Διαδήλωση πραγματοποιήθηκε το Σάββατο στην πρωτεύουσα της Δανίας, την Κοπεγχάγη, υπέρ της Γροιλανδίας, εν μέσω της επιμονής του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να ελέγχουν το αυτοδιοικούμενο νησί.
Των EMMA BURROWS, DANIEL NIEMANN και JOSH BOAK
Ενημερώθηκε: 17 Ιανουαρίου 2026, 6:52 μ.μ. GMT+2
ΝΟΥΟΥΚ, Γροιλανδία (AP) — Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε το Σάββατο ότι θα επιβάλει δασμό εισαγωγών 10% από τον Φεβρουάριο σε προϊόντα από οκτώ ευρωπαϊκές χώρες, λόγω της αντίθεσής τους στον αμερικανικό έλεγχο της Γροιλανδίας.
Ο Τραμπ ανέφερε σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι η Δανία, η Νορβηγία, η Σουηδία, η Γαλλία, η Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ολλανδία και η Φινλανδία θα βρεθούν αντιμέτωπες με τον δασμό, ο οποίος θα αυξηθεί στο 25% την 1η Ιουνίου, εάν δεν υπάρξει συμφωνία για την «Πλήρη και Ολοκληρωτική αγορά της Γροιλανδίας» από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η απειλή των δασμών συνιστά μια δραστική και δυνητικά επικίνδυνη κλιμάκωση της αντιπαράθεσης μεταξύ του Τραμπ και των συμμάχων του στο ΝΑΤΟ, επιβαρύνοντας περαιτέρω μια συμμαχία που χρονολογείται από το 1949 και παρέχει συλλογική ασφάλεια στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική. Ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος έχει επανειλημμένα επιχειρήσει να χρησιμοποιήσει εμπορικές κυρώσεις για να κάμψει τόσο συμμάχους όσο και αντιπάλους, αποσπώντας επενδυτικές δεσμεύσεις από ορισμένες χώρες και προκαλώντας αντιδράσεις από άλλες, όπως η Κίνα, η Βραζιλία και η Ινδία.
Δεν ήταν σαφές πώς ο Τραμπ θα μπορούσε να επιβάλει τους δασμούς βάσει της αμερικανικής νομοθεσίας, αν και θα μπορούσε να επικαλεστεί εξουσίες οικονομικής έκτακτης ανάγκης, οι οποίες αυτή τη στιγμή αμφισβητούνται ενώπιον του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ.
Ο Τραμπ ανέφερε στην ανάρτησή του στο Truth Social ότι οι δασμοί του αποτελούν αντίποινα για τις πρόσφατες επισκέψεις εκπροσώπων από τη Βρετανία, την Ολλανδία και τη Φινλανδία στη Γροιλανδία, καθώς και για τη γενικότερη αντίθεση στις προσπάθειές του να αγοράσει το ημιαυτόνομο έδαφος που ανήκει σε σύμμαχο του ΝΑΤΟ, τη Δανία. Υποστήριξε ότι η Γροιλανδία είναι απαραίτητη για το σύστημα αντιπυραυλικής άμυνας «Golden Dome» των ΗΠΑ και ότι η Ρωσία και η Κίνα ενδέχεται να επιχειρήσουν να καταλάβουν το νησί.
Η αντίσταση στην Ευρώπη απέναντι στις φιλοδοξίες του Τραμπ αυξάνεται σταθερά, παρότι αρκετές χώρες της ηπείρου είχαν συμφωνήσει πέρυσι σε δασμούς 15% για να διατηρήσουν την οικονομική και αμυντική τους σχέση με την Ουάσιγκτον.
Νωρίτερα το Σάββατο, εκατοντάδες άνθρωποι στην πρωτεύουσα της Γροιλανδίας αψήφησαν τις σχεδόν παγωμένες θερμοκρασίες, τη βροχή και τους παγωμένους δρόμους για να συμμετάσχουν σε πορεία υπέρ της αυτοδιοίκησής τους.
Οι Γροιλανδοί κυμάτιζαν τις κόκκινες και λευκές εθνικές τους σημαίες και άκουγαν παραδοσιακά τραγούδια καθώς περπατούσαν στο μικρό κέντρο του Νουούκ. Κάποιοι κρατούσαν πλακάτ με συνθήματα όπως «Διαμορφώνουμε το μέλλον μας», «Η Γροιλανδία δεν πωλείται» και «Η Γροιλανδία είναι ήδη GREAT». Στις κινητοποιήσεις σε όλο το βασίλειο της Δανίας συμμετείχαν χιλιάδες ακόμη άνθρωποι.
Οι διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν λίγες ώρες αφότου μια διακομματική αντιπροσωπεία του Κογκρέσου των ΗΠΑ στην Κοπεγχάγη επιχείρησε να καθησυχάσει τη Δανία και τη Γροιλανδία για τη στήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ο Αμερικανός γερουσιαστής Κρις Κουνς (Δημοκρατικός – Ντελαγουέρ) δήλωσε ότι η τρέχουσα ρητορική γύρω από τη Γροιλανδία προκαλεί ανησυχία σε ολόκληρο το βασίλειο της Δανίας και ότι ο ίδιος επιθυμεί την αποκλιμάκωση της κατάστασης.
«Ελπίζω ο λαός του Βασιλείου της Δανίας να μη χάσει την πίστη του στον αμερικανικό λαό», δήλωσε στην Κοπεγχάγη, προσθέτοντας ότι οι ΗΠΑ σέβονται τη Δανία και το ΝΑΤΟ «για όλα όσα έχουμε κάνει μαζί».
Ασκήσεις εκπαίδευσης του ΝΑΤΟ
Ο Δανός υποστράτηγος Σόρεν Άντερσεν, επικεφαλής της Κοινής Αρκτικής Διοίκησης, δήλωσε στο Associated Press ότι η Δανία δεν αναμένει πως ο αμερικανικός στρατός θα επιτεθεί στη Γροιλανδία ή σε οποιονδήποτε άλλο σύμμαχο του ΝΑΤΟ και ότι ευρωπαϊκά στρατεύματα αναπτύχθηκαν πρόσφατα στο Νουούκ για εκπαίδευση στην άμυνα της Αρκτικής.
Όπως είπε, ο στόχος δεν είναι να σταλεί κάποιο μήνυμα στην κυβέρνηση Τραμπ, παρότι ο Λευκός Οίκος δεν έχει αποκλείσει το ενδεχόμενο κατάληψης του εδάφους με τη βία.
«Δεν θα μπω στο πολιτικό σκέλος, αλλά θα πω ότι δεν θα περίμενα ποτέ μια χώρα του ΝΑΤΟ να επιτεθεί σε άλλη χώρα του ΝΑΤΟ», δήλωσε το Σάββατο στο AP, πάνω σε δανικό στρατιωτικό πλοίο αγκυροβολημένο στο Νουούκ. «Για εμάς, για εμένα προσωπικά, δεν πρόκειται για επίδειξη ισχύος ή συμβολισμό. Πρόκειται πραγματικά για την εκπαίδευση στρατιωτικών μονάδων και τη συνεργασία με συμμάχους».
Ο δανικός στρατός διοργάνωσε την Παρασκευή στη Γροιλανδία συνάντηση σχεδιασμού με συμμάχους του ΝΑΤΟ, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών, με αντικείμενο την ασφάλεια στην Αρκτική, στο βόρειο άκρο της Συμμαχίας, απέναντι σε μια ενδεχόμενη ρωσική απειλή. Οι Αμερικανοί προσκλήθηκαν επίσης να συμμετάσχουν τις επόμενες ημέρες στην Επιχείρηση Arctic Endurance στη Γροιλανδία, ανέφερε ο Άντερσεν.
Στα δυόμισι χρόνια που υπηρετεί ως διοικητής στη Γροιλανδία, ο Άντερσεν δήλωσε ότι δεν έχει δει κινεζικά ή ρωσικά πολεμικά ή μάχιμα πλοία, παρά τους ισχυρισμούς του Τραμπ ότι βρίσκονται στα ανοικτά των ακτών του νησιού.
Ωστόσο, στο απίθανο ενδεχόμενο χρήσης βίας από αμερικανικά στρατεύματα σε δανικό έδαφος, ο Άντερσεν επιβεβαίωσε ότι ισχύει νόμος της εποχής του Ψυχρού Πολέμου που διέπει τους κανόνες εμπλοκής της Δανίας.
«Αλλά έχετε δίκιο ότι, βάσει του δανικού δικαίου, ένας Δανός στρατιώτης, εάν δεχθεί επίθεση, έχει την υποχρέωση να ανταποδώσει», είπε.
«Σημαντικό για ολόκληρο τον κόσμο»
Χιλιάδες άνθρωποι διαδήλωσαν στην Κοπεγχάγη, πολλοί κρατώντας τη σημαία της Γροιλανδίας. Άλλοι κρατούσαν πλακάτ με συνθήματα όπως «Make America Smart Again» και «Hands Off».
«Αυτό είναι σημαντικό για ολόκληρο τον κόσμο», δήλωσε στο AP η Δανή διαδηλώτρια Ελίζε Ρίχι, κρατώντας δανικές και γροιλανδικές σημαίες. «Υπάρχουν πολλά μικρά κράτη. Κανένα από αυτά δεν είναι προς πώληση».
Ο Τραμπ έχει επιχειρήσει να δικαιολογήσει τις εκκλήσεις του για αμερικανική ανάληψη ελέγχου, επαναλαμβάνοντας ότι η Κίνα και η Ρωσία έχουν δικά τους σχέδια για τη Γροιλανδία, η οποία διαθέτει τεράστια, ανεκμετάλλευτα αποθέματα κρίσιμων ορυκτών.
«Δεν υπάρχουν επί του παρόντος απειλές για την ασφάλεια της Γροιλανδίας», δήλωσε ο γερουσιαστής Κρις Κουνς.
Ο Τραμπ επιμένει εδώ και μήνες ότι οι ΗΠΑ πρέπει να ελέγχουν τη Γροιλανδία και δήλωσε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ότι οτιδήποτε λιγότερο από την υπαγωγή του αρκτικού νησιού στον αμερικανικό έλεγχο θα ήταν «απαράδεκτο».
Κατά τη διάρκεια άσχετης εκδήλωσης στον Λευκό Οίκο για την υγειονομική περίθαλψη στην ύπαιθρο, ο Τραμπ αφηγήθηκε την Παρασκευή πώς είχε απειλήσει Ευρωπαίους συμμάχους με δασμούς στα φαρμακευτικά προϊόντα.
«Μπορεί να το κάνω και για τη Γροιλανδία», είπε.
Δεν είχε αναφέρει προηγουμένως τη χρήση δασμών ως μέσο πίεσης για το ζήτημα.
Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, οι υπουργοί Εξωτερικών της Δανίας και της Γροιλανδίας συναντήθηκαν στην Ουάσιγκτον με τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς και τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο.
Η συνάντηση δεν έλυσε τις βαθιές διαφορές, αλλά οδήγησε σε συμφωνία για τη σύσταση ομάδας εργασίας — για τον σκοπό της οποίας, ωστόσο, η Δανία και ο Λευκός Οίκος παρουσίασαν εκ διαμέτρου αντίθετες δημόσιες εκδοχές.
Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν δηλώσει ότι μόνο η Δανία και η Γροιλανδία μπορούν να αποφασίζουν για ζητήματα που αφορούν το έδαφος, ενώ η Δανία ανακοίνωσε αυτή την εβδομάδα ότι ενισχύει τη στρατιωτική της παρουσία στη Γροιλανδία σε συνεργασία με συμμάχους.
«Σχεδόν δεν υπάρχει καλύτερος σύμμαχος για τις Ηνωμένες Πολιτείες από τη Δανία», δήλωσε ο Κουνς. «Αν κάνουμε πράγματα που κάνουν τους Δανούς να αμφισβητούν κατά πόσο μπορούν να βασίζονται σε εμάς ως σύμμαχο του ΝΑΤΟ, γιατί να θέλει οποιαδήποτε άλλη χώρα να είναι σύμμαχός μας ή να πιστεύει στις διαβεβαιώσεις μας;»
Ο Niemann μετέδωσε από την Κοπεγχάγη της Δανίας και ο Boak από το Γουέστ Παλμ Μπιτς της Φλόριντα. Στη σύνταξη συνέβαλε και η συντάκτρια του AP Στεφάνι Ντάζιο από το Βερολίνο.
EMMA BURROWS
Η Burrows καλύπτει θέματα ασφάλειας, άμυνας και πληροφοριών για το Associated Press στην Ευρώπη. Έδρα της είναι το Λονδίνο.
JOSH BOAK
Ο Boak καλύπτει τον Λευκό Οίκο και την οικονομική πολιτική για το Associated Press. Εντάχθηκε στο AP το 2013.
