Ο πόλεμος ανάμεσα στο Ιράν και το Ισραήλ-ΗΠΑ, φαίνεται να τελείωσε με τις φανφάρες του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ που ανακήρυξε τον εαυτό του θριαμβευτή και νικητή ενός πολέμου που ξεκίνησε με στόχο την ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος και που κατέληξε στη διάσωσή του. Στην αρχή του πολέμου το καθεστώς της Τεχεράνης παρουσίασε σημαντικές αδυναμίες και διάβρωση από τις μυστικές υπηρεσίες των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Μέχρι και κομάντος φαίνεται ότι είχαν εισδύσει στο ιρανικό έδαφος και υπολόγιζαν ότι σε συνεργασία με κάποια ντόπια στοιχεία θα επέβαλλαν μια νέα πολιτική τάξη στη χώρα αυτή. Σε αυτό άλλωστε στόχευαν οι δολοφονίες ανωτάτων στρατιωτικών ηγετών και πυρηνικών επιστημόνων τις πρώτες μέρες της επίθεσης. Αν και το καθεστώς φάνηκε προς στιγμή να κλονίζεται, άντεξε το πρώτο αυτό σοκ και κατάφερε να αντεπιτεθεί με το πυραυλικό του σύστημα που προκάλεσε μεγάλες ζημιές στο Ισραήλ κάτι που ανέδειξε για πρώτη φορά πως το εβραϊκό κράτος δεν ήταν άτρωτο.
Όταν το ιρανικό καθεστώς σταθεροποιήθηκε κάπως, ο Τραμπ που κρυβόταν ως τότε πίσω από τον Νετανιάχου, έστειλε το δικό του τελεσίγραφο και ζήτησε την παράδοση άνευ όρων της Τεχεράνης. Οι αμερικανικές απειλές απέτυχαν να κάμψουν το καθεστώς παρά τις τεράστιες ζημιές που υπέστη από τους ισραηλινούς βομβαρδισμούς και το γεγονός ότι εξουδετερώθηκε σχεδόν από την πρώτη στιγμή η όποια αντιαεροπορική άμυνα διέθετε.
Τώρα οι αναλυτές προσπαθούν να αναδείξουν τον νικητή αυτού του πολέμου των 12 ημερών. Ανάμεσα στις φανφάρες του Τραμπ και την ισραηλινή προπαγάνδα δεν είναι εύκολο να διακρίνει κανείς την πραγματικότητα και να εξάγει τα συμπεράσματα από αυτή την πολεμική σύγκρουση. Άλλωστε ο καθένας διεκδικεί την νίκη για τον εαυτό του. Ο Τραμπ και οι Αμερικανοί γιατί παρουσιάστηκαν ως τα μεγάλα αφεντικά, το Ισραήλ γιατί πέτυχε καταστροφικά πλήγματα εναντίον του Ιράν και το ίδιο το Ιράν γιατί κατάφερε να αντέξει. Είναι σίγουρο ότι το ιρανικό καθεστώς εξέρχεται σημαντικά αποδυναμωμένο από αυτό τον πόλεμο. Όμως στρατηγικά θα μπορούσε να θεωρηθεί ως ο νικητής αφού κατάφερε να επιβιώσει και θα είναι ο μελλοντικός συνομιλητής των Αμερικανών. Το Ισραήλ παραμένει φυσικά πανίσχυρο αλλά θα μπορούσε να πει κανείς ότι για πρώτη φορά έχει υποστεί μια στρατηγική ήττα στο μέτρο που δεν κατάφερε να υπερασπιστεί τις πόλεις του από τις ιρανικές πυραυλικές επιθέσεις και ότι για πρώτη φορά οι πολίτες του αλλά και ο κόσμος ολόκληρος διαπίστωναν ότι δεν ήταν άτρωτο και αυτό το μαρτυρούσαν οι ζημιές και τα χαλάσματα που προκαλούσαν οι ιρανικοί πύραυλοι. Οι Αμερικανοί μπορεί να μην υπέστησαν μεγάλες ζημιές αλλά έδειξαν και αυτοί πως η ισχύς τους δεν ήταν απεριόριστη. Από την άλλη όμως διασώζουν την επιρροή τους στην περιοχή και τις δυνατότητές τους να απομυζούν δεκάδες δισεκατομμύρια από τη Σαουδική Αραβία και τα άλλα μουσουλμανικά αυταρχικά κράτη του Κόλπου, παρέχοντάς τους υποτίθεται προστασία.
Η εξίσωση επομένως της επόμενης μέρας του πολέμου αυτού είναι δύσκολη. Για την ώρα όμως η έκβαση του επέτρεψε στον Τραμπ να θριαμβολογεί και να επιβάλει στους νατοϊκούς Ευρωπαίους εταίρους του ένα 5% φόρο υποτελείας με την υποχρεωτική αύξηση των στρατιωτικών δαπανών τους, ένα τεράστιο όφελος για το στρατιωτικό-βιομηχανικό αμερικανικό σύμπλεγμα που θα προμηθεύει τα όπλα σε πολλές χώρες.
Τυπικά ο Ερντογάν μπορεί να στήριξε την Τεχεράνη, αλλά σίγουρα δεν ήθελε ένα ισχυρό Ιράν που να κυριαρχεί στην περιοχή και να είναι ανταγωνιστικό της Τουρκίας. Προτιμά ένα Ιράν αποδυναμωμένο που δεν θα ανταγωνίζεται τον τουρκικό κυρίαρχο ρόλο στην περιοχή.
*Πανεπιστημιακός, συγγραφέας. stephanos.constantinides@gmail.com
