Ο Νετανιάχου επιδιώκει κάτι πολύ ευρύτερο από την αναστολή του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης – βλέπει μια ιστορική ευκαιρία για την ανατροπή της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Του Qassem Qassem | 14 Ιουνίου 2025 | The Cradle
«Το ιρανικό καθεστώς δεν υπήρξε ποτέ πιο αδύναμο. Αυτή είναι η στιγμή σας – Ιρανοί – να εξεγερθείτε, να υψώσετε τη φωνή σας. Στεκόμαστε στο πλευρό σας.»
— Μπενιαμίν Νετανιάχου, 13 Ιουνίου 2025
Από τη δεκαετία του 1990, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου παραμένει αμετακίνητος σε έναν στρατηγικό στόχο: τη διακοπή του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν. Την ώρα που η Ουάσιγκτον επικεντρωνόταν σε ειρηνευτικές συμφωνίες και διευθετήσεις με τους Παλαιστίνιους, ο Νετανιάχου είχε ήδη εμμονή με το Ιράν.
Επέκρινε τις ειρηνευτικές συμφωνίες με τους Παλαιστίνιους, αλλά σταθερά πρόβαλε την «ιρανική απειλή». Σε εποχές που το Ιράν δεν απασχολούσε έντονα τη διεθνή ή περιφερειακή ατζέντα, ο Νετανιάχου ήταν σχεδόν ο μόνος που έκρουε τον κώδωνα του κινδύνου για τις πυρηνικές φιλοδοξίες της Τεχεράνης.
Στις αρχές της δεκαετίας του 2000, ενώ ο πρωθυπουργός Αριέλ Σαρόν επικεντρωνόταν στην καταστολή της Ιντιφάντα του Αλ-Άκσα και την «παλαιστινιακή τρομοκρατία», ο Νετανιάχου προειδοποιούσε παράλληλα για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Ο Σαρόν έβλεπε το Ιράν ως διεθνές πρόβλημα που απαιτούσε συλλογική διαχείριση – ο Νετανιάχου, αντίθετα, επιδίωκε μονομερή σύγκρουση.
Ο Νετανιάχου πάντα ήθελε να αφήσει ανεξίτηλο το όνομά του στην εβραϊκή ιστορία ως ο ηγέτης που εξουδετέρωσε την «ιρανική πυρηνική απειλή».
Αποτυχημένα σχέδια και αναζωπύρωση της φιλοδοξίας
Μέχρι το 2010, ο Νετανιάχου και ο τότε υπουργός Άμυνας Εχούντ Μπαράκ είχαν διατάξει τις ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις να προετοιμαστούν για πλήγματα σε ιρανικούς πυρηνικούς στόχους και για την εξόντωση Ιρανών επιστημόνων. Η επιχείρηση ανεστάλη μόνο επειδή οι επικεφαλής της ασφάλειας – ο αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων Γκάμπι Ασκενάζι, ο επικεφαλής της Shin Bet Γιουβάλ Ντισκίν και ο διοικητής της Μοσάντ Μεΐρ Νταγκάν – προειδοποίησαν ότι το Ισραήλ δεν διέθετε επαρκή στρατιωτική ισχύ για κάτι τέτοιο χωρίς την υποστήριξη των ΗΠΑ.
Η κυβέρνηση Ομπάμα, αφού ειδοποιήθηκε από τον Μπαράκ, στράφηκε προς τη διπλωματία και κατέληξε στη Συμφωνία για το Πυρηνικό Πρόγραμμα του Ιράν (JCPOA). Ο Νετανιάχου εξοργίστηκε. Όμως το όραμά του για βομβαρδισμό του Ιράν δεν έσβησε ποτέ. Συνέχισε να το προωθεί διεθνώς – φτάνοντας στο σημείο να δείξει σκίτσο βόμβας στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, προειδοποιώντας για το όριο στον εμπλουτισμό ουρανίου.
Κατά την πρώτη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ, ο Νετανιάχου τον έπεισε να αποσυρθεί από τη συμφωνία, προβάλλοντας το «κλεμμένο πυρηνικό αρχείο» του Ιράν. Για να διατηρήσει τη δυναμική, διέταξε τον στρατό να προετοιμαστεί για επίθεση χωρίς εξωτερική βοήθεια, επιμένοντας: «Η μοίρα του μοναδικού εβραϊκού κράτους δεν μπορεί να ανατεθεί σε ξένους – ακόμη και αν είναι σύμμαχοί μας».
Ακολούθησε εντατικοποίηση των στοχευμένων δολοφονιών και των κυβερνοεπιθέσεων. Η δολοφονία του Μόχσεν Φαχριζαντέ το 2020 – του κορυφαίου Ιρανού πυρηνικού επιστήμονα – σηματοδότησε μια νέα φάση. Το όνομά του βρισκόταν στη λίστα της Μοσάντ από το 2009.
Η σύγκρουση Ισραήλ–Ιράν ποτέ δεν έπαψε. Ο Νετανιάχου παραμένει ο αρχιτέκτονας αυτής της αναμέτρησης. Ακόμη και ως επικεφαλής της αντιπολίτευσης επί Μπένετ–Λαπίντ, η στρατηγική του δεν άλλαξε. Ο ίδιος ο Μπένετ δήλωσε ότι πρέπει να δοθούν «χίλια χτυπήματα στο κεφάλι του άξονα» – εννοώντας το Ιράν. Έτσι, ο Νετανιάχου έχει ενσωματώσει το «ιρανικό ζήτημα» στην καθημερινή πολιτική ατζέντα του Ισραήλ – κανένας πρωθυπουργός δεν μπορεί πλέον να το αγνοήσει.
Από τον σκιώδη πόλεμο στην ανοιχτή αναμέτρηση
Η επιχείρηση Πλημμύρα του Αλ-Άκσα, που καθοδηγήθηκε από τη Χαμάς, ενίσχυσε τους φόβους του Ισραήλ. Η απάντηση ήταν κλιμάκωση σε πολλαπλά μέτωπα: Γάζα, Λίβανος, Συρία, Υεμένη – και συγκαλυμμένα, το Ιράν. Το Ισραήλ εκμεταλλεύτηκε τη γεωπολιτική ρευστότητα – την αποδυνάμωση της συριακής αεράμυνας και έναν νέο διάδρομο μέσω Ιράκ – για να πλήξει βαθύτερα το ιρανικό έδαφος.
Στο Τελ Αβίβ αναγνωρίζεται σήμερα ως στρατηγικό λάθος η μη επίθεση στο Ιράν το 2010· οι ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις είναι πλέον περισσότερο θωρακισμένες, με ισχυρότερη άμυνα. Ορισμένοι αναλυτές υποστηρίζουν ότι αν το Ιράν αποκτήσει πυρηνικά, αυτό θα δώσει θάρρος στους συμμάχους του και θα επιτείνει τον υπαρξιακό κίνδυνο για το Ισραήλ.
Ο τωρινός πόλεμος είναι η κορύφωση της εμμονής δεκαετιών. Τα ισραηλινά ΜΜΕ αναγνωρίζουν πως η Επιχείρηση Το Θάρρος του Λιονταριού στοχεύει Ιρανούς επιστήμονες, πυρηνικές εγκαταστάσεις, βάσεις των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) και στρατιωτικά στελέχη. Αλλά η φιλοδοξία πάει ακόμη πιο πέρα.
Σχέδιο ανατροπής καθεστώτος
Όπως καταγράφουν ισραηλινοί στρατηγικοί κύκλοι, ο μακροπρόθεσμος στόχος είναι η ανατροπή του καθεστώτος: η διάλυση της Ισλαμικής Δημοκρατίας, η εγκαθίδρυση φιλικής κυβέρνησης και η διάσπαση του Άξονα της Αντίστασης. Υποστηρίζεται ότι με τη γήρανση του Ανώτατου Ηγέτη Αλί Χαμενεΐ, το σύστημα είναι ευάλωτο.
Κάποιοι εισηγούνται ακόμα πιο ακραία σενάρια: αποκεφαλιστικό πλήγμα στην ηγεσία της Τεχεράνης, συνδυασμένο με επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές, ώστε να πυροδοτηθούν κοινωνικές εκρήξεις. Το ρίσκο είναι τεράστιο, αλλά το Ισραήλ βλέπει μια ιστορική ευκαιρία.
Αυτός δεν είναι πια σκιώδης πόλεμος. Για πρώτη φορά, το Ισραήλ έχει χτυπήσει ανοικτά βαθιά στο ιρανικό έδαφος, προκαλώντας άμεση απάντηση. Οι δυτικές δυνάμεις σπεύδουν να υποστηρίξουν το Ισραήλ, όμως η δυναμική της σύγκρουσης βαίνει ανεξέλεγκτη.
Το Τελ Αβίβ ποντάρει ότι μπορεί να απορροφήσει την ιρανική απάντηση, να θρυμματίσει το καθεστώς της Τεχεράνης και να επανακαθορίσει τις ισορροπίες εξουσίας στη Δυτική Ασία για τις επόμενες δεκαετίες.
Αλλά το Ιράν δεν είναι απομονωμένο και ο Νετανιάχου ίσως υπερεκτιμά τις δυνάμεις του. Παρά την πίεση και τη διάχυση της έντασης σε πολλά μέτωπα, ο Άξονας της Αντίστασης – από τη Χεζμπολάχ έως τους Ανσαρουλάχ και τις ιρακινές φατρίες – έχει κινητοποιηθεί. Η περιοχή προετοιμάζεται για γενικευμένη αναμέτρηση.
Ο Νετανιάχου βλέπει ένα παράθυρο ευκαιρίας. Η Τεχεράνη βλέπει πολλές κόκκινες γραμμές να έχουν ξεπεραστεί. Η υπόλοιπη Δυτική Ασία βλέπει έναν πόλεμο που ίσως ξανασχεδιάσει τον χάρτη.
Κακα τα ψεματα, το ισραηλ ειναι εδω και δεκαετιες το μακρύ χέρι της δυσης μέσα στην πλημμυριδα του ισλάμ, και καθε συνειδητοποιημενος μουσουλμάνος τάσσεται υπερ της καταστροφής του. Δεδομένων των συνθηκων, ειναι Κατανοητότατο οτι το Ισραήλ θα έφτανε ακόμη και στη χρήση πυρηνικών οπλων προκειμένου να διασφαλίσει την ίδια του την ύπαρξη, καθως και μία ανευ προηγούμενου γενοκτονίας του πληθυσμού του, ειτε εντός είτε εκτός συνόρων, που υπάρχει στα σχέδια επί χάρτου, στην πλειοψηφία των ισλαμικών κρατών οχι μόνο της ευρύτερης περιοχής, αλλα ακομη και στις πλέον απομακρες περιοχές οπου υπάρχει και δρα, κρατική ισλαμική οντότητα. Μιλαμε κυριολεκτικά για την αντιπαράθεση ενός λαού 7 μεχρι 8 εκατομμυρίων εντός Ισραήλ, και αλων τοσων εβραικης καταγωγής εκτος του ισραηλ, εναντια σε ενα σύνολο τουλάχιστον 250 εκατομμυρίων, εως ισως και 2 δισεκατομμυρίων φανατικά προσανατολισμενων στρατιωτών του ισλάμ, που προσεύχονται καθημερινά για την καταστροφή του εβραϊκού κράτους και την γενοκτονία κάθε Εβραίου επι προσώπου γης, και αυτο ήδη αποδεικνύεται σε καθημερινή βάση, σε όλες τις χώρες που υπαρχουν ατομα εβραϊκής καταγωγής, οπως και τυχον συναγωγες και νεκροταφεία.