Ρεπορτάζ: Yuchen Li, Ταϊπέι
Η σύνοδος κορυφής ΗΠΑ–Ρωσίας στην Αλάσκα προσέφερε στο Πεκίνο την ευκαιρία να αντλήσει διδάγματα για τη δική του προσέγγιση στην αντιμετώπιση διαφορών με την Ουάσιγκτον, σύμφωνα με ειδικούς.
Η Κίνα παρακολουθεί στενά τις συνεχιζόμενες διπλωματικές προσπάθειες υπό την ηγεσία των ΗΠΑ για να σταματήσει ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Μετά τη συνάντηση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ με τον Ρώσο ομόλογό του Βλαντιμίρ Πούτιν στην Αλάσκα την Παρασκευή, ο απεσταλμένος του Λευκού Οίκου Στιβ Γουίτκοφ δήλωσε ότι η Μόσχα έκανε «ορισμένες παραχωρήσεις», συμπεριλαμβανομένης της αποδοχής να παράσχουν οι ΗΠΑ προστασία τύπου ΝΑΤΟ στην Ουκρανία.
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι χαιρέτισε τη δέσμευση της κυβέρνησης Τραμπ για παροχή εγγυήσεων ασφαλείας στην Ουκρανία, χαρακτηρίζοντάς την «ιστορική απόφαση».
Ο Ζελένσκι θα συναντηθεί με τον Τραμπ στην Ουάσιγκτον τη Δευτέρα, μαζί με κορυφαίους Ευρωπαίους ηγέτες, συμπεριλαμβανομένων του Γερμανού Καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς, του Γάλλου Προέδρου Εμανουέλ Μακρόν, της Ιταλίδας Πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι και της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Εν όψει της συνάντησης της Δευτέρας, η Κίνα—στενή σύμμαχος της Ρωσίας—κάλεσε «όλες τις πλευρές» να συμφωνήσουν για ειρήνη «το συντομότερο δυνατόν».
«Η Κίνα χαιρετίζει κάθε προσπάθεια εξεύρεσης ειρηνικής λύσης στην κρίση και τις επαφές μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας», δήλωσε η εκπρόσωπος του κινεζικού ΥΠΕΞ Μάο Νινγκ στο Πεκίνο.
Η συνάντηση Τραμπ–Πούτιν ως διαπραγματευτικό προηγούμενο για την Κίνα
Ο Τζα Ιαν Τσονγκ, επίκουρος καθηγητής πολιτικής επιστήμης στο Εθνικό Πανεπιστήμιο της Σιγκαπούρης, δήλωσε στη DW ότι η σύνοδος κορυφής Τραμπ–Πούτιν ήταν «ένα χρήσιμο σημείο εκκίνησης» για το Πεκίνο ώστε να παρατηρήσει «πώς ο Τραμπ διαπραγματεύεται σε καταστάσεις υψηλού ρίσκου».
Παρά τις εγγυήσεις ασφαλείας από τις ΗΠΑ προς την Ουκρανία, ο Τραμπ, μετά τις συνομιλίες με τον Πούτιν, φάνηκε να μετατοπίζεται από την πίεση για κατάπαυση του πυρός προς την προτροπή να αποδεχθεί η Ουκρανία μια τελική ειρηνευτική συμφωνία με εδαφικές παραχωρήσεις.
Κατά τη συνάντηση, ο Πούτιν φέρεται να πρότεινε να παγώσουν οι περισσότερες γραμμές του μετώπου αν το Κίεβο παραχωρούσε το σύνολο του Ντονέτσκ—μια βιομηχανική περιοχή που αποτελεί βασικό στόχο της Μόσχας. Η Ρωσία ελέγχει σήμερα περίπου το 70% της περιοχής.
Αργότερα, ο Τραμπ δήλωσε στο Fox News ότι συμβούλεψε την Ουκρανία να «κάνει μια συμφωνία» επειδή «η Ρωσία είναι μια πολύ μεγάλη δύναμη κι εκείνοι δεν είναι».
Ο Ζελένσκι φέρεται να απέρριψε τη συμφωνία και έγραψε στην πλατφόρμα X ότι η άρνηση της Ρωσίας να συμφωνήσει σε κατάπαυση του πυρός «περιπλέκει την κατάσταση».
Ο Ουέν-Τι Σουνγκ, ερευνητής στο Global China Hub του Atlantic Council, σχολίασε ότι «υπάρχει η αίσθηση πως όλα είναι διαπραγματεύσιμα», αναφερόμενος στη σύνοδο κορυφής.
«Αυτό είναι μουσική στα αυτιά της Κίνας, γιατί η Κίνα θέλει να αφήνει στην άκρη τις πολιτικές αξίες και διαφορές όταν συναλλάσσεται με άλλες χώρες. Και φαίνεται ότι κι ο Τραμπ έτσι λειτουργεί», πρόσθεσε.
Η Κίνα επιφυλακτική στο “ευαίσθητο ζήτημα”
Ωστόσο, ο Τσονγκ επεσήμανε ότι η «ασυνέπεια» του Τραμπ εκπέμπει και μήνυμα απρόβλεπτου προς το Πεκίνο.
«Το Πεκίνο ίσως θέλει να προσεγγίσει τον Τραμπ με επιφύλαξη, γιατί μπορεί να πάρει μια θέση σε μια συνάντηση και μετά να αλλάξει γνώμη. Και δεν είναι ξεκάθαρο προς ποια κατεύθυνση μπορεί να αλλάξει», είπε.
Η σύνοδος ΗΠΑ–Ρωσίας αποτελεί για το Πεκίνο ευκαιρία άντλησης συμπερασμάτων για την αντιμετώπιση των διαφορών του με την Ουάσιγκτον, περιλαμβανομένων των εντάσεων για το εμπόριο, την Ταϊβάν και τη Νότια Σινική Θάλασσα.
Πριν από τις συνομιλίες με τον Πούτιν, ο Τραμπ είχε δηλώσει στα ΜΜΕ ότι ο πρόεδρος της Κίνας Σι Τζινπίνγκ τού είχε πει κάποτε πως η Κίνα δεν θα εισέβαλλε στην Ταϊβάν όσο εκείνος ήταν στην εξουσία.
Η κινεζική πρεσβεία στην Ουάσιγκτον δήλωσε αργότερα ότι το θέμα της Ταϊβάν είναι «το πιο σημαντικό και ευαίσθητο ζήτημα» στις σχέσεις Κίνας–ΗΠΑ, χωρίς να αναφερθεί στη δήλωση του Τραμπ.
Οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους επιδιώκουν επί χρόνια να αποτρέψουν την Κίνα από το να αναλάβει στρατιωτική δράση κατά της Ταϊβάν, την οποία το Πεκίνο διεκδικεί ως δική του και έχει απειλήσει να καταλάβει με τη βία αν χρειαστεί. Η Ταϊβάν απορρίπτει τις εδαφικές διεκδικήσεις της Κίνας.
Ο Τσονγκ ανέφερε ότι το μήνυμα του Τραμπ για το ζήτημα της Ταϊβάν πιθανότατα απευθυνόταν περισσότερο προς το εξωτερικό κοινό παρά στο Πεκίνο.
«Αυτό που βλέπουμε ότι είναι σταθερό στον Τραμπ μέχρι στιγμής είναι πως θέλει να παρουσιάζεται ως ειρηνοποιός», υπογράμμισε.
Η πολιτική της Κίνας για τον πόλεμο στην Ουκρανία δύσκολα θα αλλάξει
Υποδεικνύοντας την φαινομενική προθυμία του Τραμπ να θυσιάσει ουκρανικά εδάφη για να επιτύχει συμφωνία με τη Μόσχα, ο Σουνγκ είπε: «Δεν υπάρχει κανένας λόγος για την Κίνα να αλλάξει την υπάρχουσα προσέγγισή της στο ουκρανικό ζήτημα.»
Από τότε που η Ρωσία εξαπέλυσε την πλήρους κλίμακας εισβολή της στην Ουκρανία το 2022, η Κίνα παρουσιάζεται ως ουδέτερος μεσολαβητής για την επίλυση της «ουκρανικής κρίσης», αλλά έχει δεχτεί έντονη κριτική από τη Δύση για τις στενές της σχέσεις με τη Μόσχα και έχει κατηγορηθεί για υποστήριξη στην εισβολή.
Ο Τραμπ έχει απειλήσει με δευτερογενείς κυρώσεις τις χώρες που συνεχίζουν να αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο, με την Κίνα και την Ινδία να παραμένουν οι δύο μεγαλύτεροι αγοραστές.
Ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε ότι η Ουάσιγκτον θα αυξήσει τους δασμούς σε ορισμένα ινδικά προϊόντα έως και στο 50%—από τα υψηλότερα ποσοστά που έχουν επιβληθεί ποτέ σε εμπορικό εταίρο των ΗΠΑ—επικαλούμενος τις εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου από το Νέο Δελχί.
Ωστόσο, έχει αποφύγει την επιβολή παρόμοιων δασμών στην Κίνα.
«Το Πεκίνο πιθανόν αισθάνεται ότι διαθέτει πολύ μεγαλύτερη διαπραγματευτική ισχύ από την Ινδία», είπε ο Τσονγκ.
Οι εμπορικές συνομιλίες Κίνας–ΗΠΑ παρατάθηκαν πρόσφατα κατά 90 ημέρες, μεταφέροντας την προθεσμία έως τις 10 Νοεμβρίου, για να αντιμετωπιστούν ζητήματα όπως η πρόσβαση στην αγορά, τα σπάνια μέταλλα και οι εξαγωγές μικροτσίπ.
Ο Τσονγκ ανέφερε ότι δεν είναι σαφές πώς οι συνομιλίες Ρωσίας–ΗΠΑ θα επηρεάσουν το τι μπορούν να διαπραγματευτούν το Πεκίνο και η Ουάσιγκτον, αλλά παραμένει «επιφυλακτικός στο κατά πόσο η Κίνα θα αλλάξει ουσιωδώς τη σχέση της με τη Ρωσία αυτή τη στιγμή».
Deutsche Welle
