Στράβων ο Αμασεύς
Ομολογουμένως, η αναγνώριση της Σομαλιλάνδης ως κυρίαρχου και ανεξάρτητου κράτους από το Ισραήλ (26 Δεκεμβρίου 2025) αιφνιδίασε πολλούς και προκάλεσε οργή σε αρκετούς κύκλους, όχι λιγότερο στην Άγκυρα.
Το STRAVON δεν θα σταθεί στα κίνητρα του πρωθυπουργού Νετανιάχου, τα οποία, πάντως, δεν συνιστούν απλώς μια κίνηση «αντιπερισπασμού» απέναντι στην αυξανόμενη παρουσία της Τουρκίας στη διεθνώς αναγνωρισμένη Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Σομαλίας – Μογκαντίσου, αλλά εντάσσονται σε έναν ευρύτερο ορίζοντα: βορειότερα, στην Ερυθρά Θάλασσα, και ανατολικότερα, προς τις προσβάσεις του Ινδικού Ωκεανού. Η «κούρσα» του Ισραήλ προς την Αφρική έχει γεωπολιτικές, γεωοικονομικές, ακόμη και γεωπολιτισμικές ρίζες· όσοι μελετούν τη Βίβλο και την Τορά το γνωρίζουν καλά. Η γειτονική Αιθιοπία αποτελεί χώρα-θρύλο για τους Εβραίους, ίσως ακόμη περισσότερο απ’ ό,τι θεωρείται για άλλους ιστορικούς λόγους το νοτιότερο όριο του ελληνικού πολιτιστικού ορίζοντα.
Πέρα από τη συμπάθεια προς την Αιθιοπία, η οποία αγωνίζεται να εξασφαλίσει έξοδο στον Ωκεανό, τίθεται το ερώτημα: είναι νόμιμη η κίνηση του Ισραήλ; Κατά την άποψη του STRAVON, εφόσον η Σομαλιλάνδη διαθέτει όλα τα χαρακτηριστικά ενός βιώσιμου κράτους (έδαφος, πληθυσμό, αποτελεσματικό έλεγχο) και, επιπλέον, απολαμβάνει μια σχετικά τακτική και δημοκρατική διακυβέρνηση, δικαίως αξιώνει να ενταχθεί στην κοινότητα των ανεξάρτητων εθνών. Υπενθυμίζεται ότι η Σομαλιλάνδη (πρώην Βρετανική Σομαλία) ενώθηκε το 1960, ως υφιστάμενη οντότητα, με την πρώην Ιταλική Σομαλιλάνδη για τη συγκρότηση της Σομαλίας. Δεν υπήρξε ποτέ τμήμα μιας μονολιθικής κρατικής δομής, αλλά συστατικό μέρος μιας ομοσπονδίας.
Για δεκαετίες, η Σομαλιλάνδη ζει αυτόνομα. Η περίπτωσή της, στην ουσία, δεν είναι λιγότερο σαφής από εκείνη του Νοτίου Σουδάν, ακόμη και αν ληφθεί υπόψη ότι το τελευταίο απέκτησε την ανεξαρτησία του από το Σουδάν – Χαρτούμ το 2011/12, κατόπιν δημοψηφίσματος υπό την αιγίδα της Αφρικανικής Ένωσης και με έγκριση του ΟΗΕ. Εκείνο που μέχρι σήμερα εμποδίζει τη διεθνή αναγνώριση της ανεξαρτησίας της Σομαλιλάνδης είναι ο φόβος αρνητικών παρενεργειών για τα σύνορα και τα έθνη-κράτη της μετααποικιακής Αφρικής. Ωστόσο, για να γίνει μια αναλογία πιο οικεία στα ευρωπαϊκά δεδομένα, η Σομαλιλάνδη προσομοιάζει με την περίπτωση της Τσεχικής Δημοκρατίας σε σχέση με τη Σλοβακία, χώρες που κατόρθωσαν να οδηγηθούν σε ένα «βελούδινο διαζύγιο».
Όσον αφορά την Ελλάδα και την Κύπρο, υπάρχει μόνο μια αμυδρή αναλογία με το παράνομο, υποστηριζόμενο από την Τουρκία, αποσχιστικό μόρφωμα στο βόρειο τμήμα της Κύπρου, το οποίο προέκυψε ως αποτέλεσμα της ένοπλης εισβολής και της εθνοκάθαρσης του γηγενούς πληθυσμού το καλοκαίρι του 1974. Τίποτε ανάλογο δεν υφίσταται που να σχετίζεται με τις φιλοδοξίες της Σομαλιλάνδης. Παρ’ όλα αυτά, είναι αναγκαίο για τις δύο χώρες να συντονίζονται με τους εταίρους τους στην ΕΕ, ιδίως από τη στιγμή που ασκούν αντίστοιχα καθήκοντα ως μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για την περίοδο 2025–26 και ως προεδρεύουσα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026.
Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, η Ελλάδα θα ήταν φρόνιμο να διερευνήσει το ζήτημα αυτό σε συνεννόηση με την κυβέρνηση του Καΐρου, καθώς η Αίγυπτος αποτελεί, για το προβλεπτό μέλλον, στρατηγικό εταίρο, ο οποίος βρίσκεται σε αντιπαράθεση με τη φιλικά προσκείμενη προς τη Σομαλιλάνδη Αιθιοπία, λόγω του άλυτου ζητήματος της κατανομής των υδάτων του Γαλάζιου Νείλου. Στο μεταξύ, καθώς οι θαλάσσιες οδοί βόρεια και νότια του Μπαμπ αλ-Μαντάμπ αποτελούν κρίσιμες ναυτιλιακές αρτηρίες, η κυβέρνηση στην Αθήνα οφείλει να εξετάσει το ενδεχόμενο ανοίγματος εμπορικού γραφείου, πιθανότατα στο λιμάνι της Μπερμπέρα ή στην πρωτεύουσα της Σομαλιλάνδης, το Χαργκέισα.
STRAVON ο Αμασειεύς
Αθήνα, 5 Ιανουαρίου 2026
