Ο πρώην πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα συνομιλεί με τον τότε εκλεγμένο πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, ενώ η Μελάνια Τραμπ διαβάζει το πρόγραμμα της κηδείας πριν από την κρατική τελετή για τον πρώην πρόεδρο Τζίμι Κάρτερ στον Εθνικό Καθεδρικό Ναό της Ουάσινγκτον, 9 Ιανουαρίου 2025. (AP Photo/Jacquelyn Martin, Αρχείο)
Των BILL BARROW και JOSH BOAK
Ενημερώθηκε στις 8:15 μ.μ. GMT+2, 6 Φεβρουαρίου 2026
ΟΥΑΣΙΝΓΚΤΟΝ (AP) — Ανάρτηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, που παρουσίαζε τον πρώην πρόεδρο Μπαράκ Ομπάμα και τη σύζυγό του Μισέλ Ομπάμα ως πρωτεύοντα σε ζούγκλα, διαγράφηκε μετά από κύμα αντιδράσεων τόσο από Ρεπουμπλικανούς όσο και από Δημοκρατικούς, οι οποίοι χαρακτήρισαν το βίντεο ρατσιστικό.
Η ανάρτηση του Ρεπουμπλικανού προέδρου, που έγινε το βράδυ της Πέμπτης, διαγράφηκε την Παρασκευή και αποδόθηκε σε λάθος συνεργάτη, έπειτα από εκτεταμένες αντιδράσεις — από ηγέτες των πολιτικών δικαιωμάτων έως έμπειρους Ρεπουμπλικανούς γερουσιαστές — για τον τρόπο με τον οποίο απεικόνιζε τον πρώτο μαύρο πρόεδρο και την πρώτη κυρία της χώρας. Η διαγραφή, μια σπάνια παραδοχή λάθους από τον Λευκό Οίκο, ήρθε λίγες ώρες αφότου η εκπρόσωπος Τύπου Καρολάιν Λίβιτ είχε απορρίψει τις αντιδράσεις ως «ψεύτικη αγανάκτηση». Μετά τις εκκλήσεις για την αφαίρεσή της ως ρατσιστικής — συμπεριλαμβανομένων και Ρεπουμπλικανών — ο Λευκός Οίκος ανέφερε ότι το βίντεο είχε αναρτηθεί εκ παραδρομής από συνεργάτη και κατέβηκε.
Η ανάρτηση εντασσόταν σε καταιγισμό δραστηριότητας στον λογαριασμό του Τραμπ στο Truth Social, όπου αναπαρήγαγε τους ψευδείς ισχυρισμούς του ότι οι εκλογές του 2020 του «εκλάπησαν», παρά το γεγονός ότι δικαστήρια σε ολόκληρη τη χώρα — καθώς και υπουργός Δικαιοσύνης της πρώτης θητείας του — δεν βρήκαν καμία ένδειξη απάτης που θα μπορούσε να είχε επηρεάσει το αποτέλεσμα.
Σχεδόν ολόκληρο το απόσπασμα διάρκειας 62 δευτερολέπτων —ένα από τα δεκάδες μηνύματα που ανήρτησε ο Τραμπ στο Truth Social μέσα στη νύχτα— φαίνεται να προέρχεται από ένα συντηρητικό βίντεο που υποστηρίζει ότι υπήρξε σκόπιμη παρέμβαση στις μηχανές ψηφοφορίας σε πολιτείες-κλειδιά, την ώρα που καταμετρούνταν οι ψήφοι των προεδρικών εκλογών του 2020. Στο 60ό δευτερόλεπτο εμφανίζεται για ελάχιστα στιγμιότυπα μια σκηνή με δύο πρωτεύοντα θηλαστικά, στα οποία έχουν τοποθετηθεί τα χαμογελαστά πρόσωπα των Ομπάμα.
«Ένα διαδικτυακό meme»
Τα συγκεκριμένα καρέ προέρχονταν από διαφορετικό βίντεο, το οποίο είχε κυκλοφορήσει στο παρελθόν από έναν επιδραστικό δημιουργό συντηρητικών memes. Σε αυτό, ο Τραμπ παρουσιάζεται ως «Βασιλιάς της Ζούγκλας» και μια σειρά Δημοκρατικών ηγετών απεικονίζονται ως ζώα, μεταξύ των οποίων και ο Τζο Μπάιντεν —ο οποίος είναι λευκός— ως πρωτεύον της ζούγκλας που τρώει μια μπανάνα.
«Αυτό προέρχεται από ένα διαδικτυακό βίντεο-meme που απεικονίζει τον πρόεδρο Τραμπ ως τον Βασιλιά της Ζούγκλας και τους Δημοκρατικούς ως χαρακτήρες από τον Βασιλιά των Λιονταριών», ανέφερε με γραπτό μήνυμα η Λίβιτ, αναφερόμενη στην ταινία της Disney του 1994, η οποία πάντως δεν περιλαμβάνει το εύρος των πρωτευόντων της ζούγκλας που εμφανίζονται στο αρχικό βίντεο. «Σταματήστε την ψεύτικη αγανάκτηση και ασχοληθείτε σήμερα με κάτι που πραγματικά έχει σημασία για το αμερικανικό κοινό».
Μέχρι το μεσημέρι, η ανάρτηση είχε κατέβει, με την ευθύνη να αποδίδεται σε υφιστάμενο συνεργάτη του Τραμπ.
Ο Τραμπ δεν σχολίασε το βίντεο στην ανάρτηση, η οποία δημοσιεύτηκε την πρώτη εβδομάδα του Μήνα Μαύρης Ιστορίας και λίγες ημέρες μετά από προεδρική διακήρυξη που έκανε λόγο για «τη συμβολή των Μαύρων Αμερικανών στο εθνικό μας μεγαλείο και τη διαρκή τους προσήλωση στις αμερικανικές αρχές της ελευθερίας, της δικαιοσύνης και της ισότητας».
Καταδίκη από όλο το πολιτικό φάσμα
Όσο η ανάρτηση παρέμενε διαθέσιμη, προκάλεσε καταδίκες από ολόκληρο το πολιτικό και ιδεολογικό φάσμα.
Η αιδεσιμότατη Μπερνίς Κινγκ, κόρη του δολοφονημένου εμβληματικού αγωνιστή των πολιτικών δικαιωμάτων Μάρτιν Λούθερ Κινγκ Τζούνιορ, επανέφερε λόγια του πατέρα της: «Ναι. Είμαι Μαύρος. Και είμαι περήφανος γι’ αυτό. Είμαι Μαύρος και όμορφος». Εξήρε τους Μαύρους Αμερικανούς ως «πολύμορφους, καινοτόμους, εργατικούς, ευρηματικούς» και πρόσθεσε: «Είμαστε αγαπημένοι του Θεού, είτε ως ταχυδρομικοί υπάλληλοι είτε ως καθηγητές, είτε ως πρώην πρώτη κυρία και πρόεδρος. Δεν είμαστε πίθηκοι».
Ο μοναδικός Μαύρος Ρεπουμπλικανός της Γερουσίας των ΗΠΑ, ο Τιμ Σκοτ από τη Νότια Καρολίνα, κάλεσε τον Τραμπ να κατεβάσει την ανάρτηση. «Εύχομαι να ήταν ψεύτικο, γιατί είναι το πιο ρατσιστικό πράγμα που έχω δει να προέρχεται από αυτόν τον Λευκό Οίκο», έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο Σκοτ, ο οποίος προεδρεύει του εκλογικού μηχανισμού των Ρεπουμπλικανών στη Γερουσία ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών.
Ένας άλλος Ρεπουμπλικανός, ο γερουσιαστής Ρότζερ Γουίκερ από το Μισισίπι, είναι λευκός αλλά εκπροσωπεί την πολιτεία με το μεγαλύτερο ποσοστό Μαύρων κατοίκων. Ο Γουίκερ χαρακτήρισε την ανάρτηση «εντελώς απαράδεκτη» και δήλωσε ότι ο πρόεδρος θα έπρεπε να ζητήσει συγγνώμη.
Ο πρόεδρος της NAACP, Ντέρικ Τζόνσον, ανέφερε σε δήλωσή του: «Το βίντεο του Ντόναλντ Τραμπ είναι κατάφωρα ρατσιστικό, αηδιαστικό και απολύτως απεχθές».
Ο Τζόνσον υποστήριξε ότι ο Τραμπ προσπαθεί με κάθε τρόπο να αποσπάσει την προσοχή από τις οικονομικές συνθήκες και από το ενδιαφέρον γύρω από τους φακέλους της υπόθεσης Τζέφρι Έπσταϊν.
«Ξέρετε ποιος δεν βρίσκεται στους φακέλους Έπσταϊν; Ο Μπαράκ Ομπάμα», είπε ο Τζόνσον. «Ξέρετε ποιος πραγματικά βελτίωσε την οικονομία ως πρόεδρος; Ο Μπαράκ Ομπάμα».
Ο Τραμπ και οι επίσημοι λογαριασμοί του Λευκού Οίκου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αναδημοσιεύουν συχνά memes και βίντεο που έχουν δημιουργηθεί με τεχνητή νοημοσύνη. Όπως έκανε και την Παρασκευή η Λίβιτ, οι συνεργάτες του Τραμπ συνήθως απορρίπτουν την κριτική και παρουσιάζουν αυτές τις εικόνες ως χιουμοριστικές.
Μακρά ιστορία ρατσισμού
Στις Ηνωμένες Πολιτείες υπάρχει μια μακρά ιστορία κατά την οποία ισχυρές λευκές φιγούρες συνέδεαν τους Μαύρους ανθρώπους με ζώα, συμπεριλαμβανομένων των πιθήκων, με αποδεδειγμένα ψευδείς και ρατσιστικούς τρόπους. Η πρακτική αυτή ανάγεται στον πολιτισμικό ρατσισμό του 18ου αιώνα και σε ψευδοεπιστημονικές θεωρίες, σύμφωνα με τις οποίες λευκοί άνθρωποι συνέδεαν τους Αφρικανούς με πιθήκους, προκειμένου να δικαιολογήσουν τη δουλεία των Μαύρων στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική, και αργότερα να αποανθρωποποιήσουν τους απελευθερωμένους Μαύρους, παρουσιάζοντάς τους ως μια απολίτιστη απειλή για τους λευκούς.
Ο Τόμας Τζέφερσον, συγγραφέας της Διακήρυξης της Ανεξαρτησίας, έγραψε στο γνωστό του έργο «Σημειώσεις για την Πολιτεία της Βιρτζίνια» ότι οι Μαύρες γυναίκες ήταν οι προτιμώμενες σεξουαλικές σύντροφοι των ουραγκοτάγκων. Ο πρόεδρος Ντουάιτ Αϊζενχάουερ, συζητώντας τη φυλετική ενσωμάτωση των δημόσιων σχολείων τη δεκαετία του 1950, είχε κάποτε υποστηρίξει ότι οι λευκοί γονείς ανησυχούσαν μήπως οι κόρες τους βρίσκονται στις ίδιες τάξεις με «μεγάλους Μαύρους αρσενικούς». Ο Ομπάμα, τόσο ως υποψήφιος όσο και ως πρόεδρος, είχε απεικονιστεί ως πίθηκος ή άλλο πρωτεύον σε μπλουζάκια και άλλα εμπορεύματα.
Ο ίδιος ο Τραμπ έχει ιστορικό έντονα προσωπικών επιθέσεων κατά των Ομπάμα και χρήσης εμπρηστικής, συχνά ρατσιστικής, ρητορικής.
Κατά την προεκλογική του εκστρατεία το 2024, ο Τραμπ δήλωσε ότι οι μετανάστες «δηλητηριάζουν το αίμα της χώρας μας», φρασεολογία παρόμοια με εκείνη που χρησιμοποιούσε ο Αδόλφος Χίτλερ για να αποανθρωποποιήσει τους Εβραίους στη ναζιστική Γερμανία.
Κατά την πρώτη του θητεία στον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ αναφέρθηκε σε μια σειρά αναπτυσσόμενων χωρών, των οποίων ο πληθυσμός είναι κατά πλειονότητα Μαύρος, ως «χώρες-βόθρους». Αρχικά αρνήθηκε ότι χρησιμοποίησε τον χαρακτηρισμό, αλλά τον Δεκέμβριο του 2025 παραδέχθηκε ότι πράγματι το είπε.
Όταν ο Ομπάμα βρισκόταν στον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ προώθησε τους ψευδείς ισχυρισμούς ότι ο 44ος πρόεδρος —ο οποίος γεννήθηκε στη Χαβάη— είχε γεννηθεί στην Κένυα και ήταν συνταγματικά ακατάλληλος να υπηρετήσει. Σε συνεντεύξεις που τον έκαναν ιδιαίτερα δημοφιλή σε πολλούς συντηρητικούς ψηφοφόρους, ο Τραμπ απαιτούσε επανειλημμένα από τον Ομπάμα να παρουσιάσει πιστοποιητικά γέννησης και να αποδείξει ότι ήταν «γεννημένος πολίτης», όπως απαιτείται για την προεδρία.
Ο Ομπάμα τελικά έδωσε στη δημοσιότητα τα έγγραφά του από τη Χαβάη. Ο Τραμπ αναγνώρισε τελικά, κατά την προεκλογική εκστρατεία του 2016 και αφού είχε κερδίσει το χρίσμα των Ρεπουμπλικανών, ότι ο Ομπάμα γεννήθηκε στη Χαβάη. Αμέσως όμως ισχυρίστηκε, ψευδώς, ότι τις επιθέσεις του «birtherism» εναντίον του Ομπάμα τις είχε ξεκινήσει η Δημοκρατική του αντίπαλος, Χίλαρι Κλίντον.
—
Ο Μπάροου μετέδωσε από την Ατλάντα.
BILL BARROW
Ο Bill Barrow καλύπτει την αμερικανική πολιτική για το Associated Press. Εδρεύει στην Ατλάντα.
JOSH BOAK
Ο Josh Boak καλύπτει τον Λευκό Οίκο και την οικονομική πολιτική για το Associated Press. Εντάχθηκε στο AP το 2013.
