Σε νέο γύρο εντάσεων εισέρχονται οι σχέσεις Ελλάδας – Λιβύης, με την Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας της Τρίπολης – υπό τη σαφή επιρροή της Άγκυρας – να κατηγορεί την Αθήνα για παραβίαση κυριαρχικών δικαιωμάτων, με αφορμή τη διεθνή πρόσκληση υποβολής προσφορών για έρευνα υδρογονανθράκων σε θαλάσσιες περιοχές νότια της Κρήτης (12/6/2025).

Το λιβυκό Υπουργείο Εξωτερικών υποστηρίζει ότι τμήμα των θαλάσσιων εκτάσεων εμπίπτει σε αμφισβητούμενες ζώνες, χαρακτηρίζοντας την ελληνική πρωτοβουλία «ξεκάθαρη παραβίαση». Τονίζει δε πως οποιαδήποτε δραστηριότητα απαιτεί συμφωνία βάσει του Διεθνούς Δικαίου.

Η ανακοίνωση έρχεται λίγο πριν από την προγραμματισμένη επίσκεψη του Υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη σε Τρίπολη και Βεγγάζη (αρχές Ιουλίου), εν μέσω διεργασιών για πιθανή επανέναρξη διαλόγου για την οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας. Αν δεν υπάρξει πρόοδος, εξετάζεται η νομική προσφυγή στη Χάγη, όπως είχε κάνει παλαιότερα η Λιβύη με Μάλτα και Τυνησία.

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, το πρόγραμμα της ελληνικής επίσκεψης είχε «κλειδώσει» μετά από επαφές στην Ανατολική Λιβύη με τον Πρόεδρο της Βουλής, Αγκίλα Σάλεχ, ενώ είχαν υπάρξει διαβεβαιώσεις από Τομπρούκ ότι η αντίθεση προς το τουρκολιβυκό μνημόνιο παραμένει σταθερή.

Το μήνυμα της Άγκυρας μέσω Τρίπολης

Την ίδια στιγμή, η Τρίπολη δείχνει να αναβαθμίζει τη συνεργασία με την Τουρκία. Την Τετάρτη, ο Λίβυος Υπουργός Ενέργειας συναντήθηκε με τον Τούρκο πρέσβη στη Λιβύη, με έμφαση στην ενίσχυση της συνεργασίας στους τομείς του πετρελαίου και του φυσικού αερίου. Συζητήθηκε η εμπλοκή της τουρκικής TPAO, ενώ είχε προηγηθεί αντίστοιχη συνάντηση με τον Τούρκο Υπουργό Ενέργειας στην Κωνσταντινούπολη.

Η στάση της Αθήνας

Η ελληνική κυβέρνηση απορρίπτει τις λιβυκές αιτιάσεις, επιμένοντας πως η Αθήνα ενεργεί με βάση το Διεθνές Δίκαιο και ασκεί νόμιμα κυριαρχικά της δικαιώματα.

Κυβερνητικές πηγές τονίζουν πως η Ελλάδα παραμένει ανοιχτή στον διάλογο, χωρίς να διαπραγματεύεται την εθνική της κυριαρχία.

Ωστόσο, στην Αθήνα υπάρχει ανησυχία για την κλιμάκωση και τις κινήσεις του Κοινοβουλίου της Λιβύης, το οποίο φαίνεται να επαναφέρει στο τραπέζι το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019 – παρακάμπτοντας τα ελληνικά νησιά και προκαλώντας νέα ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο.

Αντίδραση ΣΥΡΙΖΑ: «Διπλωματική αποτυχία»

Με ανακοίνωσή του, ο ΣΥΡΙΖΑ κάνει λόγο για «διπλωματική αποτυχία» και «εξωτερική πολιτική χωρίς σχέδιο». Κατηγορεί την κυβέρνηση Μητσοτάκη ότι οδηγεί τη χώρα «από ήττα σε ήττα» και ζητά από τον Υπουργό Εξωτερικών να εξηγήσει πώς προέκυψε αυτή η εξέλιξη λίγες ημέρες πριν από το ταξίδι του στη Λιβύη. Παράλληλα, καλεί την κυβέρνηση να κινηθεί δυναμικά σε ευρωπαϊκό και διμερές επίπεδο για να διασφαλίσει το σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου από την Τρίπολη.

Το Βήμα