώσουμε πρώτα τον διαρκώς συρρικνουμενο ελληνισμό της Ελλάδας και μετά ξεκινάμε τις εκστρατείες.
Οι μεγάλες ιδέες έφαγαν την Ελλάδα και συρρίκνωσαν τον Ελληνισμό. Έτσι χάθηκαν Βόρεια Ήπειρος, Σκόπια, Κωνσταντινούπολη, Μικρά Ασία και Κύπρος.
Αν είχε μείνει η Ελλάδα στη συνθήκη των Σεβρών στο Β ΠΠ θα τα έπαιρνε όλα. Η μικρασιατική εκστρατεία σήμανε καμπανάκι στις μεγάλες δυνάμεις και μας έριξαν στην Θάλασσα.
Τώρα μεγάλες ιδέες μόνο με ήπια ισχύ αν και αυτή έχει μειωθεί. Ο τουρισμός έχει μείνει. Πολιτισμός και γράμματα έχουν χαθεί στο διαδίκτυο.
Εφήρμοζε κανείς την Συνθήκη των Σεβρών;
Η Ελλάδα έπρεπε να την εφαρμόσει για να νομιμοποιήσει και θωρακίσει τα κεκτημένα της.
Είχε προηγηθεί μεγάλη περίοδος εμπόλεμης κατάστασης και χρειαζόταν περίοδος ανάπαυλας.
Μάλιστα. Πως θα πήγαινε απέναντι για να την εφαρμόσει; Η εντολή που πήρε ήταν αυτό που λέτε.
Επειδή ,
δεν αναφέρονται στο άρθρο του φιλίστορος κ. αρθρογράφου ούτε οι πρόλογοι των επιστολών του Καποδίστρια προς τον Ρώσο ΥΠΕΞ και
επειδή δεν έχω το βιβλίο του κ. Καλπαδάκη -στο οποίο αναφέρεται ως δημοσιευμένες οι επιστολές – αλλά κυρίως
επειδή εντυπωσιάστηκα από τον τίτλο του άρθρου για το άγνωστο μέχρι τώρα Βαλκανικό όραμα του Καποδίστρια , που έμαθα καλά (από πολλά ”διαβάσματα” ) ότι ήταν του αγρίως δολοφονηθέντος Ρήγα Βελεστινλή
ΑΝΕΤΡΕΞΑ -λέω την αμαρτία μου- στη γνωστό μας πια ΑΙ στην επισήμανση της οποίας διάβασα τα παρακάτω .
Το 1828 ο Καποδίστριας ,ήδη κυβερνήτης (όχι εκλελεγμένος καθώς λένε οι Κύπριοι)της Ελλάδος από το 1827 έστειλε προς την Ρωσική κυβέρνηση και ειδικά προς τον ΥΠΕΞ επιστολές ,τα βασικά σημε΄λια των οποίων αφορούσαν
α. την εξασφάλιση της διεθνούς αναγνώρισης αι υποστήριξης Ελλάδος ,
β. την συγκρότηση τυο ελληνικού κράτους , την οικονομία με την δημιουργία Εθνικής Τράπεζας ,
γ. την την στρατιωτική αναδιοργάνωση ,
δ. τις διαπραγματεύσεις για την επέκταση των συνόρων.
ΠΟΥΘΕΝΑ ΣΤΟ ΑΙ ΔΕΝ ΑΝΑΦΕΡΕΤΑΙ ΤΟ ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ ,που μπορεί να το είχε- αντιγράφοντας το όραμα του Ρήγα για ,ΠΑΜΒΑΛΚΑΝΙΚΗ ΠΟΛΥΕΘΝΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΜΕ ΗΓΕΣΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ-αλλά ως ο κύριος εκπρόσωπος της ρεαλιστικής πολιτικής (εγώ το πιστεύω ακραδάντως) ΔΕΝ ΘΑ ΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟΠΟΙΟΥΣΕ (για να το μάθουν όλοι) και σε επιστολή του προς την Ρωσία ,την μια από τις τρεις Εγγυήτριες Δυνάμεις .
Δεν έχει ανάγκη από ψιμύθια ή αναπόδεικτες απόψεις ο μοναδικός Έλλην και πιστός χριστιανός Καποδίστριας (ο πρώτος που στέγνωσε την καρδιά του από συναισθήματα),όπως τώρα κάνει εν πολλοίς ο σκηνοθέτης κύριος Σμαραγδής στην ταινία του , που ”κατελόγισε” την δολοφονία του στην Εγγυήτρια Αγγλία ,απαλλάσσοντας τα δύο βλαστάρια του Πετρό-Μπεη Μαυρομιχάλη, που τόσο άνανδρα τον δολοφόνησαν έξω από την εκκλησία στο Ναύπλιο τις 27 Σεπτεμβρίου του 1831.
(Άγγλος έδωσε τα πιστόλια στους δυο δολοφόνους- μη δολοφονούμε την λογική ).
Υ.Γ Θα ήθελα και τον παρακαλώ πολύ τον ιστορικό ερευνητή κύριο Δημήτριο-Μερκούριο Κόντη να ”ψάξει” λίγο περισσότερο το θέμα και να μας γράψει τα ευρήματα του από αρχεία,
ΕΚΤΟΣ εάν ο κ. αρθρογράφος μας δημοσιεύσει τις επιστολές του Καποδίστρια .
Η ΑΜΦΙΒΟΛΙΑ ΠΡΟΑΓΕΙ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΦΑΝΕΡΩΝΕΙ ΑΛΗΘΕΙΕΣ .
Καλή Πρωτοχρονιά και καλή χρονιά σε όλους .
ΤΕΛΟΣ η Συνθήκη των Σεβρών ούτε στην Ελλάδα ήλθε στη Βουλή για κύρωση , ίσως γιατί δεν θα κυρωνόταν ,σαν την Ενδιάμεση Συμφωνία με τα Σκόπια του 1995.
Σταύρος Αθαν.Ναλμπάντης
Καλημέρα και χρόνια πολλά σε όλους!
Απαντώ συνολικώς στα ζητήματα που ετέθησαν.
[1. Μεγαλοϊδεατισμός]
Σε ό,τι αφορά την αποκήρυξη μεγαλοϊδεατισμών από τους πρώτους σχολιαστές και της παροτρύνσεως να επικεντρωθούμε στα προβλήματα των στενών μας ορίων, να σημειώσω τα εξής:
(α) Το δίλημμα αυτό σχετίζεται με το πού θέτουμε τα όρια ευθύνης του ελλαδικού κράτους. Κατ’ εμέ, εξ ίσου σημαντικά με τα προβλήματα των κατοίκων του Λεκανοπεδίου είναι και εκείνα των Ελλήνων της Χιμάρας ή των ξεχασμένων παρευξεινίων κοινοτήτων.
(β) Ούτε στην προ των Βαλκανικών Πολέμων περίοδο η εσωτερική κατάσταση ήταν ομαλή. Το τόλμημα της πολεμικής εξορμήσεως ήταν υψηλού ρίσκου, αλλά και τεραστίου οφέλους, αν επετύγχανε.
(γ) Ένα όραμα δεν αντιδιαστέλλεται με την διαχείριση της καθημερινότητος και δεν αφορά κατ’ ανάγκην έναν σύντομο χρονικό ορίζοντα (συνήθως στην Ελλάδα σπανίως ασχολούμαστε με οτιδήποτε δεν είναι δυνατόν να ολοκληρωθεί εντός τετραετίας, για ευνοήτους λόγους). Το “πάλι με χρόνια με καιρούς” γαλούχησε γενεές Ελλήνων, μέχρι να εκπληρωθεί εν μέρει. Δεν εγκαταλείφθηκε επειδή δεν κατέστη εφικτό τα πρώτα έτη.
(δ) Η έλλειψη οράματος σε έναν λαό οδηγεί σε εσωστρέφεια και παρακμή. Το βιώνουμε μετά το 1974, όταν προσπαθήσαμε να υποκαταστήσουμε τον πόθο για εθνική ολοκλήρωση με υλιστικά και καταναλωτικά πρότυπα. Την κατάσταση αυτή είχε εκφράσει με τον καλύτερο τρόπο ο Ίων Δραγούμης στο “Μαρτύρων και Ηρώων αίμα”:
“… αν τρέξουμε να σώσουμε τη Μακεδονία, η Μακεδονία θα μας σώσει. Θα μας σώσει από τη βρώμα όπου κυλιόμαστε, θα μας σώσει από τη μετριότητα και από την ψοφιοσύνη, θα μας λυτρώσει από τον αισχρό τον ύπνο, θα μας ελευθερώσει. Αν τρέξουμε να σώσουμε τη Μακεδονία, εμείς θα σωθούμε.”
(ε) Αντιστρέφοντας την συλλογιστική του πρώτου σχολίου (“Frescos”), μήπως η Αθήνα βρίσκεται σε αυτό το χάλι, ακριβώς επειδή δεν υπάρχει όραμα για το μέλλον του ελληνισμού;
[2. Συνθήκη Σεβρών]
Παρότι παράπλευρο θέμα η συνθήκη των Σεβρών, παρατηρώ ότι απασχόλησε αρκετά.
Μια ενδελεχής ανάλυσή της δεν είναι δυνατόν να ολοκληρωθεί στον περιορισμένο χώρο ενός σχολίου, πάντως, η τότε κατάσταση ήταν μονόδρομος διότι:
i) Ο Σουλτάνος δεν διέθετε πραγματική εξουσία.
ii) Ο Κεμάλ δεν αποδεχόταν την συνθήκη.
iii) Οι δυνάμεις της Entente, εξουθενωμένες από τον ΑΠΠ, δεν είχαν την παραμικρή προθυμία να εμπλακούν σε νέες εχθροπραξίες, για να επιβάλουν την συνθήκη στον Κεμάλ, ενώ ήταν διατεθειμένες να διαπραγματευθούν εκ νέου μαζί του.
Επομένως, η Ελλάδα, είτε θα εξεστράτευε μόνη της κατά των κεμαλικών δυνάμεων, προκειμένου να επιβάλει επί του πεδίου τις πρόνοιες της συνθήκης, ή θα συμβιβαζόταν με την αποχώρηση από την Μ. Ασία.
[3. Εγκυρότητα τεκμηρίων]
Εκπλήσσομαι με την δυσπιστία του κ. Ναλμπάντη και με την αφέλειά του να αναμένει απαντήσεις επί αρχειακού υλικού (ανκεδότου, μέχρι πρότινος) από την τεχνητή νοημοσύνη!
Ενώ εξίσου αφελή θα χαρακτήριζα και την απαίτησή του να καταπατήσω τα πνευματικά δικαιώματα του κ. Καλπαδάκη, αναδημοσιεύοντας επακριβώς το περιεχόμενο των επιστολών, που εκείνος εντόπισε στα ρωσικά αρχεία και δημοσίευσε στο βιβλίο του.
Στο κείμενό μου υπάρχει ακριβής παραπομπή στο εν λόγω βιβλίο, το οποίο με τη σειρά του παραπέμπει στους φακέλους των ρωσικών αρχείων, όπου ανευρέθησαν οι επιστολές. Απέφυγα να τους αναφέρω εξ αρχής, επειδή καταγράφονται στο κυριλλικό αλφάβητο, αλλά αναγκάζομαι να αναθεωρήσω.
Η υπηρεσία που διασώζει τις επιστολές είναι η “Российский государственный архив древних актов” (РГАДА) ή “Russian State Archive of Ancient Documents” στα αγγλικά.
Οι ακριβείς κωδικοί των δύο επιστολών είναι:
РГАДА/Ф.3/Оп.1/Д.57/Л.106-111 об
РГАДА/Ф.3/Оп.1/Д.57/Л. 112-113 об
Ελπίζω να μην μου ζητηθεί να προσκομίσω και… επικυρωμένα φωτοαντίγραφα!!!
Καλημέρα και πολλά τα έτη σας ,
για τις επιστολές απλώς περιμένω από εσάς την δημοσίευσή τους -σε ελληνική μετάφραση φυσικά -για να δούμε ΟΛΟΙ μας , εάν και πως ο μέγας Καποδίστριας αναφέρεται στο όραμα του για τα Βαλκάνια , που μας πρωτοφανέρωσε ο κ. αρθρογράφος .
Να δικαιολογήσετε την δυσπιστία μου και την αμφιβολία μου ,-δεν ”εγκληματώ ”γιατί- και μην ανησυχείτε δεν θα σας μηνύσει ο κ. Καλπαδάκης .
Δεν αποκλείω να μας τις χαρίσει ο εξαίρετος ιστορικός ερευνητής κ. Κόντης.
Υ.Γ Για την Συνθήκη των Σεβρών .
Δεν ετέθη δίλημμα -από κανένα ,ούτε τον ίδιο- στον Βενιζέλο να ”εκστρατεύσει” στην Μικρά Ασία, ή να αποχωρήσει διωκόμενος από τον αδύνατο τότε Κεμάλ ο Ελληνισμός της Ανατολής των τριών εκατομμυρίων περίπου .
Κάλλιστα θα μπορούσε να τον προστατεύσει στις πατρογονικές από προ Χριστού εστίες του με την βοήθεια των Συμμάχων ,των οποίων κατά τον αείμνηστο Γιανναρά υπήρξεν ο άνθρωπός τους στην Ελλάδα.
Ας μη ”κολλάμε” σε παραπολιτικές αλήθειες.
Σταύρος Αθαν.Ναλμπάντης
Η Ελλάδα θα μπορούσε να υπερασπιστεί την Συνθήκη των Σεβρών με αμυντικές επιχειρήσεις και θα έβρισκε την υποστήριξη των συμμάχων.
Η εκστρατεία στα βάθη της Τουρκίας και η μεγάλη ιδέα της βυζαντινής αυτοκρατορίας προκάλεσαν την αντιστροφή του κλίματος σε βάρος της Ελλάδας και ταυτόχρονα την ήττα του στρατού λόγω εξάντλησης.
Στις ημέρες μας οι μεγάλες ιδέες είναι επικίνδυνο εγχείρημα και ως σκέψη.
Μεγάλη ιδέα είναι η προκοπή της Ελλάδας και του Ελληνικού έθνους με μείωση του χρέους της εξάρτησης και απαλλαγή από τους κλέφτες πολιτικούς και κοτζαμπάσηδες.
Μετά το 1981 -που ενταχθήκαμε ως 10ο μέλος της ΕΟΚ-Ε.Ε η Μεγάλη Ιδέα μας θα πρέπει να είναι πως θα καταλάβουμε υψηλές θέσεις στην Ένωση αυτή και πόσο γρήγορα θα επωφεληθούμε από τα ευρωπαϊκά κεκτημένα, ενώ τοπικά πως θα ”ελληνοποιήσουμε” -όπως παλαιά- όλα τα Βαλκάνια, που θα μας υποστηρίξουν συν τοις άλλοις- στον αγώνα μας με τον προαιώνιο εχθρό .
Αγαπητέ κύριε Καραγιαννίδη-που δεν μου απαντήσατε – και αν είστε ο αρθρογράφος- παραλείψατε να προσθέσετε το πατρώνυμο σας κάτω από τον τίτλο του άρθρου σας.
Τώρα που έμπλεξε ο συγγραφέας με τον ΣΑΝ δεν θα βρει άκρη. Όποιος δεν ταυτίζεται με την άποψη του δέχεται το μπουλινγκ των ερωτήσεων μέχρι το κόκκαλο για αυτό δεν χρειάζεται καν να δίνονται απαντήσεις.
Δεν χαίρεστε ότι με τις ”εμβληματικές” ερωτήσεις μου -που φυσικά δεν είναι μπούλνγκ-θα αποφεύγουν να γράφουν στο διαδίκτυο όσοι κατασκευάζουν ”αλήθειες” και Ιστορία χωρίς τους δημιουργούς της Ιστορίας που είναι οι ζώντες πολιτικοί και οι πράξεις τους και όχι οι προθέσεις τους .
Η ελευθερία της έκφρασης είναι ελεύθερη αλλά κανείς δεν εγγυάται την αλήθεια της έκφρασης.
Υ.Γ Αν γίνουν πολλοί οι αμφιβάλλοντες και οι δύσπιστοι θα μειωθούν οι λαϊκιστές και οι συνωμοσιολόγοι στην πολιτική , στα καφενεία και κυρίως στο διαδίκτυο και θα αυξηθούν οι σκεπτόμενοι , τους οποίους όλοι τους έχουμε ανάγκη σε όποιο ”μετερίζι” και αν είναι . Καλή χρονιά.