Η Τουρκία και το Ισραήλ βρίσκονται σε διαβουλεύσεις για την καθιέρωση απευθείας γραμμής επικοινωνίας στη Συρία, με σκοπό την αποφυγή παρεξηγήσεων και την πρόληψη ενδεχόμενων στρατιωτικών συγκρούσεων, δήλωσαν δύο δυτικοί αξιωματούχοι στο Middle East Eye.
Οι συνομιλίες έρχονται λίγες ημέρες μετά τις ισραηλινές αεροπορικές επιθέσεις κατά στρατιωτικών στόχων στη Συρία, συμπεριλαμβανομένων της βάσης Τίγιας (T4) και της βάσης στη Χάμα – εγκαταστάσεις στις οποίες η Τουρκία σχεδίαζε σύντομα ανάπτυξη δυνάμεων.
Οι επιθέσεις συνέπεσαν χρονικά με την προετοιμασία αποστολής τουρκικής τεχνικής ομάδας για επιθεώρηση και προκαταρκτική αξιολόγηση της T4 ενόψει ανακατασκευής. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου ενημέρωσε ότι το Ισραήλ είχε ένα περιορισμένο χρονικό περιθώριο για να πλήξει τη βάση, πριν προλάβει η Τουρκία να εγκαταστήσει τα δικά της μέσα εκεί. Υποστήριξε ότι, μόλις η Τουρκία αναπτύξει στρατιωτικά μέσα στη βάση, αυτή θα θεωρείται πλέον απαγορευτική για επιχειρήσεις της Ισραηλινής Αεροπορίας.
Οποιαδήποτε επίθεση κατά των τουρκικών δυνάμεων, έστω και εκ παραδρομής, θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρή στρατιωτική σύγκρουση. Την ίδια στιγμή, η ανάπτυξη τουρκικών αντιαεροπορικών συστημάτων στις βάσεις πιθανώς να αποθαρρύνει τα ισραηλινά αεροσκάφη από μελλοντικές επιχειρήσεις στην περιοχή.
Το MEE είχε ήδη αναφέρει ότι η Άγκυρα βρίσκεται σε διαδικασία ανάληψης ελέγχου της βάσης T4 για να αναπτύξει drones αναγνώρισης και επίθεσης. Η Τουρκία σκοπεύει να εγκαταστήσει επίσης αντιαεροπορικά συστήματα τύπου Hisar, στο πλαίσιο ευρύτερης στρατηγικής εγκατάστασης πολυεπίπεδης αεράμυνας γύρω από τη βάση, με βεληνεκές μικρό, μεσαίο και μεγάλο. Προβλέπεται δε και προσωρινή ανάπτυξη ρωσικών S-400 μέχρι την ολοκλήρωση των εργασιών ανακατασκευής.
Σύμφωνα με τις ίδιες δυτικές πηγές, ο Νετανιάχου πιστεύει ότι σημειώθηκε πρόοδος προς συμφωνία αποτροπής συγκρούσεων με την Τουρκία μετά τα χτυπήματα, ενώ οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε εξέλιξη. Παράλληλα, επιμένει στη θέση ότι το Ισραήλ απαιτεί πλήρη αποστρατιωτικοποίηση της νότιας Συρίας, συμπεριλαμβανομένης κάθε τουρκικής παρουσίας.
Άλλη πηγή, με γνώση των εντάσεων Τουρκίας-Ισραήλ, επιβεβαίωσε ότι οι δύο χώρες βρίσκονται σε συζητήσεις για τη δημιουργία γραμμής αποτροπής συγκρούσεων από τη στιγμή των ισραηλινών επιθέσεων στη βάση T4. Όπως ανέφερε, «και οι δύο πλευρές εξέδωσαν ταυτόσημες δηλώσεις την ίδια ημέρα, ότι δεν επιδιώκουν σύγκρουση στη Συρία», κάτι που έδειξε πως υπήρξε συντονισμός.
Φιντάν: Η Τουρκία δεν επιδιώκει αντιπαράθεση
Ο Τούρκος ΥΠΕΞ Χακάν Φιντάν δήλωσε την Παρασκευή στο Reuters ότι η Τουρκία δεν επιδιώκει σύγκρουση με το Ισραήλ στη Συρία. Αντίστοιχη δήλωση με την ίδια διατύπωση έκανε και ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος στο ίδιο πρακτορείο.
Η ίδια πηγή ανέφερε ότι, παρά τις δημόσιες απειλές, το Ισραήλ είναι πιθανό να αποδεχτεί τη δημιουργία τουρκικών βάσεων στη Χάμα και την Παλμύρα, στο πλαίσιο της συμφωνίας αποτροπής συγκρούσεων.
Η κατάρρευση της κυβέρνησης του Μπασάρ αλ-Άσαντ τον Δεκέμβριο και η ανάδυση της Τουρκίας ως κυρίαρχης περιφερειακής δύναμης στη Συρία έχουν προκαλέσει ανησυχία στο Ισραήλ, που πλέον θεωρεί την Άγκυρα μεγαλύτερη απειλή ακόμη και από το Ιράν. Από τότε, Άγκυρα και Δαμασκός διαπραγματεύονται αμυντικό σύμφωνο, σύμφωνα με το οποίο η Τουρκία θα προσφέρει αεροπορική κάλυψη και στρατιωτική προστασία στη νέα κυβέρνηση της Συρίας, η οποία στερείται αξιόμαχου στρατού.
Η Τουρκία επίσης στοχεύει στην εντατικοποίηση της εκστρατείας κατά του Ισλαμικού Κράτους – προϋπόθεση των ΗΠΑ για πιθανή απόσυρσή τους από την περιοχή.
«Οι ΗΠΑ παραμένουν ο τελικός ρυθμιστής στη Συρία, και φαίνεται να επιθυμούν αποκλιμάκωση των εντάσεων μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας», πρόσθεσε η πηγή.
Σύμφωνα με Τούρκους αξιωματούχους, η Άγκυρα σχεδιάζει την ίδρυση στρατιωτικών βάσεων στην ανατολική Συρία, στο πλαίσιο της εκστρατείας κατά του Ισλαμικού Κράτους. Καθώς η Ουάσιγκτον προετοιμάζεται για αποχώρηση, η Τουρκία επιχειρεί να δημιουργήσει περιφερειακή πλατφόρμα συνεργασίας – με Ιορδανία, Λίβανο, Συρία και Ιράκ – για τη συνέχιση των επιχειρήσεων κατά του ΙΚ.
Οι βάσεις T4 και Παλμύρας θεωρούνται κρίσιμες για τον εντοπισμό υπολειπόμενων πυρήνων του ΙΚ στην περιοχή.
Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας δεν απάντησε σε αιτήματα για σχόλιο, ενώ το MEE απηύθυνε σχετικό ερώτημα και στο ισραηλινό ΥΠΕΞ.
Ωστόσο, η βασική ανησυχία του Ισραήλ εξακολουθεί να είναι η διατήρηση της ελευθερίας αεροπορικής δράσης στη Συρία. Η εγκατάσταση τουρκικών αντιαεροπορικών θα μπορούσε να στερήσει από την Ισραηλινή Πολεμική Αεροπορία την πρόσβαση στον εναέριο χώρο της Συρίας.
«Δεν μπορούμε να μιλάμε εκ μέρους των Σύριων. Η ασφάλεια της Συρίας πρέπει να καθορίζεται από τους ίδιους», δήλωσε ο Φιντάν. «Αν θέλουν να έχουν κάποιες συνεννοήσεις με το Ισραήλ, είναι δικό τους θέμα».
