Χωρίς καμία ένδειξη ότι η σύγκρουση θα αποκλιμακωθεί σύντομα, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δηλώνει ότι οι στρατιωτικές επιχειρήσεις πιθανότατα θα διαρκέσουν τέσσερις έως πέντε εβδομάδες, αλλά ότι ήταν προετοιμασμένος «να συνεχίσει πολύ περισσότερο από αυτό». Είπε ότι το Ιράν «αποτελούσε μια πολύ σαφή, κολοσσιαία απειλή».
Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ μιλά για το Ιράν πριν από τελετή απονομής Μεταλλίου Τιμής στην Αίθουσα East Room του Λευκού Οίκου, Δευτέρα 2 Μαρτίου 2026, στην Ουάσινγκτον. (AP Photo/Alex Brandon)
Του AAMER MADHANI
Ενημερώθηκε: 11:14 μ.μ. GMT+2, 2 Μαρτίου 2026 AssPress
Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ απάντησε τη Δευτέρα στις αυξανόμενες επικρίσεις ότι δεν έχει κάνει αρκετά για να εξηγήσει γιατί ήταν αναγκαίο να ξεκινήσει τώρα έναν πόλεμο με το Ιράν, ούτε να διατυπώσει ξεκάθαρα το όραμά του για το τελικό ζητούμενο (endgame) της κλιμακούμενης σύγκρουσης.
Η δυσαρέσκεια δεν προέρχεται μόνο από την πολιτική αριστερά, αλλά και από τη δική του βάση του «Make America Great Again», καθώς η σύγκρουση διευρύνεται, οι τιμές της ενέργειας εκτοξεύονται και ο αριθμός των νεκρών στη Μέση Ανατολή αυξάνεται, σε έναν πόλεμο που —όπως αφήνει να εννοηθεί η κυβέρνηση— μπορεί να βρίσκεται μόλις στα αρχικά του στάδια.
Ο Τραμπ φάνηκε επίσης να αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο ευρύτερης αμερικανικής στρατιωτικής εμπλοκής, λέγοντας τη Δευτέρα στη New York Post ότι δεν αποκλείει την πιθανότητα «μπότες στο έδαφος» (boots on the ground). Αυτό συνέβη ενώ ο υπουργός Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, δήλωσε σε δημοσιογράφους ότι η κυβέρνηση δεν θα εμπλακεί στη «ανόητη» διαδικασία να προαναγγέλλει «τι θα κάνουμε ή τι δεν θα κάνουμε».
«Δεν έχω ενδοιασμούς σε ό,τι αφορά τις “μπότες στο έδαφος” — όπως κάθε πρόεδρος λέει: “Δεν θα υπάρξουν μπότες στο έδαφος”. Εγώ δεν το λέω αυτό», είπε ο Τραμπ. «Λέω “πιθανότατα δεν τις χρειαζόμαστε”, (ή) “αν ήταν απαραίτητες”». Ο πρόεδρος και κορυφαίοι συνεργάτες του επιχείρησαν να υπερασπιστούν την προσέγγισή του, καθώς το Ιράν συνεχίζει να ανταποδίδει, εκτοξεύοντας drones και πυραύλους προς το Ισραήλ, αμερικανικές βάσεις στην περιοχή και γειτονικές χώρες του Περσικού Κόλπου. Το Ισραήλ και η Χεζμπολάχ, η φιλοϊρανική πολιτοφυλακή στον Λίβανο, αντάλλαξαν επίσης πλήγματα τη Δευτέρα, ανοίγοντας ένα ακόμη μέτωπο στη σύγκρουση.
Κάποιοι στον κόσμο του MAGA είναι εξοργισμένοι
Ο Τραμπ επέστρεψε πέρυσι στην εξουσία με τη δέσμευση «America First», υποσχόμενος να κρατήσει τις ΗΠΑ έξω από τους τύπου «αιώνιους πολέμους» που βούλιαξαν ορισμένους από τους πρόσφατους προκατόχους του στον Λευκό Οίκο. Κεντρικό στοιχείο της εξωτερικής πολιτικής του —ήδη από την πρώτη του προεκλογική εκστρατεία— υπήρξε η προτροπή να «εγκαταλειφθεί η αποτυχημένη πολιτική του nation building και της αλλαγής καθεστώτος (regime change)».
Επανέλαβε αυτή τη θέση κατά την επίσκεψή του στη Σαουδική Αραβία πέρυσι, λέγοντας ότι οι λεγόμενοι «nation-builders» κατέστρεψαν πολύ περισσότερα κράτη απ’ όσα έχτισαν — και ότι οι «παρεμβατικοί» παρενέβαιναν σε πολύπλοκες κοινωνίες, τις οποίες ούτε οι ίδιοι καταλάβαιναν.
Όμως τώρα ο Τραμπ βρίσκεται σε έναν πόλεμο που ο ίδιος επέλεξε, γεγονός που εντείνει τις ανησυχίες ότι οι ΗΠΑ μπορεί να συρθούν σε μια ακόμη παρατεταμένη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
«Δεν είμαι καθόλου ευχαριστημένος με όλο αυτό. Δεν νομίζω ότι ήταν προς το συμφέρον της Αμερικής», δήλωσε την Κυριακή ο Erik Prince, επί χρόνια σύμμαχος του Τραμπ και γνωστός εργολάβος ιδιωτικής ασφάλειας, σε εμφάνισή του στο podcast “War Room” του πρώην συμβούλου του Τραμπ, Steve Bannon. «Θα ανοίξει ένα μεγάλο “κουτί της Πανδώρας” από προβλήματα, χάος και καταστροφή μέσα στο Ιράν τώρα».
Ο Prince πρόσθεσε: «Δεν βλέπω πώς αυτό συνάδει με τη δέσμευση MAGA του προέδρου. Είμαι απογοητευμένος».
Μεταξύ άλλων προβεβλημένων συμμάχων που αμφισβητούν την απόφαση για πλήγματα κατά του Ιράν συγκαταλέγονται ο παρουσιαστής του YouTube Benny Johnson, ο influencer Andrew Tate και ο συντηρητικός σχολιαστής Tucker Carlson.
Ο Τραμπ, σε συνέντευξή του στη δημοσιογράφο Rachael Bade που δημοσιεύθηκε το βράδυ της Δευτέρας, απέρριψε μέρος αυτών των ανησυχιών, λέγοντας ότι δεν αντανακλούν το ευρύτερο κίνημα MAGA.
«Το MAGA θέλει να δει τη χώρα μας να ευημερεί και να είναι ασφαλής. Και το MAGA αγαπά αυτό που κάνω — κάθε πτυχή του», είπε ο Τραμπ. Πρόσθεσε ότι το Ιράν «είναι μια παράκαμψη που πρέπει να κάνουμε για να κρατήσουμε τη χώρα μας ασφαλή και να κρατήσουμε και άλλες χώρες ασφαλείς, ειλικρινά».
Για να είμαστε σαφείς, πολλοί από τους πιο ένθερμους συμμάχους του Τραμπ λένε ότι στηρίζουν την απόφασή του και ότι δεν βλέπουν ενδείξεις ρήγματος στο κίνημά τους.
«Όχι, κυρία μου, νομίζω ότι το Ιράν — είναι κακοί δρώντες», είπε ο βουλευτής Tim Burchett (Ρεπουμπλικανός, Τενεσί) σε ρεπόρτερ που τον ρώτησε για τη διαίρεση. «Έχουν σκοτώσει Αμερικανούς. Στο Ιράκ προμηθεύουν οπλισμό. Η Χεζμπολάχ είναι μέρος της συμφωνίας τους και τους έχουν προμηθεύσει με οπλισμό και χρήματα. Και κάνουν δουλειές με τους Κινέζους, οπότε απολύτως όχι. Νομίζω ότι είμαστε εντάξει.»
Ο Τραμπ, μιλώντας σε εκδήλωση στον Λευκό Οίκο τη Δευτέρα, δήλωσε ότι η κοινή στρατιωτική επιχείρηση ΗΠΑ και Ισραήλ ήταν «ουσιαστικά μπροστά από το χρονοδιάγραμμα» και εκτίμησε ότι θα χρειαστούν τέσσερις έως πέντε εβδομάδες για να επιτευχθούν οι στόχοι της κυβέρνησης — αν και είπε ότι θα μπορούσε να πάρει και περισσότερο χρόνο.
«Έχουμε τη δυνατότητα να το συνεχίσουμε για πολύ περισσότερο από αυτό», είπε ο Τραμπ.
Ο Χέγκσεθ εμφανίστηκε ακόμη πιο ασαφής ως προς το χρονικό πλαίσιο.
«Ο πρόεδρος Τραμπ έχει όλο το περιθώριο στον κόσμο να μιλά για το πόσο μπορεί να πάρει ή να μην πάρει. Τέσσερις εβδομάδες, δύο εβδομάδες, έξι εβδομάδες», είπε ο Χέγκσεθ. «Μπορεί να επισπευσθεί. Μπορεί να πάει πίσω.»
Ο αμερικανικός στρατός αναμένει να υπάρξουν πρόσθετες απώλειες στην επιχείρησή του κατά του Ιράν, δήλωσε στους δημοσιογράφους ο πρόεδρος του Μικτού Επιτελείου (Joint Chiefs), Dan Caine. Μέχρι τη Δευτέρα, έξι μέλη των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων είχαν σκοτωθεί εν ώρα δράσης και άλλοι είχαν τραυματιστεί σοβαρά, καθώς το Ιράν εξαπέλυσε καταιγισμό ανταποδοτικών πληγμάτων σε όλη την περιοχή.
Αλλαγή καθεστώτος ή κατάρρευση καθεστώτος;
Η κυβέρνηση δεν έχει διευκρινίσει ποιον θα ήθελε να δει να αναλαμβάνει τον έλεγχο του Ιράν μετά τον θάνατο του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, και δεκάδων ακόμη κορυφαίων στελεχών στις πρώτες φάσεις της σύγκρουσης.
Ο Τραμπ, ανακοινώνοντας την έναρξη των κύριων πολεμικών επιχειρήσεων, κάλεσε τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) να καταθέσουν τα όπλα. Ωστόσο, η ιστορία δείχνει ότι η αεροπορική ισχύς από μόνη της είναι απίθανο να επιφέρει το είδος της αλλαγής καθεστώτος που ο Τραμπ λέει ότι θέλει να δει στο Ιράν.
Ο πρόεδρος επίσης δεν έχει δεσμευθεί ότι θα συνδράμει μέλη της ιρανικής αντιπολίτευσης, τα οποία έχει καλέσει να ξεσηκωθούν κατά της κυβερνώσας ισλαμικής θεοκρατίας, όταν ολοκληρωθεί η εκστρατεία βομβαρδισμών.
Ο Trita Parsi, εκτελεστικός αντιπρόεδρος του Quincy Institute for Responsible Statecraft, ενός think tank στην Ουάσινγκτον, δήλωσε ότι ο Τραμπ ενδέχεται τελικά να ήταν διατεθειμένος να αρκεστεί σε μια «κατάρρευση καθεστώτος» ή «εσωτερική διάλυση του καθεστώτος».
«Αυτό είναι πολύ διαφορετικό (από την αλλαγή καθεστώτος), όχι μόνο επειδή δυνητικά θα μπορούσε να επιτευχθεί, αλλά και επειδή είναι κάτι που επιτρέπει στην κυβέρνηση Τραμπ να αποποιηθεί τις συνέπειες αυτού», είπε ο Parsi.
Παρόλα αυτά, το Ισραήλ πιέζει τον Τραμπ για μια παρατεταμένη επιχείρηση που θα μπορούσε να επιφέρει ένα αποφασιστικό πλήγμα στην κληρικαλική εξουσία του Ιράν.
«Νομίζω ότι η μεγαλύτερη ανησυχία των Ισραηλινών μπορεί να είναι ότι ο πρόεδρος Τραμπ θα δεχθεί… την “πρώιμη προσφορά”, κηρύσσοντας τη νίκη», δήλωσε ο Daniel Shapiro, πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στο Ισραήλ κατά τη διοίκηση Ομπάμα και σήμερα διακεκριμένος συνεργάτης (distinguished fellow) στο Atlantic Council. «Νομίζω ότι θα ήθελαν να δουν αυτό να διαρκεί περισσότερο, με τη στήριξη του προέδρου.»
Ερωτήματα για το σκεπτικό του Τραμπ
Αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ δήλωσαν σε συνεργάτες του Κογκρέσου, σε κλειστές ενημερώσεις την Κυριακή, ότι οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών δεν έδειχναν πως το Ιράν προετοιμαζόταν να εξαπολύσει προληπτικό πλήγμα κατά των ΗΠΑ. Οι αξιωματούχοι αναγνώρισαν, αντίθετα, ότι υπήρχε μια πιο γενική απειλή στην περιοχή από τους ιρανικούς πυραύλους και τις δυνάμεις-«αντιπροσώπους» (proxy forces).
Ωστόσο, ο Τραμπ τη Δευτέρα επανέλαβε τον ισχυρισμό του ότι οι ΗΠΑ έπρεπε να δράσουν λόγω ανησυχιών πως το Ιράν επιδίωκε να κατασκευάσει βαλλιστικούς πυραύλους που θα μπορούσαν να φτάσουν στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το Ιράν δεν έχει αναγνωρίσει ότι κατασκευάζει ή επιδιώκει να κατασκευάσει διηπειρωτικούς βαλλιστικούς πυραύλους (ICBM). Η Υπηρεσία Πληροφοριών Άμυνας των ΗΠΑ (Defense Intelligence Agency), ωστόσο, ανέφερε σε μη απόρρητη έκθεση πέρυσι ότι το Ιράν θα μπορούσε να αναπτύξει έναν στρατιωτικά αξιοποιήσιμο διηπειρωτικό βαλλιστικό πύραυλο έως το 2035 «εφόσον η Τεχεράνη αποφασίσει να επιδιώξει αυτή τη δυνατότητα».
Ο πρόεδρος επανέλαβε επίσης τον ισχυρισμό του ότι το Ιράν επιδίωκε να ανασυγκροτήσει το πυρηνικό του πρόγραμμα, ακόμη και μετά τα αμερικανικά πλήγματα που είχαν πραγματοποιηθεί τον περασμένο Ιούνιο, κατά τη διάρκεια του 12ήμερου πολέμου Ισραήλ–Ιράν, τα οποία —όπως είπε ο ίδιος— είχαν «εξαλείψει» τρεις κρίσιμες πυρηνικές εγκαταστάσεις.
Ο Rafael Grossi, επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (IAEA), επανέλαβε τη Δευτέρα ότι το Ιράν διαθέτει ένα «φιλόδοξο» πυρηνικό πρόγραμμα, αλλά ότι δεν έχει αυτή τη στιγμή πρόγραμμα κατασκευής πυρηνικών όπλων. Το Ιράν έχει αρνηθεί να επιτρέψει σε επιθεωρητές του IAEA να επισκεφθούν τις κατεστραμμένες πυρηνικές του εγκαταστάσεις.
Η Kelsey Davenport, διευθύντρια πολιτικής μη διάδοσης (nonproliferation) στην Arms Control Association, δήλωσε ότι «η αλλαγή καθεστώτος δεν αποτελεί βιώσιμη στρατηγική μη διάδοσης».
«Το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν δεν μπορεί να “βομβαρδιστεί” ώστε να εξαφανιστεί. Η πυρηνική γνώση του Ιράν δεν μπορεί να “βομβαρδιστεί” ώστε να εξαφανιστεί», είπε. «Ακόμη κι αν υπάρξει αλλαγή καθεστώτος, το πρόγραμμα του Ιράν θα εξακολουθήσει να συνιστά κίνδυνο διάδοσης.»
Στο ρεπορτάζ συνέβαλαν οι δημοσιογράφοι του AP Seung Min Kim, Nathan Ellgren και Didi Tang.
AAMER MADHANI
Ο Madhani καλύπτει τον Λευκό Οίκο για το Associated Press. Εδρεύει στην Ουάσινγκτον.
