Ο κύριος Μάρκο Ρούμπιο και η επιθυμία

ΣΧΟΛΙΟ ΕΠΙ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΤΟΥ κ. ΜΑΡΚΟ ΡΟΥΜΠΙΟ ΟΠΩΣ ΕΚΦΩΝΗΘΗΚΕ ΣΤΗΝ 62^η ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΜΟΝΑΧΟ, 13/2/2026

του Φώτη Καγγελάρη,  Διδάκτωρα Ψυχοπαθολογίας του Πανεπιστημίου του Παρισιού

Παραθέτω στα αγγλικά και στα ελληνικά δύο αποσπάσματα του λόγου επί των οποίων αναπτύχθηκαν τα σχόλια που ακολουθούν.

1. ΛΟΓΟΣ

It was here in Europe where the ideas that planted the seeds of liberty that changed the

world were born.  It was here in Europe where the world – which gave the world the rule of

law, the universities, and the scientific revolution.  It was this continent that produced the

genius of Mozart and Beethoven, of Dante and Shakespeare, of Michelangelo and Da Vinci,

of the Beatles and the Rolling Stones.  And this is the place where the vaulted ceilings of the Sistine Chapel and the towering spires of the great cathedral in Cologne, they testify not just to the greatness of our past or to a faith in God that inspired these marvels.

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

Ήταν εδώ στην Ευρώπη που οι ιδέες φύτεψαν τους σπόρους της ελευθερίας που άλλαξαν τον κόσμο. Ήταν εδώ στην Ευρώπη που γεννήθηκε ο κόσμος που έδωσε στον κόσμο το κράτος δικαίου, τα πανεπιστήμια και την επιστημονική επανάσταση. Ήταν αυτή η ήπειρος που παρήγαγε την ιδιοφυΐα του Μότσαρτ και του Μπετόβεν, του Δάντη και του Σαίξπηρ, του Μιχαήλ Άγγελου και του Ντα Βίντσι, των Beatles και των Rolling Stones. Και αυτό είναι ο τόπος όπου οι θολωτές οροφογραφίες της Καπέλα Σιξτίνα και τα κωδωνοστάσια του μεγαλειώδους καθεδρικού της Κολωνίας μαρτυρούν όχι μόνο το μεγαλείο του παρελθόντος μας ή την πίστη στον Θεό που ενέπνευσε αυτά τα θαύματα.

ΣΧΟΛΙΟ

Ο κ. Μ. Ρούμπιο ξεχνά ότι τα θαύματα του πολιτισμού που αναφέρει δεν οφείλονται σε έναν ομαλό ρου της ιστορίας αλλά, ένα προς ένα τα παραδείγματα του, είναι δημιουργήματα ανυπακοής, σύγκρουσης, εξέγερσης, και επαναστάσεων, αρχής γενομένης από την Λουθηρανική (1517) την Γαλλική (1789) και, φυσικά, την Αμερικανική (1776), ή της πλήρους, μερικές φορές, εξαφάνισης των αυτόχθονων, όπως συνέβη με τον τόπο καταγωγής του κ. Μ. Ρούμπιο, την Κούβα. Ξεχνά ο κ. Μ. Ρούμπιο  ότι η ίδια η γέννηση του Αμερικανικού έθνους οφείλεται «στη μαμή της ιστορίας», την βία, έναντι της Αγγλίας και των Ινδιάνων. Ας θυμηθούμε, παρεμπιπτόντως, ότι ένας βασικός λόγος του ξεσηκωμού των αποίκων εναντίον του στέμματος ήταν ότι δεν ρωτήθηκε η γνώμη τους, αγνοήθηκε η δημοκρατική τους ευαισθησία, για τον φόρο χαρτοσήμου στις εφημερίδες. Τα ίδια δε τα πολιτισμικά στοιχεία που επικαλείται διαψεύδουν κατά την πολιτισμική τους γένεση τις απόψεις του. Αν ίσχυαν οι απόψεις του δεν θα υπήρχε ιστορία της τέχνης, οι κοινωνίες θα ήταν μουμιοποιημένες, ακίνητες, ελώδεις παρουσίες. Και, ίσως, οι γονείς του να μην είχαν μεταναστεύσει ποτέ από την Κούβα στη Φλόριντα για να κυνηγήσουν το αμερικανικό όνειρο, το οποίο αφειδώς προπαγανδίζει η Αμερική ενώ ταυτόχρονα το απαγορεύει. Ίσως, ο ίδιος, ο κ. Μάρκο Αντόνιο Ρούμπιο να μην υπήρχε.

Ο κ. Μ. Ρούμπιο επαναλαμβάνει με τον τρόπο του το παλαιό δίλημμα που είχε θέσει η Ρ. Λούξεμπουργκ και ο Κ. Καστοριάδης «Σοσιαλισμός ή Βαρβαρότητα», μόνο που τώρα η λέξη Σοσιαλισμός έχει αντικατασταθεί από τη λέξη Αγορά και η λέξη βαρβαρότητα είναι συνώνυμο της έκφρασης «προσωπική επιθυμία». Το δίλημμα εντάσσεται στους αποτροπαϊκούς εκφοβισμούς τους οποίους η Ελλάδα έχει υποστεί κατά κόρον: Καραμανλής ή τανκς, Μητσοτάκης ή κανένας, Μαρκεζίνης ή Παπαδόπουλος κλπ. και έλκει την καταγωγή του από την παιδική ηλικία του ανθρώπου όταν η μαμά έλεγε «φάε ή θα ‘ρθει ο μπαμπούλας». Το δίλημμα «ελευθερία ή ασφάλεια», όχι τυχαία, λαμβάνει τρομερές διαστάσεις μετά την 11^η Σεπτεμβρίου 2001.

2. ΛΟΓΟΣ

But in 1945, for the first time since the age of Columbus, it was contracting.  Europe was in ruins.  Half of it lived behind an Iron Curtain and the rest looked like it would soon follow. The great Western empires had entered into terminal decline, accelerated by godless communist revolutions and by anti-colonial uprisings that would transform the world and drape the red hammer and sickle across vast swaths of the map in the years to come.

 ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

Αλλά το 1945, για πρώτη φορά μετά την εποχή του Κολόμβου, η Δύση άρχισε να

συρρικνώνεται. Η Ευρώπη ήταν ερείπια. Το ήμισυ διαβίωνε πίσω από το Σιδηρούν

Παραπέτασμα και το υπόλοιπο φαινόταν ότι σύντομα θα ακολουθούσε. Οι μεγάλες

δυτικές αυτοκρατορίες είχαν μπει σε φάση τελικής αποδιοργάνωσης, επιταχυνόμενης από άθεες κομμουνιστικές επαναστάσεις και από αντιαποικιακές εξεγέρσεις που θα μετέβαλλαν τον κόσμο και θα κάλυπταν με το κόκκινο δρεπάνι και σφυροδρέπανο τεράστιες εκτάσεις του χάρτη, στα χρόνια που θα ακολουθούσαν.

ΣΧΟΛΙΟ

Ουδέν σχόλιο.

Εφόσον ο Λεοπόλδος του Βελγίου ήταν προτιμότερος από τον Λουμούμπα, ο Ιμπραήμ προτιμότερος του Κολοκοτρώνη, ο Πινοσέτ του Αλιέντε ή ο Γεώργιος Γ΄ προτιμότερος του Ουάσινγκτον και το Σύνταγμα της 3^ης Σεπτεμβρίου διαβολικό ή τουλάχιστον περιττό σαν τον κουβανέζο συμπατριώτη του, τον Χοσέ Μαρτί. Όπως προτιμότερος ήταν ο Θιέου από τον Χο Τσι Μινχ και βέβαια ο Μπολίβαρ προτιμότερο θα ήταν να μην είχε υπάρξει ποτέ.

Και φυσικά, δεν χρειαζόταν ο Ορθός Λόγος, ο Διαφωτισμός, η Υποκειμενικότητα ή, αργότερα, ο Μοντερνισμός. Δεν χρειαζόταν η φράση του Καρτέσιου «σκέπτομαι άρα υπάρχω» ή η φράση του Σπινόζα «η φύση του ανθρώπου είναι η επιθυμία». Ή μήπως αυτοί δεν ανήκουν στο δυτικό πολιτισμό;

Αλήθεια, τί σχέση έχει η αρπαγή του Μαδούρο με τον Μότσαρτ, τί σχέση έχει η «Eine Kleine Nachtmusik» με εκείνη την νύχτα στο Καράκας, με την επιβολή δια της βίας του υποτιθέμενου αποκλειστικού Καλού, της αποκλειστικής Αλήθειας; Μα, αυτή την τακτική δεν ακολουθούν και τα καθεστώτα που θέλει να εκδιώξει από τον χάρτη; Οι αρπαγές δεν είναι η τακτική της Μπόκο Χαράμ; Μήπως οι δυτικές αξίες ταιριάζουν με το «Requiem»; Βλέπει κανείς άλλη σχέση με τον Μότσαρτ;

Και για να αναφερθούμε στα πολιτισμικά παραδείγματα της ομιλίας του, μήπως πρέπει να καταδικάσουμε τον Μπετόβεν για την «Τρίτη Συμφωνία»; Τον Ντα Βίντσι που παρουσιάζει με γυναικεία μορφή τον Ιωάννη στον «Μυστικό Δείπνο»; Τον Μιχαήλ Άγγελο που φοράει κέρατα τράγου στον «Μωυσή», καταμεσής του Ναού του Αγίου Πέτρου; Τον Σαίξπηρ που με τον «Άμλετ» ως memento mori, αμφισβητεί την αξία της ζωής και  μας μιλάει για τον θάνατο χωρίς Θεό; Τον Δάντη που στη «Θεία Κωμωδία» καταδικάζει τον Σωκράτη επειδή δεν γνώρισε τον Χριστό παρότι δεν είχε ακόμα γεννηθεί; Τον Ρομαντισμό (το πιο βίαιο κίνημα στην ιστορία της τέχνης και ίσως της ζωής: «δεν θέλουμε άλλη αλήθεια, θέλουμε περισσότερη μαγεία», απόηχος του οποίου είναι ο Μάης του 68: «ας είμαστε ρεαλιστές, ας ζητάμε το αδύνατο» και τα αντιπολεμικά αμερικανικά κινήματα), που διεκπεραίωσε τον Καθεδρικό της Κολωνίας; Τους Beatles που επαναστάτησαν ενάντια στην καταθλιπτική ομίχλη του Λίβερπουλ, ουσιαστικά, ενάντια στην βιομηχανική επανάσταση, φωνάζοντας «Help»; Τους Rolling Stones για το «Sympathy for the Devil»;

Και φυσικά από τους πρώτους που θα πρέπει να ριχτούν στην πυρά είναι οι αναθεματισμένοι Νίτσε και Φρόυντ με το «Πέραν του καλού και του κακού» και το «Πολιτισμός πηγή δυσφορίας». Ίσως και ο Ντανς Σκότους που τόλμησε καταμεσής του Μεσαίωνα να μιλήσει για επιθυμία και ο  Καντ που παρότι χάρισε στην ανθρωπότητα τα δοκίμια για την Λογική, την Ηθική και την Τέχνη, ωστόσο, περιέπεσε στο αμάρτημα να υπερασπιστεί τους πρόσφυγες, αυτούς που σήμερα περνάνε το σύνορο του Ρίο Γκράντε και μολύνουν το αμερικανικό έδαφος, όπως, καλή ώρα, τους υπερασπίστηκε στη σύγχρονη εποχή και ο Ντεριντά.

Όσο για τους καλλιτέχνες, θα έπρεπε το σύνολο να ριχτεί στην πυρά (δεν έχουμε τον χώρο να τους ονοματίσουμε, εικαστικούς, μουσικούς, θεατρικούς, χορευτές, ποιητές, αρχιτέκτονες) αφού όλοι τους έδρασαν κατά του παρελθόντος. Δεν μιλάω για την Art Brut γιατί είναι αυτονόητο ότι θα πρέπει να ακολουθηθεί η υγιής τακτική του Χίτλερ. Γενικά, στην πυρά θα πρέπει να ριχτούν όλοι αυτοί που πρεσβεύουν την ετερότητα, που δεν δέχονται την Μία Αλήθεια, που θέλουν να πάρουν τη ζωή και το σώμα τους στα χέρια τους, που θέλουν να αναδείξουν τους ηγέτες τους, που δεν θέλουν να σιωπούν, που ακούνε τη φράση του Λακάν «ένοχος είναι αυτός που κάνει πίσω στην επιθυμία του».