Αριάδνη Χατζηγιώργη: Ο ΘΟΥ-ΒΟΥ ΣΤΟ ΛΟΥΒΡΟ

Της ΑΡΙΑΔΝΗΣ ΧΑΤΖΗΓΙΩΡΓΗ

Φωτογραφία: τo στέμμα της αυτοκράτειρας Ευγενίας, συζύγου του Ναπολέοντα Γ’, κατάφορτο με πολύτιμους λίθους. Ειπώθηκε ότι στράβωσε, αλλά στα εργαστήρια του Λούβρου θα το φτιάξουν. Νέο έκθεμα-πρωταγωνιστής αναμένεται να αμφισβητήσει τη Μόνα Λίζα.

Αν και η Γαλλία είναι η δεύτερη πατρίδα μου και  τη συμπονώ βαθύτατα που το τελευταίο διάστημα Ελλάδα την ανεβάζουν, Ελλάδα την κατεβάζουν, δεν μπορώ να μη χαμογελάσω με το κάζο που έπαθαν οι μακρινοί μου συμπατριώτες από τέσσερις ατσούμπαλους τύπους οπλισμένους με ανακλαστικά γιλέκα και μόνο επιθετικό όπλο δύο γωνιακούς τροχούς. Δεν ήταν γυμνασμένοι αίλουροι, όπως μας δείχνουν στις ταινίες με τις μεγάλες ληστείες του αιώνα, ούτε και φαίνονται, στα βίντεο που κυκλοφόρησαν, απόλυτα επαγγελματίες. Του τελευταίου του έπεσε η κορώνα της Ευγενίας -η πιο μπαμπάτσικη- και δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι άλλοι του έριξαν φάπα.

Η αστυνομία διατύπωσε θεωρίες με διεθνή κυκλώματα για να δείξει ότι αναλύει και παράγει έργο. Δεν πείθομαι! Πιστεύω απλώς ότι οι άνθρωποι έβαλαν το μυαλό τους να δουλέψει. Από τί αποτελείται το φυλακτικό προσωπικό του διασημότερου μουσείου στον κόσμο; Από κάτι κακοπληρωμένους τύπους με απομίμηση ακριβών κοστουμιών από τα Bershka, σκουρόχρωμα παιδιά από τα προάστια στην πλειοψηφία τους, που σκασίλα τους για το αποικιοκρατικό παρελθόν της Γαλλίας και για τη Γαλλία γενικότερα. Κοιτάνε αυστηρά και κάνουν παρατηρήσεις με το δάχτυλο τεντωμένο σε τίποτα μπερδεμένους με το χάρτη που δεν μιλάνε γαλλικά (στην πλειοψηφία δηλαδή),  για να δείξουν ότι κάποιον διατάζουνε κι αυτοί. Αν τους τύχει κανένας ανυπάκουος επισκέπτης, κάποιος ας πούμε με το πουκάμισο έξω από το παντελόνι, που φτύνει ή ακουμπάει με τα χέρια τις βιτρίνες, καλούν την ασφάλεια με την ενδοεπικοινωνία. Δύο μπρατσωμένοι και εξοπλισμένοι σαν τον ρόμποκοπ σεκουριτάδες θα έρθουν, χωρίς να σκοτώνονται κιόλας, για να τον συνοδεύσουν αλαμπρατσέτα προς στην έξοδο. Το ποτάμι των επισκεπτών θα συνεχίσει κανονικά. Με γυμνό μάτι μπορεί να εντοπίσει κανείς τις κάμερες και τις καλωδιώσεις γιατί, όπως η αναστηλωτική ορθοδοξία απαιτεί, στα ιστορικά κτίρια δεν επιτρέπονται δραστικές επεμβάσεις. Δεν θέλει πολύ μυαλό -αρκεί κανείς να έχει βάλει κάποτε συναγερμό στο σπίτι του- για να καταλάβει ποιές αίθουσες καλύπτονται σωστά και ποιές για τα μάτια του κόσμου. Είναι επίσης κοινός τόπος ότι για τα δημόσια κτίρια, όπως και για τα σπίτια, όταν ο ηλεκτρονικός εξοπλισμός παθαίνει βλάβη -και όλα τα ηλεκτρονικά παθαίνουν συχνά-, περνάει πολύς καιρός μέχρι να επισκευαστεί. Αλλά βέβαια, αν υποθέσουμε ότι όλες οι κάμερες δουλεύουν, και αυτές τις βλέπουν άνθρωποι, κακοπληρωμένοι υπάλληλοι ή περιστασιακοί εργαζόμενοι νοικιασμένοι από εταιρείες, κλεισμένοι σε ανήλιαγα δωμάτια με έναν τοίχο από οθόνες, που κοιτάνε πώς να βγουν για διάλειμμα ή να πιάσουν κουβέντα για να περάσει η ώρα. Ως άνθρωποι με συνηθισμένη εξυπνάδα και ασυνήθιστο θράσος, οι ληστές πόνταραν στον ανθρώπινο παράγοντα. Νοιάζεται κανένας από τους επισκέπτες πράγματι για τα έργα τέχνης που βλέπει; Έχουν κάποια σημασία σπουδαιότερη γι’ αυτόν, από ένα καταναλωτικό θέαμα στο οποίο μπορεί να υπερηφανευτεί ότι συμμετείχε; Για την πλειοψηφία η απάντηση είναι εύκολη. Αρκεί να δει κανείς τις διάσημες αίθουσες με το πλήθος των υψωμένων χεριών που φωτογραφίζουν ή βιντεοσκοπούν και πιο κάτω τα μάτια που δεν βλέπουν τίποτα πίσω από την πλάτη του μπροστινού, όταν πέντε μέτρα μακρύτερα, έργα σημαντικότερα στέκονται καταφρονεμένα με έναν-δυό ή κανέναν επισκέπτη. Κανένας από το απρόσωπο πλήθος δεν θα διακινδύνευε για ένα έκθεμα, το οποίο δεν είναι τίποτα περισσότερο από ένα προϊόν, τη μιντιακή αξία του οποίου πλήρωσε για να καταναλώσει. Πέντε αποφασισμένοι νοματαίοι μπορούν να τα βάλουν μ΄ έναν άοπλο που μάλλον μοιάζει με ηλεκτροτεχνίτη και δεν έχει παρά ένα εργαλείο με μπαταρία. Αλλά οι πέντε δεν βρίσκονται και οι φύλακες θα ωθήσουν τον κόσμο προς τα έξω και θα υποχωρήσουν γιατί η απίθανη αυτή κατάσταση δεν είναι μέσα στην περιγραφή των καθηκόντων τους. Το βασικότερο όμως στοιχείο της επιτυχίας -κι αυτό δεν τους δείχνει έξυπνους, αλλά απλώς Παριζιάνους- ήταν η κατάλληλη ώρα. Κυριακή πρωί, στο άνοιγμα. Η πιο ειρηνική και νυσταλέα ώρα στο Παρίσι. Οι δρόμοι έρημοι, το ποτάμι γαλήνιο, ακούγεται το θρόισμα των φύλλων. Πού και πού πατάς πάνω σε σπασμένα γυαλιά από τα Σαββατιάτικα μεθύσια. Ο κόσμος κοιμάται ή, αν έχει κάπου να πάει, δεν έχει καλοξυπνήσει ακόμα. Το ίδιο ισχύει για τους εργαζόμενους του μουσείου. Νυστάζουν, αισθάνονται ακόμα κάτω από την επήρεια των συγκινήσεων της χθεσινής βραδιάς και του κρασιού. Χρειάζονται και δεύτερο καφέ για να πάρουν μπρος. Εκεί θα τους τσακώσουν! Εκεί, και στην παγιωμένη πια πεποίθηση ότι αυτό που σχεδιάζουν είναι από τα πράγματα που δεν γίνονται. Oι εγκληματίες αυτοί, όπως και κάθε άνθρωπος με κάποια πείρα, γνωρίζουν ότι όλα μπορούν να γίνουν. Άρα, μπορεί να γίνει, γιατί δεν υπάρχει κανείς για να το σταματήσει.

Η διευθύντρια του μουσείου υπήρξε πολύ ειλικρινής -ίσως περισσότερο απ’ όσο θα έπρεπε- στην περιγραφή της κατάστασης με τα γεράματα του ανοικονόμητου κτιρίου και τις περικοπές που επιβλήθηκαν. Δεν έθιξε όμως το θεμελιώδες ερώτημα. Τι λόγο ύπαρξης έχει ένα μουσείο σαν το Λούβρο στον εικοστό πρώτο αιώνα; Φυλάει θησαυρούς φύρδην-μίγδην και εισπράττει γερό αντίτιμο για να τους δείχνει. Ανήκει, θα μπορούσαμε να πούμε, στον ευρύτερο κόσμο του θεάματος. Κι όπως όλες οι παρόμοιες επιχειρήσεις είχε μια άτυχη στιγμή. Η προσέλευση στο πρώτο μετά ληστείας άνοιγμα, ωστόσο, ήταν ενθαρρυντική. Η μιντιακή αξία του μουσείου ανέβηκε, καθώς ακόμη περισσότερα πλήθη περίμεναν στην ουρά. Τώρα, θα δείχνουν στην οθόνη ότι όχι μόνο πέρασαν μπροστά από τη Μόνα Λίζα, αλλά ότι διέσχισαν και την αίθουσα “Απόλλων” απ’ όπου μπήκαν και βγήκαν ανενόχλητοι οι ληστές.