Πώς ξεκίνησαν όλα; Κρήτη 2017

Χωρίς την Κρήτη δεν θα υπήρχε το σκάνδαλο αγροτικών επιδοτήσεων, ή θα είχε πολύ μικρότερη έκταση.

Η ευρωπαϊκή εισαγγελία κατηγορεί τον πρώτο υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης της Νέας Δημοκρατίας, Μάκη Βορίδη, διότι ενέκρινε υπογράφοντας την απόφαση της διοίκησης του ΟΠΕΚΕΠΕ (διορισμένης από τον ΣΥΡΙΖΑ) τη λεγόμενη διανομή των δικαιωμάτων επιδότησης, τον Σεπτέμβριο του 2019, δύο μήνες μετά τις εκλογές. Ο Βορίδης υποστηρίζει ότι εφάρμοσε μέχρι κεραίας το «ρυθμιστικό πλαίσιο του ΣΥΡΙΖΑ».

Φυλλομετρώντας τις αποφάσεις για το απόθεμα των γαιών που ενεργοποιούνταν σε κάθε περιφέρεια ανάλογα με τα ζώα της, βλέπουμε ότι το 2019 οι 12.947 κτηνοτρόφοι της Κρήτης παίρνουν 97.000 στρέμματα στην Κρήτη και 120.000 στρέμματα σε άλλες περιοχές της χώρας. Η έλλειψη επαρκούς γης για βοσκοτόπια στο εθνικό απόθεμα της χώρας, δηλαδή τη γη που θα μπορούσε να διανεμηθεί ως βοσκότοπος σε νέους κτηνοτρόφους, ήταν ένας από τους λόγους που αυξήθηκε η «συμμετοχή» της Κρήτης σε γαίες που διανέμονταν για να διασφαλιστούν οι κτηνοτροφικές επιδοτήσεις.

Πριν να γίνει αυτό, το 2017 η ΕΕ είχε αναγνωρίσει στην Ελλάδα τη δυνατότητα να εντάξει άλλα 10 εκατ. στρέμματα στους βοσκοτόπους της. Όταν είχε γίνει ο πανευρωπαϊκός ορισμός των βοσκοτόπων, το 2013, οι Ευρωπαίοι είχαν στο μυαλό τους βοσκήσιμες εκτάσεις και λειμώνες σαν κι αυτούς της Βόρειας Ευρώπης. Όμως στα μεσογειακά υψίπεδα οι βοσκότοποι έχουν κυρίως θαμνώδη μορφή και αρκετά διαφορετική φυσική διαμόρφωση από εκείνη της Βόρειας Ευρώπης. Το ελληνικό αυτό επιχείρημα έγινε δεκτό το 2017 από την ΕΕ, με αποτέλεσμα να αυξηθεί το εθνικό απόθεμα.

Όμως και οι πιο έντονοι επικριτές του Βορίδη –όπως ο πρώην διοικητής του ΟΠΕΚΕΠΕ, Γρηγόρης Βάρρας– συμφωνούν ότι δεν θα ήταν δυνατόν να είχε συνυπολογιστεί αυτή η πρόσθετη έκταση των 10 εκατ. στρεμμάτων στη διανομή του 2019. Αν είχε γίνει αυτό δεν θα ήταν αναγκαία η κατανομή βοσκοτόπων εκτός Κρήτης στο όνομα των εκατομμυρίων αιγοπροβάτων της Μεγαλονήσου.

Ο Βορίδης είπε χθες στον ΣΚΑΪ  ότι απλά εφάρμοσε ό,τι του έφεραν οι υπηρεσιακοί παράγοντες. Αυτό είχε γίνει και από τον προκάτοχό του Σταύρο Αραχωβίτη (ΣΥΡΙΖΑ) στις κατανομές της προηγούμενης διετίας.

Υπηρεσιακοί παράγοντες του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης κάνουν δύο παρατηρήσεις στην τοποθέτηση του Βορίδη:

• Η κατανομή των γαιών απαιτούσε την έκδοση υπουργικής απόφασης, που ουδέποτε εκδόθηκε.
• Η κατανομή των γαιών στην Κρήτη δεν ήταν υποχρεωτικό να γίνει έτσι όπως την ποσοτικοποίησε η εισήγηση της διοίκησης του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Όμως ο Βορίδης υποστηρίζει ότι η αρμοδιότητα για τον τρόπο διανομής του αποθέματος του 2019 ανήκει κατ’ αποκλειστικότητα στην τοποθετημένη από την προηγούμενη κυβέρνηση διοίκηση του ΟΠΕΚΕΠΕ. Γιατί τότε, αφού είναι έτσι τα πράγματα, υπέγραψε με την ένδειξη «εγκρίνεται»; Προφανώς, λένε άνθρωποι που τον γνωρίζουν, για να «λύσει τα χέρια» μιας διοίκησης που ήταν τοποθετημένη από το πολιτικά αντίθετο κόμμα.

Σε κάθε περίπτωση εκείνη την περίοδο ένας υποψήφιος της ΝΔ στον νομό Ηρακλείου, ο Ανδρέας Στρατάκης, γίνεται άμισθος σύμβουλος του Βορίδη –χωρίς ουσιαστικές αρμοδιότητες πάντως– και ταυτόχρονα ενεργοποιείται επαγγελματικά κοντά στον Γιώργο Ξυλούρη, έναν παλιό φίλο της οικογένειας του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη και μεγαλοπαραγωγό στην περιοχή της Μεσσαράς.

Ο Ξυλούρης έχει δικό του Κέντρο Υποδοχής Δηλώσεων (το κέντρο δηλαδή στο οποίο δηλώνονται οι εκτάσεις των παραγωγών για να πάρουν τις επιδοτήσεις τους) και όπως και άλλοι Κρητικοί παραγωγοί ζητάει και παίρνει γη για τα ζώα του σε διάφορα μέρη. Πολύ γρήγορα τραβάει την προσοχή των μηχανισμών ελέγχου του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Και στο γειτονικό Ρέθυμνο, ορισμένοι αιρετοί στον ορεινό Μυλοπόταμο προσελκύουν τον ελεγκτικό μηχανισμό για γαίες που δηλώνουν στην ηπειρωτική Ελλάδα και τα νησιά του Αιγαίου. Το σχήμα που αποτυπώνεται στο διαβιβαστικό της ευρωπαϊκής εισαγγελίας είναι ότι μαζί με τοπικούς και υπερτοπικούς παράγοντες του ΟΠΕΚΕΠΕ συνέστησαν εγκληματική οργάνωση για να καταχραστούν τις επιδοτήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μάλιστα η ευρωπαϊκή εισαγγελία θεωρεί ότι ο τρόπος με τον οποίον όρισε τον βοσκότοπο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή από το 2013-14 συνέβαλε στον περιορισμό των γαιών, τη δημιουργία της τεχνικής λύσης, δηλαδή της δυνατότητας να δίνεται γη εκτός χωρικής περιφερειακής ενότητας σε παραγωγούς για να μην χαθούν επιδοτήσεις και την κατάχρηση της λύσης η οποία επακολούθησε.

Η περίοδος Αυγενάκη

Το 2022 και επί πάνω από έναν χρόνο ο ΟΠΕΚΕΠΕ βρίσκεται σε διαμάχη με την εταιρεία Neuropublic, που τρέχει το πληροφοριακό του σύστημα και κάνει τις πληρωμές του. Οι πληρωμές γίνονται με λογισμικό που χρηματοδοτείται με χρήματα της κυβέρνησης, με υπεράνθρωπες προσπάθειες του οργανισμού και του υπουργού Γιώργου Γεωργαντά και τη βοήθεια στελεχών της Neuropublic, που έχουν δημιουργήσει το 2020 μία άλλη εταιρεία, την Cogniterra.

Όταν επέρχεται ανακωχή, μετά από δικαστικές αποφάσεις με τις οποίες έχει νικήσει ο οργανισμός, οι εκλογές του 2023 έχουν περάσει. Τότε γίνεται μια λάθος πληρωμή 52 εκατομμυρίων. Αυτό περιπλέκει την ολοκλήρωση των ελέγχων για δόλια εισπραχθείσες επιδοτήσεις, ενώ ο οργανισμός πρέπει να διεκδικήσει και να πάρει πίσω 70 εκατομμύρια ευρώ από πάνω από 200.000 παραγωγούς.

Ταυτόχρονα οι πληρωμές του 2023 γίνονται με τα στοιχεία του 2021, από την Neuropublic, ενώ οι έλεγχοι που ουδέποτε είχαν γίνει ως το 2020 παγώνουν λόγω του χάους. Εντωμεταξύ οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι πιέζουν για πληρωμές. Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης που αναλαμβάνει μετά τις εκλογές, Λευτέρης Αυγενάκης, δίνει εντολή να ξεμπλοκαριστούν τα ΑΦΜ που αφορούν πληρωμές του 2023, αλλά να συνεχιστεί ο έλεγχος για παλαιότερες καταγγελίες που αφορούσαν την προηγούμενη Κοινή Αγροτική Πολιτική.

Ο Αυγενάκης γνωρίζει τον Στρατάκη

, που είναι συνυποψήφιός του στο Ηράκλειο το 2019 με το ψηφοδέλτιο της ΝΔ, και τον Ξυλούρη (όλοι τον ξέρουν στη Νέα Δημοκρατία της Κρήτης). Ο Στρατάκης δεν εκλέγεται, ούτε όμως καταφέρνει να διατηρήσει τον έλεγχο της Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών του νομού και συνεργάζεται επαγγελματικά με τον Ξυλούρη. Ο τελευταίος ελπίζει να πληρωθεί όταν την ηγεσία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης αναλαμβάνει ο Αυγενάκης, που κατηγορείται στο πόρισμα της ευρωπαϊκής εισαγγελίας ότι συνέργησε στην απιστία εις βάρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο ίδιος ο πρώην υπουργός και οι συνεργάτες του μελέτησαν τη δικογραφία της ευρωπαϊκής εισαγγελίας που έφτασε στη Βουλή και δεν βρήκε γραπτή κάποια παρέμβασή του υπέρ κάποιου από τους κατόχους των ΑΦΜ που είχαν μπλοκαριστεί από προηγούμενους ελέγχους. Όμως ο διοικητής του ΟΠΕΚΕΠΕ ως το τέλος του 2023, Βαγγέλης Σημανδράκος, που εξαναγκάστηκε σε παραίτηση από τον Αυγενάκη, όπως ακριβώς ο Βάρρας από τον Βορίδη (αλλά για ζήτημα που δεν σχετίζεται με τις επιδοτήσεις, όπως λέει ο Βορίδης) στην κατάθεσή του ενώπιον της ευρωπαϊκής εισαγγελίας αναφέρει ότι πιέστηκε «για να πληρώσει κατόχους ΑΦΜ που ήταν σε έλεγχο». Μάλιστα ένας από τους ελεγχόμενους εισέβαλε στα γραφεία του ΟΠΕΚΕΠΕ αναζητώντας τη διευθύντρια Παρασκευή Τυχεροπούλου, φωνάζοντας «πού είναι αυτή να την κουρέψω;». Η Τυχεροπούλου είχε επιφυλαχθεί να πληρώσει πέντε ΑΦΜ που συνδέονταν με τον συγκεκριμένο επιχειρηματία και φαινόταν μεταξύ των άλλων να υπάρχουν στην Πάρο. Ο έλεγχος της Τυχεροπούλου για τα ακίνητα που συνδέονταν με τον επιχειρηματία έδειξε ότι τα στοιχεία που είχε προσκομίσει δεν ήταν επαρκή για να του καταβληθεί επιδότηση.

Αργότερα ο επίδοξος κουρέας πληρώθηκε, αφού άλλαξε η διοίκηση του οργανισμού.

Πάντως, κάποιοι από τους επιχειρηματίες που έλπιζαν να πληρωθούν από τον ΟΠΕΚΕΠΕ στη διάρκεια της υπουργίας Αυγενάκη, ακούγονται από την αστυνομία να μιλάνε πολύ άσχημα γι’ αυτόν, γιατί θεωρούν ότι δεν τους διευκόλυνε.

Επιχειρώντας να απεμπλακεί από την εταιρεία που μονοπωλούσε τα δεδομένα των παραγωγών, τη Neuropublic, o Αυγενάκης πλησίασε μία οργάνωση μικρότερων Κέντρων Υποδοχής Αιτήσεων για να δημιουργήσει αντίβαρα στον ασφυκτικό εναγκαλισμό του οργανισμού από την εταιρεία. Το πείραμα αυτό απέτυχε, καθώς στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ αποδείχθηκε σε κάποιες περιπτώσεις πως όσα γίνονταν πιο πριν με τα ζώα και τις ελιές, άρχισαν να γίνονται στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ με τα βιολογικά.

Μετά από έρευνα του ΟΠΕΚΕΠΕ Θεσσαλονίκης αποδείχθηκε ότι δύο ΚΥΔ, ένα στην βόρεια Ελλάδα και ένα στη Λάρισα, διακινούσαν το ίδιο τιμολόγιο αγοράς κομπόστ σε περισσότερες αιτήσεις. Έτσι ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Κώστας Τσιάρας αποφάσισε να μην πληρώσειΤάσος Τέλλογλου