Ο Τραμπ επιβάλλει δασμούς στον υπόλοιπο κόσμο

Κατά τη διάρκεια ομιλίας του στον Κήπο των Ρόδων του Λευκού Οίκου την Τετάρτη, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την επιβολή καθολικού δασμού 10% στις εισαγωγές των ΗΠΑ, με υψηλότερα ποσοστά για χώρες που διατηρούν μεγάλα εμπορικά πλεονάσματα έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών – φτάνοντας το 20% για την Ευρωπαϊκή Ένωση, το 54% για την Κίνα και το 46% για το Βιετνάμ, μεταξύ των χωρών που πλήττονται περισσότερο. Ο Τραμπ επιβεβαίωσε επίσης ότι θα επιβάλει επιπλέον δασμούς 25% σε αυτοκίνητα και εξαρτήματα που κατασκευάζονται στο εξωτερικό.

Υπάρχουν ωστόσο εξαιρέσεις: Ούτε ο Καναδάς ούτε το Μεξικό περιλαμβάνονται στους «ανταποδοτικούς» δασμούς. Αν και υπόκεινται σε δασμούς για αυτοκίνητα και χάλυβα, τα προϊόντα που συμμορφώνονται με τη συμφωνία USMCA – περίπου το 38% των εισαγωγών από τον Καναδά και το 50% από το Μεξικό – δεν θα υπόκεινται σε κανέναν δασμό. Εντυπωσιακά, και η Ρωσία εξαιρείται, καθώς η γραμματέας Τύπου του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λέβιτ, δήλωσε πως οι ισχύουσες κυρώσεις «καθιστούν αδύνατο κάθε ουσιαστικό εμπόριο».

Πώς αντιδρούν οι χώρες;
Οι δασμοί του 10% τίθενται σε ισχύ στις 5 Απριλίου, ενώ οι πρόσθετοι «ανταποδοτικοί» στις 9 Απριλίου. Αυτό το χρονοδιάγραμμα δίνει στις χώρες χρόνο να απαντήσουν, και πολλές δεσμεύτηκαν να το πράξουν με εξίσου υψηλούς δασμούς στις αμερικανικές εισαγωγές. Η ΕΕ ανακοίνωσε την Πέμπτη ότι θα προχωρήσει σε αντίμετρα εάν οι διαπραγματεύσεις με τον Λευκό Οίκο αποτύχουν. Η Κίνα υιοθέτησε παρόμοια στάση, απειλώντας με αντίποινα αν οι ΗΠΑ δεν κάνουν πίσω. Άλλες χώρες ήταν πιο συγκρατημένες: Η Ινδία δήλωσε ότι θα αντιδράσει «μετρημένα», ενώ η Αυστραλία δεν σκοπεύει να προβεί σε καμία ενέργεια.

Η κυβέρνηση Τραμπ ποντάρει στο ενδεχόμενο κάποιες χώρες να επιλέξουν τη διαπραγμάτευση – είτε μειώνοντας τους δικούς τους δασμούς είτε αυξάνοντας τις επενδύσεις τους στις ΗΠΑ. «Η συμβουλή μου προς κάθε χώρα αυτή τη στιγμή είναι: μην προβείτε σε αντίποινα», προειδοποίησε ο υπουργός Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, στο Fox News. «Αν το κάνετε, θα υπάρξει κλιμάκωση. Αν όχι, αυτό είναι το υψηλότερο σημείο πίεσης.»

Αντιδράσεις των αγορών
Τα προθεσμιακά συμβόλαια των S&P και NASDAQ σημείωσαν πτώση 3,5% και 4,5% αντίστοιχα. Παράλληλα, οι τιμές του χαλκού στη Νέα Υόρκη καταγράφουν τη μεγαλύτερη πτώση, με πτώση έως και 4%, ενώ το αργό πετρέλαιο υποχώρησε πάνω από 3%.

Υποσχέσεις που τηρούνται
Από τους εργαζόμενους με μπλε περιλαίμια που είχαν συγκεντρωθεί στον Κήπο των Ρόδων μέχρι τις αναφορές προς το συνδικάτο Teamsters, το μήνυμα των δασμών ήταν ξεκάθαρο: Ο Τραμπ θέλει να επαναφέρει τη βιομηχανική παραγωγή στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ελπίζει επίσης ότι τα έσοδα από τους δασμούς θα χρηματοδοτήσουν τις φοροαπαλλαγές που προωθούνται στο Κογκρέσο.

Ο Τραμπ παίζει ένα πολιτικό χαρτί: ότι ο βραχυπρόθεσμος πόνος από τους δασμούς –όπως ο πληθωρισμός και ενδεχομένως μια ύφεση– θα αντισταθμιστεί από τα οικονομικά οφέλη των φοροελαφρύνσεων, της απορρύθμισης και της ενισχυμένης εγχώριας παραγωγής. Ποντάρει ότι αυτά τα οφέλη θα φανούν πριν τις ενδιάμεσες εκλογές του 2026. (Ορισμένοι Ρεπουμπλικάνοι γερουσιαστές δεν συμφωνούν πλήρως, όπως φάνηκε από την ψηφοφορία της Τετάρτης για την ακύρωση των δασμών στις εισαγωγές από τον Καναδά.) Αν ο Τραμπ κάνει λάθος, το κόμμα του είναι πιθανό να πληρώσει βαρύ πολιτικό τίμημα.