18 Ιουνίου 2025 | Ενημερωτικό Σημείωμα Πολιτικής
Sinan Ciddi – Ανώτερος Εταίρος στο FDD
Tyler Stapleton – Διευθυντής Σχέσεων με το Κογκρέσο στο FDD Action
Η Άγκυρα πιέζει για κοινό μέτωπο κατά του Ισραήλ μετά τα χτυπήματα στο Ιράν
Η Τουρκία επιδιώκει να κινητοποιήσει τους μουσουλμάνους ηγέτες προκειμένου να περιορίσουν τη στρατιωτική εκστρατεία του Ισραήλ κατά του Ιράν. Αμέσως μετά τις ακριβείς επιθέσεις του Ισραήλ σε πυρηνικές εγκαταστάσεις, επιστήμονες και στρατιωτικούς ηγέτες του Ιράν, ο Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν καταδίκασε τις ισραηλινές ενέργειες και επιδόθηκε σε έντονη τηλεφωνική διπλωματία με αρχηγούς κρατών της περιοχής, ζητώντας τους να καταδικάσουν τις ισραηλινές επιθέσεις.
Ο Ερντογάν χαρακτήρισε τις επιθέσεις του Ισραήλ «πρόκληση» και κατηγόρησε το εβραϊκό κράτος ότι «παραβίασε το διεθνές δίκαιο», αποσιωπώντας ωστόσο τις παράνομες πυρηνικές δραστηριότητες της Τεχεράνης. Παράλληλα, κατηγόρησε τον Ισραηλινό Πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου και το «δίκτυο σφαγών» του ότι «βάζουν φωτιά σε ολόκληρη την περιοχή». Μέσα από τέτοια ρητορική, ο Ερντογάν επιχειρεί να αναδειχθεί στον πλέον σφοδρό επικριτή του Ισραήλ στη Μέση Ανατολή, φιλοδοξώντας να καλύψει το κενό που αφήνει πίσω του ένα αποδυναμωμένο Ιράν.
Η Τουρκία Κατηγορεί το Ισραήλ για Αποσταθεροποίηση της Μέσης Ανατολής
Στις 13 Ιουνίου, ο Υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Χακάν Φιντάν συγκάλεσε σύσκεψη κορυφής με τη συμμετοχή του Υπουργού Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ, του Διοικητή της ΜΙΤ Ιμπραήμ Καλίν και του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ Μετίν Γκιουράκ. Όλοι συντάχθηκαν με τις δηλώσεις Ερντογάν και ο Φιντάν προέβη σε κοινή δήλωση κατηγορώντας το Ισραήλ ότι «αποσταθεροποιεί τον Λίβανο, εισβάλλει στη Συρία και τώρα πλήττει το Ιράν». Το Ισραήλ, σύμφωνα με την ίδια δήλωση, «πρέπει άμεσα να εγκαταλείψει τη στρατηγική του αποσταθεροποίησης της περιοχής».
Τηλεφωνικές Πρωτοβουλίες του Ερντογάν
Στις 14 και 15 Ιουνίου, ο Ερντογάν επικοινώνησε τηλεφωνικά με τους ηγέτες της Σαουδικής Αραβίας, του Πακιστάν, του Ιράκ, του Κουβέιτ, του Ομάν, της Συρίας, της Αιγύπτου και της Ιορδανίας, προτρέποντάς τους να ασκήσουν πίεση στον Νετανιάχου για να σταματήσει η ισραηλινή εκστρατεία. Επικοινώνησε επίσης με τον Πρόεδρο του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, εκφράζοντας «συλλυπητήρια στον ιρανικό λαό για την απώλεια ζωών» και ισχυρίστηκε ότι ο πραγματικός στόχος του Ισραήλ ήταν να «αποσπάσει την παγκόσμια προσοχή από τη γενοκτονία στη Γάζα». Επιπλέον, μίλησε με τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, προσφέροντας τη μεσολάβηση της Τουρκίας για την επίτευξη διπλωματικής λύσης μεταξύ Ιράν και Ισραήλ.
Ο Ερντογάν ως “ειρηνοποιός” με την πλάτη στραμμένη στη Χαμάς
Παρά τις δηλώσεις υπέρ της ειρήνης, η διπλωματική στάση του Ερντογάν έρχεται σε αντίθεση με τη διαχρονική του στήριξη προς τη Χαμάς. Ακόμα και μετά τη σφαγή της 7ης Οκτωβρίου 2023, η Τουρκία συνεχίζει να λειτουργεί ως επιχειρησιακή βάση για την ηγεσία της Χαμάς. Παρέχει δυνατότητες στρατολόγησης, χρηματοδότησης και σχεδιασμού τρομοκρατικών ενεργειών εναντίον του Ισραήλ.
Οι ΗΠΑ Πρέπει να Απορρίψουν την Πώληση F-35 στην Τουρκία
Η Ουάσινγκτον δεν πρέπει να παρασυρθεί από τις διπλωματικές κινήσεις του Ερντογάν ούτε να τις εκλάβει ως γνήσια ειρηνευτικές. Περαιτέρω, πρέπει να διαμηνύσει στην Άγκυρα ότι οποιαδήποτε εμπλοκή – είτε μονομερώς είτε μέσω συνεργασιών με άλλα κράτη – που στοχεύει στρατιωτικά το Ισραήλ, δεν θα γίνει ανεκτή.
Αν και η Τουρκία παραμένει μέλος του ΝΑΤΟ, δεν θα πρέπει να της παραχωρούνται προηγμένα αμερικανικά οπλικά συστήματα που μπορεί να διαρρεύσουν σε εχθρικά προς τις ΗΠΑ κράτη, υπονομεύοντας το τεχνολογικό πλεονέκτημα της Ουάσινγκτον. Γι’ αυτόν τον λόγο, η πρώτη κυβέρνηση Τραμπ είχε αποβάλει την Τουρκία από το πρόγραμμα των μαχητικών F-35 το 2019, μετά την αγορά του ρωσικού συστήματος S-400. Το Κογκρέσο ενέκρινε νομοθεσία που απαγορεύει τη συμμετοχή της Άγκυρας στο πρόγραμμα όσο διατηρεί τα S-400.
Από την επιστροφή της κυβέρνησης Τραμπ τον Ιανουάριο 2025, η Άγκυρα προσπαθεί να πιέσει τον Λευκό Οίκο να παρακάμψει τη νομοθετική απαγόρευση μέσω αυθαίρετων ερμηνειών. Ο Λευκός Οίκος πρέπει να αγνοήσει αυτές τις προσπάθειες και να εφαρμόσει τον νόμο με αυστηρότητα, όπως ακριβώς τον εννοεί το Κογκρέσο.
Η αγορά των S-400 ενεργοποίησε και κυρώσεις στο πλαίσιο του νόμου CAATSA (Νόμος Αντιμετώπισης Αντιπάλων της Αμερικής μέσω Κυρώσεων), οι οποίες πρέπει να παραμείνουν σε ισχύ όσο η Τουρκία διατηρεί στενούς δεσμούς με τη ρωσική αμυντική βιομηχανία. Αν η Τουρκία επιθυμεί να επωφελείται ως σύμμαχος των ΗΠΑ, οφείλει να συμπεριφέρεται ως τέτοια.
Συντάκτες:
- Sinan Ciddi, Ανώτερος Εταίρος στο FDD
- Tyler Stapleton, Διευθυντής Σχέσεων με το Κογκρέσο στο FDD Action
Για περισσότερες αναλύσεις, επισκεφθείτε τον ιστότοπο του FDD ή ακολουθήστε τους στο X: @SinanCiddi, @Ty_D_Stapleton, @FDD
